Stuðlað að betri lífskjörum í fiskimannasamfélögum við Viktoríuvatn:
Ný löndunaraðstaða eykur verðmæti afla og tryggir hámarksgæði | 
"Stuðningur Íslendinga hefur breytt miklu í okkar litla samfélagi, lífskjörin fara batnandi með hækkandi tekjum sem verða til með auknum gæðum aflans," segir Kasaato Fred formaður veiðistjórnunarnefndar Kachanga. Hann kveðst vera afar þakklátur fyrir þann stuðning sem Íslendingar veita til fiski- og vatnsmála í þorpinu og kveðst vænta þess að framhald verði á.
Aðstaða fyrir fiskverkendur og eftirlitsaðila með veiðum í fiskimannaþorpinu Kachanga á Viktoríuvatni hefur verið stórbætt fyrir íslenskt þróunarfé á síðustu mánuðum. Eitt af verkefnum ÞSSÍ í þróunarverkefninu á Ssese eyjum er að bæta löndunaraðstöðu í fimm völdum fiskiþorpum, m.a. í þeim tilgangi að styrkja byggðina í þessum þorpum og bæta lífskjör íbúanna. Það er gert með því að setja upp dælustöð með klóruðu ómenguðu vatni, húsnæði fyrir fólkið sem vinnur aflann þar sem það getur skipt um föt og farið í sturtu, og húsi með þremur litlum skrifstofum fyrir þá sem eiga að sinna eftirliti með veiðunum, m.a. fulltrúum svokallaðra veiðistjórnunarnefnda (BMU, Beach Management Units). Einnig felst stuðningurinn í þjálfun eftirlitsaðila og fyrirhugað er að reisa flotbryggju við fjöruborðið til að taka á móti aflanum. Að mati Kasaato Fred kemur ný aðstaða til með að auka verðmæti aflans og tryggja hámarksgæði.
Að sögn Drífu Kristjánsdóttur verkefnastjóra ÞSSÍ í Kalangala á nýja löndunaraðstaðan að uppfylla lágmarksskilyrði Evrópusambandsins um meðferð afla, enda eru Evrópulöndin mikilvægasti útflutningsmarkaðurinn fyrir úgandískan fisk.
Íbúar Kachanga eru um eitt þúsund talsins og Kasaato Fred segir að í þorpinu séu skráðir 340 fiskimenn. Hann segir að langflestir þeirra séu fjölskyldumenn með fasta búsetu i þorpinu, en í mörgum öðrum þorpum við vatnið eru farandverkamenn áberandi.
Auk þess að styðja við bakið á fiskimannasamfélaginu í Kachanga með betri löndunaraðstöðu hefur ÞSSÍ látið setja upp átta krana með klóraða vatninu víðs vegar í þorpinu og komið upp þremur almenningssalernum. Eins og fram kom í frétt í Veftímaritinu fyrir nokkru hefur hreina vatnið gerbreytt heilbrigði íbúanna og um leið lífsgæðunum, eins og formaður vatnsnefndar þorpins lýsti.
Á þessu ári verður hafist handa við að byggja heimavist fyrir 80 börn og skólaeldhús við grunnskólann í Kachanga og auk þess verður reist stjórnsýslubygging fyrir sveitarstjórnina. Heimavistin kemur til með að stórbæta aðgang barna að grunnskólamenntun því eyjarnar allt í kring eru í byggð en þar er engir skólar."Ef börn hafa verið send í skóla hafa þau þurft að fara um langan veg þar sem grunnskólinn í Kachanga hefur ekki getað tekið við þeim," segir Drífa. "Öll þessi uppbygging miðar að því að styrkja byggðina á þessu svæði þar sem fiskimið eru gjöful og forsendur búsetu því góðar," bætir hún við. -Gsal, Sseseeyjum.
|
| ÞSSÍ styður áframhaldandi útgáfu námsbóka fyrir Sana | 
Eitt af síðustu verkefnum Íslendinga á sviði þróunarsamvinnu í Namibíu verður að styðja við áframhaldandi útgáfu námsbóka á tungumálum fyrir San börn. Í lok síðasta árs komu út fyrstu náms-bækurnar á tveimur tungumálum Sana, Kwedam og !Kung, en tungumál þeirra höfðu áður fyrst og fremst varðveist í munnlegri geymd. Að sögn Ben Begbie-Clench framkvæmdastjóra Wimsa-samtakanna hefur verið ákveðið að fjölga námsbókum fyrir San börn og Íslendingar styðja útgáfuna. Börn í 1.-3. bekk grunnskóla eigi rétt á kennslu á móðurmáli og Ben segir því mikilvægt að til séu námsbækur sem skapi grunn fyrir móðurmálskennslu minnihlutahópa eins og Sana.
Wimsa er heitið á hagsmunasamtökum fyrir Sana en frumbyggjarnir teljast vera um eitt hundrað þúsund talsins og hafa búsetu fyrst og fremst í Namibíu og Botsvana en einnig í Angóla og Suður-Afríku, auk örfárra Sana í Simbabve og Sambíu. Sanar eru að upplagi veiðimenn og safnarar en þeir hafa misst veiðilendur í hendur annarra og hafa aukin heldur afar veika stöðu í samfélaginu m.a. vegna þess að þeir hafa fá úrræði, búa við mikið atvinnuleysi og eru af sögulegum ástæðum litnir hornauga af mörgum. Menntun Sana er áfátt og það er ekki fyrr en með verkefni Wimsa og Íslendinga sem móðurmál þeirra eru færð í letur og börnin fá tækifæri til að skapa sér menningarlega vitund og stolt.
Fæst San börn njóta skólagöngu eða aðeins þrjú til fjögur af hverjum tíu og líkurnar á því að San barn sem byrjar skólagöngu ljúki tólf ára skyldunámi er innan við 2%.
Ben segir í samtali við Veftímaritið að tiltölulega fáir veitendur þróunaraðstoðar hafi veitt San athygli og því sé stuðningur Íslendinga afar kærkominn. "Við höfum með litlu fé náð að koma miklu í verk og mikil synd að umdæmisskifstofunni hér verði lokað í árslok," segir hann.
Wimsa samtökin eru málsvarar Sana og mannréttindamál setja mikinn svip á starfið. Ben segir hins vegar að Namibíudeildin leggi þunga áherslu á menntamál. "Það er að minnsta kosti mín skoðun að án menntunar sé lítill tilgangur í því að gera allt hitt, við þurfum menntaða Sana til að eiga samskipti við yfirvöld og berjast fyrir rétti sínum. Mikilvægi menntunar verður ekki dregið i efa."
Ben segir að staða Sana sé mjög svipuð frá einu landi til annars. "Það sem einkennir stöðu Sana er að þeir eru í neðsta lagi samfélagsins," segir hann.
ÞSSÍ hefur í hálft annað ár stutt Wimsa m.a. með því að greiða laun Mariu Tharaky Namupala skólaráðgjafa og einnig stutt níu Sana frá mismunandi stöðum í Namibíu til menntunar í NAMCOL, Namibian College for Open Learning. Þá studdi ÞSSÍ útgáfu fyrrnefndra námsbóka og lagði til fjármagn í námskeið fyrir kennara til að tryggja notagildi bókanna. - Gsal, Windhoek
Myndin er af Mariu Tharaky Namupala skólaráðgjafa. |
| OECD: Aukin framlög til þróunarmála 2009 þrátt fyrir kreppuna | 
Þrátt fyrir fjármálakreppuna hækkuðu framlög til þróunarmála á árinu 2009 samkvæmt nýjum gögnum frá OECD. Í heildina hækkuðu framlögin um 0,7% en sé horft framhjá skuldaafléttingu nemur hækkun framlaga 6.8% og heildarfjárhæðin nam 119.6 milljörðum Bandaríkjadala. Echard Deutschers framkvæmdastjóri DAC - þróunarsamvinnunefndar OECD - bendir á að meirihluti DAC þjóðanna standi við skuldbindingar um framlög til þróunarmála og ánægjulegt sé að framlög til Afríku aukist milli ára. Hann bendir hins vegar líka á þá staðreynd að ekki hafi verið staðið við fyrirheit sem gefin voru á Gleneagles leiðtogafundinum um 25 milljarða framlög fyrir árið 2010.
Fimm þjóðir eru sem fyrr yfir markmiði Sameinuðu þjóðanna um að verja 0.7% af vergum þjóðartekjum til þróunarmála, Svíþjóð (1.12%), Noregur (1.06%), Lúxembúrg (1.01%), Danmörk (0.88%) og Holland (0.82%). Að meðaltali nema framlög DAC ríkjanna 0.48% og hækka úr 0.46% árið áður. Íslendingar - sem eru ekki meðlimir í DAC - vörðu 0.33% til þróunarmála árið 2009 og lækkuðu hlutfallslega framlögin um 11.7% milli ára en árið 2008 námu framlögin 0.47%, samkvæmt gögnum OECD.
Þær þjóðir sem hækkuðu framlög hlutfallslega mest á síðasta ári voru Norðmenn, Frakkar, Bretar, Suður-Kóreumenn, Finnar, Belgar og Svisslendingar. Einnig varð nokkur hækkun í Danmörku, Svíþjóð og Bandaríkjunum. Austurríki og Ítalía skáru mest niður í málaflokknum eða um 30%.
In Brief: Top 10 'non-traditional' aid donors (Irin) |
Deilur um árangur mæðraverndar:
Fækkar konum sem deyja af barnsförum.. eða ekki? | 
Um hálf milljón kvenna lést á ári hverju fyrir fjörutíu árum á meðgöngu eða við fæðingu. Konum sem deyja af barnsförum hefur frá þessum tíma fækkað umtalsvert og eru samkvæmt síðustu tölum frá árinu 2008 um 340 þúsund talsins, sem þýðir um 35% fækkun. Grein um þessa fækkun dauðsfalla kvenna á meðgöngu eða við fæðingu birtist á dögunum í læknatímaritinu The Lancet og byggir á tölfræðilegum gögnum frá 181 landi.
Margar þjóðir hafa náð verulegum árangri í mæðravernd og greinarhöfundar nefna sérstaklega Kína, Bólivíu og Egyptaland í því sambandi. Indland er í hópi þeirra ríkja þar sem konum hefur fækkað stórlega sem látast af barnsförum en Indland er einnig í hinum hópnum þar sem dauðsföllin eru flest. Meirihluti slíkra dauðsfalla er í sex löndum og auk Indlands eru það Nígería, Pakistan, Afganistan, Eþíópía og Kongó.
Á sama tíma og fréttir um greinina í The Lancet fóru að sjást í fjölmiðlum birtist önnur frétt víða um sama efni þar sem staðhæft var að fjöldi kvenna sem létust af barnsförum hefði lítið breyst á umliðnum áratugum og væri um hálf milljón á ári. Þessar upplýsingar komu frá samtökunum Countdown 2015. Tvær fréttir af sama toga á svipuðum tíma birtust því um málið og hafa leitt til fjölda athugasemda og gagnrýni á aðferðafræði, tölfræði og jafnvel vangaveltna um það hvenær "réttar" upplýsingar eru birtar á "réttum" tíma til að fjármagna frekari rannsóknir.
Sem dæmi um fréttaflutninginn af málinu má nefna að AP fréttstofan birti fyrst frétt með fyrirsögninni "Polics of aid seen in clash over maternal deaths" en var síðan breytt í "Lancet: Sharp drop in maternal deaths worldwide."
Maternal Mortality Mix-Up (CJR)
Ban readies multifaceted campaign to combat maternal mortality (UN News Centre)
You want an early death? Try giving birth in Kenya (EastAfrican) |
| Framkvæmdastjóri Alþjóðabankans:
Þriðji heimurinn - úrelt hugtak! | 
Robert B. Zoellick framkvæmdastjóri Alþjóðabankans telur tímabært að leggja af notkun hugtaksins "þriðji heimurinn" þegar átt er við þróunarríki. Hann segir að þróunarríkin séu mikilvægur hluti nýja alþjóðlega hagkerfisins. Að mati hans sýndi alþjóðlega fjármálakreppan á síðasta ári að skilgreiningar af þessu tagi, fyrsti og þriðji heimurinn, framlagsríki og viðtökuríki, eiga ekki lengur við.
Hugtakið þriðji heimurinn var upphaflega notað árið 1952 af Alfred Sauvy, frönskum hagfræðingi og landfræðingi. Brynhildur Ólafsdóttir stjórnmálafræðingur og fréttamaður segir á Vísindavefnum að hugtakið hafi síðar orðið afsprengi kalda stríðsins þegar löndum heims var skipt í fyrsta heiminn, sem vestræn iðnríki töldust tilheyra, og annan heiminn, sem í voru Sovétríkin og önnur kommúnistaríki. "Þeim löndum sem ekki pössuðu í annað hvorn flokkinn var síðan skellt saman í nokkurs konar afgangsflokk: þriðja heiminn," skrifar hún.
'Third World' concepts no longer relevant: Zoellick
The End of the Third World? Modernizing Multilateralism for a Multipolar World, eftir Robert B. Zoellick (New Europe)
Er rétt að nota hugtakið þriðji heimurinn? (Vísindavefurinn) Hve margir íbúar eru í þriðja heiminum? (Vísindavefurinn)
|
| Viðhorf íbúa Afríku til trúarbragða og siðgæða | 
Rannsóknamiðstöðin bandaríska, The Pew Research Center, birt á dögunum niðurstöður umfangsmestu rannsóknar á viðhorfum Afríkubúa til trúarbragða og siðgæða. Eins og við mátti búast voru niðurstöðurnar margar hverjar býsna áhugaverðar - BBC tók saman þær tíu markverðustu.
Nefnum þrjár: 1) 75% íbúa Suður-Afríku telja að fjölkvæni sé siðferðilega rangt sem eru ekki góðar fréttir fyrir forsetann, Jacob Zuma, sem nýlega kvæntist þriðju konu sinni og opinberaði trúlofun með þeirri fjórðu; 2) Mikill meirihluti svarenda er andvígur samkynheigðri hegðun, í Sambíu, Kenía og Kamerún, voru 98% andvígir. Einna mest var umburðarlyndið í þessum efnum í Úganda - 11% sem viðurkennda samkynhneigða hegðun - en það er landið þar sem lífstíðarfangelsi og í sumum tilvikum dauðarefsing hefur verið boðuð í frumvarpi gegn samkynhneigðum; 3) Í Afríku býr trúaðasta fólk jarðar, rúmlega 80% segjast trúa á Guð og það sem vekur sérstaka athygli, að minnsta kosti helmingur aðspurðra reiknar með að Jesús snúi aftur til jarðarinnar meðan viðkoamndi er á lífi.
|
|
|
|
|
Fimm ára þróunaráætlun Úganda lögð fram
|  |
Stjórnvöld í Úganda lögðu í gær fram þróunaráætlun til næstu fimm ára. Samkvæmt áætluninni eiga meðaltekjur íbúa að hækka um hartnær helming eða úr 1 milljón shillinga í 1,8 milljón shillinga árið 2015. Stjórnvöld ætla að verja 54 trilljónum shilinga - 26 milljörðum Bandaríkjadala - til þróunarmála á þessu tímabili og leggja áherslu á orkumál, vatn, flugsamgöngur, heilbrigðis- og menntamál, að því er fram kemur í fréttum úgandískra fjölmiðla.
Nýja þróunaráætlunin (NDP) leysir af hólmi svokallaða aðgerðaáætlun gegn fátækt (Poverty Eradication Action Plan - PEAP). Samkvæmt síðustu tölum um fátækt í Úganda býr 31% þjóðarinnar undir fátækramörkum.
|
| Veftímaritið er á... | 
Kíktu í heimsókn |
| Stuðningur Norðmanna og Íslendinga fréttaefni í Mósambík |  |
Stuðningur Norðmanna og Íslendinga við sjávarútveg í Mósambík var fréttaefni fjölmiðla í Mósambík í gær en þá greindi Inger Fiskaa utanríkisráðherra Noregs frá sameiginlegu verkefni norrænu þjóðanna tveggja um 19 milljarða evra stuðning í baráttunni gegn ólöglegum fiskveiðum. Nýlega birtum við greinGuðmundar Vals Stefánssonar sem stýrir fiskimálum af hálfu ÞSSÍ í Mósambík en í nóvember síðastliðnum var skrifað undir samninginn og þá birtist fréttá heimasíðu ÞSSÍ um undirskriftina. |
| Blómabændur í Kenía í sviðsljósinu |  |
Askan frá eldfjallinu á Íslandi hefur áhrif víða um heim, ekki aðeins á flugsamgöngur, heldur á fjölmarga aðra þætti tilverunnar, m.a. blómabændur í Kenía en fjölmiðlar víða um heim hafa fjallað um það hvernig starfsemin þeirra hefur lamast vegna þess að rósaknippin komast ekki í hendur Evrópubúa. Sömu sögu er auðvitað að segja af margvíslegum öðrum flutningum á vörum frá fjarlægum heimsálfum til Evrópu en einhverra hluta vegna sáu fjölmiðlar samnefnara þessa heimsvanda í blómabændum í Kenía.
|
| Forsetabrúðkaup í Malaví |  |
Bingu wa Mutharika forseti Malaví kvæntist síðastliðinn laugardag Callistu Chapolu við glæsilega athöfn í Lilongwe, höfuðborg landsins. Brúðurin er fyrrverandi ráðherra í ríkisstjórninni. Erkibiskup kaþólsku kirkjunnar gaf brúðhjónin saman og meðal veislugesta var Robert Mugabe forseti Simbabve auk 25 annarra þjóðhöfðinga. Samkvæmt fréttum af hjónavígslunni var forsetinn hvítglæddur frá toppi til táar og kom til brúðkaupsins í hvítri límósínu en brúðurin birtist í lúxuskerru sem var skreytt áprentuðum dúk með mynd af verðandi brúðhjónum. Ekki fer sögum af klæðnaði brúðarinnar en sjá má á myndum að hún hefur verið rauðklædd. Hins vegar er frá því greint að 100 manna kór hafi sungið meðan hún gekk inn kirkjugólfið.
Mutharika, fjögurra barna faðir, misst fyrri konu sína úr krabbameini. Chapola var ekkja með tvö börn.
|
| Ágústa á Ísafirði | |
Ágústa Gísladóttir sviðsstjóri á aðalskrifstofu ÞSSÍ heldur erindi á Ísafirði í kvöld á vegum UNIFEM og segir frá starfi sínu með konum í nokkrum löndum Afríku.
Bæjarins besta á Ísafirði fjallar um málið og einnig er sagt frá samkomunni á heimasíðu UNIFEM á Íslandi.
|
| Athyglisvert |
The impact of the financial crisis on poverty and income distribution: Insights from simulations in selected countries, eftir Bilal Habib, Ambar Narayan, Sergio Olivieri og Carolina Sanchez-Paramo (VOX)
Global Research Report: Africa David Cameron & Jeffrey Sachs: Educated women hold the key to ending poverty (The Independent) Family Planning Improves the Lives and Health of the Urban Poor and Saves Money, eftir Karin Ringheim (PRB)
Empowering women to boost African development (UNDP)
Has civil society helped the poor? - A review of the roles and contributions of civil society to poverty reduction, eftir Solava Ibrahim and David Hulme (University of Manchester) Museveni Owes Almost Everything to Africa's Kings, eftir Alan Tacca Cash transfers: to condition or not to condition? (IDS)
Tímaritið Udvikling - mars/apríl (Danska utanríkisráðuneytið)
We focus too much on differences between cultures - um bókina "In the beginning, there was nobody", eftir Mineke Schipper
Loftslagsbreytingar: Race to the future, eftir Saleemul Huq (D+C)
"Now, The World Is Without Me" - An investigation of sexual violence in Eastern Democratic Republic of Congo - skýrsla Oxfam
Growing old in Uganda (The Guardian)
Kosningarnar í Súdan (fréttaskýringar ODI) Tourism and poverty alleviation in Namibia (UNDP)
EDUCATION-AFRICA: "Change the System to Fit the Child", eftirKristin Palitza (IPS) Towards More Informed Responses to Gender Violence and HIV/AIDS in Post-Conflict West African Settings (NAI) |
| Veistu um ódýra íbúð til leigu í sumar? | |
Tveir pólskir háskólanemar sem starfa í sumar hjá Þróunarsamvinnustofnun og utanríkisráðuneyti leita sér að íbúð með húsgögnum, helst ódýrri. Svefnherbergin þurfa að vera tvö og leigutíminn er júní, júlí og ágúst.
Ef þið vitið um íbúð sendið þá tölvupóst til thordis@iceida.is
|
| Um Veftímaritið |  |
Veftímarit um þróunarmál er gefið út af Þróunarsamvinnustofnun Íslands. Ritinu er ætlað að glæða umræðu um þróunarmál og gefa áhugasömum kost á að fylgjast með því sem hæst ber hverju sinni. Efni veftímaritsins þarf ekki endilega að endurspegla stefnu ÞSSÍ.
Skráið ykkur í áskrift á heimasíðunni, www.iceida.is og látið vinsamlegast aðra með áhuga á þróunarmálum vita af tilvist veftímaritsins. Allar ábendingar um efni eru vel þegnar.
Þeir sem vilja afskrá sig af netfangalista, eða senda okkur ábendingu um efni, eru vinsamlegast beðnir um að senda slík erindi á netfangið iceida@iceida.is. Ritstjóri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is.
Við biðjumst velvirðingar á því að geta ekki notað íslenskar gæsalappír í viðtölum en bandarískt sniðmót Veftímaritsins leyfir ekki notkun þeirra.
Bestu kveðjur,
Útgáfu- og kynningardeild ÞSSÍ |
|
|
