gunnisal
Heimsljˇs
veftÝmarit um ■rˇunarmßl
8. ßrg. 268. tbl.
29. aprÝl 2015

GÝfurleg ey­ilegging Ý Nepal:

Ëttast a­ tÝu ■˙sund hafi farist Ý jar­skjßlftanum 

 

LÝklegt er tali­ a­ tÝu ■˙sund manns hafi farist Ý jar­skjßlftanum Ý Nepal sem rei­ yfir landi­ sÝ­astli­inn laugardag. R˙mlega fimmtÝu ■˙sund eru slasa­ir, lÝf ßtta milljˇna Ýb˙a hefur raskast, 1,4 milljˇnir manna eru matar■urfi og gÝfurleg ey­ilegging blasir vi­ Ý 35 hÚru­um landsins. ═slensk mann˙­ar- og hjßlparsamt÷k hafa hrundi­ af sta­ fjßrs÷fnunum vegna h÷rmunganna og Ýslensk stjˇrnv÷ld brug­ust skjˇtt vi­ og l÷g­u fram tÝu milljˇnir sem rß­stafa­ ver­ur ß vegum Rau­a krossins.

 

Aflei­ingar jar­skjßlftans Ý h÷fu­borginni Katmandu/ ODN
Aflei­ingar jar­skjßlftans Ý h÷fu­borginni Katmandu/ ODN

UNICEF, Barnahjßlp Sameinu­u ■jˇ­anna, segir a­ tŠplega ein milljˇn barna ■urfi ß brřnni a­sto­ a­ halda en samt÷kin hafa einsett sÚr a­ koma lÝfsnau­synlegri a­sto­ til 2,8 milljˇn barna ß skjßlftasvŠ­unum. A­rar stofnanir SŮ eru lÝka ß vettvangi, me­al annars MatvŠlaߊtlun SŮ (WFP), auk ■ess sem hˇpur sÚrfrŠ­inga SŮ er kominn ß sta­inn til a­ meta tjˇn og samrŠma vi­br÷g­. Al■jˇ­aheilbrig­ismßlastofnunin (WHO) hefur ■egar dreift brřnustu nau­synjum til ■˙sunda sem hafa or­i­ illa ˙ti ß skjßlftasvŠ­unum.

 

"Nokkur SOS Barna■orp eru ß svŠ­um sem ur­u illa ˙ti Ý jar­skjßlftanum og sinnir starfsfˇlk samtakanna n˙ ■egar ney­ara­sto­," segir ß vef samtakanna. Al■jˇ­asamt÷k SOS Barna■orpanna hafa kalla­ eftir allt a­ 750 milljˇnum krˇna vegna hamfaranna. ═ frÚttinni kemur fram a­ ═slendingar hafa ■egar heiti­ tveimur milljˇnum Ý a­sto­ina.

 

"Vi­ h÷fum sÚrstakar ßhyggjur af st÷­unni Ý hverfum fyrir utan Katmandu dalinn," segir Erna Reynisdˇttir, framkvŠmdastjˇri Barnaheilla - Save the Children ß ═slandi Ý frÚtt ß vef Barnaheilla. "B÷rn eru ßvallt berskj÷ldu­ gegn h÷rmungum af ■essu tagi. M÷rg ■eirra hafa misst foreldra sÝna og ■essum b÷rnum ■arf a­ koma til hjßlpar."

 

Styrktartˇnleikar ver­a haldnir Ý H÷rpu 6. j˙nÝ nŠstkomandi Ý samstarfi vi­ UNICEF og Rau­a krossinn til styrktar ■olendum jar­skjßlftans mikla Ý Nepal. LyfjafyrirtŠki­ Alvogen ber allan kostna­ af tˇnleikunum og a­gangseyrir rennur ■vÝ ˇskertur til samtakanna en stefnt er a­ ■vÝ a­ safna yfir fimm milljˇnum krˇna me­ tˇnleikahaldinu.

 

FrÚttir R┌V: Jar­skjßlftar Ý Nepal 

UNICEF sendir 120 tonn af lÝfsnau­synlegum hjßlparg÷gnum til Nepal/ UNICEF 

Sameinu­u ■jˇ­irnar hafa brug­ist skjˇtt vi­ jar­skjßlftanum ÷fluga Ý Nepal/ UNRIC 

Nepal: Kalla­ eftir 750 milljˇnum krˇna/ SOS 

Yfir 2000 sendifulltr˙ar komnir til Nepal/ Rau­i krossinn

L˙therska heimssambandi­ sinnir hjßlparstarfi Ý Nepal/ Kirkjan

FrÚttaskřringar IRIN frÚttaveitunnar 

Why Nepal Wasn't Ready for the Earthquake/ TIME

'No one has come': Nepal villagers wait for aid to flow beyond the capital/ TheGuardian 

#NepalQuake: A Tale of Personal and National Tragedy/ GlobalVoices 

Don't rush to Nepal to help. Read this first/ TheGuardian 

Nepal tragedy underlines need for greater investment in reducing risk/ UNISDR 

RŠtt um jar­hita Ý AfrÝku ß Al■jˇ­legu jar­hitarß­stefnunni Ý ┴stralÝa:

NŠsta rß­stefna ß ═slandi ßri­ 2020

Hluti rß­stefnugesta Ý Melborne.

StŠrsta rß­stefna heims ß svi­i jar­hita, World Geothermal Congress, fˇr fram Ý Melbourne Ý ┴stralÝu Ý sÝ­ustu viku, og var h˙n sˇtt af um 1600 sÚrfrŠ­ingum og opinberum a­ilum frß um 75 l÷ndum. Rß­stefnan er haldin ß fimm ßra fresti. H˙n var a­ ■essu sinni haldin Ý samstarfi ┴stralÝu og Nřja Sjßlands en ßri­ 2020 ver­ur rß­stefnan haldin ß ═slandi.

 

Ůrˇunarsamvinnustofnun ßsamt Umhverfisstofnun SŮ, stˇ­ fyrir fj÷lsˇttum hli­arvi­bur­i ß rß­stefnunni ■ar sem fjalla­ var um ■rˇun jar­hita Ý Austur-AfrÝku. Ůar ger­u me­al annars fulltr˙ar KenÝa, ┌ganda og TansanÝu grein fyrir st÷­u jar­hitamßla Ý l÷ndunum, kynnt var upphafi­ ß hagkvŠmniathugun ß stofnun ■jßlfunarmi­st÷­var fyrir jar­hita■rˇun Ý AfrÝku, sem stofna­ er til innan jar­hitaverkefnis ŮSS═ og NorrŠna ■rˇunarsjˇ­sins, ßsamt ■vÝ sem rŠtt var um a­komu einkageirans a­ ■rˇun jar­hita Ý ßlfunni. KenÝa er ■a­ land sem hra­ast hefur auki­ raforkuframlei­slu sÝna me­ virkjun jar­hita ß sÝ­ustu ßrum e­a alls um 400 MW, og hafa n˙ veri­ virkju­ nŠrri 700 MW Ý landinu. Fulltr˙ar beggja jar­hitafyrirŠkja landsins, KenGen og GDC ger­u grein fyrir ■essari hr÷­u ■rˇun og ßformum nŠstu ßra. Jar­hitaverkefni ŮSS═ og NDF er Ý samstarfi vi­ stjˇrnv÷ld Ý KenÝa  um stu­ning vi­ jar­hita■rˇun Ý landinu.

 

┴ lokaath÷fn rß­stefnunnar flutti Ragnhei­ur ElÝn ┴rnadˇttir i­na­ar- og vi­skiptarß­herra ßvarp og tˇk ß tßknrŠnan hßtt vi­ umbo­i ═slands til a­ halda rß­stefnuna ßri­ 2020[2]. Alls sˇttu yfir eitt hundra­ Ýslenskir jar­hitasÚrfrŠ­ingar rß­stefnuna. 

 

Skřrsla um ˙rrŠ­i til a­ ˙trřma fßtŠkt og hungri fyrir ßri­ 2030:

Al■jˇ­abankinn metur lykil■Štti a­ger­aߊtlunar gegn hungri

Heimurinn stendur enn frammi fyrir ■vÝ ˇleysta vandamßli a­ 800 milljˇnir manna fara svangar Ý r˙mi­ ß hverri nˇttu. Til ■ess a­ rß­a bˇt ß ■essum vanda mŠlir Al■jˇ­abankinn me­ ■vÝ a­ ■Šr ■jˇ­ir ■ar sem sultur er landlŠgur betrumbŠti fŠ­ukerfi sitt ß ■ann veg a­ auka framlei­ini Ý landb˙na­i Ý sveitum, fjßrfesti Ý nŠringarrÝkari fŠ­u fyrir kornab÷rn og barnshafandi konur, og ■rˇi landb˙na­ sem rŠ­ur vi­ hlřnun jar­ar. 

 

Ůetta kemur fram Ý skřrslu Al■jˇ­abankans sem kom ˙t Ý lok sÝ­ustu viku og heitir: Ending Poverty and Hunger by 2030: An Agenda for the Global Food System.

 

FramkvŠmdastjˇri Al■jˇ­abankans telur m÷gulegt a­ ˙trřma hungri ß nŠstu fimmtßn ßrum/  VOA
FramkvŠmdastjˇri Al■jˇ­abankans telur m÷gulegt a­ ˙trřma hungri ß nŠstu fimmtßn ßrum/ VOA

Skřrslan er a­ mati Jim Young Kim framkvŠmdastjˇra bankans sÚrstaklega mikilvŠg s÷kum ■ess a­ Ý henni er yfirlit um lykila­ger­ir sem grÝpa ■arf til svo unnt ver­i a­ upprŠta vÝ­tŠkt hungur. Hann segir a­ ■jˇ­ir ■urfi a­ tryggja bŠndum a­gang a­ m÷rku­um, sanngjarnari ■ˇknun fyrir uppskeru, og framlei­a fŠ­u sem ■oli ßlagi­ sem fylgir loftslagsbreytingum. Ůjˇ­ir eiga a­ hans mati a­ fjßrfesta Ý mat og heilsu, taka sÚrstakt tillit til ungra barna og ■unga­ra kvenna, og auka frambo­ ß nŠringarrÝkri fŠ­u.


═ skřrslunni kemur fram a­ heimurinn ■urfi ß fŠ­ukerfi a­ halda sem varanlega upprŠtir fßtŠkt og hungur fyrir ßri­ 2030, kerfi sem veitir hverjum og einum mat ß hverjum degi hvarvetna Ý heiminum. SlÝkt kerfi ■urfi lÝka a­ auka tekjur fßtŠkasta fˇlksins og maturinn ■arf bŠ­i a­ vera hollur og nŠringarrÝkur.

 

═ skřrslunni er kalla­ eftir a­ger­um og bent ß a­ Ý henni sÚu lykil■Šttir slÝkrar a­ger­aߊtlunar. H˙n sÚ Ý samrŠmi vi­ ßform Ý nřjum sjßlfbŠrum ■rˇunarmarkmi­um sem gera rß­ fyrir a­ ˙trřma fßtŠkt og hungri fyrir ßri­ 2030.


Kynning ß nřjum ■rˇunarmarkmi­um:

┴ morgun, fimmtudaginn 30. aprÝl kynna nemendur Ý 9. bekk Salaskˇla sřn sÝna ß markmi­ Sameinu­u ■jˇ­anna um sjßlfbŠra ■rˇun, fyrir utanrÝkisrß­herra og skˇlafÚl÷gum sÝnum. Markmi­ vi­bur­arins er a­ vekja athygli ß mˇtun markmi­anna, sem sam■ykkt ver­a ß sÚrst÷kum lei­togafundi Ý h÷fu­st÷­vum Sameinu­u ■jˇ­anna Ý september nŠstkomandi. Nemendurnir eru fŠddir ßri­ 2000, sama ßr og Ů˙saldarmarkmi­ SŮ voru sam■ykkt. Ů˙saldarmarkmi­in hafa ß undanf÷rnum 15 ßrum stu­la­ a­ bŠttum hag fˇlks um allan heim, eins og segir Ý frÚttatilkynningu frß FÚlagi Sameinu­u ■jˇ­anna ß ═slandi.

 

═ tilkynningunni segir a­ nřju markmi­in um sjßlfbŠra ■rˇun muni byggja ß hugmyndinni um sjßlfbŠra ■rˇun me­ jafnvŠgi milli umhverfis-, fÚlags- og efnahagslegra ■ßtta. Fyrir liggur langt komin tillaga a­ 17 ■rˇunarmarkmi­um me­ 169 undirmarkmi­um. ═ stefnumˇtunarferli nřju ■rˇunarmarkmi­anna hafa SŮ sÚrstaklega gŠtt a­ ■vÝ a­ hugmyndir og ˇskir ungs fˇlks um framtÝ­ina fßi a­ njˇta sÝn, en tali­ er a­ markmi­unum ver­i ekki nß­ ßri­ 2030, nema me­ ■ßttt÷ku ungs fˇlks.

 

Nemendur Salaskˇla hafa kynnt sÚr till÷guna a­ nřjum markmi­um um sjßlfbŠra ■rˇun undanfarnar vikur og fengi­ frjßlsar hendur vi­ a­ mˇta kynningar sÝnar. ┴ vi­bur­inum ver­ur haldinn Skype fundur me­ fulltr˙um fastanefndar ═slands gagnvart Sameinu­u ■jˇ­unum Ý New York, MarÝu Mj÷ll Jˇnsdˇttur og Ůorvar­i Atla ١rssyni. Tilgangur ■ess er a­ gefa starfsfˇlki og nemendum skˇlans innsřn Ý samningavi­rŠ­ur um nřju markmi­in og ■au verkefni sem framundan eru.


 
═ kj÷lfar vi­bur­arins tekur Salaskˇli ■ßtt Ý verkefni ß vegum FÚlags Sameinu­u ■jˇ­anna, UNESCO skˇlar, sem hefur ■ann tilgang a­ efla kennslu um SŮ og mßlefni ■eirra. Mikil ■÷rf er ß nßmsg÷gnum ß ═slandi um ■au mßl og mun UNESCO skˇlaverkefni­ stu­la a­ ■vÝ a­ auka frambo­i­. ┴hugi nemenda Salaskˇla ß mßlefnum sjßlfbŠrrar ■rˇunar og nřrra markmi­a SŮ hefur sřnt a­ auka ■urfi umrŠ­u um ■rˇunarmßl Ý skˇlum landsins.

 

Kynningum nemenda og framlagi ■eirra Ý umrŠ­una um markmi­in ver­ur safna­ saman undir kassamerkinu #okkarheimur2030.

 

Gunnar Bragi Sveinsson, utanrÝkisrß­herra, ßvarpar samkomuna Ý Salaskˇla og hlř­ir ß kynningar nemenda um sřn ■eirra ß ■rˇunarmarkmi­in. Fri­rik Dˇr Jˇnsson mun střra vi­bur­inum og kynna atri­i nemenda.

 

Sta­ur og stund:

Salaskˇli, 30. aprÝl kl. 12:30

#okkarheimur2030


 
Ů˙saldarmarkmi­ SŮ

Sustainable development goals/ UN 

Open Working Group proposal for Sustainable Development Goals 

 

Bˇlusetningar langt ß eftir ߊtlun:

Ů÷rf ß auknum krafti Ý bˇlusetningar og rÚttlßtari dreifingu ■eirra 

WHO: Al■jˇ­leg bˇlusetningavika stendur yfir
WHO: Al■jˇ­leg bˇlusetningavika stendur yfir

 

Bˇlusetningar barna eru langt ß eftir ߊtlun og fimmta hvert barn fer ß mis vi­ nau­synlegar bˇlusetningar sem gŠtu komi­ Ý veg fyrir dau­sf÷ll 1,5 milljˇna barna sem n˙ deyja ßrlega af lŠknanlegum sj˙kdˇmum. Al■jˇ­aheilbrig­ismßlastofnunin (WHO) greindi frß ■essu Ý upphafi ßrlegrar bˇlusetningaviku sem hˇfst sÝ­astli­inn f÷studag.

 

vef LandlŠknis segir a­ undanfarin ßr hafi WHO tileinka­ bˇlusetningum eina viku ß ßri. ═ ßr sÚu ■a­ dagarnir 24.-30. aprÝl. "Me­ ■essu framtaki vill WHO leggja ßherslu ß a­ l÷nd, svŠ­i og ■jˇ­ir um allan heim leggi aukinn kraft Ý bˇlusetningar og a­ dreifing bˇluefna ver­i rÚttlßtari," segir Ý frÚttinni.

 

SÝ­an segir:

"Markmi­i­ er a­ loka ■eirri gjß sem er ß milli landa hva­ a­gengi a­ bˇluefnum og bˇlusetningum var­ar, eins og l÷g­ er ßhersla ß Ý ßŠtluninni Global Vaccine Action Plan (GVAP), en s˙ ߊtlun mi­ar a­ ■vÝ a­ fŠkka dau­sf÷llum um milljˇnir me­ betra a­gengi a­ bˇluefnum og bˇlusetningum um allan heim fyrir ßri­ 2020.

 

┴Štla­ er a­ ß ßrinu 2013 hafi 21,8 milljˇnir ungbarna veri­ ßn bˇlusetninga gegn ■eim lÝfshŠttulegu sj˙kdˇmum sem bˇlusett er gegn. ┴stŠ­ur ■essa eru m.a. skortur ß bˇluefnum Ý ■eim l÷ndum sem um rŠ­ir. Auk ■ess sem a­gengi a­ heilbrig­is■jˇnustu er af skornum skammti, skortur er ß upplřsingum um gagnsemi bˇlusetninga og skortur ß pˇlitÝskum vilja og fjßrmagni til a­ framkvŠma ungbarnabˇlusetningar.


BŠtt a­gengi a­ bˇlusetningum

Me­ al■jˇ­legu bˇlusetningavikunni vill WHO hvetja l÷nd um allan heim til a­ bŠta a­gengi a­ bˇlusetningum og flřta a­ger­um sem auka ■ßttt÷ku Ý bˇlusetningum.

 

┴ heimsvÝsu eru um 16% barna ˇbˇlusett gegn mislingum. Af ■jˇ­um heims eiga 65 l÷nd enn eftir a­ nß 90% ■ßttt÷ku Ý bˇlusetningu gegn barnaveiki, stÝfkrampa og kÝghˇsta. Ůß ■urfa 24 l÷nd a­ leggja aukna ßherslu ß a­ bˇlusetja mŠ­ur og nřbura gegn stÝfkrampa, en ߊtla­ er a­ ß ßrinu 2013 hafi 49.000 nřfŠdd b÷rn dßi­ af v÷ldum stÝfkrampa, sem er 94% fŠkkun ß dau­sf÷llum frß ■vÝ ß ßrinu 1980.

 

Me­ bˇlusetningum er ßrlega komi­ Ý veg fyrir ˇtÝmabŠran dau­a 2-3 milljˇna barna Ý heiminum ÷llum. Markmi­i­ me­ bˇlusetningum er a­ hindra farsˇttir, ˙trřma smitsj˙kdˇmum og draga ˙r hŠttulegum aflei­ingum ■eirra. Bˇlusetningar vernda gegn smitsj˙kdˇmum ß ÷llum aldursskei­um," segir ß vef LandlŠknis.

 

Vi­amikil og v÷ndu­ skřrsla UN Women:

Hvernig vŠri efnahagur heimsins ef fullt tillit yr­i teki­ til kvenna?

 

S˙ stofnun Sameinu­u ■jˇ­anna sem hefur ■a­ hlutverk a­ berjast fyrir jafnrÚtti kynjanna og valdeflingu kvenna - UN Women - gaf Ý gŠr ˙t vi­amikla skřrslu ■ar sem kalla­ er eftir samfÚlagsbreytingum sem hafi Ý f÷r me­ sÚr raunverulega vi­urkenningu ß rÚttindum kvenna og j÷fnu­i. Skřrslan ber yfirskriftina - Progress of the World┤s Women 2015-2016: Transforming Economies, Realizing Rights - og kom ˙t samtÝmis ß sj÷ st÷­um vÝ­s vegar um heiminn. 

 

═ skřrslunni kemur fram a­ konur fß umtalsvert lŠgri laun en karlar ■rßtt fyrir lengri vinnudag, ■egar teki­ er tillit til launa­ra starfa og ˇlauna­ra. A­ me­altali bera konur 24% minna ˙r břtum en karlar. Launamunurinn er mestur Ý Su­ur-AsÝu, 33%. Ůegar sÚrstaklega er horft til heimilisstarfa kemur Ý ljˇs a­ konur verja 2,5 sinnum lengri tÝma Ý ■au ˇlaunu­u st÷rf en karlar. Ůß eru konur ˇlÝklegri en karlar a­ njˇta eftirlauna.

 

Skřrslan fjallar um mannrÚttindi og stefnum÷rkun Ý efnahagsmßlum Ý ljˇsi kr÷funnar um breytingar Ý jafnrÚttismßlum og dregnar upp svi­smyndir af efnahagsßstandinu Ý heiminum ef teki­ vŠri fullt tillit til kvenna - sem yr­i Ý allra ■ßgu.

 

Vi­tal vi­ Phumzile Mlambo-Ngcuka framkvŠmdastřru UN Women Ý tilefni af ˙tkomu skřrslunnar
Vi­tal vi­ Phumzile Mlambo-Ngcuka framkvŠmdastřru UN Women Ý tilefni af ˙tkomu skřrslunnar

Phumzile Mlambo-Ngcuka framkvŠmdastřra UN Women sag­i ■egar skřrslan var kynnt a­ opinberum fjßrmunum vŠri ekki rß­stafa­ ■ar sem ■÷rfin vŠri mest. H˙n tˇk sem dŠmi a­gengi a­ hreinu vatni og salernisa­st÷­u, heilbrig­is■jˇnustu ■ar sem l÷g­ vŠri ßhersla ß gŠ­i, og mannsŠmandi ■jˇnustu vi­ b÷rn og aldra­a. "Ůar sem opinbera grunn■jˇnustu skortir bitnar ■a­ ßstand fyrst og fremst ß konum og st˙lkum," sag­i h˙n.

 

Skřrslan kemur ˙t ß sama tÝma og al■jˇ­asamfÚlagi­ stillir saman strengi fyrir nř sjßlfbŠr ■rˇunarmarkmi­ auk ■ess sem rÚtt tuttugu ßr eru li­in frß kvennarß­stefnunni Ý Beijing sem marka­i tÝmamˇt Ý umrŠ­unni um jafna st÷­u kynjanna.

 

Fram kemur Ý skřrslunni a­ ■rßtt fyrir marktŠkar framfarir Ý m÷rgum samfÚl÷gum, einkum ß svi­i l÷gbundinna rÚttinda kvenna, b˙i milljˇnir kvenna vi­ lßglaunast÷rf og skort ß a­gengi a­ heilbrig­is■jˇnustu, hreinu vatni og vi­unandi salernisa­st÷­u.

 

UN agency unveils alternative policy agenda to transform economies, make gender equality a reality/ UNNewsCentre 

No Woman, No World/ IPS 

Could the UN's new Progress of the World's Women provide the foundations for feminist economic policy?, eftir Duncan Green/ Oxfamblogg 

Women Earn 24% Less Than Men on Average, U.N. Report Finds/ TIME 

TÝmamˇt Ý umhverfissmßlum Ý ┌ganda - Notkun plastpoka Ý verslunum b÷nnu­

Ůa­ dylst engum sem fer­ast um Ý ┌ganda a­ plast af řmsu tagi er miki­ vandamßl Ý umhverfismßlum Ý ┌ganda. SamkvŠmt upplřsingum frß stjˇrnv÷ldum falla til um 40 ■˙sund tonn af polythenesorpi Ý landinu ß ßri hverju. Stˇrum hluta ■ess er fleygt ß vÝ­avangi, ßn vi­eigandi f÷rgunar. Ber ■ar hŠst umb˙­ir fyrir drykkjarv÷rur og umb˙­apokar ˙r polythene plasti, sem tekur 4-500 ßr a­ ey­ast ˙r nßtt˙runni me­ venjulegum hŠtti. ═ h÷fu­borginni Kampala er frßrennsliskerfi borgarinnar meira og minna stÝfla­ af plastsorpi, sem veldur flˇ­um um alla borg ■egar rignir, og jar­vegur er vÝ­a or­inn skemmdur af plastmengun.

 

┴ri­ 2009 voru sett l÷g Ý ┌ganda sem banna notkun ß polythene umb˙­arpokum. ┴ ■eim sex ßrum sem li­in eru hefur ■eim hins vegar ekki veri­ framfylgt ■ar til n˙. Umhverfisstofnun ┌ganda /(EMA) tilkynnti nřveri­ a­ frß 15. aprÝl 2015 ver­i l÷gum framfylgt af fullri h÷rku og hefur veri­ sta­i­ vi­ ■a­. Vi­ h÷fum n˙ veri­ plastpokalaus Ý ┌ganda Ý 10 daga og engar umb˙­ir a­ fß Ý m÷rgum verslunum e­a margnota umb˙­at÷skur til s÷lu, vi­ litla kßtÝnu vi­skiptavinanna.

 

N˙ velta menn ■vÝ fyrir sÚr hvort banni­ haldi. Flestir eru lÝklega sammßla um a­ ■etta sÚ skynsamleg lei­ a­ fara og mengunin, ˇ■rif og ÷nnur neikvŠ­ ßhrif af v÷ldum plastsorps er flestum ljˇs. En banninu  fylgja lÝka ˇ■Šgindi og kostna­ur fyrir hinn almenna borgara,  sem ekki allir eru sßttir vi­ og tilb˙nir a­ gangast undir. ŮvÝ til vi­bˇtar er svo  ■rřstingur ß stjˇrnv÷ld, frß ■eim sem eiga hagsmuna a­ gŠta Ý framlei­slu og innflutningi ß plasti, a­ falla frß banninu og gefa ■eim tÝma til a­ a­lagast breytingunum,  Ůeir hafa reyndar ■egar haft sex ßr til a­ a­lagast, en ■a­ er ÷nnur saga, Ůa­ ver­ur  ßhugavert a­ fylgjast me­ hver framvindan ver­ur. Ef banni­ heldur, tekst vonandi  a­ sn˙a vi­ ■eirri ˇheilla■rˇun sem plastmengun Ý landinu augljˇslega veldur, en ef ekki ■ß mun ßstandi­ halda ßfram a­ versna og landi­ hŠgt og bÝtandi breytast Ý einn risavaxinn sorphaug. - ┴H, Kampala

 

Byggt ß frÚtt ˙r Daily Monitor 23.04.2015 - Will ban on Kaveera stand the test of time? - Special report/ DailyMonitor 

Fyrsta malarÝulyfi­ ß marka­ Ý oktˇber:

Nřja bˇluefni­ veitir nokkra v÷rn en ■ˇ mun minni en vonir stˇ­u til

Bˇluefni ß marka­ innan fßrra mßna­a?/ CCTV
Bˇluefni ß marka­ innan fßrra mßna­a?/ CCTV

 

Fyrsta malarÝulyf s÷gunnar gŠti veri­ komi­ Ý notkun Ý AfrÝku Ý oktˇber eftir a­ lokaprˇf sřndu a­ lyfi­ veitir einhverja v÷rn gegn sj˙kdˇmnum Ý allt a­ fj÷gur ßr. LyfjafyrirtŠki­ GlaxoSmithKline framlei­ir lyfi­ sem kallast RTS,S en ■vÝ er fyrst og fremst Štla­ a­ verja b÷rn gegn ■essum banvŠna sj˙kdˇmi sem leggur r˙mlega 600 ■˙sund manns a­ velli ßrlega, einkum og sÚrÝlagi b÷rn.

Bˇluefni­ yr­i ■a­ fyrsta Ý s÷gunni gegn malarÝu e­a mřrark÷ldu og gŠti eins og ofangreind tala ber me­ sÚr or­i­ til ■ess a­ afstřra ■vÝ a­ milljˇnir manna smitist af sj˙kdˇmnum. Lengi hefur ■ess veri­ vŠnst a­ vÝsindam÷nnum myndi takast a­ ■rˇa ßrangursrÝkt bˇluefni gegn malarÝu og vÝsindamenn GlaxoSmithKline hafa Ý ■rjßtÝu ßr unni­ a­ ■rˇun RTS,S, a­ ■vÝ er fram kemur Ý frÚtt The Guardian.

 

Nokkurra vonbrig­a hefur gŠtt me­ tilraunir me­ lyfi­ og ljˇst er a­ vonir um a­ bˇluefni­ lei­i til ■ess a­ malarÝu ver­i ˙trřmt ß tilt÷lulega sk÷mmum tÝma eru brostnar. Fyrstu prˇfanir ß ßrunum 2011 og 2012 sřndu a­ lyfi­ veitti a­eins takmarka­a v÷rn, 27%, Ý sex til tˇlf vikna g÷mlum kornab÷rnum og 46% Ý b÷rnum ß aldrinum fimm til sautjßn mßna­a. Lokaprˇf lyfsins - sem lŠknariti­ the Lancet greindi frß nřlega - sřndi hins vegar a­ bˇlusett b÷rn eru varin gegn sj˙kdˇmnum Ý allt a­ fj÷gur ßr og lengur ef b÷rnin fß a­ra sprautu.

 

Al■jˇ­legi malarÝudagurinn var haldinn ß d÷gunum og ■ß var me­al annars vakin athygli ß ■vÝ a­ vÝsindamenn telja a­ a­ hrun heilbrig­is■jˇnustunnar Ý LÝberÝu, SÝerra Leone og GÝneu af v÷ldum ebˇlu-faraldursins geti hafa valdi­ ■vÝ a­ 11 ■˙sund manns hafi lßtist ˙r malarÝu, sem annars hef­i mßtt bjarga. Ůetta eru jafn margir og lÚtust ˙r sjßlfri ebˇlupestinni, a­ ■vÝ er fram kom Ý frÚtt R┌V.

 

═ frÚttinni segir a­ aukin heldur megi lÝkast til rekja allt a­ 3.900 dau­sf÷ll til ■eirrar r÷skunar sem ebˇlufaraldurinn orsaka­i ß dreifingu sÚrstakra flugnaneta sem me­h÷ndlu­ hafa veri­ me­ skordřraeitri.  Ůar er vÝsa­ Ý ni­urst÷­ur ˙treikninga sÚrfrŠ­inga Ý faraldsfrŠ­um, sem birtir voru Ý grein Ý vÝsindatÝmaritinu The Lancet. Ennfremur er haft eftir Patrick Walker lŠkni vi­ Imperial College Ý Lund˙num a­ ebˇlufaraldurinn hafi sett vi­kvŠmt og vanb˙i­ heilbrig­iskerfi landanna ■riggja ˙r skor­um ß sÝ­asta ßri og komi­ Ý veg fyrir a­ ■a­ nŠ­i a­ sinna barßttunni gegn malarÝu me­ fullnŠgjandi hŠtti.

 

vef Upplřsingaskrifstofu Sameinu­u ■jˇ­anna fyrir Vestur-AfrÝku kemur fram a­ ßri­ 2013 haf­i nŠstum helmingur allra ■eirra sem voru Ý mestri hŠttu ß a­ smitast af malarÝu Ý AfrÝku sunnan Sahara a­gang a­ h˙­u­um moskÝtˇnetum, en hlutfalli­ var a­eins 3% ßri­ 2014. "Sama ßr h÷f­u 319 milljˇnir a­gang a­ skyndiprˇfum til a­ greina mřrark÷ldu en a­eins 46 milljˇnir h÷f­u ■a­ fimm ßrum fyrr, ßri­ 2009," segir Ý frÚttinni en fyrirs÷gn hennar er "MoskÝtˇnet st÷­va hljˇ­lßta mor­ingjann."


 
A­ mati Sameinu­u ■jˇ­anna kostar 100 milljˇnir bandarÝkjadala a­ vinna bug ß sj˙kdˇmum sem smitast me­ biti moskÝtˇflugna fyrir ßri­ 2030. "Ůetta kann a­ vir­ast hß fjßrhŠ­ en hafa ber Ý huga a­ me­ ■essu mˇti mß bjarga tˇlf milljˇn mannslÝfum og efnahagslegur ßvinningur er talinn nema um 270 millj÷r­um dala Ý AfrÝku sunnan Sahara einni saman," segir Ý frÚtt UNRIC.

 

Chibok-st˙lkurnar enn ˇfundnar

FrÚtt  Euronews um frelsun gÝslanna
FrÚtt Euronews um frelsun gÝslanna

ŮŠr gle­ifregnir bßrust frß NÝgerÝu Ý gŠrkv÷ldi a­ her landsins hef­i bjarga­ 200 st˙lkum og 93 konum ˙r klˇm hry­juverkasamtakanna Boko Haram og voru vonir bundnar vi­ a­ um vŠri a­ rŠ­a st˙lknahˇpinn frß Chibok sem rŠnt var fyrir r˙mu ßri. St˙kurnar sem frelsa­ar Ý gŠrkv÷ldi reyndust hins vegar ekki vera frß Chibok, a­ s÷gn talsmanna nÝgerÝska hersins, og enn eru menn engu nŠr um afdrif ■eirra.

 

═ frÚttum hefur veri­ haft eftir Obiageli Ezekwesili sem fer fyrir herfer­inni #BringBackOurGirls a­ mj÷g gle­ilegt sÚ a­ nŠstum 300 gÝslum hafi veri­ bjarga­ Ý ßhlaupi hersins ß b˙­ir mannrŠningjana en a­ h˙n sÚ hins vegar afar sorgmŠdd yfir ■vÝ a­ engin st˙lknanna hafi veri­ frß Chibok.

 

200 st˙lkum bjarga­ frß Boko Haram/ RUV 

Chibok-piger fortsat ikke fundet/ GlobalNyt 

Girls rescued from Boko Haram camp not from Chibok, Nigerian military says/ CNN 

 

═slendingar fengu 631 milljar­ Ý ■rˇunara­sto­

   

═sland var ■a­ rÝki sem fÚkk hŠstu fjßrhŠ­ir ß hvern Ýb˙a Ý gegnum Marshall-a­sto­ BandarÝkjamanna eftir seinna strÝ­, segir Gunnar Smßri Egilsson Ý grein Ý FrÚttatÝmanum. Hann segir a­ Marshall-a­sto­in til ═slands (ofan Ý strÝ­sgrˇ­ann) sÚ a­ ÷llum lÝkindum rausnarlegasta ■rˇunara­sto­ s÷gunnar. "Ůetta vill gleymast ■eim er halda ■vÝ fram a­ ■a­ hafi fyrst og fremst veri­ vegna fullveldis og sjßlfstŠ­is rÝkisins sem ═slendingum tˇkst a­ brjˇtast frß ÷rbirg­ til bjargßlna, sÝ­astir Evrˇpu■jˇ­a," segir hann.

 

"En Marshall-a­sto­in nŠg­i ekki ═slendingum. Eftir a­ henn lauk fengu Ýslensk stjˇrnv÷ld fyrst ■rˇunarlßn frß Al■jˇ­abankanum sÝ­asta ßr Marshall-a­sto­arinnar 1951. SÝ­asta ■rˇunarlßni­ til ═slands var svo veitt 1974.  ┴ ■essum tÝma fengu ═slendingar ■rˇunarlßn sem jafngilda um 130 millj÷r­um krˇna Ý dag, framreikna­ mi­a­ vi­ v÷xt landsframlei­slu og breytt gengi.

Samanl÷g­ ■rˇunara­sto­ til ═slands var ■vÝ Ýgildi um 631 milljar­ krˇna Ý dag, ef mi­a­ er vi­ ver­lagsbreytingar og v÷xt landsframlei­slu. Ůa­ eru tŠpar tvŠr milljˇnir krˇna ß mann og 7,5 milljˇnir ß hverja fj÷gurra manna fj÷lskyldu," segir Gunnar Smßri Ý grein sinni.

 

Mi­a­ vi­ a­ framl÷g ═slands til ■rˇunarmßla sÚu um 4 milljar­ar ß ßri tekur ■a­ ═slendinga eina og hßlfa ÷ld - 150 ßr - a­ endurgrei­a ■ann rÝkulega stu­ning sem vi­ fengum ß sÝnum tÝma.

 

 

┴hugavert

Why migration should be a priority for development, eftir Marta Foresti/ ODI
-
Rebuilding trust in governments through Open Contracting, eftir LUIS V╔LEZ PRETEL/ Al■jˇ­abankablogg
-
What Policy(ies) to Meet the Challenge of Urban Precariousness?/ Ideas4Development
-
Does the Rise of the Middle Class Lock in Good Government in the Developing World?, eftir Nancy Birdshall/ CGDev
Why education is pivotal in changing the future of girls in Kenya/ TED
Why education is pivotal in changing the future of girls in Kenya/ WomenInTheWorld
We can grow the food to feed the world, eftir Otto Ulyate/ Clinton Foundation
-
WHY GIRLS' ROLES IN PASTORALIST COMMUNITIES MATTER DURING TIMES OF DROUGHT/ GirlEffect
-
Corruption runs counter to economic interest, eftir Nathalie Delapalme/ Ideas4Development
Making All Voices Count: The Global Innovation Competition Week 2015
Making All Voices Count: The Global Innovation Competition Week 2015
The Path to Happiness: Lessons From the 2015 World Happiness Report, eftir Jeffrey Sachs
-
Five things we would do if we were really serious about finance for development, eftir Ben Slay/ UNDP
-
Africa and Climate Finance - The state of the debate, eftir Alice Ruhweza/ UNDP
-
A data revolution for governments: filling the gaps, eftir Elizabeth Stewart/ DevelopmentProgress
-
Evening seminar: Are development agencies failing women?/ TheGuardian
-
Preparing Classroom Ready Teachers, eftir MICHELLE ROJAS, TOM STRITIKUS/ ImpatientOptimists
-
Education is a basic human right - which is why private schools must be resisted, eftir Kishore Singh/ TheGuardian
-
The World Has Reached Peak Plutocracy, eftir S÷ren Abrose/ IPS
The data gap in global development: how we find the missing millions
The data gap in global development: how we find the missing millions
Map of the Day: A new future for the World Bank, eftir Tom Murphy/ Humanosphere
-
Why are women farmers in Sub-Saharan Africa less productive?, eftir Kevin McGee/ Al■jˇ­abankablogg
-
A Global Marshall Plan, eftir Erik S. Reinart og Jomo Kwame Sundaram/ Projcet-Syndicate
-
The Integration Hypothesis: Let's Empower Women and Girls/ GirlsGlobe
-
CBA9: 9th conference on community-based adaptation to climate change/ IIED
-
BRICS and development: new hubs of agrarian capital, eftir Ian Scoones/ Zimbabweland
-
Nigel Farage is wrong on the aid budget - but it's an argument that's worth having/ TheGuardian
-
Is globalization helping or hurting the world's poor?, eftir Christina Nu˝ez/ GlobalCitizen
-
Transcendent Spirit - Good news from Africa, eftir Doug Menuez/ Storehouse
-
A road map to transforming livesA road map to transforming lives, eftir Mark Viso/ Devex

FrŠ­igreinar og skřrslur
Flˇttafˇlk ß Mi­jar­arhafi:
Sameinu­u ■jˇ­irnar gagnrřna Evrˇpusambandi­
ESB ■refaldar fjßrmagn vegna flˇttamanna ß Mi­jar­arhafi/ Euronews
ESB ■refaldar fjßrmagn vegna flˇttamanna ß Mi­jar­arhafi/ Euronews

 

Hßttsettir embŠttismenn Sameinu­u ■jˇ­anna hafa gagnrřnt vi­br÷g­ ESB vi­ mannskŠ­um sjˇslysum ß Mi­jar­arhafi sem kostu­u 1600 mannslÝf ß tŠpri viku. ═ sameiginlegri yfirlřsingu, minna embŠttismennirnir ß a­ Evrˇpusambandi­ hafi veri­ stofna­ utan um grundvallarsjˇnarmi­ mann˙­ar, samst÷­u og mannrÚttinda.

 

"Vi­ hvetjum a­ildarrÝki Evrˇpusambandsins til a­ sřna si­fer­ilega og pˇlitÝska forystu me­ ■vÝ a­ grÝpa til heildstŠ­ra og framsřnna a­ger­a ß grundvelli ■essara gilda."

 

SŮ gagnrřnir vi­br÷g­ ESB/ UNRIC 

Migrant smugglers profit from Libya's chaos/ IRIN 

The Med: One final danger in a migrant's odyssey/ IRIN 

Europe's asylum seekers and the global refugee challenge, eftir Omar Karasapan/ Brookings 

Vi­ drepum okkur ekki fram ˙r ■essum vanda, eftir Ragnar ١r PÚtursson/ Stundin

Hvar er mann˙­in?, eftir Fri­rik Jˇnsson/ Eyjan

Africa urged to educate young or face 'terrible future', migrant deaths/ Reuters

Flygtningene skal hjŠlpes - men ikke ved at skŠre i udviklingsbistanden/ GlobalNyt

Or­spor Evrˇpu er Ý h˙fi/ DV

Kvinderne, der drukner i Middelhavet/ Information

Devastating Photographs Reveal Terrible Human Cost of Europe's Continuing Imperialism/ FilmsForAction

Sjß­u hana .../ Kvennabla­i­

Ban Ki-moon: Middelhavet er blevet et hav af tňrer og elendighed/ GlobalNyt 

 

FrÚttir og frÚttaskřringar

Campaign launches to elect first female U.N. Secretary-General/ Reuters
-
African economic growth-The twilight of the resource curse?/ Economist
-
Garissa attack: How it has changed Kenya/ BBC
-
Uganda's success in universal primary education falling apart/ TheGuardian
-
Youth represent promise - not peril,' Ban tells Council debate on countering extremism/ UNNewsCentre
-
New report from UN Women unveils far-reaching alternative policy agenda to transform economies and make gender equality a reality/ UNWomen
-
Malawi's forced sex camps hurt girls as much as child marriage: campaigner/ Reuters
Planning for Africa┤s Growing Cities
Planning for Africa┤s Growing Cities
Norske oljemilliarder i utviklingsbanker/ Bistandsaktuelt
-
What is the millennium development goal on education all about?/ TheGuardian
-
Murder and abuse before deadly migrant crossing/ Reuters
-
Getting water where it's needed: will the Lisbon Charter help?/ TheGuardian
-
THE GERMAN CHAMBER NETWORK: Linking business and development policy/ D+C
-
World Bank calls on farmers to meet looming food demand/ Al■jˇ­abankinn
The 2014 Global Findex: Sub-Saharan Africa
The 2014 Global Findex: Sub-Saharan Africa
Unicef: Utan avdragsrńtt halveras bidragen/ OmVńrlden
-
Rival Economic Organizations Blamed for Economic Stagnation/ VOA
-
Riches in World's Oceans Estimated at Staggering 24 Trillion Dollars/ IPS
-
Sammen om °kt norsk energi-satsing i Afrika/ Bistandsaktuelt
-
Traditional vs. citizen-generated data: Is it a case of either-or?/ Devex
-
Zuma hits back at other African states over anti-immigrant violence/ AfricaReview
-
Bretland: Campaigners accuse government aid policy of fuelling big business interests in rush to support private healthcare and education/ GlobalJustice
-
We need better methods of measuring poverty if we want to make progress/ TheGuardian
-
2015 World Development Indicators highlight 25 years of progress/ DevPolicy
-
Millennium development goal 2: 15 achievements on education/ TheGuardian
-
Goat plague hits poor farmers in Africa, Asia, wider vaccination needed: FAO
-
Malawi's Former President Banda Denies Cashgate Allegations/ VOANews
-
Up a tree and eight months pregnant: A woman's ordeal in the Malawi floods/ UNDP
-
U.N. Helpless as Crises Rage in 10 Critical Hot Spots
-
Post-2015 resources round-up/ Post2015
-
World Development Report 2016: Internet for Development/ Al■jˇ­abankinn
-
Lancet Report Calls for Major Investment in Surgery/ VOANews
-
Does community-driven aid need a makeover?/ IRIN
-
'Uber for motorbikes' - the smart way to get around in a bustling capital/ CNN
-
Three Girls Prove Sexist Naysayers Wrong With Innovative Bike Business/ TakePart
-
Launch of the Pastoralist Knowledge Hub/ FAO
-
Clinton Foundation Admits Missteps in Donor Disclosure/ TIME
-
Joyce Banda spits fire at Malawi's Information Minister "This is war" / Malawi24
-
What counts as a genocide/ Economist
-
Who are the Imbonerakure and is Burundi unravelling?/ IRIN
-
For Afghanistan's abandoned children, help is scarce/ AP
-
Thousands Evicted for Clean Energy and Tourism/ FirstPeoples
-
More than 5,000 Burundians flee to Rwanda in two days: UN/ AFP
-
Africa Tech Trends: The growing power of mapping/ HowWeMadeItInAfrica
-
5 questions to ask about the QDDR/ Devex
-
Burundi protests over third presidential term continue/ BBC
-
UN: Central African Republic at risk of becoming the world's largest forgotten humanitarian crisis
-
EU's Development Aid Skewed: Most Money Spent on Former Colonies/ EUBulletin

RegÝna Bjarnadˇttir til SÝerra Leone

 

RegÝna Bjarnadˇttir ■rˇunarhagfrŠ­ingur hefur veri­ rß­in sem framkvŠmdastjˇri ■rˇunarverkefna Ý SÝerra Leone ß vegum Aurora velger­arsjˇ­sins. Sta­an var auglřst Ý febr˙ar og umsŠkjendur voru um 150 talsins. RegÝna hefur undanfarin misseri veri­ forst÷­uma­ur greiningardeildar Arion banka, var ß­ur hjß Se­labankanum og hefur einnig starfa­ sem verkefnastjˇri UNDP, Ůrˇunarߊtlunar Sameinu­u ■jˇ­anna, Ý Guyana.

 

 

Fyrirlestur um verkefni Rau­a krossins Ý MalavÝ

 

┴ morgun, fimmtudaginn 30. aprÝl, ver­ur fyrirlestur Ý h˙si Rau­a krossins Ý Efstaleiti 9, kl. 8:30-9:30. Ůˇrir Sigurbj÷rnsson fjallar um vatn og mikilvŠgi ■ess. Atli Vi­ar Thorstensen verkefnisstjˇri hjß Rau­a krossinum segir frß verkefni fÚlagsins Ý MalavÝ.


═b˙ar MalavÝ hafa mj÷g takmarka­an a­gang a­ hreinu vatni en Rau­i krossinn hefur n˙ ■egar bora­ sj÷ borholur Ý Mangochi-hÚra­i sem hafa gj÷rbreytt a­stŠ­um fyrir fj÷lda fˇlks. Allir velkomnir!

 

BŠkur opna dyr og geta breytt lÝfi

 

LŠsi er forsenda ■ekkingar, lykill a­ sjßlfsvir­ingu og valdeflingu einstaklinga. Al■jˇ­dagur bˇka og h÷fundarrÚttar var haldinn Ý sÝ­ustu viku, 23.aprÝl.

 

═ frÚtt ß vef Upplřsingaskrifstofu Sameinu­u ■jˇ­anna fyrir Vestur-Evrˇpu birtist eftirfarandi frÚtt:

 

"BŠkur, Ý hva­a formi sem er, geta skipt sk÷pum. 175 milljˇnir unglinga um allan heim eru algj÷rlega ˇlŠsar, geta ekki lesi­ eina setningu. UNESCO, Mennta-, vÝsinda og menningarstofnun Sameinu­u ■jˇ­anna, vinnur a­ ■vÝ a­ virkja nřjust upplřsinga- og samskiptatŠkni til a­ auka lŠsi og nß til sem flestra Ý heiminum.

"┴ Al■jˇ­adegi bˇka og h÷fundarrÚttar er kastljˇsinu beint a­ m÷guleika bˇkarinnar til a­ breyta lÝfi okkar til hins betra og a­ ■eim sem framlei­a ■Šr," segir Irina Bokova, forstjˇri UNESCO.

 

BŠkur opna dyr og geta jafnvel breytt lÝfi. BŠkur eru grundv÷llur sÝmenntunar alla Švi, ■Šr opna dyr a­ ■ekkingu og eru gluggi a­ arfleif­ hverrar ■jˇ­ar. BŠkur eru ˇmetanlegur vettvangur tjßningarfrelsis og frjßls flŠ­is upplřsinga. ŮŠr sřna okkur fj÷lbreytni menningarinnar og eru tŠki tjßskipta."

 

MˇtmŠlt Ý MalavÝ


- eftir Vilhjßlm Wiium umdŠmisstjˇra Ůrˇunarsamvinnustofnunar ═slands Ý MalavÝ

 

MˇtmŠli Ý Lilongwe/ Ljˇsmynd: BBC

Malavar ■ykja rˇlyndis og gˇ­hjarta­ fˇlk. Gla­lynt og gott heim a­ sŠkja. Ůa­ ■arf miki­ til a­ lßta Malava skipta skapi. Helst hef Úg sÚ­ menn Šsa sig ■egar Úg skammast yfir a­ fˇlk tro­ist fram fyrir mig Ý bi­r÷­um. Ůß ver­ur fˇlki misbo­i­, a­ vera saka­ a­ ˇsekju um ■vÝlÝkt og anna­ eins. En ■a­ er efni Ý annan pistil. ١tt loftslag Ý MalavÝ sÚ ˇsk÷p hlřtt og notalegt stŠrstan hluta ßrsins, ■ß vÝsar hi­ al˙­lega gŠlunafn MalavÝ "hi­ hlřja hjarta AfrÝku" ekki til landsins sem slÝks, heldur frekar til fˇlksins.

 

Svo sanngirni sÚ n˙ gŠtt, ■ß eru dŠmi um a­ Malavar hafi misst stjˇrn ß gj÷r­um sÝnum. Alvarlegasta dŠmi­ er lÝklega frß j˙lÝ 2011 ■egar slˇ Ý brřnu milli almennings, sem var a­ mˇtmŠla v÷ruskorti og ver­hŠkkunum, og l÷greglu. Ůegar yfir lauk lßgu 20 manns Ý valnum. Malavar eru enn mi­ur sÝn yfir ■essu atviki, en s˙ sorg er kannski skřrasta dŠmi­ um hversu ˇdŠmiger­ur atbur­urinn var. ┴ri seinna e­a ■ar um bil, rÚ­ust hˇpar karlmanna ß konur sem voru klŠddar ˇsŠmilega a­ ■eirra mati - ■Šr voru Ý gallabuxum - og afklŠddu ■Šr ß almannafŠri. Tˇk l÷greglu nokkrar klukkustundir a­ nß t÷kum ß ßstandinu. Svo man Úg eftir slagsmßlum ß fˇtboltaleik, en Malavar eru mj÷g hrifnir af fˇtbolta. Ef Úg man rÚtt ■ß ger­i dˇmarinn einhvern skandal og Ý kj÷lfari­ brutust ˙t slagsmßl. Fˇru menn a­ grřta m˙rsteinum hver Ý annan og lÚst einn ma­ur eftir a­ fß m˙rstein Ý h÷fu­i­.

 

En dŠmi af ■essu tagi eru fß og Malavar skammast sÝn yfirleitt fyrir svona laga­. Yfirleitt nŠr m˙gŠsingur ekki t÷kum ß Mal÷vum. Kannski ■ess vegna fur­a ■eir sig miki­ ß n˙verandi ßstandi Ý Su­ur AfrÝku, ■ar sem hˇpar manna vopna­ir sve­jum rß­ast ß ˙tlendinga og verslanir Ý eigu ˙tlendinga. Ůannig er, a­ Ý Su­ur AfrÝku břr miki­ af Mal÷vum. Su­ur AfrÝka er Ý augum margra Malava gˇsenland ■ar sem hunang drřpur af hverju strßi. Margir Malavar, einkum ungir karlmenn, fara til Su­ur AfrÝku til a­ ver­a rÝkir. Kve­ur svo rammt a­ ■essu a­ flutningur af ■essu tagi er ßlitinn veigamikil ßstŠ­a ■ess a­ drengir flosna upp ˙r skˇla. Sumum tekst a­ ■Úna vel og koma til baka keyrandi ß fÝnum bÝl og me­ se­la Ý vasanum. Sem veldur ■vÝ a­ fleiri fara. Mikill meirihluti ■eirra sem takast ß hendur svona fer­alag eru hvorki me­ skilrÝki nÚ atvinnuleyfi Ý Su­ur AfrÝku. Laumast yfir landamŠri og leita sÚr a­ verkamannavinnu ■ar sem vinnuveitandinn spyr ekki of margra spurninga. Til Su­ur AfrÝku liggur ■ungur straumur af innflytjendum af ■essu tagi, ekki bara frß MalavÝ heldur frß flestum l÷ndum Ý austanver­ri AfrÝku.

 

Ëeir­irnar Ý Su­ur AfrÝku hafa n˙ valdi­ straumi Malava til baka. Vel yfir 3.000 manns ■a­ sem af er. Misjafnt er hvort fˇlk eigi Ý m÷rg h˙s a­ venda e­a ekki. Sumir eru slasa­ir eftir ßt÷k og ■urfa ß lŠknishjßlp a­ halda. Vita­ er um ■rjß Malava sem hafa lßtist. B˙­ir hafa veri­ settar upp ■ar sem fˇlk getur nß­ ßttum Ý nokkra daga ß­ur en ■a­ fer til sÝns heima. En margir ■essara eru bitrir og rei­ir ˙t Ý Su­ur AfrÝku, ■vÝ ■eir vildu ekki koma til baka heldur vildu b˙a ßfram Ý Su­ur AfrÝku.

 

Mal÷vum ■ykir a­ sjßlfs÷g­u illa fari­ me­ sitt fˇlk af Su­ur-AfrÝk÷num. "Hvernig geta brŠ­ur okkar gert okkur ■etta?" eru algeng vi­br÷g­ hÚr Ý MalavÝ. SvolÝti­ er skammast ˙t Ý malavÝsk stjˇrnv÷ld fyrir a­ gera lÝti­ Ý mßlinu, en reyndar er erfitt a­ sjß hva­ hŠgt sÚ a­ gera. Einhverjir stungu upp ß a­ vÝsa Su­ur AfrÝkub˙um sem b˙a Ý MalavÝ ˙r landi, en lÝtill hljˇmgrunnur er fyrir ■vÝ. ┴ f÷studaginn var voru skipulag­ar mˇtmŠlast÷­ur fyrir utan nokkrar stˇrar su­ur-afrÝskar verslanake­jur sem hÚr eru. Rekstrara­ilarnir voru hvattir til a­ loka b˙­unum, sem ■eir ger­u. MˇtmŠlin, sem voru skipul÷g­ af řmsum borgarasamt÷kum undir forystu Neytendasamtaka MalavÝ, fˇru vel fram og var l÷greglunni greinilega lÚtt ■egar ■au voru yfirsta­in. Fˇlk er ßfram hvatt til ■ess a­ sni­ganga su­ur-afrÝskar b˙­ir en ekki veit Úg til a­ fleiri skipul÷g­ mˇtmŠli sÚu Ý farvatninu.

 

En ■rßtt fyrir allt er gott til ■ess a­ vita a­ Malavar stˇ­u undir sÝnu gˇ­hjarta­a nafni og hÚldu fri­samleg mˇtmŠli. Vonandi ver­a mˇtmŠli framtÝ­arinnar, burtsÚ­ frß tilefninu, ■annig lÝka.

 

South African shops in Malawi shut in xenophobia boycott/ BBC 

'Black Friday' for SA shops in Malawi/ IOL 

 
facebook
UM HEIMSLJËS 

Heimsljˇs - veftÝmarit um ■rˇunarmßl er gefi­ ˙t af Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands. Ritinu er Štla­ a­ glŠ­a umrŠ­u um ■rˇunarmßl og gefa ßhugas÷mum kost ß a­ fylgjast me­ ■vÝ sem hŠst ber hverju sinni. Efni veftÝmaritsins ■arf ekki endilega a­ endurspegla stefnu ŮSS═.

 

Skrßi­ ykkur Ý ßskrift ß heimasÝ­unni, www.iceida.is og lßti­ vinsamlegast a­ra me­ ßhuga ß ■rˇunarmßlum vita af tilvist veftÝmaritsins. Allar ßbendingar um efni eru vel ■egnar.

 

Ůeir sem vilja senda okkur ßbendingu um efni e­a afskrß sig af netfangalista eru vinsamlegast be­nir um a­ senda slÝk erindi ß netfangi­ iceida@iceida.is. Ritstjˇri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is

.

Vi­ bi­jumst velvir­ingar ß ■vÝ a­ geta ekki nota­ Ýslenskar gŠsalappÝr Ý vi­t÷lum en bandarÝskt sni­mˇt VeftÝmaritsins leyfir ekki notkun ■eirra.

 

Bestu kve­jur, ┌tgßfu- og kynningardeild ŮSS═

 

ISSN 1670-8105