Heimsljˇs
veftÝmarit um ■rˇunarmßl
9. ßrg. 297. tbl.
31. ßg˙st 2016
Lei­togafundur um flˇtta- og farandfˇlk Ý september:
TŠplega fj÷gur ■˙sund lÚtust fyrstu sex mßnu­i ßrsins

Ljˇsmynd:UN

┴ fyrstu sex mßnu­um ■essa ßrs hafa r˙mlega 3.700 einstaklingar farist e­a horfi­ ß lei­ sinni milli landa. T÷lur um fj÷lda flˇtta- og farandfˇlks sem lßta lÝfi­ ß fer­um milli landa hafa hŠkka­ um 28% milli ßra ■egar horft er ß sama tÝmabil ßranna 2015 og 2016 og aukningin er 52% frß ßrinu 2014. Ůa­ ver­ur me­al annars Ý skugga ■essara dau­sfalla sem Sameinu­u ■jˇ­irnar bo­a til fyrsta lei­togafundar s÷gunnar um flˇtta- og farandfˇlk. Fundurinn ver­ur haldinn Ý New York 19. september og daginn eftir Štlar Barak Obama forseti BandarÝkjanna a­ halda sÚrstakan lei­togafund um flˇttamenn.

┴ fundinum munu ■jˇ­arlei­togar rŠ­a ■ann brřna vanda sem blasir vi­ og hefur ekki nema a­ ˇverulegu leyti veri­ leystur: hvernig ß a­ takast ß vi­ straum flˇttamanna og farandfˇlks? SamkvŠmt g÷gnum frß Al■jˇ­astofnun um fˇlksflutninga (IOM) heldur dßnartÝ­ni farandfˇlks ßfram a­ hŠkka, einkum vegna fj÷lgunar dau­sfalla ß Mi­jar­arhafi, en einnig Ý nor­urhluta AfrÝku, Mi­austurl÷ndum og Horni AfrÝku. Hins vegar fŠkkar dau­sf÷llum Ý ÷­rum heimshlutum eins og KarÝbahafinu og Su­austur-AsÝu.

dr÷gum a­ ßlyktun fundarins sem unni­ hefur veri­ a­ ß sÝ­ustu mßnu­um kemur fram a­ fˇlksflutningar Ý heiminum sÚu meiri en ß­ur hafi ■ekkst. Fleira fˇlk en nokkurn tÝma ß­ur b˙i Ý ÷­ru landi en f÷­urlandinu. Farandfˇlk sÚ a­ finna Ý ÷llum rÝkjum heims. Flestir komist klakklaust milli landa. ┴ ßrinu 2015 hafi fj÷ldinn fari­ yfir 244 milljˇnir. Af ■eim sÚu r˙mlega 65 milljˇnir manna sem hafa ney­st til a­ flřja, ■ar af 21 milljˇn flˇttamanna, 3 milljˇnir hŠlisleitenda og 40 milljˇnir sem eru ß vergangi.

Flestir flˇttamanna Ý heiminum hafast vi­ Ý fßtŠkum rÝkjum heims eins og JˇrdanÝu (2,8 milljˇnir), Tyrklandi (2,7 milljˇnir), PalestÝnu (2 milljˇnir), Pakistan (1,5 milljˇn), LÝbanon (1,5 milljˇn) og Su­ur-AfrÝku (1,2 milljˇnir).

Tug■˙sundir barna Ý brß­ri hŠttu vi­ Tjad st÷­uvatni­
D÷kk mynd af st÷­u barna Ý skugga hry­juverkasamtaka

┴hrifamiklar ljˇsmyndir og frßsagnir barna er a­ finna ß Medium vef UNICEF.  Ůar er me­al annars a­ finna ■essa mynd af Tahar Mohamed, ßtta ßra, og myndatexti UNICEF er svohljˇ­andi. "Vi­ erum hir­ingjar. Vi­ vorum ekki Ý b˙­unum ■egar Boko Haram rÚ­ust ß ■Šr. ╔g sat ß baki kameldřrsins me­ f÷­ur mÝnum og sß fˇlk flřja brott. Hann sag­i mÚr a­ ÷skra ef Úg skynja­i hŠttu. Fyrstu nˇttina svaf Úg uppi Ý trÚ. ╔g var of skelka­ur." Ljˇsmynd UNICEF/2016/Tremeau

TŠplega hßlf milljˇn barna ß flˇtta undan vÝgasveitum Boko Haram Ý grennd vi­ Tjad st÷­uvatni­ er Ý lÝfshŠttu vegna vannŠringar, helmingi fleiri en Ý upphafi ßrsins, segja fulltr˙ar Barnahjßlpar Sameinu­u ■jˇ­anna (UNICEF). Samt÷kin vekja athygli ß ˇfremdarßstandi Ý ■essum heimshluta ■ar sem ßt÷k og ey­ilegging hefur hraki­ 2,6 milljˇnir Ýb˙a ß vergang, ■ar af 1,4 milljˇn barna. ═ skřrslu samtakanna sem kom ˙t Ý sÝ­ustu viku - Children on the move, children left behind - segir a­ Ý Borno fylki Ý nor­austurhluta NÝgerÝu sÚ ßstandi­ grafalvarlegt og 49 ■˙sund b÷rn Ý brß­ri lÝfshŠttu. Skřrsla UNICEF dregur upp d÷kka mynd af st÷­u barna Ý AfrÝku, Ý skugga hry­juverkasamtakanna Boko Haram.

┴ ■eim sj÷ ßrum sem vÝgasveitirnar alrŠmdu hafa veri­ vi­ lř­i hafa hermenn Boko Haram myrt 20 ■˙sund Ýb˙a og st÷kkt ß flˇtta 2,6 milljˇnum Ýb˙a Ý NÝgerÝu, Kamer˙n, NÝger og Tjad. Ůß eru 2,2 milljˇnir manna, helmingur ß barnsaldri,  sag­ar vera Ý herkvÝ ß landssvŠ­um ■ar sem Boko Haram rŠ­ur rÝkjum. 

UNICEF hvetur ■jˇ­arlei­toga og al■jˇ­asamfÚlagi­ til ■ess a­ breg­ast vi­ strax me­ mann˙­ara­sto­ vegna upplausnarinnar ß svŠ­inu kringum Chad vatni­ og alvarlegra ßhrifa hennar ß b÷rn.
═ skřrslunni kemur fram a­ ungar st˙lkur sÚu lßtnar fremja sjßlfsmor­ssprengjußrßsir fyrir Boko Haram. Sakleysislegt yfirbrag­ ■eirra au­veldi ■eim eftirlitslaust a­gengi a­ fj÷lmennum st÷­um til ßrßsar. Ůar kemur fram a­ 38 b÷rn hafa veri­ ■vingu­ til a­ fremja sjßlfsmor­ssprengjußrßsir ■a­ sem af er ■essu ßri, fleiri en Ý fyrra.

"Ůetta er skelfilegur ■ßttur Ý ■essu ney­arßstandi, fj÷ldi ■eirra barna sem eru notu­ Ý svonefndum sjßlfsvÝgsßrßsum," segir Helene Sandbu Ryeng, talsma­ur UNICEF Ý Dakar. Vi­tal vi­ hana var birt Ý frÚtt R┌V Ý sÝ­ustu viku.

"┴ri­ 2014 voru b÷rn notu­ Ý fjˇrum sjßlfsvÝgsßrßsum. Ůa­ sem af er ■essu ßri eru ■Šr 38. Ůessi sta­a fer sem sÚ versnandi. Vi­ sjßum a­ ■etta eru ung b÷rn, sÚrstaklega st˙lkur. ═ 75% allra sjßlfsvÝgsßrßsa sem b÷rn eru lßtin fremja eru st˙lkur lßtnar gera ■a­. Vi­ vitum au­vita­ ekki fullkomlega hver ßstŠ­an er en vi­ getum Ýmynda­ okkur a­ liti­ sÚ ß st˙lkur sem minni ˇgn Ý ■jˇ­fÚlaginu en a­ra og ■vÝ au­veldara fyrir ■Šr a­ komast inn Ý ■orp og ß ÷nnur svŠ­i ■ar sem fˇlk safnast saman," segir Helene og bŠtir vi­:

 "B÷rn eru beitt kynfer­isofbeldi og neydd til a­ gera ßrßsir. Vegna ■ess a­ ■au eru alltaf ß fer­inni eru ■au illa nŠr­. ═ e­lilegu ßrfer­i myndi ■etta fˇlk stunda b˙skap en Boko Haram gerir allt b˙fÚ upptŠkt og ef ekki ney­ast Ýb˙arnir til a­ skilja dřrin eftir," segir Helene.

Ver­a afrÝsk b÷rn 40% af sßrafßtŠkum Ý heiminum eftir fimmtßn ßr?
┴ sama tÝma og aldurssamsetning ■jˇ­a einkennist af vaxandi fj÷lda aldra­ra er AfrÝka eina ßlfan ■ar sem unga kynslˇ­in er fj÷lmennust. Breska frŠ­asetri­ Overseas Development Institute (ODI) varar vi­ ■vÝ Ý nřrri skřrslu a­ mi­a­ vi­ ˇbreytta ■rˇun komi fimmtungur barna Ý AfrÝku til a­ b˙a vi­ sßrafßtŠkt ßri­ 2030. AfrÝsk b÷rn ver­a ■ß 40% af ÷llum fßtŠkum Ý heiminum, segir Ý skřrslunni sem ber yfirskriftina: Child Poverty, inequality and demography.

A­ mati skřrsluh÷funda felur ■essi sÚrsta­a AfrÝku Ý sÚr bŠ­i tŠkfŠri og hŠttur. Augljˇs tŠkifŠri felist Ý ■vÝ a­ virkja hŠfileika unga fˇlksins sem hef­i Ý f÷r me­ sÚr auknar framfarir og betri lÝfskj÷r Ý ßlfunni en a­ sama skapi blasi vi­ a­ ˇbreyttu mynd af fj÷l-mennum hˇpi barna og ungmenna sem b˙i vi­ sßrafßtŠkt. Ůa­ feli bŠ­i Ý sÚr hŠttu fyrir ßlfuna og Heimsmarkmi­in sem gera rß­ fyrir a­ sßrafßtŠkt ver­i ˙trřmt fyrir ßri­ 2030.

Brřn ˙rlausnarefni
═ skřrslunni er hvatt til ■ess a­ stjˇrnv÷ld Ý AfrÝku og al■jˇ­asamfÚlagi­ fjßrfesti Ý tŠkifŠrum fyrir ungu kynslˇ­ina Ý AfrÝku. Tilgreind eru řmis brřn atri­i sem hafa jßkvŠ­ ßhrif ß ■rˇun, ■ar ß me­al gŠ­amenntun, betri kyn- og frjˇsemis■jˇnusta, jafnrÚtti kynjanna, rß­stafanir til a­ draga ˙r barnahjˇnab÷ndum og beinar peningagrei­slur til fj÷lskyldna fßtŠkra barna.

JafnrÚtti kynjanna vŠri blessun fyrir AfrÝku:
Konur fß fŠrri tŠkifŠri en karlar ß ÷llum svi­um samfÚlagins

Fjßrhagslegt tjˇn af v÷ldum kynjamisrÚttis Ý AfrÝku er meti­ ß 100 milljar­a bandarÝkjadala ß ßrsgrundvelli. ═ nřrri skřrslu Ůrˇunarߊtlunar Sameinu­u ■jˇ­anna (UNDP) segir a­ efnahagsleg og fÚlagsleg mismunun gagnvart konum sÚ metin ß fyrrnefnda upphŠ­. Augljˇst sÚ ■vÝ a­ kynjaj÷fnu­ur vŠri blessun fyrir ßlfuna bŠ­i Ý efnahagslegu og fÚlagslegu tilliti.

Ůessar upplřsingar er a­ finna Ý LÝfskjaraskřrslu UNDP fyrir AfrÝku - Africa Human Development Report. ═ rannsˇknarni­urst÷­um a­ baki skřrslunni kemur fram a­ hvarvetna sÚ konum synja­ um sambŠrileg tŠkifŠri og karlmenn og gildi ■ß einu hvort liti­ sÚ til efnahagslegra, fÚlagslegra e­a pˇlÝtÝskra tŠkifŠra. Konur standa h÷llum fŠti Ý samanbur­i vi­ karla ■egar horft er til menntunar, atvinnu og heilsu, segir Ý skřrslunni.

Bent er ß a­ fŠrri stelpur en strßkar gangi Ý skˇla, konur hafi lŠgri laun en karlar fyrir launa­a atvinnu, ska­legar venjur hafi ßhrif ß heilsu ■eirra og ßkve­nar hef­ir Ý menningu hindri framgang kvenna Ý samfÚlaginu.

Ennfremur er sta­hŠft a­ venjur eins og a­ gifta st˙lkur ß barnsaldri og kynfer­islegt  og lÝkamlegt ofbeldi stu­li a­ heilsubresti hjß konum og fleiri dau­sf÷llum af barnsf÷rum.


Heimsmarkmi­in kynnt ß Fundi fˇlksins


Hefur ■˙ kynnt ■Úr Heimsmarkmi­ Sameinu­u ■jˇ­anna? Hefur ■˙ pŠlt Ý ■vÝ hvernig ■˙ getur unni­ a­ ■vÝ a­ markmi­in nßist?

FÚlag Sameinu­u ■jˇ­anna ßsamt Junior Chamber International ß ═slandi kynna Heimsmarkmi­in fyrir gestum og gangandi ß samkomunni "Fundur fˇlksins" sem haldin ver­ur Ý NorrŠna h˙sinu dagana 2.-3. september. Gestum gefst tŠkifŠri til a­ velja sÚr markmi­ og Ýhuga hvernig einstaklingar geta unni­ a­ ■vÝ. Hugmyndum ver­ur safna­ saman og mun fÚlagi­ gera smß samantekt um helstu ni­urst÷­ur a­ vi­bur­inum loknum. 

Fulltr˙ar frß FÚlagi Sameinu­u ■jˇ­anna og Junior Chamber ver­a Ý anddyri NorrŠna h˙ssins frß klukkan 12:00-18:00 bß­a dagana og hvetja allt til ■ess a­ mŠta og kynna sÚr mßlin.
Fyrir ■ß sem vilja kynna sÚr markmi­in betur ■ß bendum vi­ ß undirsÝ­u um Heimsmarkmi­in ß vef FÚlags Sameinu­u ■jˇ­anna og ß vef al■jˇ­legrar ■rˇunarsamvinnu ═slands (ICEIDA). Hlekkir ß vefina eru hÚr undir. 

HvÝtu hjßlmarnir me­ margar tilnefningar til fri­arver­launa Nˇbels


HvÝtu hjßlmarnir Ý Sřrlandi, sjßlfbo­ali­asamt÷k sem bjarga ˇbreyttum borgurum ˙r h˙sar˙stum, eru lÝkast til ■au samt÷k sem hafa fengi­ flestar tilnefningar til fri­arver­launa Nˇbels Ý ßr. Alls hafa 133 stofnanir og einstaklingar tilnefnt HvÝtu hjßlmana til ver­launanna, a­ s÷gn IPS frÚttaveitunnar.

MannrÚttindasamt÷kin Syria Campaign opnu­u sÚrstaka vefsÝ­u Ý vikunni til stu­nings HvÝtu hjßlmunum eftir erfi­a viku sjßlfbo­ali­anna sem misstu fyrr Ý vikunni Khaled Omar Harrah, einn ■ekktasta fÚlaga sinn, sem lÚst vi­ bj÷rgunarst÷rf Ý Aleppo.

Harrah bjarga­i fyrir tveimur ßrum ungu barni, Mahmoud, ˙r r˙stum ■riggja hŠ­a h˙ss sem hrundi eftir sprengißrßs.  A­ger­in tˇk 14 tÝma en barninu var bjarga­ og kalla­ "Kraftaverkabarni­" eins og margir muna ˙r frÚttum. Mahmoud er einn af sextÝu ■˙sund ˇbreyttum borgurum sem HvÝtu hjßlmarnir hafa bjarga­ Ý Sřrlandi.

Tilkynnt ver­ur um fri­arver­launahafa  Nˇbels Ý byrjun oktˇber en tilnefningar hafa aldrei veri­ fleiri en Ý ßr, 376 talsins, a­ ■vÝ er fram kemur Ý frÚtt IPS.

Vera Kn˙tsdˇttir nřr framkvŠmdastjˇri FÚlags Sameinu­u ■jˇ­anna

Vera Kn˙tsdˇttir hefur veri­ rß­in framkvŠmdastjˇri FÚlags Sameinu­u ■jˇ­anna. H˙n var rß­in ˙r hˇpi 93 umsŠkjenda eftir rß­ningarferli hjß Capacent.

"Vi­ erum mj÷g ■akklßt fyrir ■ann sterka hˇp umsŠkjenda heima og erlendis sem sˇttu um starfi­," segir Ůr÷stur Freyr Gylfason, forma­ur FÚlags SŮ, ß heimasÝ­u fÚlagsins. "Vi­ teljum a­ rß­ningarferli­ hafi skila­ okkur afar hŠfum framkvŠmdastjˇra, enda břr Vera a­ vÝ­tŠkri reynslu og ■ekkingu ß al■jˇ­a- og ■rˇunarmßlum, m.a. af vettvangi Ý LÝbanon og SˇmalÝu. Vi­ vitum a­ s˙ reynsla kemur til me­ a­ nřtast mj÷g vel Ý st÷rfum fÚlagsins Ý ■ßgu aukinnar almannaşvitundar, frŠ­slu og samfÚlagsumrŠ­u ß ═slandi um Sameinu­u ■jˇ­irnar og ■rˇunarmßl."

Vera Kn˙tsdˇttir hefur um fimm ßra reynslu af al■jˇ­astarfi og ■ar af ■riggja ßra reynslu af st÷rfum hjß Sameinu­u ■jˇ­unum. Vera hefur reynslu af mann˙­arstarfi og flˇttamannaa­sto­ og hefur starfa­ bŠ­i hjß Barnahjßlp Sameinu­u ■jˇ­anna, UNICEF, Ý SˇmalÝu og Flˇttamannaa­sto­ SŮ fyrir PalestÝnumenn, UNRWA, Ý LÝbanon. ┴­ur var h˙n Ý starfsnßmi ß vi­skiptasvi­i og al■jˇ­a- og ÷ryggissvi­i utanrÝkisrß­uneytisins, ■.ß.m. verkefnum tengdum mannrÚttindarß­i Sameinu­u ■jˇ­anna. Vera lauk BA-prˇfi Ý stjˇrnmßlafrŠ­i frß Hßskˇla ═slands ßri­ 2009 og MA-grß­u Ý ÷ryggis- og varnarmßlafrŠ­um frß Georgetown hßskˇla Ý BandarÝkjunum ßri­ 2011.

┴ myndinni er Vera Kn˙tsdˇttir (t.v.) og Berglind Sigmarsdˇttur (t.h.), frßfarandi framkvŠmdastjˇri. 


┴ fjˇrtßndu milljˇn krˇna til E■ݡpÝu gegnum SOS

UtanrÝkisrß­uneyti­ styrkti nřlega SOS Barna■orpin ß ═slandi til a­ fjßrmagna ney­ara­sto­ samtakanna Ý E■ݡpÝu. Styrkurinn hljˇ­a­i upp ß 12,5 milljˇnir krˇna og mˇtframlag SOS ß ═slandi var 700 ■˙sund. Samt÷kin senda ■vÝ 13,2 milljˇnir frß ═slandi til ney­ara­sto­ar SOS Barna■orpanna Ý E■ݡpÝu en eins og flestir vita er mikill matarskortur og vannŠring Ý landinu vegna ■urrka.

┴ vef SOS Barna■orpanna ß ═slandi birtist nřlega myndafrßs÷gn frß Hararghe fylki Ý austurhluta E■ݡpÝu sem hefur veri­ sÚrlega ■urrt. "١ a­ svŠ­i­ sÚ grŠnt hefur ˇst÷­ugt regni­ og frŠskortur vegna ■urrksins Ý fyrra leitt til mikils uppskerubrests. ═b˙ar ß svŠ­inu kalla matarskortinn grŠna hungri­.

═ myndatexta me­ me­fylgjandi mynd segir:
"Ůetta ■riggja mßna­a barn kom til heilsugŠslunnar Ý Chinaksen me­ mˇ­ur sinni. Mˇ­irin fÚkk ekki nŠga nŠringu og gat ekki gefi­ nŠga brjˇstamjˇlk til a­ fŠ­a barn sitt. F75 og F100 form˙lur eru nota­ar Ý me­fer­ vi­ mj÷g alvarlegri vannŠringu ßsamt ÷­rum lyfjum sem SŮ gefa. Adenan Ahmed, hj˙krunarkona sem vinnur ß heilsugŠslunni segir, "Ý ■essum mßnu­i h÷fum vi­ haft 113 b÷rn til me­fer­ar og vi­ ■urfum sßrlega ß meiri lyfjum og ÷­rum birg­um a­ halda. Vandamßli­ er a­ stŠkka og vi­ eigum erfitt me­ a­ fylgja stŠkkuninni eftir."


Opin mßlstofa um rannsˇknarverkefni nema LandgrŠ­sluskˇlans

NŠstkomandi mßnudag kynna nemendur LandgrŠ­sluskˇla Hßskˇla Sameinu­u ■jˇ­anna lokaverkefni sÝn ß opinni mßlstofu. A­ s÷gn HafdÝsar H÷nnu Ăgisdˇttur forst÷­umanns kˇlans nema ß ■essu ßri 11 sÚrfrŠ­ingar vi­ skˇlann. Ůau koma frß NÝger, Gana, ┌ganda, Lesˇtˇ og MalavÝ Ý AfrÝku og MongˇlÝu og Kirgistan Ý Mi­-AsÝu.

HafdÝs Hanna segir a­ Ý heimal÷ndum sÝnum starfi ■au sem sÚrfrŠ­ingar vi­ hßskˇla, rß­uneyti, rannsˇknarstofnanir  og hÚra­sstjˇrnir ß svi­i landnřtingar- og landverndarmßla en hßlfs ßrs nßmi ■eirra vi­ LandgrŠ­sluskˇlann lřkur senn.

"Verkefnin sem kynnt ver­a ß mßlstofunni eru fj÷lbreytt, m.a. ver­ur rŠtt um hvernig bŠta megi ßstand lands Ý MongˇlÝu me­ aukinni ■ßttt÷ku hir­ingja Ý ßkv÷r­unum um landnřtingu, og fjalla­ ver­ur um ßhrif sandnßma Ý Nor­ur-Gana ß lÝfsvi­urvŠri fˇlks Ý nŠrliggjandi ■orpum og getu yfirvalda til a­ hafa ßhrif ß uppgrŠ­slu nßmasvŠ­a. Einnig ver­ur fjalla­ um notkun trjßa til a­ auka frjˇsemi rŠktarlands Ý NÝger, sem og vi­horf nŠrsamfÚlags Ý su­urhluta Lesˇtˇ til nřtingar beitilands og greining ß regluverki ■ar Ý landi var­andi landnřtingu," segir HafdÝs Hanna.

Mßlstofan ß mßnudaginn me­ kynningu ß lokaverkefnunum ver­ur haldin ß 2. hŠ­ ß starfst÷­ Landb˙na­arhßskˇla ═slands ß Keldnaholti Ý ReykjavÝk.
Dagskrß mßlstofunnar mß lesa hÚr

Vannřtt au­lind: menntun innflytjenda og flˇttafˇlks

┴ f÷studaginn kemur, 2. september, stendur Al■jˇ­amßlastofnun og rannsˇkasetur um smßrÝki fyrir umrŠ­ufundi sem ber yfirskriftina: "Vannřtt au­lind: menntun innflytjenda og flˇttafˇlks." 

Unnur DÝs Skaptadˇttir, prˇfessor Ý mannfrŠ­i vi­ Hßskˇla ═slands, fjallar um atvinnutŠkifŠri innflytjenda og flˇttafˇlks ß ═slandi ˙t frß rannsˇknum sÝnum. ═na D÷gg Ey■ˇrsdˇttir, verkefnisstjˇri hjß ENIC/NARIC matsskrifstofu Hßskˇla ═slands, kynnir hvernig menntun innflytjenda og flˇttafˇlks er metin innan Hßskˇla ═slands og Barbara Kristvinsson, rß­gjafi innflytjenda hjß MannrÚttindaskrifstofu ReykjavÝkurborgar, fjallar um reynslu innflytjenda og hugmyndir a­ ˙rbˇtum ˙t frß 
starfi hennar sem rß­gjafi innflytjenda.

Fundurinn ver­ur haldinn Ý grˇ­urh˙si NorrŠna h˙ssins og hefst klukkan 14:00.
Fundarstjˇri er Ůorsteinn VÝglundsson, fyrrverandi framkvŠmdastjˇri Samtaka atvinnulÝfsins. 


┴hugavert

Anne Frank Today Is a Syrian Girl, eftir Nicholas Kristof/ NYT
-
I wholeheartedly agree: Poverty is Sexist, eftir Justin Trudeau/ ONE
-
Solar lights are transforming the night in rural Myanmar, Uganda and India/ QZ
-
Chart: Girls Closing The Education Gap in IDA Countries, eftir Tariq Khokhar / Al■jˇ­abankablogg
-
A Thirst for Life/ Save the Children
-
Countries with the Most Freshwater per Person, eftir Tariq Khokhar/ Al■jˇ­abankablogg
-
I decided to be a Ugandan woman for a week - it was the wig that broke me, eftir Samuel Voira/ TheGuardian
-
The UN must lead by example in appointing its next Secretary-General: make this moment count for gender equality, eftir Phuzile Mlambo-Ngcuka/ UNWomen
-
Sigmund Freud, the missing link in Water and Sanitation?/ SEI
-
Achieving universal access to water and sanitation by 2030 - how can blended finance help?, eftir Joel Kolker/ Al■jˇ­abankablogg
-
The challenge to be climate smart with the world's agriculture, eftir Juergen Vogale/ Al■jˇ­abankinn
-
Girls Should Not Miss School Because of Their Periods/ GlobalCitizen
-
Children From Crisis-Affected Countries Dress Up For Their Dream Jobs In Powerful Photo Series/ HuffingtonPost
-
#IfAfricaWasASchool: jokes and descriptions of life in Africa/ DW
-
Improving Learning through Simple Teaching Innovations, eftir Maryam Akmal/ CGDev
-
Quality education needed to boost women's economic empowerment, eftir Keiko Inoue/ Al■jˇ­abankablogg
-

If a monkey snaps a selfie, does it own the rights to its own photograph?/ Qz
-
Here's how to improve livelihoods in Uganda/ Monitor
-
World Bank Group Youth Summit 2016: Rethinking education for the new millennium, eftir Jewel McFadden/ Al■jˇ­abankablogg
-
New innovations for new challenges in the world of water/ WaterAid
-
We shouldn't have to wait until the next Olympics to end malnutrition/ TheGuardian
-

What inspires Uganda's singing policeman?/ BBC
-
I decided to be a Ugandan woman for a week - it was the wig that broke me/ TheGuardian
-
It's time to talk about fraud in aid agencies/ TheGuardian

FrŠ­igreinar og skřrslur
FrÚttir og frÚttaskřringar

Auki­ samstarf milli ═slands og NÝgerÝu/ UtanrÝkisrß­uneyti­
-
Middle East life expectancy drops due to conflict/ SciDev
-
The danger of fighting fire with fire - Civilians in Congo turn to self-defence groups to stop massacres/ IRIN
-
World Bank clears way for Kim's second term/FT
-
Nigeria crisis: The children who know only hunger/ BBC
-
Forseti funda­i Ý dag um mßlefni flˇttamanna ß ═slandi/ Kvennabla­i­
-
Independent body needed to investigate Yemen violations I UNRadio
-
The tribes paying the brutal price of conservation/ TheGuardian
-
Pollution kills as many people as cancer does, UN's new environment chief warns/ UN
-
Education 'absolutely central' in reducing child poverty in Africa/ AWorldAtSchool
-
Joint UN programme aims to empower over 1 million girls in Mozambique/ Reliefweb
-
What does water have to do with work? In Malawi, plenty, eftir Carlos Carrion-Crespi/ ILOblogg
-
'Old boys' network' sidelining women vying to be next UN Secretary-General, says campaigner/ IBTimes
-
GLIMMERS OF HOPE IN THE EASTERN CONGO/ UNDP
-
Japan promises Kenya aid to fund development, power generation/ Reuters
-
Africa after Brexit/ AfricaRenewal
-
Afganistan: To Say It Like It Is: Norway's evaluation of its part in the international intervention, eftir Ann Wilkens/ Afganistan-Analysts
-
Vefriti­ Quarz Africa
-
Yemen report/ OHCHR
-
The way home - Rebuilding peace in Central African Republic/ IRIN
-
Sweden: New aid initiative focusing on displaced children/ ReliefWeb
-
Mozambique: Opposition Group Raids Hospitals/ HRW
-
Climate change creating 'A Brewing Storm' in coffee production/ Digital Journal
-
The Refugee Olympic Team Showed They Have Plenty to Offer, in Spite of Tragic Stories / GlobalVoices
-
WHAT THE WORLD'S POPULATION WILL LOOK LIKE IN 2050: BY THE NUMBERS/ Newsweek
-
Britain's new foreign development chief thinks trade should trump aid/ Humanosphere
-
How Insects' Breath is Saving Crops in Uganda/ NewsDeeply
-
MalavÝ: Drought insurance in Africa/ TheEconomist
-
Titusener av s°rsudanere str°mmer til Uganda/ Bistandsaktuelt
-
IMF says Mozambique must accept audit to restore confidence - Bloomberg/ ClubOfMozambique

Al■jˇ­adagur um ■vinga­ brottnßm

Ůvinga­ brottnßm fˇlks hefur oft veri­ nota­ sem a­fer­ til a­ skapa ofsahrŠ­slu Ý samfÚlaginu, segir ß vef Upplřsingaskrifstofu Sameinu­u ■jˇ­anna (UNRIC).

 "Ůa­ sem heitir ■vinga­ brottnßm ß al■jˇ­legu lagamßli felur Ý sÚr a­ einstaklingur er numinn ß brott og haldi­ f÷ngnum ßn ■ess a­ nokkur viti um hvar e­a hverjir haldi honum gegn vilja sÝnum. Ůa­ tilheyrir ekki einum heimshluta fremur en ÷­rum a­ beita ■vingu­u brottnßmi, en oft eru ■a­ a­ilar utan rÝkiskerfisins sem grÝpa til ■essa ˙rrŠ­is, ■ar ß me­al vÝgasveitir ÷fgamanna og hry­jverkasamt÷k," segir ■ar ennfremur en Ý gŠr, 30.ßg˙st, var ßrlegur Al■jˇ­adagur fˇrnarlamba ■vinga­s brottnßms.


BMAfgan
#thisismymission Ýmyndarherfer­ fyrir Resolute Support Ý Afganistan

- eftir 
Bj÷rn Malmquist, fri­argŠsluli­a hjß Resolute Support/NATO Ý Kab˙l, Afganistan. 


Stˇr hluti af mÝnu starfi hjß upplřsingadeild Resolute Support (Public Affairs) felst Ý a­ framlei­a myndb÷nd, taka ljˇsmyndir og skrifa efni fyrir ■ß samfÚlagsmi­la sem vi­ h÷ldum ˙ti (Youtube, Facebook og Twitter). Markmi­i­ er a­ segja frß og vekja athygli ß ■vÝ starfi sem hÚr er unni­ til a­ ■jßlfa, kenna og a­sto­a afganska herinn og l÷gregluna. ╔g hef lÝka starfa­ sem rß­gjafi og kennari fyrir afganska hermenn sem starfa vi­ ˙tbrei­slu upplřsinga.

Ůessa dagana er Úg hins vegar ß kafi Ý nokkurs konar Ýmyndarherfer­ sem Úg hanna­i fyrir Resolute Support; herfer­ sem gengur ˙t ß a­ kynna til s÷gunnar hermenn og borgara sem sinna margvÝslegum st÷rfum innan ■essa risavaxna verkefnis; sennilega ■ess stŠrsta sem Atlantshafsbandalagi­ hefur tekist ß hendur.

Markmi­i­ me­ ■essari herfer­ er, eins og ß­ur, a­ vekja athygli ß ■vÝ starfi sem unni­ er innan Resolute Support - og ekki sÝ­ur a­ minna ß a­ yfir 40 ■jˇ­ir, a­ildar■jˇ­ir NATO og samstarfs■jˇ­ir - taka ■ßtt Ý ■essu verkefni.

Ůar sem #thisismymission herfer­in er eing÷ngu rekin ß samfÚlagsmi­lum, ■ß ßkva­ Úg a­ nota einstaklinga - hermenn og borgara sem vinna sÝn verk hÚr Ý Kab˙l og vÝ­ar Ý Afganistan til a­ koma ■essum skilabo­um ß framfŠri.

═ sta­ ■ess a­ nota t÷lur, sta­reyndir og ßrangur til a­ vekja athygli og til a­ draga upp stˇru myndina, ■ß lŠt Úg fˇlki­ lřsa sÝnu eigin starfi og hvers vegna ■a­ starf er mikilvŠgt svo Resolute Support nßi ßrangri.

Me­ ■vÝ a­ sřna "venjulegt fˇlk", ■ß persˇnugerum vi­ ■etta stˇra verkefni sem Resolute Support er, og vi­ minnum ß a­ al■jˇ­asamfÚlagi­, ekki a­eins NATO, tekur ■ßtt. Ëbreyttir hermenn, li­sforingjar, ofurstar og hersh÷f­ingjar segja frß sÝnu starfi, karlar og konur, ungir og gamlir, frß BandarÝkjunum, GeorgÝu, Port˙gal, ═talÝu, R˙menÝu og Danm÷rku, svo a­eins nokkur l÷nd sÚu nefnd.

T÷kur ß ■essum myndb÷ndum hafa sta­i­ yfir sÝ­an Ý byrjun ßg˙st. ═ sÝ­ustu viku ßg˙st birtum vi­ tv÷ kynningarmyndb÷nd (auglřsingar), og fyrsta myndbandi­ me­ einstaklingi var sett ß Facebook og Twitter mßnudaginn 29. ßg˙st. Tugir ■˙sunda hafa n˙ ■egar sÚ­ og horft ß ■essi myndb÷nd, og ■eim hefur veri­ deilt vÝ­a, ■ar ß me­al ß samfÚlagsmi­lum NATO. 

Herfer­in mun standa yfir Ý tvo til ■rjß mßnu­i, og n˙ ■egar er veri­ a­ leggja dr÷g a­ nřrri herfer­ sem ß a­ taka vi­ af #thisismymission. 

Upphafi­ ß Švintřrum starfsnema Ý MalavÝ

┴sa MarÝa Ý MalavÝ.
- eftir ┴su MarÝu H. Gu­mundsdˇttur starfsnema Ý MalavÝ

═ sendirß­um ═slands Ý MalavÝ, MˇsambÝk og ┌ganda starfa ■rÝr starfsnemar sem lÝkt og undanfarin ßr hafa fallist ß bei­ni Heimsljˇss um pistlaskrif ■ann tÝma sem ■eir dvelja Ý samstarfsl÷ndum ═slendinga. 

┴ mßnudaginn byrja­i Úg ■ri­ju vinnuvikuna mÝna hÚr Ý Lilongwe, h÷fu­borg MalavÝ, og enn finnst mÚr Úg vera heppnasta manneskja Ý heiminum a­ fß tŠkifŠri til a­ upplifa ■a­ a­ b˙a hÚr og vinna. ┴hugi minn ß MalavÝ kvikna­i ■egar Úg heimsˇtti landi­ ßri­ 2014 og Ý raun var Úg ekki einu sinni komin Ý gegnum tollinn ß Kamuzu flugvelli ■egar Úg ßtta­i mig ß ■vÝ hvers vegna landi­ er oft kalla­ "The warm heart of Africa". Veseni og rß­villu ═slendings ß sÝnu fyrsta fer­alagi ˙t fyrir Evrˇpu var mŠtt me­ gˇ­lßtlegu grÝni og vinsamlegri bei­ni um a­ hafa allar upplřsingar ß hreinu nŠst ■egar Úg kŠmi - me­ sk÷mmustulegu glotti lofa­i Úg betrun og get n˙na stolt sagst hafa sta­i­ vi­ ■a­ lofor­! Fˇlki­, menning og landi­ sjßlft hÚlt svo ßfram a­ heilla mig nŠstu vikurnar og ■egar komi­ var a­ kve­justund var Úg sta­rß­in Ý a­  hinga­ kŠmi Úg aftur.
 
MalavÝ er ÷rlÝti­ stŠrra en ═sland a­ flatarmßli en li­ast eins og snßkur su­ur eftir AfrÝku me­ sitt fj÷lbreytta og fallega landslag, innramma­ af MˇsambÝk, ZambÝu og TanzanÝu. Menningin er lÝfleg, mikil stemning myndast ■ar sem fˇlk er saman komi­, tÝmaskyni­ er afslappa­ og brosin eru stˇr. Ůrßtt fyrir alla hina fallegu eiginleika MalavÝ er vÝ­a pottur brotinn og fyrri heimsˇkn mÝn hinga­ opna­i augu mÝn fyrir ■eim ˇtr˙legu a­stŠ­um sem manneskjan getur a­laga­ sig a­ og lifa­ vi­. MalavÝ er me­al fßtŠkustu rÝkja heims og ■au vandamßl sem ˇgna afkomu ■jˇ­arinnar eru fj÷l■Štt og flˇkin - mikil fßtŠkt, spilling Ý stjˇrnkerfinu, loftslagsbreytingar, veikir innvi­ir og lÝti­ fŠ­u÷ryggi eru einungis hluti af ■eim.
 
Samband ═slands og MalavÝ hefur sta­i­ yfir jafn lengi og ßrin mÝn eru m÷rg, sÝ­an 1989, og ß ■eim tÝma hafa margvÝsleg ■rˇunarverkefni komist ß koppinn og klßrast, sem vonandi hafa stu­la­ a­ bŠttum lÝfsskilyr­um malavÝsku ■jˇ­arinnar. Ůrˇunarsamvinnu landanna tveggja Ý dag er ■annig hßtta­ a­ starfsemin fer ÷ll fram Ý einu hÚra­i en ■a­ er m.a. svo hŠgt sÚ a­ tryggja hßmarksnřtingu ■ess fjßrmagns sem nřta ß til verksins. Ůetta  byggir einnig ß ■eirri hugmyndafrŠ­i a­ uppbygging og ■rˇun ver­i a­ eiga sÚr sta­ Ý samrß­i og samstarfi vi­ ■au samfÚl÷g sem um rŠ­ir ß hverjum tÝma og fˇlki­ sem ■au byggir en me­ ■vÝ a­ leggja ßherslu ß afmarka­ svŠ­i er hŠgt a­ vinna nßnar me­ heimam÷nnum. Ůannig aukast lÝkur ß sjßlfbŠrni verkefna ßsamt ■vÝ a­ samfÚl÷gin valdeflast, fß r÷dd var­andi sÝnar eigin ■arfir og geta teki­ beinan ■ßtt Ý a­ mˇta sÝna framtÝ­. Verkefnin sem ICEIDA hefur veri­ a­ sinna Ý MalavÝ sÝ­an 2012 hafa ÷ll veri­ Ý Mangochi-hÚra­i Ý su­urhluta landsins og n˙ Ý sumar klßra­ist fj÷gurra ßra tÝmabil ■ar sem unni­ var a­ umbˇtum ß svi­i vatns og hreinlŠtis, heilsu- og menntamßla. ┴ d÷finni er svo framlenging ß ■eim verkefnum sem ■egar eru Ý gangi ßsamt ■vÝ a­ veri­ er a­ hanna verkefni ß nřjum svi­um. Valdefling kvenna er eitt ■essara nřju svi­a en fjßrhagslegt sjßlfstŠ­i kvenna og auki­ jafnrÚtti almennt ■ykir lykil■ßttur Ý sjßlfbŠrri ■rˇun ßsamt ■vÝ a­ hvoru tveggja er mikilvŠgt takmark Ý sjßlfu sÚr.
 
Fyrstu tvŠr vikurnar mÝnar sem starfsnemi Ý MalavÝ hafa li­i­, a­ mÚr vir­ist, ß einu augnabliki og veri­ afar vi­bur­arÝkar. ╔g bor­a­i Nsima, ■jˇ­arrÚtt Malava, me­ h÷ndunum Ý fyrsta hßdeginu ß skrifstofunni me­ malavÝska starfsfˇlkinu - ■eim fannst mj÷g skondi­ ■egar Úg byrja­i ß ■vÝ a­ leita a­ hnÝfap÷runum og voru hŠstßnŠg­ ■egar Úg nß­i nŠstum ■vÝ a­ klßra af disknum. Daginn eftir byrja­i Úg a­ keyra en hÚr er vinstri umfer­ og reglurnar eru ekki endilega alltaf ■Šr s÷mu og Úg lŠr­i Ý ÷kuskˇlanum - bÝlstjˇri ICEIDA, sem fˇr me­ mÚr fyrsta r˙ntinn, var ■ˇ bara nokku­ ßnŠg­ur me­ mig og svo ÷ruggur Ý far■egasŠtinu a­ hann ßkva­ a­ nřta tÝmann og kenna mÚr smß Chichewa Ý lei­inni. Dagarnir hafa lÝka miki­ fari­ Ý a­ kynna mÚr starfsemina, koma mÚr inn Ý efni­, gera mist÷k, finna taktinn og lŠra inn ß lÝfi­ hÚr Ý Lilongwe. SÝ­ustu helgi eyddi Úg svo Ý Mangochi ■ar sem Úg hitti starfsmenn skrifstofu ICEIDA Ý hÚra­inu, fˇr ß fund var­andi komandi verkefni, heimsˇtti lÝti­ ■orp sem heitir Chowe og naut lÝfsins ß ■essum magna­a sta­.
 
Spennt fyrir komandi mßnu­um segi Úg tionana (Chichewa fyrir "sjßumst seinna" - eins og sÚst ■ß skila­i tungumßlakennsla bÝlstjˇrans ßrangri) og kve­ frß Lilongwe Ý bili.

facebook
UM HEIMSLJËS 

Heimsljˇs - veftÝmarit um ■rˇunarmßl er gefi­ ˙t af utanrÝkisrß­uneytinu. Heimsljˇs er frŠ­slu- og upplřsingarit um ■rˇunar- og mann˙­armßl og al■jˇ­lega ■rˇunarsamvinnu ═slands. Ritinu er Štla­ a­ glŠ­a umrŠ­u um mßlaflokkinn og gefa ßhugas÷mum kost ß ■vÝ a­ fylgjast me­ ■vÝ sem hŠst ber hverju sinni. Heimsljˇs birtir gjarnan greinar um ■rˇunarmßl en ŠtÝ­ undir nafni og ß ßbyrg­ h÷funda. SlÝkar greinar ■urfa ekki a­ endurspegla stefnu stjˇrnvalda. 

 

Ůeir sem vilja senda okkur ßbendingu um efni e­a afskrß sig af netfangalista eru vinsamlegast be­nir um a­ senda slÝk erindi ß netfang ritstjˇrans, Gunnars Salvarssonar, gsal@mfa.is

.

Vi­ bi­jumst velvir­ingar ß ■vÝ a­ geta ekki nota­ Ýslenskar gŠsalappir Ý vi­t÷lum en bandarÝskt sni­mßt veftÝmaritsins leyfir ekki notkun ■eirra.

 

ISSN 1670-8105