Veftmarit um runarml
runarsamvinna Samstarfslnd
21. aprl 2010
Stula a betri lfskjrum fiskimannasamflgum vi Viktoruvatn:
N lndunarastaa eykur vermti afla og tryggir hmarksgi
 gunnisal
"Stuningur slendinga hefur breytt miklu okkar litla samflagi, lfskjrin fara batnandi me hkkandi tekjum sem vera til me auknum gum aflans," segir Kasaato Fred formaur veiistjrnunarnefndar Kachanga. Hann kvest vera afar akkltur fyrir ann stuning sem slendingar veita til fiski- og vatnsmla orpinu og kvest vnta ess a framhald veri .
 
Astaa fyrir fiskverkendur og eftirlitsaila me veium fiskimannaorpinu Kachanga Viktoruvatni hefur veri strbtt fyrir slenskt runarf sustu mnuum. Eitt af verkefnum SS runarverkefninu Ssese eyjum er a bta lndunarastu fimm vldum fiskiorpum, m.a. eim tilgangi a styrkja byggina essum orpum og bta lfskjr banna. a er gert me v a setja upp dlust me klruu menguu vatni, hsni fyrir flki sem vinnur aflann ar sem a getur skipt um ft og fari sturtu, og hsi me remur litlum skrifstofum fyrir sem eiga a sinna eftirliti me veiunum, m.a. fulltrum svokallara veiistjrnunarnefnda (BMU, Beach Management Units). Einnig felst stuningurinn jlfun eftirlitsaila og fyrirhuga er a reisa flotbryggju vi fjrubori til a taka mti aflanum. A mati Kasaato Fred kemur n astaa til me a auka vermti aflans og tryggja hmarksgi.

 
A sgn Drfu Kristjnsdttur verkefnastjra SS Kalangala nja lndunarastaan a uppfylla lgmarksskilyri Evrpusambandsins um mefer afla, enda eru Evrpulndin mikilvgasti tflutningsmarkaurinn fyrir gandskan fisk.

bar Kachanga eru um eitt sund talsins og Kasaato Fred segir a orpinu su skrir 340 fiskimenn. Hann segir a langflestir eirra su fjlskyldumenn me fasta bsetu i orpinu, en mrgum rum orpum vi vatni eru farandverkamenn berandi.
 
Auk ess a styja vi baki fiskimannasamflaginu Kachanga me betri lndunarastu hefur SS lti setja upp tta krana me klraa vatninu vs vegar orpinu og komi upp remur almenningssalernum. Eins og fram kom frtt Veftmaritinu fyrir nokkru hefur hreina vatni gerbreytt heilbrigi banna og um lei lfsgunum, eins og formaur vatnsnefndar orpins lsti.

 
essu ri verur hafist handa vi a byggja heimavist fyrir 80 brn og sklaeldhs vi grunnsklann Kachanga og auk ess verur reist stjrnsslubygging fyrir sveitarstjrnina. Heimavistin kemur til me a strbta agang barna a grunnsklamenntun v eyjarnar allt kring eru bygg en ar er engir sklar."Ef brn hafa veri send skla hafa au urft a fara um langan veg ar sem grunnsklinn Kachanga hefur ekki geta teki vi eim," segir Drfa. "ll essi uppbygging miar a v a styrkja byggina essu svi ar sem fiskimi eru gjful og forsendur bsetu v gar," btir hn vi. -Gsal, Sseseeyjum.

SS styur framhaldandi tgfu nmsbka fyrir Sana
 gunnisal
Eitt af sustu verkefnum slendinga svii runarsamvinnu Namibu verur a styja vi framhaldandi tgfu nmsbka tungumlum fyrir San brn. lok sasta rs komu t fyrstu nms-bkurnar tveimur tungumlum Sana, Kwedam og !Kung, en tunguml eirra hfu ur fyrst og fremst varveist munnlegri geymd. A sgn Ben Begbie-Clench framkvmdastjra Wimsa-samtakanna hefur veri kvei a fjlga nmsbkum fyrir San brn og slendingar styja tgfuna. Brn 1.-3. bekk grunnskla eigi rtt kennslu murmli og Ben segir v mikilvgt a til su nmsbkur sem skapi grunn fyrir murmlskennslu minnihlutahpa eins og Sana. 
 
Wimsa er heiti hagsmunasamtkum fyrir Sana en frumbyggjarnir teljast vera um eitt hundra sund talsins og hafa bsetu fyrst og fremst   Namibu og Botsvana en einnig Angla og Suur-Afrku, auk rfrra Sana Simbabve og Sambu. Sanar eru a upplagi veiimenn og safnarar en eir hafa misst veiilendur hendur annarra og hafa aukin heldur afar veika stu samflaginu m.a. vegna ess a eir hafa f rri, ba vi miki atvinnuleysi og eru af sgulegum stum litnir hornauga af mrgum. Menntun Sana er ftt og a er ekki fyrr en me verkefni Wimsa og slendinga sem murml eirra eru fr letur og brnin f tkifri til a skapa sr menningarlega vitund og stolt.
 
Fst San brn njta sklagngu ea aeins rj til fjgur af hverjum tu og lkurnar v a San barn sem byrjar sklagngu ljki tlf ra skyldunmi er innan vi 2%.
 
Ben segir samtali vi Veftmariti a tiltlulega fir veitendur runarastoar hafi veitt San athygli og v s stuningur slendinga afar krkominn. "Vi hfum me litlu f n a koma miklu verk og mikil synd a umdmisskifstofunni hr veri loka rslok," segir hann. 
 
Wimsa samtkin eru mlsvarar Sana og mannrttindaml setja mikinn svip starfi. Ben segir hins vegar a Namibudeildin leggi unga herslu menntaml. "a er a minnsta kosti mn skoun a n menntunar s ltill tilgangur v a gera allt hitt, vi urfum menntaa Sana til a eiga samskipti vi yfirvld og berjast fyrir rtti snum. Mikilvgi menntunar verur ekki dregi i efa."
 
Ben segir a staa Sana s mjg svipu fr einu landi til annars. "a sem einkennir stu Sana er a eir eru nesta lagi samflagsins," segir hann.

 
SS hefur hlft anna r stutt Wimsa m.a. me v a greia laun Mariu Tharaky Namupala sklargjafa og einnig stutt nu Sana fr mismunandi stum Namibu til menntunar NAMCOL, Namibian College for Open Learning. studdi SS tgfu fyrrnefndra nmsbka og lagi til fjrmagn nmskei fyrir kennara til a tryggja notagildi bkanna. - Gsal, Windhoek
 
Myndin er af Mariu Tharaky Namupala sklargjafa.
OECD: Aukin framlg til runarmla 2009 rtt fyrir kreppuna
 gunnisal
rtt fyrir fjrmlakreppuna hkkuu framlg til runarmla rinu 2009 samkvmt njum ggnum fr OECD. heildina hkkuu framlgin um 0,7% en s horft framhj skuldaaflttingu nemur hkkun framlaga 6.8% og heildarfjrhin nam 119.6 milljrum Bandarkjadala. Echard Deutschers framkvmdastjri DAC - runarsamvinnunefndar OECD - bendir a meirihluti DAC janna standi vi skuldbindingar um framlg til runarmla og ngjulegt s a framlg til Afrku aukist milli ra. Hann bendir hins vegar lka stareynd a ekki hafi veri stai vi fyrirheit sem gefin voru Gleneagles leitogafundinum um 25 milljara framlg fyrir ri 2010.
 
Fimm jir eru sem fyrr yfir markmii Sameinuu janna um a verja 0.7% af vergum jartekjum til runarmla, Svj (1.12%), Noregur (1.06%), Lxembrg (1.01%), Danmrk (0.88%) og Holland (0.82%). A mealtali nema framlg DAC rkjanna 0.48% og hkka r 0.46% ri ur. slendingar - sem eru ekki melimir DAC - vru 0.33% til runarmla ri 2009 og lkkuu hlutfallslega framlgin um 11.7% milli ra en ri 2008 nmu framlgin 0.47%, samkvmt ggnum OECD.
 
r jir sem hkkuu framlg hlutfallslega mest sasta ri voru Normenn, Frakkar, Bretar, Suur-Kreumenn, Finnar, Belgar og Svisslendingar. Einnig var nokkur hkkun Danmrku, Svj og Bandarkjunum. Austurrki og tala skru mest niur mlaflokknum ea um 30%.

 
 
 
 
In Brief: Top 10 'non-traditional' aid donors (Irin)
Deilur um rangur mraverndar:
Fkkar konum sem deyja af barnsfrum.. ea ekki?
 gunnisal
Um hlf milljn kvenna lst ri hverju fyrir fjrutu rum megngu ea vi fingu. Konum sem deyja af barnsfrum hefur fr essum tma fkka umtalsvert og eru samkvmt sustu tlum fr rinu 2008 um 340 sund talsins, sem ir um 35% fkkun. Grein um essa fkkun dausfalla kvenna megngu ea vi fingu birtist dgunum lknatmaritinu The Lancet og byggir tlfrilegum ggnum fr 181 landi.
 
Margar jir hafa n verulegum rangri mravernd og greinarhfundar nefna srstaklega Kna, Blivu og Egyptaland v sambandi. Indland er hpi eirra rkja ar sem konum hefur fkka strlega sem ltast af barnsfrum en Indland er einnig hinum hpnum ar sem dausfllin eru flest. Meirihluti slkra dausfalla er sex lndum og auk Indlands eru a Ngera, Pakistan, Afganistan, Epa og Kong.
 
sama tma og frttir um greinina The Lancet fru a sjst fjlmilum birtist nnur frtt va um sama efni ar sem stahft var a fjldi kvenna sem ltust af barnsfrum hefi lti breyst umlinum ratugum og vri um hlf milljn ri. essar upplsingar komu fr samtkunum Countdown 2015. Tvr frttir af sama toga svipuum tma birtust v um mli og hafa leitt til fjlda athugasemda og gagnrni aferafri, tlfri og jafnvel vangaveltna um a hvenr "rttar" upplsingar eru birtar "rttum" tma til a fjrmagna frekari rannsknir.
 
Sem dmi um frttaflutninginn af mlinu m nefna a AP frttstofan birti fyrst frtt me fyrirsgninni "Polics of aid seen in clash over maternal deaths" en var san breytt "Lancet: Sharp drop in maternal deaths worldwide."

 
 
 
Framkvmdastjri Aljabankans:
riji heimurinn - relt hugtak!
 
Robert B. Zoellick framkvmdastjri Aljabankans telur tmabrt a leggja af notkun hugtaksins "riji heimurinn" egar tt er vi runarrki. Hann segir a runarrkin su mikilvgur hluti nja aljlega hagkerfisins. A mati hans sndi aljlega fjrmlakreppan sasta ri a skilgreiningar af essu tagi, fyrsti og riji heimurinn, framlagsrki og vitkurki, eiga ekki lengur vi. 
 
Hugtaki riji heimurinn var upphaflega nota ri 1952 af Alfred Sauvy, frnskum hagfringi og landfringi. Brynhildur lafsdttir stjrnmlafringur og frttamaur segir Vsindavefnum a hugtaki hafi sar ori afsprengi kalda strsins egar lndum heims var skipt fyrsta heiminn, sem vestrn inrki tldust tilheyra, og annan heiminn, sem voru Sovtrkin og nnur kommnistarki. "eim lndum sem ekki pssuu anna hvorn flokkinn var san skellt saman nokkurs konar afgangsflokk: rija heiminn," skrifar hn.
 
'Third World' concepts no longer relevant: Zoellick
 
The End of the Third World? Modernizing Multilateralism for a Multipolar World, eftir Robert B. Zoellick (New Europe)
 
Er rtt a nota hugtaki riji heimurinn? (Vsindavefurinn)
 
Hve margir bar eru rija heiminum? (Vsindavefurinn)
Vihorf ba Afrku til trarbraga og siga
 gunnisal
Rannsknamistin bandarska, The Pew Research Center, birt dgunum niurstur umfangsmestu rannsknar vihorfum Afrkuba til trarbraga og siga. Eins og vi mtti bast voru niursturnar margar hverjar bsna hugaverar - BBC tk saman r tu markverustu.
 
Nefnum rjr: 1) 75% ba Suur-Afrku telja a fjlkvni s siferilega rangt sem eru ekki gar frttir fyrir forsetann, Jacob Zuma, sem nlega kvntist riju konu sinni og opinberai trlofun me eirri fjru; 2) Mikill meirihluti svarenda er andvgur samkynheigri hegun, Sambu, Kena og Kamern, voru 98% andvgir. Einna mest var umburarlyndi essum efnum ganda - 11% sem viurkennda samkynhneiga hegun - en a er landi ar sem lfstarfangelsi og sumum tilvikum dauarefsing hefur veri bou frumvarpi gegn samkynhneigum; 3) Afrku br traasta flk jarar, rmlega 80% segjast tra Gu og a sem vekur srstaka athygli, a minnsta kosti helmingur aspurra reiknar me a Jess sni aftur til jararinnar mean vikoamndi er lfi.

Fimm ra runartlun ganda lg fram
gunnisal
Stjrnvld ganda lgu gr fram runartlun til nstu fimm ra. Samkvmt tluninni eiga mealtekjur ba a hkka um hartnr helming ea r 1 milljn shillinga 1,8 milljn shillinga ri 2015. Stjrnvld tla a verja 54 trilljnum shilinga - 26 milljrum Bandarkjadala - til runarmla essu tmabili og leggja herslu orkuml, vatn, flugsamgngur, heilbrigis- og menntaml, a v er fram kemur frttum gandskra fjlmila.
 
Nja runartlunin (NDP) leysir af hlmi svokallaa ageratlun gegn ftkt (Poverty Eradication Action Plan - PEAP). Samkvmt sustu tlum um ftkt ganda br 31% jarinnar undir ftkramrkum.
 
Frttir & frttaskringar
Slovenia and Estonia benefiting from tailored training sessions on development assistance (I-Center)
  
NAMIBIA:Banking Water for the Future (IPS)
 
Uganda, donors plan new fight against avoidable road carnage (EastAfrican)
 
The Global Phones-to-Toilets Ratio (Global Poverty)
 
 
Veftmariti er ...
facebook
Kktu heimskn
Stuningur Normanna og slendinga frttaefni Msambk
gunnisal
Stuningur Normanna og slendinga vi sjvartveg Msambk var  frttaefni fjlmila Msambk gr en greindi Inger Fiskaa utanrkisrherra Noregs fr sameiginlegu verkefni norrnu janna tveggja um 19 milljara evra stuning barttunni gegn lglegum fiskveium.
 
Nlega birtum vi greinGumundar Vals Stefnssonar sem strir fiskimlum af hlfu SS Msambk en nvember sastlinum var skrifa undir samninginn og birtist frtt heimasu SS um undirskriftina.
 
Blmabndur Kena svisljsinu
Kenya
Askan fr eldfjallinu slandi hefur hrif va um heim, ekki aeins flugsamgngur, heldur fjlmarga ara tti tilverunnar, m.a. blmabndur Kena en fjlmilar va um heim hafa fjalla um a hvernig starfsemin eirra hefur lamast vegna ess a rsaknippin komast ekki hendur Evrpuba. Smu sgu er auvita a segja af margvslegum rum flutningum vrum fr fjarlgum heimslfum til Evrpu en einhverra hluta vegna su fjlmilar samnefnara essa heimsvanda blmabndum Kena.
Forsetabrkaup Malav
Forsetabrkaup
Bingu wa Mutharika forseti Malav kvntist sastliinn laugardag Callistu Chapolu vi glsilega athfn Lilongwe, hfuborg landsins. Brurin er fyrrverandi rherra rkisstjrninni. Erkibiskup kalsku kirkjunnar gaf brhjnin saman og meal veislugesta var Robert Mugabe forseti Simbabve auk 25 annarra jhfinga. Samkvmt frttum af hjnavgslunni var forsetinn hvtglddur fr toppi til tar og kom til brkaupsins hvtri lmsnu en brurin birtist lxuskerru sem var skreytt prentuum dk me mynd af verandi brhjnum. Ekki fer sgum af klnai brarinnar en sj m myndum a hn hefur veri raukldd. Hins vegar er fr v greint a 100 manna kr hafi sungi mean hn gekk inn kirkjuglfi.
 
Mutharika, fjgurra barna fair, misst fyrri konu sna r krabbameini. Chapola var ekkja me tv brn.
gsta safiri
gsta Gsladttir svisstjri aalskrifstofu SS heldur erindi safiri kvld vegum UNIFEM og segir fr starfi snu me konum nokkrum lndum Afrku.
 
Bjarins besta safiri fjallar um mli og einnig er sagt fr samkomunni heimasu UNIFEM slandi.

Athyglisvert
The impact of the financial crisis on poverty and income distribution: Insights from simulations in selected countries, eftir Bilal Habib, Ambar Narayan, Sergio Olivieri og Carolina Sanchez-Paramo (VOX)
 
Global Research Report: Africa
  
David Cameron & Jeffrey Sachs: Educated women hold the key to ending poverty (The Independent)
 
Family Planning Improves the Lives and Health of the Urban Poor and Saves Money, eftir Karin Ringheim (PRB)
 
Empowering women to boost African development (UNDP)
 
Has civil society helped the poor? - A review of the roles and contributions of civil society to poverty reduction, eftir Solava Ibrahim and David Hulme (University of Manchester)
  
Museveni Owes Almost Everything to Africa's Kings, eftir Alan Tacca
 
Cash transfers: to condition or not to condition? (IDS)
 
Tmariti Udvikling - mars/aprl (Danska utanrkisruneyti)
 
We focus too much on differences between cultures - um bkina "In the beginning, there was nobody", eftir Mineke Schipper
 
Loftslagsbreytingar: Race to the future, eftir Saleemul Huq (D+C)
 
"Now, The World Is Without Me" - An investigation of sexual violence in Eastern Democratic Republic of Congo - skrsla Oxfam
 
Growing old in Uganda (The Guardian)
 
Kosningarnar Sdan (frttaskringar ODI)
 
Tourism and poverty alleviation in Namibia (UNDP)
 
EDUCATION-AFRICA: "Change the System to Fit the Child", eftirKristin Palitza (IPS)
 
Towards More Informed Responses to Gender Violence and HIV/AIDS in Post-Conflict West African Settings (NAI)
Veistu um dra b til leigu sumar?
Tveir plskir hsklanemar sem  starfa sumar hj runarsamvinnustofnun og utanrkisruneyti leita sr a b me hsggnum, helst drri. Svefnherbergin urfa a vera tv og leigutminn er jn, jl og gst.
Ef i viti um b sendi tlvupst til thordis@iceida.is
 
Um Veftmariti
Veftmarit um runarml er gefi t af runarsamvinnustofnun slands. Ritinu er tla a gla umru um runarml og gefa hugasmum kost a fylgjast me v sem hst ber hverju sinni. Efni veftmaritsins arf ekki endilega a endurspegla stefnu SS.
          
Skri ykkur skrift heimasunni, www.iceida.is og lti vinsamlegast ara me huga runarmlum vita af tilvist veftmaritsins. Allar bendingar um efni eru vel egnar.  

eir sem vilja afskr sig af netfangalista, ea senda okkur bendingu um efni, eru vinsamlegast benir um a senda slk erindi netfangi iceida@iceida.is. Ritstjri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is. 

Vi bijumst velviringar v a geta ekki nota slenskar gsalappr vitlum en bandarskt snimt Veftmaritsins leyfir ekki notkun eirra.
 
Bestu kvejur,
tgfu- og kynningardeild SS