gunnisal
Heimsljs
veftmarit um runarml
8. rg. 267. tbl.
22. aprl 2015

Bent mikilvgi gagnaflunar ftkum rkjum:

Ltust rmlega 100 sund konur af barnsfrum ea ef til vill helmingi fleiri?


Mikil vissa um reianleika tlfrilegra upplsinga. Grf r skrslu ODI.

A mati frastofnunarinnar ODI eru rkisstjrnir runarrkja mevindi vileitni sinni til a bta lfskjr almennings. nrri skrslu segir a margt sem urfi til a upprta ftkt og stula a heilbrigu og blmlegu mannlfi ar sem flk br vi mannsmandi lfskjr s egar til staar. Milljnir fjlskyldna hafi komi sr upp r ftkt sastlinum fimmtn rum og brnum hafi sama tma fjlga um milljnir sklum. ekking v hvaa leiir su rangursrkar run s meiri en ur og fjlmrg ftkustu rkin hafi bi vi gan hagvxt um rabil.


A efnahagnum frtldum blasir hins vegar vi eitt lykilatrii sem skorti til a stula a framfrum:, segir ODI og vsar ar upplsingaskort ea ggn. "Stjrnvld ekkja ekki til hltar flki eigin landi," segir skrslunni og etta eigi srstaklega vi um ftkasta flki hverju rki sem jarleitogar urfi a einblna vilji eir trma sraftkt og loftmengun. ODI segir a aljasamflaginu takist heldur ekki a styja vi baki eim sem ba vi rbirg n gagngerra breytinga gagnaflun. Stofnunin segir a 350 milljnir manna heiminum su utan vi neyslukannanir. "a gtu veri fjrungi fleiri hpnum sem lifir vi srafkt en hinga til hefur veri tali vegna ess a etta flk er ekki me knnunum," segir skrslunni.

 

Leiarvsir um gagnabyltingu/ Paris21
Leiarvsir um gagnabyltingu/ Paris21

ODI segir a tlfriggn sni ekki eingngu breytingar heldur eru slk ggn aflvakar breytinga. "Auvita breyta gar tlur ekki lfi flks einar og sr," segja skrsluhfundar og benda a til ess a geta kerfisbundi n til eirra ftkustu, lyft eim upp r ftkt og haldi eim ofan vi striki urfi betri ggn. eir segja a jafnvel viljugustu stjrnvld geti ekki me skilvirkum htti veitt jnustu ef au viti ekki hvaa flk um rir, hvar a br og hverjar arfir eirra eru. "Og au vita heldur ekki hvaa bjargr gtu haft mest hrif," segja skrsluhfundar.


skrslunni eru fr rk fyrir v a jafnvel ar sem flk er tali s s talning of tum ekki ngu g. Tlur sem teknar eru sem gar og gildar - tlfrilegar stareyndir - su a reynd ekki heldur byggja lyktunum, framreikningi ea tlunum, jafnvel pltskum mlamilunum. v mtti segja a ri 2013 hafi 133 sund konur di af barnsfrum, ea helmingi fleiri. "Vi getum ekki veri viss," segir skrslunni ar sem hvatt er til betri vinnubraga, betri agengilegra tlfrilegra gagna sem geti leitt velviljaar rkisstjrnir fram veginn til betri grunnjnustu fyrir bana. Lausnin felist rennu: meiri fjrfestingu Hagstofur vikomandi rkja annig a r geti meal annars fjlga neysluknnunum; notkun annars konar heimildum til a fylla upp eyur og byggja upp stjrnssluna - og loks a nta ggnin, sem fyrir hendi eru, me betri htti.


 

Data Revolution Finding Missing Milions/ ODI

Skrslan: The data revolution - Finding the missing millions, eftir Elizabeth Stewart ofl./ ODI
INFORMING A DATAREVOLUTION/ Paris21

Is a Data Revolution under way, and if so, who will benefit?, eftir Richardo Funetes-Nieva/ Oxfamblogg

Aljabankinn harlega gagnrndur af rannsknarblaamnnum:

Fullyra a 3,4 milljnir manna hafi flosna upp vegna verkefna bankans

 

Aljasamtk rannsknarblaamanna (ICIJ) stahfa a einum ratug hafi 3,4 milljnir manna veri nauugar fluttar af heimilum snum, hraktar burt af jrum snum ea annan htt lent hrakhlum vegna verkefna sem fjrmgnu eru af Aljabankanum. Rmlega 50 blaamenn fr 21 jrki unnu a rannskn tlf mnaa tmabili ar sem fari var ofan saumana fyrirheitum bankans um a vernda samflg gegn neikvum afleiingum eirra eigin verkefna.

 

Blaamenn vs vegar a r heiminum lsu sundir skjala Aljabankans, tku vitl vi fjldann allan af flki, meal annars fyrrverandi starfsmenn bankans og hafa n birt frsagnir sem spanna tu ra tmabil. ar eru dregnar fram misfellur verklagi essarar strstu fjrmlastofnunar heimsins, verklagi sem hefur bitna ftkum bndum, flki ftkrahverfum borga, samflgum frumbyggja og  skili flk eftir landlaust, heimilislaust og atvinnulaust.

 

nokkrum tilvikum hafa blaamenn komist a raun um a heilu samflgin sem voru landfrilega stasett annig a au stu vegi fyrir verkefnum fjrmgnuum af Aljabankanum voru me valdi flutt ar sem bi ofbeldi og htunum var beitt.

 

Slkir nauungarflutningar flki fara bga vi stefnu Aljabankans um stuning vi ftkasta flki og yfirlsingar um a draga r tekjujfnui. Til marks um umsvif bankans m nefna a runum 2004 til 2013 rstafai hann 455 milljrum Bandarkjadala 7,200 verkefni runarrkjum. Af slensku runarf fkk Aljabankinn tplega 500 milljnir greiddar sasta ri ea tp 12% af opinberum framlgum til runarmla.

 

Investigation Tears Veil Off World Bank's "Promise" to Eradicate Poverty/ IPS 

Evivted and Abandoned/ HuffingtonPost 

Burned Out-World Bank Projects Leave Trail Of Misery Around Globe/ HuffingtonPost  

Rights Denied-New Evidence Ties World Bank To Human Rights Abuses In Ethiopia/ HuffingtonPost 

World Bank lending: how the organisation rode roughshod over its own rules - interactive/ TheGuardian 

World Bank projects have displaced over 3 million people around the world/ QuizWorld Bank breaks its own rules as millions lose land and livelihoods/ TheGuardian 

World Bank breaks its own rules as millions lose land and livelihoods/ TheGuardian 

S bidrar bistndet till dden p Medelhavet/ Leiari OmVrlden 

Mijararhafi fjldagrf flttamanna

 

tala: eir sem komast lfs af ba milli vonar og tta  Lampedusa
tala: eir sem komast lfs af ba milli vonar og tta Lampedusa/ UNHCR

 

N er tali a allt a sund manns hafi farist me bti sem skk undan strnd Lbu afarantt sunnudags og vart lur s dagur a ekki berist neyarkll fr skkvandi btum me flttamnnum. rstingurinn ramenn Evrpusambandsins hefur aukist eftir hrmungar sustu daga og mrg mannrttindasamtk eru myrk mli gagnrni sinni agerarleysi sambandsins. "eim fjlgar essum manndrpsferalgum," segir Matteo Renzi, forstisrherra talu a v er fram kemur frtt RV. "Og allt bendir til a vi glpasamtk s a etja sem gra flgur fjr og valda eymd og rbirg."

 

Lknar n landamra segja a me agerarleysi s veri a gera Mijararhafi a fjldagrf flttamanna.

neyarfundi utanrkis-, innanrkis- og dmsmlarherra Evrpusambandsrkjanna mnudag var samykkt tu punkta agerartlun Evrpusambandsins sem miar a v a koma veg fyrir frekara manntjn meal flttaflks Mijararhafi.

 

"etta strslys stafestir hversu mikilvgt a er a endurreisa sjbjrgunarstarf og koma upp sannfrandi lglegum leium til a f hli Evrpu," segir Antnio Guterres flttamannafulltri Sameinuu janna, Antnio Guterres vef Upplsingaskrifstofu S fyrir Vestur-Evrpu. "Annars mun flk sem leitar ryggis, halda fram a tna lfi hafi ti."

 

Guterres segir a sama tma veri Evrpurki a koma sr saman um heildstar agerir til a glma vi rt vandans og stur ess a svo mrgum er stkkt fltta sem endar me svo voveiflegum htti.  "g vona a Evrpusambandi rsi undir essari byrg og takist hendur forystuhlutverk til ess a koma veg fyrir a slkir harmleikir endurtaki sig."

 

yfirlsingu sinni varai Ban Ki-moon, aalframkvmdastjri S, vi v a a ngi ekki a efla bjrgunarstarfi. "Vi urfum a glma vi hvernig vi tryggjum rtt svaxandi fjlda flks um heim allan sem leitar hlis og arfnast skjls og griastaar. ferum eirra stir flki mismunun, ofbeldi og misnotkun og arf vernd okkar erfiustu stundum vi sinnar."

 

UNICEF skorar stjrnvld a veita flttabrnum skjl, ryggi og vernd 

Migrant crisis in the Mediterranean: What can be done?/ IRIN 

New Mediterranean boat tragedy may be biggest ever, urgent action is needed now/ UNHCR 

UN urges 'robust' rescue operations for refugees following largest migrant catastrophe in Mediterranean/ S 

Stop people from suffering and dying at our borders!/ Amnesty 

Migrants crossing the Mediterranean: Pope Francis joins calls for EU action on boat refugees/ TheIndependent 

Migrant boat disaster: 'irresponsible' rhetoric blamed for failure to restart rescue/ TheGuardian 

Overwhelmed by Migrants, Italy Mulls Military Action to Stabilize Libya/ VOA 

Got a sinking feeling they don't care/ AmnestyInternational 

Social media: Africans discuss migrant tragedies, blame and counter measures/ DW 

New Mediterranean boat tragedy may be biggest ever, urgent action is needed now/ UNHCR 

Europe must prioritize asylum, protection in Mediterranean: UN/ DW

Opinion: Legal migration to Europe is the only answer/ Leiari DW 

Bnaskjal: Restart the rescue: help stop children drowning in the Mediterranean / SaveTheChildren 

SS vill a kvin um a leggja stofnunina niur veri felldar r frumvarpinu:

Skoun okkar a frumvarpi byggi ljsum rkum og s tmabrt

 

Ljsmynd fr Msambk, einu samstarfslanda runarsamvinnustofnunar slands. Ljsm. gunnisal
Frumvarp utanrkisrherra um a leggja runarsamvinnustofnun slands niur og fra allan mlaflokkinn undir runeyti er essa dagana til umfjllunar utanrkismlanefnd. Fjlmrgum ailum var gefinn kostur a gera athugasemdir vi frumvarpi fyrir mijan mnuinn og rjr athugasemdir hafa veri birtar vef Alingis, fr runarsamvinnustofnun slands, Raua krossinum og Alusambandi slands.

 

umsgn SS segir a kjarninn frumvarpinu s tillaga um a runarsamvinnustofnun slands veri lg niur. " samrmi vi fyrri athugasemdir viljum vi treka a stofnun og starfsflk eru andvg v meginmarkmii frumvarpsins a leggja stofnunina niur og flytja verkefni hennar inn utanrkisruneyti. v er lagt til a r greinar frumvarpsins sem a essu lta, greinar 2, 6, 7,11 og 14, veri felldar r frumvarpinu," segir athugasemdinni. ar segir einnig a meginatrium s a skoun SS a frumvarpi byggi ljsum rkum og s a auki tmabrt.

 

SS telur ekki a fram hafi komi haldbr greining eim vanda sem breytingin eigi a leysa heldur vert mti. "Stofnunin akkar a mikla lof sem strf hennar og verkefni hafa fengi vi nverandi skipan og telur skilegt a hn fi a starfa fram smu braut."

 

Alusamband slands leggur til a fresta veri kvrun um breytingu lgum um aljlega runarsamvinnu slands og efast um a "me v a fra framkvmd runarsamvinnu yfir eina hendi .e. alfari byrg utanrkisruneytis dvni s faglegi rangur sem SS hefur n. Htta er a diplmatskar herslur fari a blandast inn runarsamvinnuna - .e. a framlagsrki fari a reka hana me eigin hagsmuni a leiarljsi en ekki hagsmuni ftkra rkja eingngu," eins og segir orrtt athugasemdinni.

 

Allar umsagnir/ Alingi 

Stlknarnin Ngeru:

Saga fjrtn ra stlku sem ni a flja mannrningja Boko Haram

 

sustu viku var ess minnst a r var lii fr v hryjuverkasamtkin Boko Haram rndu 276 unglingsstlkum borginni Chibok norausturhluta Ngeru. Eftir rni tkst 57 stlkum a flja en um rlg hinna 219 veit enginn. Rni Chibok stlkunum er ekki einsdmi tt a hafi fengi mesta athygli. Boko Haram samtkin hafa fari milli orpa essum heimshluta sustu misseri og rnt fjlmrgum stlkum og konum.

 

Nigo er ein eirra sem svipt var frelsi snu, fjrtn ra stelpa fr Damasak, ngersku orpi skammt fr landamrunum vi Nger. Hn var fangi Boko Haram 45 daga ea ar til henni tkst a flja. Saga hennar er rakin grein vef Mannfjldastofnunar Sameinuu janna - og s frsgn fer hr eftir lauslegri ingu.

 

Lismenn Boko Haram rust orpi Damasak seint nvember sasta ri. Nigo segist hafa veri hlaupum gtunni til a leita sr skjls en hafi veri gripin af Boko Haram skammt fr markainum. Hn var samt mrgum rum stelpum komi fyrir nefndu hsi og neydd til ess a klast sum svrtum kjlum og hijab slu til a hylja allan lkamann. "g var ngum mnum, hlt a allt vri bi," segir hn. "tt eir drpu mig ekki myndi g aldrei aftur sj fjlskyldu mna," rifjar hn upp.

 

Stelpurnar voru neyddar til ess a vinna miss konar heimilisstrf, meal annars matseld fyrir hermennina. Og hverjum morgni komu vopnair menn til stelpnanna og tldu r. "annig ttai g mig v a vi vrum 44 stelpur hsinu," segir Nigo. "Eftir hverju heimskn skelltu eir v framan okkur a eir hefu drepi foreldra okkar fyrir a vera vantrair. eir sgu okkur a vi vrum rlar eirra og eir myndu nota okkur eins og eim sndist."

 

Dag einn klluu lismenn Boko Haram stlkurnar saman til fundar og tilkynntu eim a fr og me eim degi vru r allar giftar. "g var hrdd, lafhrdd, v n geri g mr grein fyrir v a g tti ntt lf fyrir hndum," segir Nigo.

 

Nstu ntt var henni nauga af manni aldur vi fur hennar. Hann kom til hennar hverju kvldi og svvirti hana. "g veit ekki einu sinni hva hann heitir," segir Nigo. "Hann talai aldrei vi mig. g s hann aeins kvldin egar hann kom til a fara upp rm me mr."

 

Flttinn

Nigo segir a rtt fyrir ttann hafi hn aldrei misst vonina og hn hefi vallt sagt vi sjlfa sig a dag einn myndi hn flja. flagi vi fjrar arar stelpur geri hn tlun um fltta.

 

"Fimmtudag einn um tu leyti a morgni fli g me fjrum vinkonum mnum. Vi yfirgfum hsi me eim orum a vi tluum a heimskja arar stelpur sem voru haldi. egar stelpurnar voru komnar a tjari orpsins uru r varar vi a rr menn eltu r. Stelpurnar laumuu sr inn eyibli og fldu sig einu af herbergjunum. "eir komu inn hsi - g s gegnum hlflokaan glugga. Ftur mnir skulfu. Einn mannanna gekk a hurinni a herberginu ar sem g var. Og  fyrir eitthvert kraftaverk, sneri hann vi."

 

Stelpurnar biu feinar mntur, hldu svo frinni fram a tjari orpsins tt a Chad vatni. Ferin tk allan daginn. r fldu sig einum runna til annars, fr einum skuri til annars, uns r komu niur a vatninu klukkan fimm sdegis.

 

Stelpurnar voru lnsamar. Mennirnir sem yfirleitt vktuu vatni voru fjarverandi og a hafi auk ess sjatna miki vatninu annig a eim var mgulegt a vaa yfir a landamrum Nger hinum megin vatnsins. Um lei og r komu a landi hldu r hver sna ttina. "g fr beint til frnda mns ar sem g hitti mur mna," segir Nigo.

 

fram veginn

Nsta morgun fr fjlskylda Nigo me hana til Agadez Nger ar sem leita var lknisastoar sem veitt er vegum UNFPA (Mannfjldastofnunar S) fyrir frnarlmb kynbundins ofbeldis. Nigo fkk ar vieigandi mefer og fallahjlp.

 

Nig br dag me fjlskyldu sinni Niamey. Hn er a vinna sig t r mannrninu og einblnir framtina. "Mig langar a fara aftur skla til a halda fram nmi og vera lknir. Sar meir langar mig a stula a betri heilsu ftkra.

 

Minningin um endurfundina me fjlskyldunni, eins erfi og hn reyndist, er Nigo ofarlega huga. "g grt fangi mur minnar," segir hn. "San s g brur mna og systur og fur. ll fjlskylda mn var arna. Trin ornuu. g var fr mr numin af glei."

 

Uprooted by Boko Haram/ UNICEF 

People Are Writing Beautiful Letters of Hope To The Kidnapped Nigerian Schoolgirls/ Malala 

#BringBackOurGirls, 1 year later: What's changed?/ BecauseIAmAGirl 

Chibok: For over one year, our children haven't been to school/ TheGuardian 

Interview: These Yezidi Girls Escaped ISIS. Now What?/ Mannrttindavaktin (HRW)

 

Landgrslusklinn stefnir a v a halda nmskei Afrku og Asu

Landgrsluskli Hskla Sameinuu janna stefnir a v nstu rum a halda eins til tveggja vikna nmskei Afrku sunnan Sahara og Mi-Asu samstarfi vi samstarfsstofnanir sklans og fyrrum nema hans. etta kemur fram grein Bndablainu ar sem fjala erum sklann og rtt vi Hafdsi Hnnu gisdttur forstumann sklans.

 

greininni segir hn a stefnt s v a sklinn stkki og eflist komandi rum. "Fjldi tttakenda sex mnaa nmi sklans hefur aukist fr v sklinn tk til starfa og ef framlg til sklans munu aukast mun eim halda fram a fjlga nstu rum." Hn segir ennfremur a sklinn stefni a v a styrkja fyrrum tttakendur sex mnaa nminu til meistara- ea doktorsnms vi slenskan hskla.

 

"Markmi sklans er a byggja upp frni srfringa, sem koma fr ftkum runarlndum, landgrslu og sjlfbrri landntingu. a er gert me v a mynda tengsl vi stofnanir, eins og hskla, rannsknastofnanir og runeyti vikomandi lndum sem vinna a landgrslu- og landverndarmlum samstarfslndum sklans Afrku og Mi-Asu. Val nemendum fer annig fram a yfirmenn vikomandi stofnana benda starfsflk innan sinna raa sem uppfylla inntkuskilyri sklans. kjlfari heimskir forstumaur ea annar starfsmaur sklans vikomandi stofnanir, tekur vitl vi vikomandi starfsmenn og metur hfi eirra. Auk ess kynnir hann sr astur og r skoranir sem vikomandi land vi a etja landntingar- og landverndarmlum," segir Hafds Hanna vitalinu Bndablainu.

 

Landgrslusklinn hefur starfa slandi fr rinu 2007. Sklinn heldur sex mnaa nmskei hverju ri fyrir srfringa sem koma fr msum runarlndum. Nmi felst aallega a nema landgrslufri, mat standi lands og hvernig stula a sjlfbrri  landntingu.

 

Frumsning Borgarleikhsinu kvld:

Hva urfum vi eiginlega a burast lengi me Afrku samviskunni?

 

kvld er frumsnd Borgarleikhsinu "urrandi fersk hsdeila fr einu merkasta og umtalaasta leikskldi Evrpu," eins og segir kynningu leikhssins. Verki heitir "Peggy Pickit sr andlit Gus", hfundurinn er jverjinn Roland Schimmelpfennig, andi Haflii Arngrmsson og leikstjri Vignir Rafn Valrsson.

 

Grein um leikverki vef Borgarleikhssins ber yfirskriftina: HVA URFUM VI EIGINLEGA A BURAST LENGI ME AFRKU SAMVISKUNNI? - og ar segir orrtt:

 

"Fyrir sex rum tskrifuust tv pr saman r lknanmi. au voru bestu vinir og geru allt saman. En svo skildu leiir. Lsa og Frank fengu gar stur htknisptalanum hr heima og lifa gu lfi: eiga stra b, fnan bl og litla dttur.

 

Katrn og Marteinn fru aftur mti til Afrku til starfa sem lknar n landamra. au eiga ekkert. N eru au loks komin heim og a kallar endurfundi.

 

En hversu miki eiga prin enn sameiginlegt? Geta Lsa og Frank einhvern tmann snt standinu Afrku skilning? Geta Katrn og Marteinn tta sig allri eirri pressu sem hvlir okkur sem heima sitjum? a geta ekki allir bara fari og bjarga heiminum! Og hvernig gtu au skili eftir litlu munaarlausu stelpuna sem bi er a eya svo miklum peningum a bjarga? Af hverju tku au hana ekki me sr heim? 

 

Hver nna a f Peggy Pickit?

Siferi, byrg, samviskubit, vanmttur, samkennd og njasta tgfan af hinni geysivinslu Peggy Pickit dkku.

Roland Schimmelpfennig er ekktasta samtmaleikskld jverja. Leikrit hans hafa veri snd um allan heim og einkennast af vntri sn mannflki. Eitt af megineinkennum leikrita hans er hvernig hann vinnur me tmann og endurtekninguna, og reynir annig skemmtilega anol leikhssins. Peggy Pickit sr andlit Gus er hluti rleiks um Afrku sem saminn var fyrir Vulcano-leikhsi Toronto, Kanada ri 2010 og tileinkaur flknu sambandi lfunnar og hins vestrna heims."

 

Nnar
 

sundir flja Brnd adraganda kosninga

ttast er a friarbl magnist egar nr dregur kosningum  Brndi
ttast er a friarbl magnist egar nr dregur kosningum Brndi

sundir ba Brnd hafa fli landi vegna tta um ofbeldisverk adraganda vntanlegra forsetakosninga sem haldnar vera jn. Haft er eftir Justin Rwasa, einum af flttamnnunum, frtt hj IRIN frttaveitunni a barnir sitji tmasprengju og v miur s aljasamflaginu nkvmlega sama. Justin er einn af fjgur sund Brundum sem hafa leita sjr ngrannarkinu Rwanda vegna standsins heima fyrir.

 

vissan snr a v hvort Pierre Nkurunziza forseti bji sig fram rija kjrtmabili beit en fri hann fram bryti a bga vi stjrnarskrna og fri svig vi kvi friarsamningum sem skrifa var undir eftir bluga borgarastyrjld sem kostai 300 sund mannslf. tti banna snst einkum a herskrri unglingahreyfingu forsetans, Imboneraukure, sem hefur beitt stjrnarandstinga margvslegu ofbeldi, allt fr mannrnum upp mor.

 

Stjrnvld Brnd segja engan ft fyrir essum sgum og vilja a flttaflki sni aftur heim. a er ekki eim buxunum, samkvmt frtt IRIN.

 

Thousands of Burundians flee as election tensions rise/ IRIN 

Elections in Burundi: Moment of Truth/ CrisisGroup 

Burundi at 'crossroads' between peace and violence: UN 

Growing number of Burundians fleeing pre-election violence/ UNHCR 

Thousands of Burundians flee to Rwanda/ AlJazeera 

Burundi police teargas protesters opposing presidential third term/ Reuters 

WHY WE SHOULD BE PAYING ATTENTION TO BURUNDI RIGHT NOW/ UNDispatch 

Burundi's royal drum dance/ BBC 


runarmarkmi merkingarlaus n fjrmgnunar

  

runarsamvinnunefnd Evrpuingsins hvatti rki ESB fundi mnudag til ess a vira markmiin um 0,7% framlg af jartekjum til runarmla og setja tmaramma um a n v marki fyrir ri 2020. lyktun nefndarinnar segir meal annars a runarmarkmi su merkingarlaus n fjrmgnunar. Atkvagreisla nefndinni sendi skr pltsk skilabo um a framkvma og fjrmagna n aljleg runarmarkmi fyrir tmabili 2015 til 2030 en leitogafundur um fjrmgnun nrra runarmarkmia er boaur Addis Ababa jl essu ri.


Financing For Development: The Way Forward/ Aljagjaldeyrissjurinn 

 

hugavert

Girls education is the "silver bullet" for the developing world says Jeff Skoll/ PioneersPost
-
Bistndspengar t flyktingar minskar mjligheterna till utveckling/ OmVrlden
-
Men Give More Generously to Attractive Fundraisers, Study Finds/ TIME
-
Why we need a feminist foreign policy to stop war, eftir Jacqui True/ OpenDemocracy
-
Nigeria is the winner, West Africa, too!, eftir Julia Vanjiru/ OECD
Gunnar Rundgren: The cost of cheap food
Gunnar Rundgren: The cost of cheap food
The Price of Development and the Cost of Inaction, eftir Kanayo F. Nwanze/ HuffingtonPost
-
Why are humanitarians so WEIRD?, eftir Paul Currion/ IRIN
-
Who's Afraid of a Feminist Foreign Policy?, eftir Jenny Nordberg/ NewYorker
-
A Global Social Floor at Addis: Should Aid Embrace the Kink?, eftir Charles Kenny/ CGDev
The rich and the rest: #EvenItUp
The rich and the rest: #EvenItUp
Those sitting on wealth and power aren't going to stand aside and do the right thing, eftir Eliza Anyangwe/ TheGuardian
-
The seven sins of humanitarian douchery, eftir Rachel Banning-Lover/ TheGuardian
-
Joyous Kabul girl skateboarders defy war, light up London exhibition/ Reuters
-
IEG Event: Why Focus on Results When No One Uses Them?/ Aljabankinn
King Of The Mountain: From Genocide To A Cycling Team In Rwanda
King Of The Mountain: From Genocide To A Cycling Team In Rwanda
Tina Musuya: leading the fight on gender-based violence in Uganda/ TheLancet
-
G7 Foreign Ministers' Meeting Communiqu/ G8
-
Why We Should Do Good by Giving Better, eftir Rhema Hokama/ HuffingtonPost
-
Verdens strste juicebar ligger i Eritrea/ Globalnyt
-
Nutrition and Agriculture: Bridging the Gap, eftir Meera Shekar/ Aljoabankablogg
-
Toilets: A Simple and Surprising Way to Advance Equality for Girls and Women, eftir Hugh Evans/ HuffingtonPost
-
The Sustainable Development Goals - Reject Tax Targeting, eftir Mick Moore/ ICTD
-
Are the Sustainable Development Goals matching international standards on land rights?, eftir Luca Miggiano/ Oxfamblogg
-
Sustainable Energy Now, eftir Susan George/ Project-Syndicate
-
Why Be Good/ Slate (myndband)
-
Dear Pope Francis, Namibia was the 20th century's first genocide/ TheGuardian
-
Big drop in donor aid threatens global education progress says A World at School report/ AWorldAtSchool
-
What does it mean to be a #GlobalCitizen?/ GatesFoundation
-
The global economy, financing for development, and Asian Infrastructure Investment Bank are focal points as experts convene for the World Bank-IMF Spring Meetings, eftir Homi Kharas/ Brookings
-
Are opportunities expanding for children in Africa?, eftir Andrew Dabalen/ Aljabankablogg
-
10 things you didn't know about the world's/ UNFPA
-
War and Social Movements in the Age of Globalization, eftir Sidney Tarrow/ GlobalPolicy
-
Leaders of Change/ Camfed
-
Let's Mobilize the Right Domestic Resources for Development, eftir Charles Kenny/ CGDev
-
The post-2015 framework: A melting pot of targets and indicators, where to begin?, eftir Marleen Temmerman/ Devex
-
Why Nigeria's new president must prioritize girls' education in his fight against Boko Haram, eftir Rebecca Winthorp/ Brookings
-
Women Deliver Statement for the Commission on Population and Development (CPD48), eftir Katja Iversen/ HuffingtonPost
-
Restless Development: WE ARE RESTLESS/ WeAreRestless
action/2015 Global Assembly
action/2015 Global Assembly
Med Dan og Ida p nye eventyr, eftir Henrik Nielsen/ Globalnyt
-
Family Planning Initiatives Must Focus on People, Not Numbers/ RHRealityCheck

Frigreinar og skrslur
Frttir og frttaskringar

New 2015 edition of World Development Indicators shows 25 years of progress, but much left to do/ Aljabankinn
-
To prevent the next Ebola, scientists try to catch new viruses before they break out/ PRI
-
Why poverty is sexist: health edition/ One
-
Revealed: Shocking security blunders in the wake of the Garissa atrocity/ DailyNation
-
Collaboration not competition: could this be the future of development?/ TheGuardian
-
At Crime Congress, UN spotlights 'epidemic' of prison overcrowding
-
How the World Bank Should Help the Planet's Poorest: Pay Them/ Bloomberg
-
The world is on the brink of a mass extinction. Here's how to avoid that/ Vox
-
World Bank/IMF Spring Meetings 2015: Development Committee Communique/ Aljabankinn
-
Financing the Future of Development/ Aljabankinn
-
Mobilizing greater global investment in gender equality and women's empowerment/ UNWomen
-
Canada Doubles Contribution to the Global Partnership for Education/ GlobalPartnership
-
Data for Development: A Needs Assessment for SDG Monitoring and Statistical Capacity Development/ UNSDSN
-
South Africa apoligises to Africa fro xenophopia/ TheAfricaReport
-
Nu hedder vi Globalnyt/ Globalnyt
-
Danida-kampagne stter fokus p FN's nye verdensml/ Globalnyt
-
Little Mogadishu, Under Siege, eftir Amanda Sperber/ FP
Building African Participation in Global Value Chains
Building African Participation in Global Value Chains
Four UNICEF staff killed in Somalia attack, four wounded/ Reuters
-
Ebola Researchers Take New Look at Risk of Sexual Transmission/ NYT
-
Ukip pledges to cut foreign aid and put DfID to the sword/ TheGuardian
-
Goma: In fear of molten lava/ DW
-
Dansk skattepakke skal sikre vkst i udviklingslandene/ Danska utanrkisruneyti
-
Women take the lead in fighting poverty/ UNDP
-
ganda: Swedish Embassy's campaign to promote midwives/ NewVision
-
The folly of barring pregnant girls from school in Sierra Leone/ AfricaIsACountry
-
World Bank fossil fuel financing leapt in 2014 despite its calls to end subsidies/ TheGuardian
-
Latest news on post-2015 - 20 April/ IRF
-
Etiopiens fremtid krer p skinner/ Globalnyt
-
4 Reasons Developing Countries need Digital/ GlobalPolicy
-
ganda: Innovativ lsning fr fler att fda barn p klinik/ SIDA
-
International Development (Official Development Assistance Target) Bill 2015 receives Royal Assent/ Breska rkisstjrnin
-
NGO'er erkender medansvar for dalende opbakning til bistand/ Information
-
Mankells stjlne operamanus/ Bistandsaktuelt
-
How Many More?/ GlobalWitness
-
Foreign aid: where does UK's overseas development aid go?/ TheWeek
-
Innovation falling away in parts of developing world/ SciDev
-
Norsk bistand - moden for endring?/ Civita
-
After Global Protests, Kenyan Court Sentences 3 Men Who Raped Teen/ NPR
-
African civic voice in the Post-2015 Development Agenda/ CommonwealthFoundation

Herinn kallaur t til a stva ofbeldi gegn tlendingum

tlendingahatur  Suur-Afrku/ Sky
tlendingahatur Suur-Afrku/ Sky

Fjgur hundru Malavar komu heim til Blantyre fyrrintt fr Suur-Afrku vegna ofbeldisldunnar landinu sem beinist gegn tlendingum.  eir eru hpi mrg hundru innflytjenda sem hafa fli Suur-Afrku sustu daga. Vi heimkomuna sgu eir a heimamenn hafi hundelt alla tlendinga og fari hs r hsi. 

 

A minnsta kosti sex hafa veri myrtir rsum sustu vikum og sundir hafa lagt fltta til ngrannarkjanna, Msambk, Malav og Simbabve. Yfirvld Suur-Afrku hafa handteki rija hundra ofbeldisseggi vegna tlendingahatursins og segja a allt veri gert til a koma frii og hafa hendur hri eirra sem kynda friarbli.  morgun brust r frttir a herinn hefi veri kallaur t til a stva ofbeldi.

 

jarsorg lst yfir Epu

 

gr hfst riggja daga jarsorg Epu til minningar um rjtu menn sem vgamenn slamska rkisins myrtu nlega Lbu. Stjrnvld Epu stafestu vikubyrjun a flestir hinna ltnu hefu veri epskir en vgamennirnir tku aftkurnar upp myndband og birtu netinu. v eru fnar dregnir hlfa stng Epu rj daga.

 

Ethiopia confirms its citizens killed in Libya 'Islamic State' video/ DW 

Ethiopian people 'weeping inwardly' after IS killings/ DW 

Ethiopia: Police Forcefully Disperse Protests Held By Ethiopians Against Isis Killings/ AllAfrica 

Ethiopia mourns its Christian nationals killed by ISIL/ AlJazeera 

 

Vatn er ekki allt - en n ess er ekkert


- eftir Gumund Rnar rnason verkefnastjra runarsamvinnustofnunar slands Malav

 

n vatns er ekkert. Ljsmyndir: GR

rtt fyrir a enn s meira en fjrungur eftir af lftma nverandi samstarfsverkefnis runarsamvinnustofnunar og hrasstjrnarinnar Mangochi, er margvslegur rangur egar farinn a sjst.

 

eim hluta verkefnisins sem snr a vatnsflun Chimwala, sem er svi sunnan vi Malavvatn, eru tlaar 150 njar borholur, 100 lokair brunnar me dlu og endurger 100 virkra borhola til vibtar. Chimwala ba um 160 sund manns.

 

Fylgst er vel me framgangi mla og n er bi a bora 95 holur, grafa 58 brunna og gera vi 85 virkar holur.  essi 238 vatnsbl jna bilinu 50-60 sund manns. En eitt er a hafa tlur um fjlda - anna a hafa upplsingar um bein hrif daglegt lf flks. Vissulega er hgt a gefa sr a ntt vatnsbl hafi jkv hrif samflag og starfsflk hrasins getur gefi mikilvgar upplsingar, en fleira kemur til. Hverjar eru breytingarnar? Hver eru hrifin daglegt lf flksins? Hver er upplifun notendanna sjlfra?

 

Einn mikilvgasti tturinn vktun og eftirfylgni verkefnanna Mangochihrai er einmitt a spyrja notendurna sjlfa. v hafa kerfisbundi veri lagar spurningar fyrir notendur eirra vatnsbla sem loki hefur veri vi.  Mia hefur veri vi a 5-6 einstaklingar su spurir vi hvert vatnsbl.  

 

Um mijan desember hafi spurningalisti veri lagur fyrir um 900 einstaklinga. llum tilvikum nema fjrum var um a ra konur, enda er vatnsflun til heimilisnota nstum alfari hendi kvenna. Oft eru kornungar stlkur ltnar bera tugi ltra vatns um langan veg fr vatnsbli og heim - stundum nokkrum sinnum dag. Samkvmt niurstum knnunarinnar nota heimilin mjg mismiki af vatni, allt fr 10 ltrum dag, upp nokkur hundru ltra.  Rmur helmingur sagi heimili nota bilinu 60-120 ltra. 

 

Mealvatnsnotkun heimilis eru 103 ltrar slarhring.

 

Magn og gi

Til a reyna a leggja mat breytingar, eru svarendur ekki einungis benir a segja til um hvernig stand er eftir tilkomu vatnsblsins, heldur einnig hvernig a hafi veri fyrir. Allnokkrar spurningar eru annig til ess tlaar a draga fram breytingar sambandi vi vatnsflunina, hafi r anna bor ori.

 

Svarendur eru benir a segja til um hvar eir hafi stt vatn fyrir tilkomu nja ea endurgera vatnsblsins. Meira en rijungur, ea 37% sgust hafa stt vatn opinn, varinn brunn og nstum 30% til vibtar sgust hafa stt vatn lk ea . Eftir tilkomu vatnsblsins, skir nstum enginn vatn opinn brunn, ea lk. Rm 80% sgust skja vatn borholu og tp 20% skja a varinn  brunn.

 

egar spurt var hvort ngt vatn s/hafi veri til reiu, sgu um 63% a yfirleitt hafi ekki veri ngt vatn ur en nja vatnsbli var tbi og tp 15% til vibtar sgu vatni stundum ekki hafa veri ngu magni. Innan vi fjrungur sagi vatni yfirleitt ea stundum hafa veri ngjanlegt. Eftir breytingu, sgu um 90% a yfirleitt s ng af vatni.

 

Rmur fjrungur sagi vatni hafa veri mjg ea fremur gott fyrir, 32% sgu a hafa veri mjg slmt og nstum 34% til vibtar sgu a fremur slmt. etta hefur gerbreyst me tilkomu ns vatnsbls, v um 66% sgu vatni mjg gott eftir og rm 17% til vibtar sgu a fremur gott. Einungis 2% sgu vatni slmt. Alls sgu 77% vatni drykkjarhft n mehndlunar eftir breytingu og 14% til vibtar sgust sjaldan urfa a mehndla a. ur urfti meira en helmingur yfirleitt a mehndla vatni.

 

Minni tmi fer vatnsbur

Ein hugaverasta og jkvasta niurstaan essari athugun er s, a me tilkomu ns ea endurgers vatnsbls hefur s tmi sem fer a skja vatn veri styttur verulega. Svarendur voru ekki benir a gefa nkvman tma, enda lklegt a a hefi skila nkvmri niurstu. ess sta voru eir benir a segja til um hvort a tki/hefi teki skemmri tma en 15 mntur, 15 til 30 mntur, 30 til 60 mntur ea meira en 60 mntur. Me essari afer er ekki hgt a reikna t ann tma sem a mealtali fer a skja vatn, en niursturnar eru engu a sur mjg upplsandi.

 

Tmi sem fer a skja vatn dag

Alls sgu 60% a fyrir tma ns ea endurgers vatnsbls, hefi teki meira en eina klukkustund dag a skja vatn til heimilisnota. Um 22% til vibtar sgu a hafa teki 30-60 mntur.  Eftir tilkomu ns vatnsbls, sgu nstum 90% svarenda a a taki minna en 30 mntur a skja vatn. etta er mikil breyting. Ekki er varlegt a tla, tfr essum tlum, a a taki a jafnai 30-60 mntum skemmri tma dag a skja vatn til heimilisnota en ur. 

 

Virk tttaka samflaganna sjlfra

ur en hafist er handa vi ger ns vatnsbls, ea lagfringar virkri borholu, er valin vatnsnefnd fyrir a svi sem vatnsblinu er tla a jna. a er skili samstarfsverkefni SS og hrasstjrnarinnar, a kynjajafnvgi s vatnsnefndinni. Nefndin fr jlfun a sinna hlutverki snu, en eitt af hlutverkunum er a tryggja greislu banna vihaldssj. msir hlutar dlunum slitna vi notkun, svo sem pakkningar. v er leitast vi a tryggja a samflgin su sjlfum sr ng varandi slkt vihald, bi tknilega og fjrhagslega. Mnaarlega er innheimt gjald af notendunum, a jafnai um 150 malavskar kvkur mnui, jafngildi um 50 slenskra krna. tt okkur yki a ekki h fjrh, tekur a hj ftkri malavskri fjlskyldu. Meira en helmingur svarenda knnuninni sagi erfitt a standa undir essum kostnai. Enn fleiri sgu a a vri sanngjarnt a reia essa fjrh af hendi.


 

Meal svarenda knnuninni rkir almenn og mikil ngja me jnustu vatnsveitunnar. Meira en 90% svarenda sgust mjg ea fremur ng me jnustuna. ber a hafa huga, a hr eru einungis spurir einstaklingar sem hafa agang a nju ea endurnjuu vatnsbli.

 

Hvaa ingu hafa svona breytingar fyrir samflagi?

a arf ekki a fara mrgum orum um mikilvgi hreins vatns. Auki frambo af hreinu vatni btir hreinlti, dregur r lkum sjkdmum og eykur lfsgi. Til lengri tma m gera r fyrir bttu heilsufari og hrri lfaldri, ekki sst egar haft er huga a hrainu er unni a margvslegri uppbyggingu heilbrigisjnustu, ekki sst hva varar jnustu vi verandi mur og ungbarnavernd.

 

Vonir standa til ess a g jlfun vatnsnefndanna og byrg eirra vihaldi, auk fjrhagslegrar byrgar banna sjlfra, stuli a bttri umgengni vi vatnsblin og dlurnar.

 

Tmasparnaurinn er san mikilvgt innlegg a auka lfsgi kvenna, v eins og ur sagi, er vatnsburur einkum hndum kvenna - ea llu heldur hfi eirra. a er ljst, a essar agerir fra eim konum sem r n til, sparna tma og lkamlegu erfii sem svarar nokkrum klukkutmum viku a jafnai. Nota r ennan tma til a hvla sig? Vinna meira akrinum? F ungu stlkurnar frekar tkifri til a skja skla, egar lttir krfum um vatnsbur? essar spurningar eru spennandi vifangsefni, en kalla frekari athuganir.

 

 

facebook
UM HEIMSLJS 

Heimsljs - veftmarit um runarml er gefi t af runarsamvinnustofnun slands. Ritinu er tla a gla umru um runarml og gefa hugasmum kost a fylgjast me v sem hst ber hverju sinni. Efni veftmaritsins arf ekki endilega a endurspegla stefnu SS.

 

Skri ykkur skrift heimasunni, www.iceida.is og lti vinsamlegast ara me huga runarmlum vita af tilvist veftmaritsins. Allar bendingar um efni eru vel egnar.

 

eir sem vilja senda okkur bendingu um efni ea afskr sig af netfangalista eru vinsamlegast benir um a senda slk erindi netfangi iceida@iceida.is. Ritstjri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is

.

Vi bijumst velviringar v a geta ekki nota slenskar gsalappr vitlum en bandarskt snimt Veftmaritsins leyfir ekki notkun eirra.

 

Bestu kvejur, tgfu- og kynningardeild SS

 

ISSN 1670-8105