Heimsljˇs
veftÝmarit um ■rˇunarmßl
9. ßrg. 294. tbl.
6. j˙lÝ 2016
Rřnt Ý mannfj÷ldaspßr nŠstu ßratugi og aldir:
FŠ­ingum fŠkkar en ÷ldru­um fj÷lgar me­ hŠrri me­alŠvilengd
Fˇlksfj÷lgunin ver­ur mest Ý AfrÝkurÝkjum ß komandi ßratugum. Ljˇsmynd:gunnisal

Ef spßr nß fram a­ ganga ver­a Ýb˙ar jar­arinnar 9,7 milljar­ar Ý lok ßrs 2050. Mannfj÷ldi Ý heiminum var 7,3 milljar­ar um mitt ßr 2015. Frß ßrinu 1990 hefur jar­arb˙um fj÷lga­ um tvo milljar­a og fari fram sem horfir heldur ■essi tala ßfram a­ hŠkka jafnt og ■Útt, og ver­ur komin Ý 8,5 milljar­a ßri­ 2030, 9,7 milljar­a ßri­ 2050 og 11,2 milljar­a ßri­ 2100.

═ nřlegri grein Ý The Guardian er rřnt Ý t÷lurnar ß bak vi­ fˇlksfj÷lgun Ý heiminum Ý dag. Ůar segir a­ ■essar stˇru t÷lur segi ■ˇ ekki alla s÷guna, hŠgt hafi ß fˇlksfj÷lgun sÝ­an ß ßttunda ßratug sÝ­ustu aldar en lř­frŠ­ilegar breytingar hafi or­i­ miklar.

Konur eignast fŠrri b÷rn  en nokkru sinni fyrr
Haft er eftir John Wilmoth, forst÷­umanni deildar mannfj÷ldadreifingar efnahags- og samfÚlagssvi­s Sameinu­u ■jˇ­anna, a­ fj÷ldi fŠ­inga hafi ■egar nß­ hßmarki ■egar horft sÚ til alls heimsins. "═ sumum l÷ndum hefur fŠ­ingum fj÷lga­ en ■egar allt er teki­ saman er fˇlksfj÷lgun Ý dag ekki vegna fŠ­inga heldur stafar fˇlksfj÷lgunin a­allega af ■vÝ a­ fˇlk lifir lengur en ß­ur".   

═ nßnast ÷llum l÷ndum samanstanda fj÷lskyldur af fŠrri einstaklingum en ß­ur og n˙ er svo komi­ a­ 46% af fˇlki Ý heiminum břr Ý l÷ndum ■ar sem konur eignast fŠrri en 2,1 barn a­ me­altali. Ůetta ß vi­ um ÷ll l÷nd Evrˇpu og Nor­ur-AmerÝku og mikinn meirihluta AsÝulandanna og Su­ur-AmerÝku.

═ greininni kemur fram a­ 8% mannkyns b˙i ■ˇ Ý l÷ndum ■ar sem sambŠrileg minnkun ß fj÷lskyldum hafi ekki gerst og konur eignist a­ me­altali fimm e­a fleiri b÷rn um Švina. Haft er eftir Wilmoth a­ almenna reglan sÚ s˙ a­ Ý fßtŠkari l÷ndum sÚ meiri frjˇsemi. Mest er frjˇsemin Ý NÝger, en ■ar eignast hver kona a­ me­altali 7,6 b÷rn. (MyndrŠn framsetning er ß ■essu Ý greininni).

Ůvert ß ■a­ sem gildir Ý l÷ndum ■ar sem fŠ­ingartÝ­nin er hß er ߊtla­ a­ Ý meira en 40% landa muni fˇlksfj÷ldinn fara minnkandi ß ßrabilinu 2015 til 2050. Skřrsla frß Sameinu­u ■jˇ­unum bendir ß a­ frjˇsemi Ý l÷ndum Evrˇpu sÚ n˙ ■egar undir ■vÝ marki sem ■arf til a­ vi­halda fˇlksfj÷ldanum ■egar til lengri tÝma er liti­.

FŠ­ingartÝ­ni fer minnkandi, en dßnartÝ­ni minnkar enn hra­ar
Jafnvel ■ˇtt fŠ­ingar ß heimsvÝsu myndu dragast saman og ver­a ß ■vÝ stigi sem rÚtt tryggir vi­hald fˇlksfj÷ldans mun fˇlksfj÷lgun enn eiga sÚr sta­ um eitthvert skei­ vegna ■ess sem sÚrfrŠ­ingar kalla skri­■unga fˇlksfj÷ldans, - ■.e. auki­ hlutfall fˇlks sem lifir fram ß efri ßr.

Frß ßrinu 1960 hefur fŠ­ingartÝ­ni minnka­ t÷luvert Ý ÷llum l÷ndum, ˇhß­ tekjum, en ■a­ hefur samt ekki skila­ sÚr Ý fŠkkun fˇlks ß heimsvÝsu vegna ■ess a­ dßnartÝ­nin hefur lŠkka­ enn hra­ar, sÚrstaklega Ý fßtŠkari l÷ndum. 

SamkvŠmt ■vÝ sem segir Ý greininni voru lÝfslÝkur Ý heiminum 71,4 ßr ßri­ 2015. HŠkkunin frß ßrinu 2000 heil fimm ßr! LÝfslÝkurnar jukust mest Ý AfrÝku ß ■essu tÝmabili, a­ hluta til vegna bŠttrar heilsu barna og aukins a­gengis a­ me­fer­ vi­ HIV smiti.

Fˇlksfj÷lgunin mest Ý AfrÝku
Meira en helmingur fˇlksfj÷lgunar ß heimsvÝsu, frß ■vÝ n˙na og til ßrsins 2050, ver­ur Ý AfrÝku. Sameinu­u ■jˇ­irnar ߊtla a­ 33 l÷nd Ý AfrÝku muni a­ ÷llum lÝkindum ■refalda fˇlksfj÷lda sinn. ┴ me­al landa sem ■etta ß vi­ um eru Angˇla, B˙r˙ndÝ, Kongˇ, MalavÝ, MalÝ, NÝger og ┌ganda. Reikna­ er me­ mestu fj÷lguninni Ý NÝgerÝu, en allt bendir til ■ess a­ NÝgerÝa velti BandarÝkjunum ˙r sessi sem ■ri­ja stŠrsta ■jˇ­ heimsins fyrir ßri­ 2050. 

En AfrÝka er fj÷lbreytt og innan hennar eru l÷nd og borgir ■ar sem almenna reglan ß ekki vi­. ═ h÷fu­borg E■ݡpÝu, Addis Ababa, er fŠ­ingartÝ­nin einungis 1,7 b÷rn ß hverja konu. Einhverjir sÚrfrŠ­ingar hafa bent ß a­ veri­ gŠti a­ AfrÝka feta­i Ý fˇtspor fj÷lda landa Ý AsÝu; Japan, Singapore, TaÝlands og IndˇnesÝu svo dŠmi sÚu tekin, ■ar sem fˇlksfj÷lgun hefur fari­ minnkandi frß sj÷unda ßratug sÝ­ustu aldar. Hversu hratt ■a­ gerist segja ■eir geta haft mikla ■ř­ingu fyrir ■rˇun Ý einst÷kum l÷ndum.

Ofbeldi gegn b÷rnum:
B÷rn me­ fatlanir Ý margfalt meiri hŠttu en ˇf÷tlu­ b÷rn

B÷rn me­ fatlanir eru Ý margfalt meiri hŠttu en ˇf÷tlu­ b÷rn a­ ver­a fyrir ofbeldi, segir Ý ni­urst÷­um nřrrar skřrslu sem unnin var fyrir al■jˇ­asamt÷kin Plan International. Skřrslan byggir ß rannsˇkn Ý MalavÝ og ┌ganda. SamkvŠmt henni h÷f­u 84% a­spur­ra barna me­ fatlanir or­i­ fyrir einhvers konar ofbeldi Ý vikunni ß­ur en k÷nnunin fˇr fram.

A­ s÷gn Aidan Leavy hjß Plan International er liti­ ß b÷rn me­ fatlanir eins og ■au sÚu minna vir­i en ÷nnur b÷rn. Ůau sÚu ■ar af lei­andi "au­veld skotm÷rk" vegna ■ess a­ ■au geti hugsanlega ekki fl˙i­, kalla­ eftir hjßlp e­a sagt frß ■vÝ sem ger­ist. B÷rn me­ fatlanir sÚu ■ess vegna Ý mikilli hŠttu gagnvart ofbeldi og misnotkun.

Rannsˇknin lei­ir Ý ljˇs a­ st˙lkum me­ fatlanir er miklu meiri hŠtta b˙in ■egar kemur a­ kynfer­islegu ofbeldi en ˇf÷tlu­um st˙lkum. Ůß sřnir rannsˇknin a­ b÷rn me­ fatlanir eiga erfitt me­ a­ sŠkja sÚr stu­ning eftir a­ broti­ hefur veri­ ß ■eim. Ůau skortir upplřsingar um ■a­ hvert eigi a­ leita, ■au eiga hugsanlega erfitt me­ a­ komast til stu­ningsa­ila e­a eiga erfitt me­ tjßskipti og ˇttast a­ vera ekki tekin alvarlega.

"B÷rn me­ fatlanir eiga skili­ a­ r÷dd ■eirra heyrist og ■a­ er mikilvŠgt a­ halda ßfram a­ hlusta ß b÷rn me­ mismunandi sker­ingu til a­ lŠra meira um ■a­ ofbeldi sem ■au upplifa og hvernig unnt er a­ for­ast ■a­," segir Aidan Levy.

Plan International hvetur rÝkisstjˇrnir til a­ tryggja a­ ■jˇnusta ß svi­i barnaverndar sÚ a­gengileg ÷llum b÷rnum me­ fatlanir. 

Skřrslan - Protect Us! - var unnin Ý samstarfi vi­ London School of Hygiene and Tropical Medicine.
Nßmskei­ ß vegum Jar­hitaskˇlans Ý E■ݡpÝu

Ůßtttakendur og lei­beinendur vi­ borholu nr. 10 ß Aluto Langano jar­hitasvŠ­inu Ý E■ݡpÝu. Ljˇsmynd: Benedikt SteingrÝmsson.

Nřlega lauk tveggja vikna nßmskei­i Ý borholumŠlingum, for­afrŠ­i og prˇfunum  Ý borholum Ý E■ݡpÝu. Nßmskei­i­ var fyrir starfsmenn Jar­frŠ­istofnunar E■ݡpÝu (Geological Survey of Ethiopia (GSE)) og Landsvirkjun E■ݡpÝu (Geothermal Sector Development Project of Ethiopian Electric Power (EEP)). 

Alls sˇttu 27 starfsmenn nßmskei­i­ sem var haldi­ Ý h÷fu­borginni Addis Ababa dagana 6.-18. j˙nÝ. Verkleg ■jßlfun fˇr fram ß jar­hitasvŠ­inu Aluto Langano. Jar­hitasÚrfrŠ­ingar ═SOR ■eir Benedikt SteingrÝmsson og Ůorsteinn Egilson, sßu um kennslu og ■jßlfun.

Nßmskei­i­ var haldi­ ß vegum Jar­hitaskˇla Hßskˇla Sameinu­u ■jˇ­anna og styrkt af utanrÝkisrß­uneyti ═slands og NorrŠna ■rˇunarsjˇ­num. ═ frÚtt ß vef ═slenskra orkurannsˇkna (═SOR) segir a­ ■etta sÚ li­ur Ý ■rˇunara­sto­ vi­ l÷nd sem liggja a­ Sigdalnum mikla Ý Austur-AfrÝku. Ůar sÚ grÝ­armiki­ misgengi ß pl÷tuskilum AfrÝku-, ArabÝu- og Indlandsflekans, og t÷luver­an jar­hita a­ finna. E■ݡpÝa sÚ eitt ■essara landa. "Tilgangurinn er a­ efla rannsˇknir og uppbyggingu ß svi­i jar­hitanřtingar me­ ■a­ a­ markmi­i a­ auka m÷guleika til a­ framlei­a sjßlfbŠra og hreina orku," segir Ý frÚttinni.


KynjamisrÚtti og ˇj÷fnu­ur koma Ý veg fyrir framfarir, segir Daw Aung San Suu Kyi 

Aung Suu Kyi flytur rŠ­u sÝna ß IDA fundinum Ý Myanmar.

Daw Aung San Suu Kyi utanrÝkisrß­herra Mayanmar flutti einstaklega ßhrifamikla rŠ­u ß nřafst÷­num fundi um endurfjßrm÷gnun Al■jˇ­aframfarastofnunarinnar (IDA) en fundurinn var haldinn Ý heimalandi hennar.  Einn af ■eim sem hrifust af rŠ­unni var  Axel Van Trotsenburg, einn af yfirm÷nnum IDA, en hann gerir rŠ­u hennar a­ umtalsefni ß bloggsÝ­u Al■jˇ­abankans. IDA er eins og flestir vita ÷nnur tveggja a­alstofnana Al■jˇ­abankans og veitir vÝkjandi lßn og styrki til fßtŠkustu ■rˇunarrÝkjanna.

Aung San Suu Kyi sag­i fundinn vera haldinn ß tÝmum mikilla ßskorana ß al■jˇ­asvi­inu, efnahagskerfi heimsins vŠru a­ veikjast og ver­a ˇst÷­ugri, loftslagsbreytingar gŠtu leitt til ■ess a­ hundru­ milljˇna manna bŠtist Ý hˇp ■eirra fßtŠkustu ß nŠstu ßrum, auk ■ess sem deilur og ßt÷k m÷gnu­u ˇst÷­ugleikann.

"Vegna alls ■essa er ■÷rf ß skjˇtum, samhŠf­um og ßrangursrÝkum vi­br÷g­um sem bjˇ­a sta­bundnar lausnir vi­ hnattrŠnu ßskorunum. Aflei­ingarnar fyrir ■ß fßtŠkustu og vi­kvŠmustu geta or­i­ hrikalegar ef vi­ gerum ekki rˇttŠkar breytingar ß vi­br÷g­um okkar," sag­i Suu Kyi. H˙n benti ß a­ ßri­ 2030 myndu ■refalt fleiri fßtŠkir b˙a Ý rÝkjum ■ar sem ˇst÷­ugleiki og ßt÷k rÝktu, n˙ vŠru ■eir 14% fßtŠkra en yr­u samkvŠmt spßm hartnŠr 50% a­ fimmtßn ßrum li­num.

Aung San Suu Kyi ger­i einnig kynjamisrÚtti og ˇj÷fnu­ a­ umtalsefni og sag­i hvoru tveggja koma Ý veg fyrir framfarir. Of margt fˇlk fengi einfaldlega ekki tŠkifŠri Ý heiminum Ý dag, hef­i ekki a­gang a­ gˇ­ri menntun nÚ st÷rfum og hef­i ■ar af lei­andi ekki fastar tekjur. H˙n sag­i ennfremur a­ starfhŠfar rÝkisstjˇrnir vŠru nau­synlegar til a­ renna sto­um undir v÷xt og tŠkifŠri, en ■Šr ■yrftu a­ geta tekist ß vi­ verkefni eins og a­ vernda vi­kvŠmustu ■egnana og veita grunn■jˇnustu ß bor­ vi­ a­gengi a­ hreinu vatni og gˇ­um samg÷ngum.

Van Trotsenburg segir Ý grein sinni a­ Al■jˇ­a framfarastofnun sÚ ein ÷flugasta stofnun al■jˇ­asamfÚlagsins til a­ eiga vi­ ■essar stˇru ßskoranir, e­a eins og Aung Suu Kyi hafi or­a­ ■a­ - "■Šr sem halda fyrir okkur v÷ku ß nˇttunni. ┴skoranir ß bor­ vi­ hungur, stˇrvŠgilegar breytingar Ý loftslagsmßlum, strÝ­, nßtt˙ruhamfarir, dj˙pstŠtt kynjamisrÚtti og skort ß hreinu vatni og atvinnu."

═ greininni segir ennfremur a­ Al■jˇ­aframfarastofnunin hafi frß stofnun, ßri­ 1960, lagt 310 milljar­a bandarÝkjadala til verkefna Ý fßtŠkustu l÷ndum heims og a­ fjßrm÷gnunin hafi skila­ miklum og margvÝslegum ßrangri Ý gegnum tÝ­ina. 

Hungurvofan ˇgnar Su­ur S˙dan

Ë÷ldinni Ý Su­ur-S˙dan linnir ekki - frÚtt CCTV fyrr Ý vikunni.
Ë÷ldinni Ý Su­ur-S˙dan linnir ekki - frÚtt CCTV fyrr Ý vikunni.

Ëttast er a­ um fimm milljˇnir manna geti or­i­ hungri a­ brß­ Ý Su­ur S˙dan, segir Ý frÚtt frß Upplřsingaskrifstofu Sameinu­u ■jˇ­anna. FŠ­uˇ÷ryggi hefur ekki veri­ jafn miki­ frß ■vÝ ßt÷k hˇfust Ý landinu fyrir tveimur og hßlfu ßri, a­ s÷gn stofnana Sameinu­u ■jˇ­anna.

"Allt a­ 4,8 milljˇnir manna, e­a r˙mlega ■ri­jungur Ýb˙anna - mun glÝma vi­ alvarlegan matarskort nŠstu mßnu­i og hungur vofir yfir Ýb˙um stˇrs hluta landsins," segir Ý yfirlřsingu MatvŠla- og landb˙na­arstofnunarinnar (FAO), Barnahjßlparinnar (UNICEF) og MatvŠlaߊtlunarinnar (WFP).

Ůessir t÷lur nß ekki til 350 ■˙sund manna sem hafa fl˙i­ heimili sÝn og leita­ ß nß­ir Sameinu­u ■jˇ­anna ß sÚrst÷kum svŠ­um, en ■a­ fˇlk er algj÷rlega hß­ mann˙­ara­sto­.

"┴standi­ hefur versna­ vegna ■ess a­ nř uppskera er ekki vŠntanleg fyrr en Ý ßg˙st og fˇlk hefur gengi­ mj÷g ß matarbirg­ir," segja stofnanirnar Ý yfirlřsingunni. "FŠ­uˇ÷ryggi Ý ßr ß sÚr enga hli­stŠ­u."

Viltu hlusta ß mig?

═ febr˙ar sÝ­astli­num bar Eva, sextßn ßra st˙lka Ý sveita■orpi Ý TansanÝu, fram einfalda spurningu vi­ stjˇrnv÷ld: Vilji­ ■i­ hlusta ß mig? N˙ hefur h˙n fengi­ svar!

Eva og bekkjarsystkin hennar Ý Mlowa skˇlanum skrifu­u ß sÝ­asta ßri brÚf til yfirmanna Ý hÚra­i og bß­u um ˙rbŠtur Ý vatns- og salernisa­st÷­u vi­ skˇlann. Ekkert svar barst. ═ sta­ ■ess a­ gefast upp kom Eva sÚr Ý samband vi­ hjßlparsamt÷kin ONE og ÷nnur samt÷k sem kallast Restless Development og hˇf eigin herfer­ me­ ■vÝ a­ bi­ja fˇlk ˙t um allan heim a­ standa me­ sÚr Ý ■essu barßttumßli. Myllumerki­ var #StandWithEva - og ■a­ l÷g­u ■˙sundir henni li­.

┴ fjˇrum mßnu­um haf­i h˙n fengi­ stu­ning 150 ■˙sund einstklinga sem tˇku undir ßkall hennar til stjˇrnvalda Ý TansanÝu um a­ bŠta ˙r vatns- og salernismßlum vi­ skˇlann. ┴ d÷gunum fengu Eva og bekkjarsystkin hennar tŠkifŠri til a­ bera fram bˇnina vi­ sjßlfan forsŠtisrß­herrann Ý eigin persˇnu!
Bˇnin er sett fram Ý brÚfi Evu sem hŠgt er a­ lesa hÚr.

Forsetafr˙ BandarÝkjanna talar mßli unglingsst˙lkna

Ljˇsmynd: MichelleObama

"╔g sÚ sjßlfa mig Ý ■essum stelpum, Úg sÚ dŠtur mÝnar Ý ■essum stelpum, og Úg get einfaldlega ekki sn˙i­ vi­ ■eim baki," segir Michelle Obama forsetafr˙ BandarÝkjanna en h˙n hefur undanfarna daga veri­ ß fer­alagi ßsamt mˇ­ur sinni og dŠtrum til a­ vekja athygli ß mikilvŠgi menntunar st˙lkna. H˙n fˇr fyrst til tveggja AfrÝkurÝkja, LÝberÝu og Marokkˇ, og lauk fer­inni ß Spßni.

Michelle Obama hefur teki­ virkan ■ßtt Ý ßtaki bandarÝskra stjˇrnvalda um menntun unglingsst˙lkna sem kallast "Let Girls Learn" og hˇfst fyrir tŠpu hßlfu ÷­ru ßri. ┴taki­ er me­al annars unni­ Ý samvinnu vi­ USAID, ■rˇunarsamvinnustofnun BandarÝkjanna. Markmi­i­ er a­ vekja mßls ß ■eim hindrunum sem mŠta ungum st˙lkum Ý menntamßlum og freista ■ess a­ tryggja ■eim gŠ­amenntun sem ■Šr eiga rÚtt ß. Unglingsst˙lkur utan skˇla eru yfir 30 milljˇnir talsins e­a r˙mlega helmingur ■eirra 62 milljˇna st˙lkna ß grunnskˇlaaldri sem eru ekki Ý nßmi.

═ LÝberÝu, fyrsta landinu sem Michelle Obama heimsˇtti, eru 63% st˙lkna utan skˇla. A­eins Ý Su­ur-S˙dan er hlutfalli­ hŠrra af ■jˇ­um Ý sunnanver­ri AfrÝku.


┴hugavert

-

Responding to crises/ UNU-WIDER
Responding to crises/ UNU-WIDER
-
-
-
-
-
-
-
-
-

-
The anatomy of a mobile phone survey: Lessons from the Listening to Africa project, eftir Alvin Etang Ndip/ Al■jˇ­abankablogg
-
Branding development?, eftir Johannes Hoogeveen/ Al■jˇ­abankablogg
-
Open Roads & Invisible Borders/ Aperture
-
Here's the evidence that low cost reading programs can have a big impact, eftir Harry A. Patrinos/ Al■jˇ­abankablogg
-
Secret aid worker: 'High-level' really means a club of old white men/ TheGuardian
-
Maasdorp on BRICS bank's 'openness' and unique place in the MDB world/ Devex
-
Brexit and children: A time to campaign louder than ever, eftir Hayley Cull/ UNICEFblogg
-
How can Malawi emerge stronger and more resilient after two years of drought?, eftir Richard Record/ Al■jˇ­abankablogg
-
Wheels to the world: freeing children with disability in Uganda - in pictures/ TheGuardian
-
Navigating uncharted waters: the EU referendum, the spirit of Paris, and the SDGs, eftir Andrew Norton/ IIED
-
Dispatches: UK Should Make EU Residents Welcome, eftir Benjamin Ward/ HRW

What would you hold onto if you were forced to flee home?/ UNICEF
-
Standing on the shoulders of giants/ UNWomen
-
Global politics is basically anarchic - we're ruled by the law of the jungle, eftir Andrew Wainer/ TheGuardian
-
Foreign aid should support private schooling, not private schools/ Brookings
-
Barn som f÷der barn - en frňga om utveckling, rńttigheter och framtid/ Bistandsdebatten
-
Five challenges for Least Developed Countries in the post-2015 era, eftir Nathan Oxley/ IIED

Should Donors Channel their Aid through NGOs?/ NopoorProject
-
Displacement and Environment in Africa: What is the relationship?/ UNEP
-
IFC pushed private education investment model criticised by UN/ BrettonWoodsProject

FrŠ­igreinar og skřrslur
FrÚttir og frÚttaskřringar

The Olympic Team With No Flag-The first Refugee Olympic Team will arrive in Rio dreaming of gold - and the countries they were forced to leave behind/ FP
-
Charting Africa's Progress - African Development Bank Launches Mapafrica 2.0/ AllAfrica
-
Solar Energy to Power India of the Future/ Al■jˇ­abankinn
What does Brexit mean for Africa?, vi­tal vi­ Jeffrey Sachs/ Reuters
-
Hundreds of thousands face hunger in Kenya/ DW
-
UN chief appoints 12 experts to his task force to prevent and manage future health crises/ UNNewsCentre
-
With trees disappearing, Malawi turns to 'earth bag' houses/ Reuters
-
A FATHER'S BATTLE TO PROTECT HIS CHILDREN WITH ALBINISM/ AfricaMediaAgency
-
Refugees from the Horn of Africa struggle in South Africa/ DW
-
Violence around Lake Chad is leading nowhere - just deepening divides/ TheGuardian
-
A Heavy Price for Children: Violence Destroys Childhoods in Iraq/ ReliefWeb
-
Mission (Not) Accomplished-Uganda gives up the hunt too soon for Kony and the LRA/ IRIN
-
Off-grid communities lack crucial investment/ DevFinance
-
Zimbabweans protest amid growing anger against President Mugabe/ DW
-
Richest nations fail to agree on deadline to phase out fossil fuel subsidies/ WashingtonPost
-
Ůrˇunarbanki AfrÝku: Fragile Contexts, a Key Focus of ADF-14/ AllAfrica
-
Verdens glemte kriser/ LŠknar ßn landamŠra
-
UNITED NATIONS EMERGENCY FUND ALLOCATES $13 MILLION IN SUPPORT OF PEOPLE IN NORTH-EASTERN NIGERIA/ UNOCHA
-
Children in poor nations slow in developing basic skills/ SciDev
-
Why Ethiopia is on track to become Africa's industrial powerhouse/ HowWeMadeItInAfrica

Christina Figurers kve­ur UNFCCC - Farewell Message by Christiana Figueres
-
Obama tips hat to Google and Microsoft for work to help refugees/ CNET
-
Malala Is A Millionaire Who Has Donated More Than $1 Million/ HuffingtonPost
-
A new breed of business for the SDGs/ SciDev
-
World Food Prize 2016 awarded to DFID-funded scientists/ Breska rÝkisstjˇrnin
-
UN rights chief warns of violence re-escalating in Central African Republic/ UNNewsCentre
-
Netanyahu: Africa has no better friend than Israel/ DW

Sameinu­u ■jˇ­irnar draga fram mikilvŠgi samvinnufÚlaga
Al■jˇ­legur dagur samvinnufÚlaga var haldinn ß vegum Sameinu­u ■jˇ­anna sÝ­astli­inn laugardag en ß ■essum ßrlega degi er minnt ß a­ samvinnufÚl÷g sn˙ast um valdeflingu, ■ßttt÷ku fj÷ldans og sjßlfbŠrni. "═ e­li sÝnu eru ■au lř­rŠ­isleg og stu­la a­ j÷fnu­i," segir ß vef Upplřsingaskrifstofu SŮ. Ůau sÚu af lei­andi holfgervingur ■ess grundvallarsjˇnarmi­s Heimsmarkmi­anna a­ skilja engan ˙tundan.

"╔g hvet rÝkisstjˇrnir heims til a­ skapa frjˇan jar­veg til ■ess a­ samvinnufÚl÷g geti ■rifist og vaxi­," sag­i Ban Ki-moon, a­alframkvŠmdastjˇri Sameinu­u ■jˇ­anna Ý ßvarpi Ý tilefni dagsins. Hann sag­i ennfremur a­ vi­ Šttum a­ virkja afl samvinnufÚlaga til a­ nß Heimsmarkmi­unum og skapa heim ■ar sem allir lifa vi­ reisn og ÷­last tŠkifŠri. 


Heimsmarkmi­in og valdefling st˙lkna

Fyrir tuttugu ßrum var lagi­ "Wannabe" me­ Spice Girls gÝfurlega vinsŠlt og slagor­i­ "Girl Power" var­ frŠgt ß einni nˇttu. N˙ hefur lagi­ gengi­ Ý endurnřjun lÝfdaga me­ nřju myndbandi um valdeflingu st˙lkna og fer sem eldur Ý sinu um samfÚlagsmi­la. Tilgangurinn me­ ■essari nřju ßhrifamiklu ˙tgßfu er a­ vekja athygli ß Heimsmarkmi­unum 17 sem tˇku gildi um ßramˇt.

#WhatIReallyReallyWant er myllumerki­ fyrir ■essa herfer­ til kynningar ß Heimsmarkmi­unum og rÚttindum st˙lkna og kvenna.

 
Margar fßtŠkar ■jˇ­ir hafa nß­ a­ lŠkka barnadau­a umfram ■jˇ­ir sem b˙a vi­ betri efnahag

Mynd ˙r skřrslu UNICEF um st÷­u barna Ý heiminum.
Efnisleg gŠ­i rß­a ekki ÷llu um fÚlagslegan a­b˙na­ ■jˇ­a heims eins og fram kom Ý  nřlegri skřrslu um velfer­ Ý heiminum.  ┴ sama hßtt rŠ­ur ekki rÝkidŠmi ■jˇ­a hversu vel gengur a­ rß­a bug ß barnadau­a eins og sta­fest er Ý skřrslu Barnahjßlpar Sameinu­u ■jˇ­anna um st÷­u barna Ý heiminum. Margar fßtŠkar ■jˇ­ir hafa nß­ a­ lŠkka barnadau­a umfram ■jˇ­ir sem b˙a vi­ betri efnahag. Ůjˇ­ir ß mikilli efnahagslegri siglingu eins og Indland og NÝgerÝa hafa til dŠmis af litlu a­ stßta Ý barßttunni vi­ barnadau­a.

١tt vissulega veki athygli a­ barnadau­i Ý BandarÝkjunum er hŠrri en Ý flestum ÷­rum hßtekjurÝkjum vekur enn meiri athygli s˙ sta­reynd a­ dßnartÝ­ni barna bl÷kkufˇlks var tv÷falt hŠrri en me­al barna hvÝta fˇlksins, samkvŠmt nřjustu t÷lum frß 2013.

┴ hverju ßri deyja milljˇnir barna ß­ur en fimmta afmŠlisdegi er nß­, segir Ý skřrslunni, og ein milljˇn barna dˇ ß sÝ­asta ßri ß­ur en fyrsti sˇlarhringurinn Ý lÝfinu var li­inn. ١tt eitt af undirmarkmi­um Heimsmarkmi­anna feli Ý sÚr a­ lŠkka dßnartÝ­ni nřbura ni­ur Ý 12 af hverjum ■˙sund fŠ­ingum og dßnartÝ­ni barna undir fimm ßra aldri ni­ur Ý 25 af hverjum ■˙sund fŠ­ingum lifandi barna telja skřrsluh÷fundar UNICEF a­ ßn aukinna al■jˇ­legra a­ger­a ß nŠstu fimmtßn ßrum muni 69 milljˇnir barna undir fimm ßra aldri deyja, flest af ors÷kum sem hŠgt vŠri a­ fyrirbyggja. ═ skřrslunni er rřnt Ý g÷gn 75 ■jˇ­a sem berjast vi­ hßa dßnartÝ­ni barna og fullyrt a­ einungis 8 ■eirra komi til me­ a­ uppfylla fyrrnefnd undirmarkmi­ Heimsmarkmi­anna. TŠkist hins vegar a­ nß markmi­inu myndi lÝfi 38 milljˇna barna vera bjarga­.

Fram kemur Ý skřrslunni a­ barnadau­i sÚ mestur Ý fimm rÝkjum heims. Ůar deyi r˙mlega helmingur allra barna sem nß ekki a­ lifa fimmta afmŠlisdaginn. Ůessi l÷nd eru Indland (17%), NÝgerÝa (15%), Pakistan (85), Austur-Kongˇ (7%) og Angˇla (5%).

Margt fleira stˇrmerkilegt er a­ finna Ý skřrslu UNICEF. Ůar segir til dŠmis a­ vŠru allar st˙lkur Ý skˇla ß unglingsßrum myndi dau­sf÷llum barna yngri en fimm ßra fŠkka um 1,5 milljˇn Ý sunnanver­ri AfrÝku og um 1,3 milljˇnir i sunnanver­ri AsÝu. A­ ˇbreyttu, hins vegar, munu 950 milljˇnir st˙lkna ganga Ý hjˇnaband fyrir ßri­ 2030 en slÝk barnahjˇnab÷nd rŠna st˙lkurnar Šskunni, takmarka tŠkifŠri ■eirra til menntunar og ■ř­a yfirleitt a­ st˙lkurnar hefja barneignir of ungar. Ůß segir Ý skřrslunni a­ barnabr˙­ir fßi lakari heilbrig­is■jˇnustu ß me­g÷ngu en fullor­nar konur og b÷rn mŠ­ra yngri en 20 ßra sÚu 1,5 sinnum lÝklegri til a­ deyja ß fyrstu 28 d÷gum eftir fŠ­ingu en b÷rn mŠ­ra sem eru komnar ß ■rÝtugsaldur.


facebook
UM HEIMSLJËS 

Heimsljˇs - veftÝmarit um ■rˇunarmßl er gefi­ ˙t af utanrÝkisrß­uneytinu. Heimsljˇs er frŠ­slu- og upplřsingarit um ■rˇunar- og mann˙­armßl og al■jˇ­lega ■rˇunarsamvinnu ═slands. Ritinu er Štla­ a­ glŠ­a umrŠ­u um mßlaflokkinn og gefa ßhugas÷mum kost ß ■vÝ a­ fylgjast me­ ■vÝ sem hŠst ber hverju sinni. Heimsljˇs birtir gjarnan greinar um ■rˇunarmßl en ŠtÝ­ undir nafni og ß ßbyrg­ h÷funda. SlÝkar greinar ■urfa ekki a­ endurspegla stefnu stjˇrnvalda. 

 

Ůeir sem vilja senda okkur ßbendingu um efni e­a afskrß sig af netfangalista eru vinsamlegast be­nir um a­ senda slÝk erindi ß netfang ritstjˇrans, Gunnars Salvarssonar, gsal@mfa.is

.

Vi­ bi­jumst velvir­ingar ß ■vÝ a­ geta ekki nota­ Ýslenskar gŠsalappir Ý vi­t÷lum en bandarÝskt sni­mßt VeftÝmaritsins leyfir ekki notkun ■eirra.

 

ISSN 1670-8105