gunnisal
Heimsljˇs
veftÝmarit um ■rˇunarmßl
8. ßrg. 272. tbl.
3. j˙nÝ 2015

Framfaraskref teki­ Ý menntamßlum heimsins:

Íllum b÷rnum ß a­ standa til bo­a gjaldfrjßls skˇlaganga Ý tˇlf ßr

Íllum b÷rnum heimsins mun standa til bo­a gjaldfrjßls skˇlaganga Ý tˇlf ßr fyrir ßri­ 2030, a­ ■vÝ er sam■ykkt var ß al■jˇ­legu ■ingi UNESCO um menntun Ý sÝ­ustu viku, World Education Forum (WEF). 

 

Ůingi­ var haldi­ Ý Su­ur-Kˇreu og sˇtt af r˙mlega ■˙sund fulltr˙um al■jˇ­legra samtaka, ■rˇunarsamvinnustofnana og borgarasamtaka, auk 130 rß­herra menntamßla. Yfirlřsing ■ingsins um ■etta stˇra framfaraskref Ý menntmßlum kallast Incheon yfirlřsingin og skuldbindur rÝki heims til a­ tryggja tˇlf ßra skˇlag÷ngu greidda af opinberu fÚ fyrir ÷ll b÷rn fyrir ßri­ 2030. Af ■essum tˇlf ßrum ver­a nÝu ßr a­ minnsta kosti skilgreind sem skyldunßm. Me­ yfirlřsingunni er horft til gŠ­a Ý menntun Ý grunnskˇla en ekki innritunar barna Ý skˇla eins og reyndin var me­ ■˙saldarmarkmi­in.

 

Al■jˇ­abankinn gaf ˙t yfirlřsingu fyrir fundinn um a­ bankinn myndi leggja fimm milljar­a dala Ý til a­ bŠta gŠ­i menntunar og ■eir fjßrmunir ver­i til rß­st÷funar ß nŠstu fimm ßrum, samkvŠmt nßnnari samkomulagi vi­ hluta­eigandi.

 

Incheon yfirlřsingin er sam■ykkt Ý ljˇsi ■ess a­ nř ■rˇunarmarkmi­ lÝta dagsins ljˇs sÝ­ar ß ßrinu en Ý ■eim er ßkvŠ­i um a­ tryggja a­gang allra a­ gˇ­ri menntun. ═ dr÷gum a­ markmi­unum segir a­ allar st˙lkur og allir strßkar eigi a­ lj˙ka ˇkeypis grunnskˇlanßmi sem byggi ß jafnrŠ­i og gŠ­um. Ůrˇunarmarkmi­in taka sem kunnugt vi­ af ■˙saldarmarkmi­unum Ý ßrslok og gilda til ßrsloka 2030. Jim Young King, framkvŠmdastjˇri Al■jˇ­abankans, lÚt ■ess geti­ ■egar tilkynnt var um framlagi­ til menntaßtaksins a­ Ý ■vÝ fŠlist a­ n˙ vŠri ekki lengur horft ß a­gengi barna a­ skˇlabekk heldur ß ßrangur og gŠ­i Ý menntun. Ůar vÝsar hann enn og aftur til gagnrřni sem ■˙saldarmarkmi­in hafa fengi­ um ßherslu ß innritun barna Ý skˇla ßn ■ess a­ huga jafnframt a­ gŠ­um kennslunnar. Nřju markmi­in eru a­ mati frÚttaskřrenda mikil ßskorun ■vÝ tali­ er a­ 121 milljˇn barna sÚ utan grunnskˇla og eitt af hverjum fjˇrum b÷rnum sÚ ˇlŠst, a­ ■vÝ er fram kemur Ý g÷gnum UNESCO. Af b÷rnum utan skˇla eru mun fleiri st˙lkur en strßkar, 117 ß mˇti hverjum 100.

 

Auk markmi­sins um gjaldfrjßlsa menntun Ý tˇlf ßr fyrir ÷ll b÷rn hefur UNESCO greint frß ßŠtlunum um sÚrstakt ßtak fyrir ■au b÷rn, bŠ­i menntun og ■jßlfun, sem eru utan skˇla og ■a­ ßtak ß einnig a­ nß til unglinga sem hafa fari­ ß mis vi­ skˇlag÷ngu. 

 

Gender equality plays key role in new global education agenda/ PlanInternational 

Stˇrkostlegur ßrangur:

VannŠr­ir Ý fyrsta sinn um ßratuga-skei­ fŠrri en 800 milljˇnir

 

Ůjˇ­irnar me­ grŠnum lit hafa nß­ fyrsta ■˙saldarmarkminu. Eins og sjß mß hafa bŠ­i MalavÝ og MˇsambÝk nß­ markmi­inu en ┌ganda ekki.

Alls hafa 72 ■jˇ­ir nß­ fyrsta ■˙saldarmarkmi­inu um a­ minnka sßrafßtŠkt og hungur um helming ß ßrunum frß 1990 til 2015. SamkvŠmt nřrri skřrslu Sameinu­u ■jˇ­anna hefur me­al annars aukin framlei­sla ß landb˙na­arv÷rum og betri fÚlagsleg ■jˇnusta leitt til ■essara jßkvŠ­u breytinga. NŠsta mßl ß dagskrß er a­ ˙trřma sßrafßtŠkt.

 

═ fyrsta sinn um ßratugaskei­ eru vannŠr­ir fŠrri en 800 milljˇnir. Fj÷ldinn stendur Ý 795 milljˇnum og hefur fŠkka­ um 216 milljˇnir frß vi­mi­unart÷lunni frß 1990. ═ ■rˇunarrÝkjunum hefur ■eim fŠkka­ sem hafa ekki nŠga fŠ­u ni­ur Ý 12,9% af mannfj÷lda. Fyrir aldarfjˇr­ungi var ■essi tala 23,3% og ßrangurinn ■vÝ stˇrkostlegur en ■essar t÷lur og fleiri er a­ finna Ý ßrlegri skřrslu um fŠ­uˇ÷ryggi Ý heiminum - The State of Food Insecurity in the World 2015, frß FAO, IFAD og WFP.

 

┴ fyrrnefndu ßrabili hefur jar­arb˙um fj÷lga­ um 1,9 millja­ra sem lei­ir til ■ess a­ ßrangurinn er enn tilkomumeiri. ŮvÝ er lÝka vi­ a­ bŠta a­ meirihluti ■eirra ■jˇ­a sem FAO vaktar vegna matvŠlaˇ÷ryggis, 72 af 129, hefur nß­ ■eim ßrangri a­ minnka hungur um helming eins og fyrsta ■˙saldarmarkmi­i­ kve­ur ß um.

 

 

FN: Sult i verden faldet til under 800 millioner/ GlobalNyt

United Nations: We're on Track To Eradicate World Hunger Within a 

Generation/ BitOfNews 

Ums÷gn um frumvarp utanrÝkisrß­herra:

FÚlagsvÝsindasvi­ H═ telur a­ ŮSS═ eigi a­ taka yfir alla ■rˇunarsamvinnu

Ljˇsmynd frß MalavÝ: gunnisal

"Rannsˇknir sřna a­ ■rˇunarsamvinna bŠtir lÝfskj÷r, heilsu og menntun ■egar a­ henni er sta­i­ me­ faglegum hŠtti. Rannsˇknir sřna einnig a­ gŠ­i og afk÷st ■rˇunarsamvinnu minnka ■egar framlagsrÝki lßta eigin hagsmuni, t.d. vi­skiptahagsmuni e­a stjˇrnmßl, rß­a f÷r vi­ ˙thlutun framlaga til ■rˇunarmßla. Fyrirkomulag ■rˇunarsamvinnu skiptir ■vÝ miklu mßli fyrir ßrangur," segir Ý ßliti fÚlagsvÝsindasvi­s Hßskˇla ═slands um frumvarp utanrÝkisrß­herra ■ar sem lagt er til a­ Ůrˇunarsamvinnustofnun ver­i l÷g­ ni­ur.

 

Da­i Mßr Kristˇfersson forseti fÚlagsvÝsindasvi­s skrifar undir ßliti­ og segir a­ Ůrˇunarsamvinnustofnun hafi hŠgt og bÝtandi sett sÚr verklagsreglur um ■rˇunarsamvinnu tvÝhli­a samstarfs og ■ar sÚ a­ finna fag■ekkingu ß mßlaflokknum. "ŮvÝ er hÚr lagt til a­ ŮSS═ ver­i ekki l÷g­ ni­ur heldur ver­i verksvi­ hennar ˙tvÝkka­ og stofnuninni fali­ a­ annast ßfram Ý "umbo­i rß­herra" bŠ­i tvÝhli­a og marghli­a ■rˇunarsamvinnu ═slands."

 

═ ums÷gninni er sÚrstaklega viki­ a­ regluger­arbreytingu sem bo­u­ er me­ frumvarpinu ■ar sem rß­herra er heimilt a­ setja Ý regluger­ nßnari fyrirmŠli um framkvŠmd laganna. "Me­ ■essari nřju grein er rß­herra fali­ miki­ vald. ┴ grunni hennar er rß­herra ß hverjum tÝma Ý lˇfa lagi­ a­ breyta ßherslum Ý ■rˇunarsamvinnu me­ regluger­arbreytingu, ßn a­komu ■ingsins. Ůrˇunarsamvinna er langtÝmaverkefni og ofangreind lagabreyting sty­ur ■vÝ ekki vi­ festu og langtÝmamarkmi­ Ý Ýslenskri ■rˇunarsamvinnu. ═ ■essu samhengi mß benda ß a­ sj÷ einstaklingar ˙r ■remur stjˇrnmßlaflokkum hafa gegnt embŠtti utanrÝkisrß­herra sl. 15 ßr. Lagt er til a­ henni ver­i sleppt."

 

Frumvarp utanrÝkisrß­herra er enn til umfj÷llunar Ý utanrÝkismßlanefnd og ˇvÝst hvenŠr ■a­ kemur til annarrar umrŠ­u ß ■ingi.

 

Boko Haram notar b÷rn Ý vaxandi mŠli Ý sjßlfsmor­sßrßsir

FrÚttaumfj÷llun um misbeitingu ß b÷rnum Ý vÝgaferlum Boko Haram/ LIPTV
FrÚttaumfj÷llun um misbeitingu ß b÷rnum Ý vÝgaferlum Boko Haram/ LIPTV

Ëttast er a­ liti­ sÚ ß b÷rn sem ˇgn eftir a­ hry­juverkasamt÷kin Boko Haram hafa Ý vaxandi mŠli nota­ b÷rn, ungar st˙lkur sÚrstaklega, til sjßlfsmor­sßrßsa Ý NÝgerÝu. Fulltr˙i Barnahjßlpar Sameinu­u ■jˇ­anna, UNICEF, Ý landinu segir a­ vegna vÝgamanna Ýslamista njˇti ■˙sundir barna engrar verndar.

 

┴ fimm fyrstu mßnu­um ßrsins hafa li­smenn Boko Haram bundi­ sprengiefni ß lÝkama fleiri kvenna og barna til svokalla­ra "sjßlfsmor­sßrßsa" en allt ßri­ 2014. Jean Gough, talsma­ur UNICEF, segir Ý frÚtt Deautche Welle a­ b÷rnin sjßlf sÚu misnotu­ ß hrŠ­ilegan hßtt, ■au sÚu fyrst og fremst fˇrnarl÷mb en ekki gerendur.

 

┴ sÝ­asta ßri voru 26 tilvik Ý nor­austur NÝgerÝu ■ar sem slÝkar sjßlfsmor­sßrßsir voru ger­ar en ß fyrstu fimm mßnu­um ■essa ßrs eru sambŠrilegar ßrßsir or­nar 27 talsins. ═ ■ri­jungi tilvika voru sprengiefnin bundin ß konur e­a st˙lkur og ■Šr sendar ß fj÷lsˇtta marka­i e­a strŠtisvagnast÷­var. ┴ sÝ­ustu ellefu mßnu­um hafa nÝu st˙lkur, ß aldrinum sj÷ til sautjßn ßra, veri­ sendar ˙t Ý opinn dau­ann ß ■ennan hrŠ­ilega hßtt.

 

VÝgasveitir Boko Haram komust Ý heimsfrÚttirnar Ý aprÝlmßnu­i ß sÝ­asta ßri ■egar ■Šr rŠndu hßtt Ý ■rj˙ hundru­ unglingsst˙lkum en Ý hverri viku sÝ­an ■ß berast fregnir af nřjum mannrßnum. UNICEF telur a­ ß uppgangstÝma Ýslamista ß sÝ­ustu sex ßrum hafi hßtt Ý tÝu ■˙sund b÷rn veri­ tekin frß foreldrum sÝnum. "┴n verndar foreldra eru ■essi b÷rn Ý mikilli hŠttu a­ ver­a fyrir misnotkun sem getur leitt til ■ßttt÷ku Ý glŠpum og a­ger­um vÝgasveita," er haft eftir Jean Gough.

 

UNICEF me­ ßhyggjur af ■rˇun mßla Ý B˙r˙ndÝ

UNICEF lřsir lÝka yfir ■ungum ßhyggjum af vaxandi ofbeldi Ý B˙r˙ndÝ og ßhrifum ■ess ß b÷rn. ═ frÚtt ß heimasÝ­u Ýslensku landsnefndarinnar segir:

 

"UNICEF Ýtrekar vi­ alla strÝ­andi a­ila a­ tryggja a­ b÷rn njˇti ÷ryggis og verndar Ý B˙r˙ndÝ. SÚrstaklega brřnt er a­ tryggja a­ b÷rn sÚu ekki a­ilar a­ pˇlitÝskum mˇtmŠlum e­a a­ger­um sem stofna ■eim Ý hŠttu," sag­i Leila Gharagozloo-Pakkala, framkvŠmdastjˇri UNICEF Ý Austur- og Su­ur-AfrÝku. "Ekkert barn ß a­ ver­a fyrir e­a ver­a vitni a­ ofbeldi. Barn ß a­ b˙a vi­ ÷ryggi me­ fj÷lskyldu sinni, en ekki vera Ý mi­ju ringulrei­ar og ßtaka."

 

┴kvŠ­i um a­ rÚttindum barna sÚu sřnd vir­ing eru skřr, bŠ­i Ý landsl÷gum B˙r˙ndÝ og al■jˇ­al÷gum. RÚttindi barna og vernd ■eirra er ß ßbyrg­ allra, ■ar ß me­al ÷ryggissveita og rÝkisstjˇrna. B÷rn og ungmenni Ý B˙r˙ndÝ eiga hvorki a­ taka ■ßtt Ý pˇlitÝskum a­ger­um nÚ vera lßtin taka ■ßtt Ý ßt÷kum e­a herna­i."

 

═ frÚttinni kemur fram a­ 90 ■˙sund manns, ■ar af 30 ■˙sund konur og b÷rn, hafi fl˙i­ til nßgrannarÝkjanna TansanÝu, R˙anda og Austur Kongˇ ß undanf÷rnum d÷gum. Og ennfremur a­ UNICEF starfi me­ Flˇttamannahjßlp Sameinu­u ■jˇ­anna, Al■jˇ­aheilbrig­ismßlastofnuninni og fleiri a­ilum til a­ hjßlpa b÷rnum innan B˙r˙ndÝ og ■eim sem hafa ney­st til a­ flřja landi­.

 

Boko Haram Steps Up Attacks in Northeast Nigeria, Killing Scores/ NYT 

 

GlŠpir nřlendutÝmans:

Munu Ůjˇ­verjar einhverntÝma vi­urkenna ■jˇ­armor­in Ý NamibÝu?

 

Herero konur Ý NamibÝu. Ljˇsmynd: gunnisal

Ůjˇ­verjar vi­urkenndu ■jˇ­armor­ Ý ArmenÝu Ý aprÝl ß ■essu ßri. Ůjˇ­verjar hafa hins vegar ekki enn vi­urkennt ■jˇ­armor­ ß tugum ■˙sunda NamibÝumanna ß nřlendutÝmanum ■egar Ůřskaland rÚ­ yfir ■eim heimshluta sem n˙ heitir NamibÝa. Margir segja ■a­ tÝmabŠrt.

 

Hˇpur ■řskra ■ingmanna ßtti Ý gŠr fund Ý NamibÝu me­ ■arlendum ■ingm÷nnum og hyggst Ý fer­inni einnig hitta a­ mßli fulltr˙a borgarasamtaka og namibÝska frŠ­imenn. ═ frÚtt Deutsche Welle er haft eftir Israel Kaunatijke, af Herero Šttbßlknum, sem b˙settur er Ý Berlin, a­ n˙ sÚ tŠkifŠri til taka aftur upp umrŠ­una um ■jˇ­armor­in Ý NamibÝu. Ůjˇ­vejar Šttu a­ hans mati  a­ vi­urkenna sem ■jˇ­armor­ drßpin ß Hererˇ, Nama, Damara og San fˇlki Ý NambÝu.

 

Krafan um opinbera vi­urkenningu ß ■jˇ­armor­unum hefur fengi­ byr undir bß­a vŠngi eftir a­ ■řska ■ingi­ vi­urkenndi ■jˇ­armor­in Ý ArmenÝu fyrir fßeinum vikum. "Ůingi­ tekur okkar mßl ekki alvarlega og ■a­ felur bŠ­i Ý sÚr mismunun og vir­ingarleysi," segir Kaunatijke Ý vi­tali vi­ DW. Hann hefur barist fyrir ■vÝ ßrum saman a­ fß stjˇrnv÷ld Ý Ůřskalandi til a­ vi­urkenna glŠpi gegn forfe­rum hans.

 

SamkvŠmt g÷gnum frß Sameinu­u ■jˇ­unum fr÷mdu ■řskir hermenn fyrstu ■jˇ­armor­ sÝ­ustu aldar Ý NamibÝu sem ■ß hÚt Su­vestur AfrÝka Ůřskalands. ┴ri­ 1904 nota­i ■řski herforinginn Lothar vonTrotha uppreisn gegn nřlenduherrunum sem yfirskin til a­ strßfella 70 ■˙sund Hererˇa, e­a um 80% af Šttbßlkinum. Ůřskir herir ■urrku­u lÝka ˙t hßlfan Nama Šttbßlkinn.

 

Sameinu­u ■jˇ­irnar k÷llu­u ■essar aft÷kur ■jˇ­armor­ ■egar ßri­ 1948. En Ůjˇ­verjar hafa neita­ allt fram ß ■ennan dag a­ vi­urkenna mor­in sem ■jˇ­armor­. Ůa­ var ekki fyrr en ßri­ 2004 a­ Heidemarie Wieczorek-Zeul, ■ßverandi rß­herra ■rˇunarmßla, tˇk fyrstu skrefin Ý ■ß ßtt a­ vi­urkenna hrottaskap Ůjˇ­verja Ý NamibÝu. H˙n sˇtti minningarath÷fn Ý NambÝu og ba­ um fyrirgefningu Ý sameiginlegri bŠn. Opinber afs÷kun af hßlfu Ůjˇ­verja var hins vegar ekki inn Ý myndinni.

 

Nokkrum sinnum hefur mßli­ komi­ ß dagskrß ■řska ■ingsins ßn ■ess a­ hafa leitt til opinberrar vi­urkenningar ß ■jˇ­armor­unum. N˙ er aftur komin hreyfing ß mßli­ eins og raki­ er frekar Ý frÚtt DW.

 

0,5% herna­ar˙tgjalda fara til fri­argŠslu


Ljˇsmynd: SŮ/Stuart Price

frÚtt ß vef Upplřsingaskrifstofu Sameinu­u ■jˇ­anna fyrir Vestur-Evrˇpu segir a­ 126 fri­argŠsluli­ar Sameinu­u ■jˇ­anna hafi lßtist vi­ skyldust÷rf ß sÝ­asta ßri. 

 

Fram kemur a­ 125 ■˙sund manns sÚu n˙ vi­ fri­argŠslust÷rf ß vegum samtakanna og hafi aldrei veri­ fleiri. "Sameinu­u ■jˇ­irnar hafa Ý nŠr sj÷ ßratugi sent fri­argŠslusveitir ß ßtakasvŠ­i. Fri­argŠsla samtakanna hefur geti­ sÚr or­ fyrir a­ vera l÷gmŠt, ßrei­anleg og skilvirk a­fer­ vi­ a­ vernda ˇbreytta borgara og grei­a fyrir lausn deilna og br˙a bili­ ß milli ßtaka og varanlegs fri­ar. En n˙ ß okkar d÷gum er "eftirspurn meiri en frambo­ ß ˙rrŠ­um" og fri­argŠsla Sameinu­u ■jˇ­anna ß undir h÷gg a­ sŠkja," segir Ý frÚttinni.


 

"Fri­argŠslan er oft kennd vi­ blßu hjßlmana sem fri­argŠsluli­ar bera. Ůeir hafa ■urft a­ erfi­a og fŠra fˇrnir en blßu hjßlmarnir eru tßkn vonar Ý augum milljˇna manna Ý strÝ­shrjß­um rÝkjum," sag­i Ban Ki-moon, a­alframkvŠmdastjˇri Sameinu­u ■jˇ­anna Ý ßvarpi ß Al■jˇ­adegi fri­argŠsluli­a SŮ, 29. maÝ

AfrÝka kallar:

Ůrjßr starfsnemast÷­ur auglřstar fyrir ungt hßskˇlafˇlk til starfa Ý samstarfsl÷ndum ═slendinga 

Ljˇsmynd frß ┌ganda: gunnisal

Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands auglřsir eftir ungu hßskˇlafˇlki sem hefur ßhuga ß 4 mßna­a starfs■jßlfun Ý tengslum vi­ verkefni ß svi­i ■rˇunarsamvinnu Ý ■remur samstarfsl÷ndum stofnunarinnar. StarfstÝmi ß vettvangi er frß 16. ßg˙st til 15. desember.

 

HŠfniskr÷fur:

UmsŠkjendur skulu hafa loki­ grunnnßmi Ý hßskˇla (BA, BSc e­a sambŠrilega grß­u) og ekki vera eldri en 33 ßra. Mj÷g gˇ­ enskukunnßtta er skilyr­i, ■ar ß me­al geta til a­ skrifa gˇ­an texta, gˇ­ t÷lvukunnßtta og undirst÷­u■ekking Ý a­fer­afrŠ­i. Ger­ er krafa um sjßlfstŠ­ vinnubr÷g­, ßbyrg­, ßrei­anleika og lipur­ Ý mannlegum samskiptum. Ůekking ß ■rˇunarmßlum, ■rˇunarstarfi og afrÝskri menningu er ßkjˇsanleg. UmsŠkjendur ver­a a­ hafa ÷kurÚttindi.

 

Verkefni starfsnema Ý MalavÝ:

Starfsnemi Ý MalavÝ mun taka virkan ■ßtt Ý vinnu vi­ v÷ktun og eftirfylgni verkefna og skřrsluger­ Ý ■vÝ sambandi. Jafnframt er rß­gert a­ starfsneminn taki ■ßtt Ý vinnu vegna undirb˙nings nřrra verkefna. Gˇ­ kunnßtta og reynsla Ý notkun SPSS og Excel er skilyr­i. Reynsla af bˇkhaldi og reikningsskilum er Šskileg. 

 

Verkefni starfsnema Ý MˇsambÝk:

Helstu verkefni eru ■ßtttaka Ý eftirliti og v÷ktun ß verkefnum ŮSS═ Ý MˇsambÝk, vinna vi­ verklag og verkefnagrunn stofnunarinnar Ý MˇsambÝk og a­sto­ vi­ undirb˙ning samnorrŠnnar rß­stefnu sem halda ß Ý oktˇber Ý Map˙tˇ.  Kunnßtta Ý port˙g÷lsku e­a spŠnsku er nau­synleg.

 

Verkefni fyrir starfsnema Ý ┌ganda:

Starfsnemi Ý ┌ganda mun taka ■ßtt Ý undirb˙ningi ß nřju menntaverkefni  fyrir grunnskˇla Ý samstarfshÚra­i og taka ■ßtt Ý teymisvinnu um ger­ verkefnisskjals.  Krafist er ■ekkingar ß menntasvi­i, helst Ý ■rˇunarl÷ndum og starfsneminn ver­ur a­ geta unni­ sjßlfstŠtt undir stjˇrn umdŠmisstjˇra.

 

Umsˇknir skulu hafa borist skrifstofu Ůrˇunarsamvinnustofnunar ═slands fyrir 8. j˙nÝ nk.

Rau­arßrstÝg 27

105 ReykjavÝk

St˙lkan og vatni­

Litla st˙lkan Ý me­fylgjandi kvikmyndabroti er ein af milljˇnum stelpna sem ß hverjum degi eru sendar a­ heiman me­ bala e­a f÷tu til a­ sŠkja vatn. ┴ fer­ Ý SambesÝufylki Ý MˇsambÝk ekki alls fyrir l÷ngu var staldra­ vi­ Ý litlu ■orpi og konurnar heilsu­u gestum gla­legar me­ s÷ng og dansi. Me­an ß ■essari litlu samkomu stˇ­ vi­ vatnsbˇli­ kom innan ˙r ■orpinu ung st˙lka me­ blßan bala ß h÷f­i. Litla stund fylgdist h˙n me­ ■vÝ sem fram fˇr en sÝ­an hˇfst h˙n handa vi­ a­ skola balann og fylla hann af fersku vatni. Ůegar verkinu var loki­ hÚlt h˙n heim ß lei­. 

 

Ůorpi­ hennar er eitt af m÷rgum samfÚl÷gum Ý SambesÝufylki ■ar sem Barnahjßlp Sameinu­u ■jˇ­anna (UNICEF) og Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands sty­ja Ý ■riggja ßra verkefni sem felst Ý ■vÝ a­ koma hreinu vatni til ■orpa Ý fylkinu og bŠta bŠ­i hreinlŠtis- og salernisa­st÷­u.

 

Kvikmyndin Plaststrendur Ý Bݡ ParadÝs ß al■jˇ­adegi hafsins
Plaststrendur-kynningarmyndband
Plaststrendur-kynningarmyndband
Sameinu­u ■jˇ­irnar og Samt÷k fyrirtŠkja Ý sjßvar˙tvegi bjˇ­a til kvikmyndasřningar og umrŠ­na um plastmengun Ý sjˇnum Ý tilefni af al■jˇ­legum degi hafsins, 8. j˙nÝ. Kvikmyndin Plaststrendur ver­ur ■ß sřnd Ý Bݡ ParadÝs klukkan 20:00. Myndin heitir ß frummßlinu Plastic shores og er leikstřr­ af Edward Scott-Clarke.

A­ myndinni lokinni taka ■ßtt Ý umrŠ­um um efni myndarinnar Egill Helgason, sjˇnvarpsma­ur, Karen Kjartansdˇttir, upplřsingafulltr˙i Samtaka fyrirtŠkja Ý sjßvar˙tvegi, Hr÷nn ËlÝna J÷rundsdˇttir, verkefnisstjˇri hjß MatÝs og ┴rni SnŠvarr, upplřsingafulltr˙i Sameinu­u ■jˇ­anna.

═ tikynningu um sřningu myndarinanr segir a­ n˙ sÚu Ý h÷funum 1 kÝlˇ af plasti fyrir hver 3 kÝlˇ af fiski.
Vi­ Nor­ursjˇ finnist plast Ý maga 94% fugla.
Fullyrt er a­ plastagnir geti fundi­ sÚr lei­ inn Ý vefi lÝkamans. Ennfremur a­ 70 milljˇnum plastpoka sÚ fleygt ß hverju ßri ß ═slandi og a­ stˇr hluti endi Ý hafinu.

A­ sřningu myndarinnar standa Upplřsingaskrifstofa Sameinu­u ■jˇ­anna (UNRIC), Samband fyrirtŠkja Ý sjßvar˙tvegi og FÚlag Sameinu­u ■jˇ­anna ß ═slandi.

CIN╔ ONU, er heiti­ ß sřningu kvikmynda og umrŠ­na sem UNRIC efnir til Ý samstarfi vi­ heimamenn Ý fj÷lm÷rgum EvrˇpurÝkjum.

Myndin er ß ensku (ßn texta) og sřningartÝmi ein klukkustund. Enginn a­gangseyrir!


NARN - nřtt tengslanet norrŠnna AfrÝkufrŠ­inga

 

Nřtt tengslanet fyrir norrŠna frŠ­imenn me­ ßhuga ß AfrÝku hefur liti­ dagsins ljˇs. Ůa­ kallast NARN - The Nordic Africa Research Network og hlutverk ■ess ver­ur a­ gŠta hagsmuna einstakra vÝsinda- og frŠ­imanna en einnig a­ hvetja til rannsˇkna sem tengjast AfrÝku. 

 

Carin Norberg, fyrrverandi forst÷­uma­ur NorrŠnu AfrÝkustofnunarinnar, tˇk ■ßtt ßsamt fulltr˙um frß ÷llum Nor­url÷ndunum Ý undirb˙ningsstarfi vegna NARN en ß ■essu ßri nřtur ■a­ fjßrhagslegs stu­nings NorrŠnu AfrÝkustofnunarinnar. NARN er hins vegar ekki hluti af NAI og ver­ur sjßlfstŠtt og ˇhß­ ß nŠsta ßri, a­ ■vÝ er fram kemur ß vef NorrŠnu AfrÝkustofnunarinnar.

 

Ni­urskur­ur hjß Finnum

 

Nřja mi­- og hŠgri stjˇrnin sem teki­ hefur vi­ v÷ldum Ý Finnlandi hefur tilkynnt um ni­urskur­ ß framl÷gum til ■rˇunarsamvinnu. SamkvŠmt frÚttum er reikna­ me­ a­ ni­urskur­urinn nemi 250 til 300 milljˇnum evra ßrlega. Stu­ningur vi­ einkageirann ß ■essu svi­i ver­ur hins vegar aukinn. N˙verandi vi­skiptarß­herra, Lenita Toivakka, tekur vi­ mßlefnum ■rˇunarsamvinnu innan finnsku rÝkisstjˇrnarinnar.

 

Ůß segir Ý frÚttum frß Danm÷rku, ■ar sem bo­a­ hefur veri­ til ■ingkosninga, a­  bŠ­i sˇsÝaldemˇkratar  og De Radikale sjßi ekki a­ unnt ver­i a­ hŠkka framl÷g til ■rˇunarmßla upp Ý 1% af ■jˇ­artekjum, eins og margir h÷f­u vŠnst.

 

 

┴hugavert

-
-

FrŠ­igreinar og skřrslur
FrÚttir og frÚttaskřringar

Eurobarometer: Nine out of 10 Europeans want EU to keep giving humanitarian aid/ ESB
-
EU draws fire for failing to set date for 0.7% aid target/ TheGuardian
-
SUSTAINABLE DEVELOPMENT GOALS: Speed, scale and mind shift/ D+C
-
Australia steps up for disability-inclusive development/ Devex
-
South Sudan Expels UN Humanitarian Coordinator Toby Lanzer/ VOA
-
'Give young people decent jobs and they will create a better future' - UN chief/ UNNewsCentre
-
Stigmas surrounding menstruation detrimental to girls' futures/ Reuters
-
The phone app challenging violence against women in a Mumbai slum/ TheGuardian
-
Migrant children fleeing poverty face labour, sex exploitation in Italy/ Reuters
-
Uganda Opposition Wants Electoral Reforms, Vote Postponed/ WOA
-
Ending statelessness in Europe is realistic goal by 2024, UN refugee agency says/ UNNewsCentre
-
Nigeria Bans Female Genital Mutilation: African Powerhouse Sends 'Powerful Signal' About FGM With New Bill/ IBTimes
-
U.N. Security Council Takes "Historic" Stand on Killings of Journalists/ IPS
-
For lite til de fattigste/ Bistandsaktuelt
-
Vill fleiri konur Ý ßhrifast÷­ur/ R┌V
-
Muhammadu Buhari: Nigeria's new president/ DW
-
Human Rights Watch Calls on Buhari to Act Boldly/ WOA
-
US: Third Term for Burundi President is Unconstitutional/ VOA
-
Deadly violence hits Nigeria as new President Buhari takes office/ DW
-
14 tips for building a financial system from scratch/ TheGuardian
-
Akinwumi Adesina of Nigeria elected 8th President of the AfDB
-
What next for EU migration plans?/ IRIN
-
Africa: Fisheries Indicators 'Too Narrow' to Show Real Impact/ AllAfrica
-
The Ugandan women who strip to defend their land/ BBC
-
UN: Women underpaid, or unpaid, in $500 billion fishing industry/ Reuters
-
South Sudan Faces Growing Hunger/ VOA
-
Bonn U.N. talks seek to trim unwieldy climate change plan/ Reuters
World Bank Supports Education of Poor Girls and Livelihoods of Vulnerable Women in Zambia/ Al■jˇ­abankinn
-
What are the millennium development goals on child mortality and maternal health all about?/ TheGuardian
-
Ungt fˇlk fer hamf÷rum ß tvÝti ß fundi me­ Ban/ UNRIC
-
UN rights chief urges inquiry into violations by international forces in Central African Republic/ SŮ
-
Poverty rates/ TheEconomist
-
Thousands flee violent upsurge in northern Mali/ IRIN
-
Burundi: Deadly Police Response to Protests / HRW (MannrÚttindavaktin)

Al■jˇ­adagur barnsins

Tveir dagar ß ßri eru helga­ir b÷rnum og st÷­u ■eirra Ý ver÷ldinni. Annars vegar 1. j˙nÝ og hins vegar 20. nˇvember. Fyrri dagurinn kallast ß ensku International Children┤s Day en sß sÝ­ari Universal Children┤s Day. VÝ­a um heim voru hßtÝ­ah÷ld ß mßnudag Ý tilefni af fyrri al■jˇ­adegi barnsins og Heimsljˇs birtir hÚr fßeinar krŠkjur ß greinar sem skrifa­ar voru Ý tilefni dagsins. SÚrstaklega er vakin athygli ß ßskorun Barnaheilla - Save the Children ß ═slandi - til stjˇrnvalda ß ═slandi um h˙snŠ­is÷ryggi Ýslenskra barna.

 

 

RÚttur til upplřsinga og hlutverk fj÷lmi­la Ý MˇsambÝk: Mßl■ing Ý tilefni af sameiginlegum norrŠnum hßtÝ­isdegi 


 
- eftir Lilju Dˇru Kolbeinsdˇttur verkefnastjˇra Ůrˇunarsamvinnustofnunar ═slands Ý MˇsambÝk

 

Fulltr˙ar norrŠnu sendirß­anna ßsamt Joaquim Chissano fyrrverandi forseta MˇsambÝk. ١rdÝs Sigur­ardˇttir umdŠmisstjˇri Ůrˇunarsamvinnustofnunar ═slands er ÷nnur frß vinstri ß myndinni.

Ůann 27. maÝ sÝ­astli­inn var haldinn Ý fyrsta sinn samnorrŠn hßtÝ­isdagur e­a "NorrŠn dagur" Ý Map˙tˇ, h÷fu­borg MˇsambÝk. Ůa­ sem gerir norrŠnt samstarf sÚrtakt Ý MˇsambÝk er a­ ÷ll Nor­url÷ndin fimm (Danm÷rk, Finnland, ═sland, Noregur og SvÝ■jˇ­) eru me­ ■rˇunarsamvinnu og sendirß­ Ý landinu sem er afar fßgŠtt. NorrŠni dagurinn var haldinn til a­ benda ß a­ Nor­url÷ndin eiga sameiginlega s÷gu og hafa sameiginleg gildi me­ ßherslu ß hreinskiptni, samrŠ­ustjˇrnmßl og eflingu lř­rŠ­is, fÚlagslega og efnahagslega ■rˇun me­ j÷fn tŠkifŠri fyrir alla. Ůessi gildi hafa mynda­ hornstein norrŠnna samfÚlaga og ■au eru einnig mikilvŠgur ˙tgangspunktur fyrir samstarf Nor­urlandanna vi­ ÷nnur rÝki, ■ar ß me­al MˇsambÝk.

 

═ tilefni dagsins var haldi­ mßl■ing undir heitinu "RÚttur til upplřsinga og hlutverk fj÷lmi­la Ý MˇsambÝk". Um 200 manns mŠttu ß mßl■ingi­ og komu ■ar saman ˇlÝkir hagsmunaa­ilar, ■ar ß me­al ■ingmenn, bla­amenn, fulltr˙ar stjˇrnmßlaflokka, borgarasamtaka og al■jˇ­asamfÚlagsins. Tilgangur mßlstofunnar var a­ rŠ­a mßlefni sem tengjast ■eim meginreglum sem l˙ta a­ a­gengi a­ upplřsingum og reglum um framkvŠmd nřrra upplřsinga- og fj÷lmi­lalaga Ý MˇsambÝk. RŠtt var um a­gengi a­ upplřsingum fyrir lř­rŠ­is■rˇun Ý landinu, framkvŠmd nřju laganna og framlag ■ingsins til opinskßrrar umrŠ­u um l÷gin og hlutverk fj÷lmi­la Ý ■vÝ samhengi.

 

SÝ­ar um daginn var svo haldin mˇttaka Ý g÷mlu virki "Fortaleza" vi­ h÷fnina Ý Map˙tˇ. Ůar komu saman r˙mlega 400 manns; Nor­urlandab˙ar b˙settir Ý MˇsambÝk, innlendir og al■jˇ­legir samstarfsa­ilar, ßsamt fulltr˙um frß norrŠnum og mˇsambÝskum fyrirtŠkjum, stofnunum og fulltr˙um stjˇrnvalda. Hei­ursgestur kv÷ldsins var Pedro Couto, rß­herra nßmuau­linda og orkumßla og fyrrverandi forseti MˇsambÝk, Joaquim Chissano, hei­ra­i einnig samkomuna.


 
Sendiherra Danmerkur, Mogens Pedersen, hÚlt rŠ­u fyrir h÷nd allra Nor­urlandanna. Hann lag­i ßherslu ß langa samvinnu Nor­urlandanna vi­ MˇsambÝk sem hˇfst me­ stu­ningi vi­ sjßlfstŠ­isbarßttu landsins ßri­ 1975. Allt frß upphafi hafa Nor­url÷ndin stutt vi­ umbŠtur Ý menntun og heilbrig­is■jˇnustu Ý MˇsambÝk, uppbyggingu Ý landb˙na­i og fiskigeiranum og ■au hafa einnig stu­la­ a­ auknu gagnsŠi Ý stjˇrnsřslu landsins. Nor­url÷ndin starfa me­ stjˇrnv÷ldum og veita einnig verulegan stu­ning til borgarasamfÚlagsins og ■rˇunar einkageirans. Sendiherra Danmerkur lag­i ßherslu ß jafnrÚtti kynjanna, a­ hagv÷xtur eigi a­ gagnast ÷llum og a­ opinskß sko­anaskipti, sem einkenni norrŠn samfÚl÷g, endurspeglist Ý samstarfi landanna vi­ MˇsambÝk. 

 

Gott samstarf landanna var einnig ■ungami­jan Ý rŠ­u Pedro Couto og tala­i rß­herrann jßkvŠtt um samvinnu Nor­urlandanna vi­ MˇsambÝk og ■akka­i bŠ­i langvarandi og vi­varandi ■rˇunarsamvinnu vi­ landi­.


 
Almennt ■ˇtti dagurinn hafa lukkast vel og er framtaki­ til ■ess falli­ a­ styrkja samstarf Nor­urlandanna sÝn ß milli og til a­ tala einni r÷ddu Ý samstarfinu vi­ MˇsambÝk. 

 

facebook
UM HEIMSLJËS 

Heimsljˇs - veftÝmarit um ■rˇunarmßl er gefi­ ˙t af Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands. Ritinu er Štla­ a­ glŠ­a umrŠ­u um ■rˇunarmßl og gefa ßhugas÷mum kost ß a­ fylgjast me­ ■vÝ sem hŠst ber hverju sinni. Efni veftÝmaritsins ■arf ekki endilega a­ endurspegla stefnu ŮSS═.

 

Skrßi­ ykkur Ý ßskrift ß heimasÝ­unni, www.iceida.is og lßti­ vinsamlegast a­ra me­ ßhuga ß ■rˇunarmßlum vita af tilvist veftÝmaritsins. Allar ßbendingar um efni eru vel ■egnar.

 

Ůeir sem vilja senda okkur ßbendingu um efni e­a afskrß sig af netfangalista eru vinsamlegast be­nir um a­ senda slÝk erindi ß netfangi­ iceida@iceida.is. Ritstjˇri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is

.

Vi­ bi­jumst velvir­ingar ß ■vÝ a­ geta ekki nota­ Ýslenskar gŠsalappÝr Ý vi­t÷lum en bandarÝskt sni­mˇt VeftÝmaritsins leyfir ekki notkun ■eirra.

 

Bestu kve­jur, ┌tgßfu- og kynningardeild ŮSS═

 

ISSN 1670-8105