gunnisal
Heimsljˇs
veftÝmarit um ■rˇunarmßl
8. ßrg. 266. tbl.
15. aprÝl 2015

Fjßrm÷gnun nřrra ■rˇunarmarkmi­a rŠdd ß lei­togafundi Ý sumar:

Ëbreytt ßstand Ý fßtŠkustu rÝkjum heims er einfaldlega ekki Ý bo­i!



═ haust koma ■jˇ­arlei­togar til me­ a­ sam■ykkja svok÷llu­ sjßlfbŠr ■rˇunarmarkmi­, Sustainable Development Goals (SDG), sem leysa af hˇlmi ■˙saldarmarkmi­in og marka brautina Ý ■rˇunarmßlum nŠstu fimmtßn ßrin, fram til ßrsins 2030. Gangi markmi­in eftir munu ■au hafa gÝfurleg ßhrif Ý heiminum, ˙trřma sßrafßtŠkt og skapa nř tŠkifŠri fyrir milljˇnir um heim allan. ═ glŠnřrri skřrslu ■ar sem fyrst og fremst er horft til fjßrm÷gnunar nřju ■rˇunarmarkmi­anna segir a­ ßrangur kalli ß pˇlÝtÝska lei­toga ß ■essari vegfer­ og fjßrhagslegar skuldbindingar.

"Ůessi skřrsla flytur einf÷ld skilabo­: nřju ■rˇunarmarkmi­in eins og ■au hafa veri­ kynnt eru raunhŠf en Ý ˇbreyttri st÷­u vŠrum vi­ fjarri markinu. ┴Štlanir sem byggja ß n˙verandi mynstri Ý ■rˇun draga upp mynd af heiminum ßri­ 2030

  • ■ar sem ˇst÷­ug lßgtekjurÝki standa enn lakar a­ vÝgi en ß­ur,
  • ■ar sem 550 milljˇnir manna lifa enn ß minna en 175 krˇnum ß dag, flestir Ý sunnanver­ri AfrÝku,
  • ■ar sem um fjˇrar milljˇnir barna deyja a­ ˇ■÷rfu fyrir fimm ßra aldur
  • ■ar sem horfurnar Ý almennri heilsugŠslu og menntun eru enn Ý ˇrafjarlŠg­ Ý m÷rgum l÷ndum, sum rÝki sunnan Sahara Ý AfrÝku eiga enn tuttugu ßr Ý land me­ a­ nß almennri grunnmenntun fyrir ÷ll b÷rn.
Til a­ upprŠta fßtŠkt ■arf a­ einblÝna ß ■ß fßtŠkustu/ ODI
Til a­ upprŠta fßtŠkt ■arf a­ einblÝna ß ■ß fßtŠkustu/ ODI

Komast mß hjß ■essari ni­urst÷­u. Ůegar fulltr˙ar rÝkisstjˇrna koma saman ß rß­stefnunni um fjßrm÷gnun ■rˇunar - Financing for Development (FFD) - Ý Addis Ababa Ý j˙lÝ ß ■essu ßri munu ■eir hafa tŠkifŠri til a­ umbreyta al■jˇ­legri ■rˇunarsamvinnu og koma heiminum ß slˇ­ sjßlfbŠrra ■rˇunarmarkmi­a."

 

Skřrslan er unnin af sÚrfrŠ­ingum bresku frŠ­astofnunarinnar ODI me­ fjßrstu­ningi frß Bill og Melindu Gates sjˇ­num, Ýrsku ■rˇunarsamvinnuskrifstofunni IrishAid og sŠnsku ■rˇunarsamvinnustofnuninni SIDA.

 

IEG Event: Ready for the SDGs?/ Al■jˇ­abankinn 

Financing for Development/ Sameinu­u ■jˇ­irnar 

Third International Conference on Financing for Development/ SŮ 

Coherence, coordination and cooperation in the context of financing for sustainable development and the post-2015 development agenda - Note by the Secretary-General/ SŮ 

A Geopolitical Analysis of Financing for Development (FfD3)/ SocialWatch 

Jar­hitaleit Ý ErÝtreu Ý samstarfi vi­ Umhverfisstofnun Sameinu­u ■jˇ­anna 

 

Alid jar­hitasvŠ­i­ Ý ErÝtreu.

═ sÝ­asta mßnu­i hˇfst framkvŠmd vi­ jar­hitaleit ß Alid svŠ­inu Ý ErÝtreu. Verkefninu er střrt af Umhverfisstofnun Sameinu­u ■jˇ­anna, UNEP, Ý samvinnu vi­ stjˇrnv÷ld Ý ErÝtreu me­ sameiginlegri fjßrm÷gnun UNEP og Ůrˇunarsamvinnustofnunar ═slands, ŮSS═. "Ůa­ er mikill raforkuskortur Ý ErÝtreu og ■a­ litla rafmagn sem framleitt er fŠst me­ brennslu a­keypts eldsneytis," segir DavÝ­ Bjarnason verkefnastjˇri jar­hitaverkefnis ŮSS═. "Landi­ er ■vÝ Ý mikilli ■÷rf fyrir ■rˇun endurnřjanlegra og hreinna orkugjafa og er ■ar einna helst liti­ til jar­varma, en landi­ liggur Ý Sigdalnum mikla."

 

A­ s÷gn DavÝ­s eru m÷guleikar til jar­hitanřtingar taldir vera gˇ­ir, og Alid ■a­ jar­hitasvŠ­i sem vŠnlegast ■ykir. ŮSS═ hefur ß­ur stutt vi­ forrannsˇknir ß svŠ­inu, og er n˙ Štlunin a­ lj˙ka ÷llum ■eim rannsˇknum sem til ■arf, ■annig a­ sta­setja megi holur til tilraunaborana. Reikna­ er me­ a­ ■essum rannsˇknum lj˙ki ß sÝ­ara hluta ■essa ßrs, en yfir sumari­ ver­ur hitinn mikill ß ■essum slˇ­um og erfitt um vik vi­ vettvangsvinnu. 

 

Fulltr˙ar ŮSS═ og UNEP heimsˇttu ErÝtreu Ý jan˙ar og ßttu vi­rŠ­ur vi­ stjˇrnv÷ld. A­ s÷gn DavÝ­s kom fram Ý mßli ■eirra mikill ßhugi ß samstarfinu og leggja stjˇrnv÷ld Ý ErÝtreu fram sÚrfrŠ­inga sem ■jßlfa­ir ver­a Ý a­fer­um yfirbor­srannsˇkna Ý verkefninu, ßsamt farartŠkjum og b˙na­i til rannsˇkna. "Ůegar ÷ll nau­synleg g÷gn liggja fyrir og a­ tilraunaborunum kemur mun verkefni­ einnig a­sto­a stjˇrnv÷ld Ý ErÝtreu vi­ a­ ganga frß fjßrm÷gnunarumsˇknum til jar­hitasjˇ­s AfrÝkusambandsins og ■řska ■rˇunarbankans. Ůannig er vonast til a­ samfella nßist Ý ■rˇun au­lindarinnar og ß nŠstu ßrum nßi ErÝtrea gˇ­um framgangi vi­ a­ virkja jar­hitaau­lindina til hagsbˇta fyrir landi­."

 

ErÝtrea er eitt fßtŠkasta rÝki heims og var ß sÝ­asta lÝfskjaralista Sameinu­u ■jˇ­anna Ý fimmta ne­sta sŠti listans.

Stofnandi og forseti Women Deliver hÚr ß landi:

Rß­stefna um mßlefni kvenna og st˙lkna Ý Kaupmannah÷fn ß nŠsta ßri

Jill W. Sheffield, forseti og stofnandi Women Deliver. Ljˇsmynd:gunnisal.

Samt÷kin Women Deliver bo­a Ý maÝ ß nŠsta ßri til al■jˇ­legrar rß­stefnu sem haldin ver­ur Ý Bella Center Ý Kaupmannah÷fn. Gert er rß­ fyrir a­ ■ßtttakendur ver­i ß milli fimm og sex ■˙sund talsins, fulltr˙ar frß tv÷ ■˙sund stofnunum Ý 150 ■jˇ­rÝkjum. Jill W. Sheffield forseti og stofnandi samtakanna hefur veri­ hÚr ß landi sÝ­ustu daga og kynnt starf Women Deliver og rß­stefnuna Ý Kaupmannah÷fn, me­al annars fyrir fulltr˙um utanrÝkisrß­uneytis, Ůrˇunarsamvinnustofnunar og frjßlsra fÚlagasamtaka.

 

Women Deliver 2016 Conference
Women Deliver 2016 rß­stefnan

Women Deliver halda fj÷lsˇttar al■jˇ­legar rß­stefnur ß ■riggja ßra fresti en sÝ­asta rß­stefna samtakanna var haldin Ý Kuala Lumpur Ý MalasÝu vori­ 2013 eins og gl÷gga lesendur Heimsljˇss rekur minni til. Samt÷kin eru mßlsvarar kvenna og st˙lkna eins og nafni­ gefur til kynna, sÚrstaklega var­andi heilbrig­ismßl, rÚttindabarßttu og velfer­, me­ ßherslu ß kyn- og frjˇsemismßl, ekki sÝst fj÷lskylduߊtlanir og ÷ruggar fˇsturey­ingar. Samt÷kin lei­a saman ˇlÝka a­ila Ý leit a­ lausnum og leggja kapp ß a­ afla skuldbindinga stjˇrnmßlamanna til a­ fjßrfesta Ý konum og st˙lkum. Ůß leggja samt÷kin mikla al˙­ vi­ samstarf vi­ ungt fˇlk og hafa sett ß laggirnar lei­toga■jßlfun fyrir 500 ungmenni undir heitinu Young Leaders Program. Einnig hafa samt÷kin stutt vi­ baki­ ß Ý■rˇttastarfi ungra st˙lkna ß grundvelli rannsˇkna sem sřna a­ ■ßtttaka st˙lkna Ý Ý■rˇttum styrkir sjßlfsmynd ■eirra og eykur ßhrifamßtt ■eirra sem breytendur.

 

Rß­stefnan Ý Kaupmannah÷fn ver­ur lÝkast til fyrsta al■jˇ­arß­stefnan af ■essari stŠr­argrß­u sem haldin ver­ur eftir a­ nř sjßlfbŠr ■rˇunarmarkmi­ fyrir heiminn allan hafa teki­ gildi. 

 

4th Global Conference, 16 - 19 May 2016, Copenhagen, Denmark/ Women Deliver 

Her Royal Highness Crown Princess Mary of Denmark Named Patron of Women Deliver 2016 Conference/ WomenDeliver 

Who Will Be There When Women Deliver?/ Women Deliver 

Bringing Girls to the Table: Coalition for Adolescent Girls Holds Event During CSW 59 

Girls and Women Must be at the Center of the Global Development Agenda/ WomenDeliver 

It Pays to Invest in Women/ WomenDeliver 

Achieving respectful care for women and babies/ TheLancet 

The Basics of Maternal Health: Taking a Stand for Clean Water and Hygiene in Health Facilities/ HuffingtonPost 

┴r li­i­ frß ■vÝ skˇlastelpunum Ý Chibok var rŠnt af Boko Haram:

Amnesty sta­hŠfir a­ tv÷ ■˙sund konum og st˙lkum hafi veri­ rŠnt

Hva­ ger­ist me­ #BringBackOurGirls?/ AlJazeera
Hva­ ger­ist me­ #BringBackOurGirls?/ AlJazeera

═ gŠr var ■ess minnst vÝ­a um heim a­ heilt ßr er li­i­ frß ■vÝ hry­juverkasamt÷kin Boko Haram rŠndu 276 skˇlast˙lkum Ý bŠnum Chibok Ý nor­urhluta NÝgerÝu. ŮŠr hafa ekki sn˙i­ heim og enn er ekki vita­ hvar ■Šr eru ni­urkomnar. MannrÚttindasamt÷kin Amnesty International segja a­ Boko Haram hafi rŠnt 2000 konum og st˙lkum frß ■vÝ Ý ßrsbyrjun 2014 og samkvŠmt skřrslu UNICEF, Horfin barnŠska, eru 800 ■˙sund b÷rn ß vergangi eftir ofbeldisverk samtakanna. Nřkj÷rinn forseti NÝgerÝu, Muhammadu Buhari, segir allt ver­a gert til ■ess a­ frelsa st˙lkurnar en kve­st ekki geta heiti­ ■vÝ a­ ■a­ takist.

 

Fj÷ldag÷ngur voru farnar Ý m÷rgum stˇrborgum heimsins Ý gŠr ■egar nßkvŠmlega ßr var li­i­ frß brottnßmi st˙lknanna ˙r heimavistarskˇlanum Ý Chibok. ═ me­fylgjandi myndbandi frß frÚttast÷­inni Al Jazeera er fjalla­ Ýtarlega um mßli­ og barßttuna fyrir frelsun st˙lknanna en samnefnarinn er kassamerki­ #BringBackOurGirls.

 

Amnesty telur a­ margar st˙lknanna, bŠ­i ■eim sem rŠnt var Ý Chibok og hundru­ annarra, hafi veri­ hnepptar ■rŠldˇm, ger­ar a­ kynlÝfs■rŠlum og/e­a ■jßlfa­ar til bardaga. Amnesty gaf ˙t skřrslu Ý gŠr um glŠpi samtakanna sem bŠ­i eru sag­ir vera strÝ­sglŠpir og glŠpir gegn mannkyni. ═ skřrslunni er sta­hŠft a­ 5.500 almennir borgarar hafi veri­ myrtir af Boko Haram ß sÝ­ustu ßrum.

 

SamkvŠmt UNICEF skřrslunni sem kom lÝka ˙t Ý gŠr hafa 800 ■˙sund b÷rn ney­st til a­ flřja heimili sÝn Ý NÝgerÝu vegna ßtaka ß milli Boko Haram, nÝgerÝska hersins og annarra vopna­ra hˇpa. Fj÷lm÷rgum b÷rnum hefur veri­ rŠnt Ý landinu, ■au neydd til a­ taka ■ßtt Ý vopnu­um ßt÷kum og beitt ofbeldi. Skřrslan er gefin ˙t Ý tilefni ■ess a­ eitt ßr er li­i­ frß ■vÝ a­ Boko Haram rŠndi unglingsst˙lkunum Ý Chibok.═ skřrslunni kemur me­al annars fram a­ b÷rn eru notu­ til ■jˇnustu innan Boko Haram; sem hermenn, kokkar, bur­arfˇlk og vaktmenn. Ungum konum og st˙lkum er nau­ga­, ■Šr neyddar Ý hjˇnaband og ■rŠlkunarvinnu. Nemendur og kennarar eru fyrirfram ßkve­in skotm÷rk. Fleiri en 300 skˇlar hafa veri­ skemmdir e­a ey­ilag­ir og a­ minnsta kosti 196 kennarar og 314 skˇlab÷rn veri­ myrt, eins og segir Ý frÚtt ß vef UNICEF ß ═slandi.

  

Nigeria: Abducted women and girls forced to join Boko Haram attacks/ AmnestyInternational 

#Bringbackourgirls hasn't brought back Chibok's girls, but it has changed Nigeria's politics/ TheGuardian 

Over 200 girls are missing in Nigeria -_Please RESCUE THEM! #BringBackOurGirls 

Nigeria abductions: Chibok girls remembered one year on/ BBC 

When the shooting started, we ran in panic into the mountains: One year on from Nigerian schoolgirl kidnappings/ UNICEF 

IT'S BACK-TO-SCHOOL TIME - BUT NOT FOR THE GIRLS OF CHIBOK/ GirlEffect 

One year on, the man still fighting to #BringBackOurGirls/ CNN 

2.000 konum og st˙lkum rŠnt af Boko Haram/ R┌V 

The one chart that proves how fickle we are over #bringbackourgirls/ TheIndependent 

┴r li­i­ frß ■vÝ a­ Boko Haram rŠndu r˙mlega 200 skˇlast˙lkum/ VÝsir 

Telur ˇvÝst a­ st˙lkunum ver­i bjarga­/ R┌V

Malala's letter to Nigeria's abducted schoolgirls: 'solidarity, love, and hope'/ CNN 

UNICEF: 800,000 children displaced by Boko Haram violence/ DW 

When the shooting started, we ran in panic into the mountains: One year on from Nigerian schoolgirl kidnappings/ UNICEF 

 Opinber framl÷g til fßtŠkustu rÝkjanna hafa minnka­ ß sÝ­ustu ßrum:

OECD hvetur rÝkar ■jˇ­ir til a­ sty­ja vi­ baki­ ß ■eim fßtŠkustu 

 

T÷lur frß OECD Ý sÝ­ustu viku um opinber framl÷g ■jˇ­a til ■rˇunarsamvinnu sřndu a­ fjßrstu­ningur vi­ fßtŠkustu ■jˇ­irnar hefur minnka­ ß sÝ­ustu ßrum. ┴ sÝ­asta ßri fengu fßtŠkustu ■jˇ­irnar 16% minna Ý sinn hlut en ßri­ ß­ur. Fulltr˙ar OECD hvetja rÝkar ■jˇ­ir til ■ess a­ taka sig ß og sty­ja vi­ baki­ ß ■eim fßtŠkustu.

 

"Ůrˇunara­sto­ er ßfram lÝfsnau­synleg fßtŠkustu rÝkjunum og vi­ ver­um a­ sn˙a vi­ ■essari ÷fug■rˇun um minnkandi stu­ning," segir Erik Solheim forma­ur DAC, ■rˇunarsamvinnunefndar OECD. Hann bŠtir vi­ a­ rß­herrar OECD rÝkjanna hafi heiti­ ■vÝ a­ rß­stafa auknu ■rˇunarfÚ til ■eirra ■jˇ­a sem vŠru Ý mestri ■÷rf og n˙ yr­i a­ gera gangsk÷r Ý ■vÝ a­ standa vi­ ■au fyrirheit.

 

═ frÚttatilkynningu OECD Ý sÝ­ustu viku - sem vi­ s÷g­um frß Ý sÝ­asta Heimsljˇsi - var nefnd s˙ skřring ß samdrŠtti Ý framl÷gum til fßtŠkustu ■jˇ­anna a­ ßri­ 2013 hef­i Burma fengi­ ˇvenjulega mikla skuldani­urfellingu en slÝkar ni­urfellingar eru flokka­ar sem ■rˇunara­sto­. En sÚ ■essi ni­urfelling sett ˙t fyrir sviga kemur engu a­ sÝ­ur Ý ljˇs a­ fßtŠkustu ■jˇ­irnar fß minna af ■rˇunarfÚ en ß­ur.

 

Fram kemur Ý nřrri skřrslu OECD um horfur ß nŠstu ßrum - 2014 Global Outlook on Aid - a­ reikna megi me­ a­ tvŠr af hverjum ■remur AfrÝku■jˇ­um fßi minna fjßrmagn ßri­ 2017 en ßri­ 2014. Engar ■jˇ­ir Ý sunnanver­ri ßlfunni ■ar sem fßtŠkt er mest geta reikna­ me­ auknu ■rˇunarfÚ (bls. 18 Ý skřrslunni).

 

Heildarfjßrmagn til opinberrar ■rˇunarsamvinnu var nßnast ˇbreytt milli ßranna 2013 og 2014 en miklar vŠntingar eru um aukin framl÷g n˙ ■egar ■jˇ­ir heims sammŠlast um nř ■rˇunarmarkmi­ sem arftaka ■˙saldarmarkmi­a nŠstkomandi haust.

 

 ┴taki­ Menntun fyrir alla:

UNESCO telur a­ ■˙saldarmarkmi­in hafi ekki a­ ÷llu leyti haft jßkvŠ­ ßhrif

Global Monitoring Report 2015 - Animated launch video
Global Monitoring Report 2015 

A­ mati UNESCO haf­i ßherslan ß grunnskˇlamenntun neikvŠ­ar aflei­ingar ß stefnum÷rkun sßttmßlans um menntun fyrir alla, um lei­ og a­alßherslan Ý ÷llu ■rˇunarstarfi Ý menntamßlum snerist eing÷ngu a­ ■eim ■Štti.  ┴ri­ 2000 ger­u 164 ■jˇ­ir me­ sÚr sßttmßla. ŮŠr Štlu­u a­ vinna a­ ■vÝ stˇra markmi­i a­ menntun vŠri fyrir alla. N˙na, fimmtßn ßrum sÝ­ar, kemur Ý ljˇs a­ a­eins ■ri­jungur ■jˇ­anna hefur uppfyllt markmi­in sex sem sammŠlst var um. ┴ umrŠddu tÝmabili hefur lÝka athyglin fŠrst frß ÷­rum mikilvŠgum ■ßttum eins og gŠ­um menntunar, fullor­insfrŠ­slu og leikskˇlastarfi.

 

UNESCO bendir ß ■a­ Ý nřrri skřrslu a­ n˙ ■egar lei­togar heimsins undirb˙a a­ sammŠlast um nř ■rˇunarmarkmi­ sÚu ofangreind markmi­ Ý menntamßlum hvergi nŠrri Ý sjˇnmßli. A­eins helmingur ■jˇ­anna sem upphaflega skrifa­i undir samkomulagi­ frß ßrinu 2000 - Education for ALL (EFA) - um a­ tryggja ÷llum b÷rnum grunnmenntun hafi nß­ ■vÝ marki.

 

Nřja skřrslan - Education for All 2000-2015: Achievements and Challenges - er gefin ˙t Ý a­draganda stˇrrar rß­stefnu, World Education Forum, sem haldin ver­ur Ý Su­ur-Kˇreu Ý nŠsta mßnu­i.

 

═ skřrslunni kemur fram a­ ■ˇtt markmi­i­ um a­ tryggja ÷llum b÷rnum grunnmenntun fyrir ßrslok 2014 hafi ekki tekist a­ ÷llu leyti hafi samkomulagi­ leitt til ■ess a­ milljˇnir barna hafa fari­ Ý skˇla sem ella hef­u seti­ heima mi­a­ vi­ ■rˇunina ßratuginn ß undan. Einnig er ß ■a­ bent a­ ■essu menntaßtaki sÚ engan veginn loki­ og Irina Bokova framkvŠmdastjˇri UNESCO segir Ý skřrslunni a­ nau­synlegt sÚ a­ setja sÚrtŠkar lausnir Ý forgang sem tryggi fßtŠkustu b÷rnunum menntun, sÚrstaklega st˙lkum. Einnig sÚ mikilvŠgt a­ bŠta gŠ­i menntunar og draga ˙r ˇlŠsi.

 

Vantar 4 milljˇnir kennara

═ UNESCO skřrslunni kemur fram a­ ■ˇ hlutfall kennara mi­a­ vi­ nemendafj÷lda hafi lŠkka­ Ý 121 landi milli ßranna 1990 og 2012 sÚ engu a­ sÝ­ur ■÷rf ß 4 milljˇnum kennara til starfa svo unnt sÚ a­ tryggja ÷llum b÷rnum grunnnßm. "Skortur er ß menntu­um kennurum Ý ■ri­jungi landanna og Ý nokkrum l÷ndum Ý sunnanver­ri AfrÝku hafa innan vi­ 50% kennara fengi­ ■jßlfun," segir Ý skřrslunni.

 

Eins og flestir vita er eitt af ■˙saldarmarkmi­unum a­ tryggja ÷llum b÷rnum grunnskˇlamenntun fyrir ßrslok ■essa ßrs. Ůa­ markmi­ hefur fyrst og fremst leitt til mikillar fj÷lgunar barna ß skˇlabekk en rannsˇknir sřna a­ lŠrdˇmurinn er takmarka­ur ■vÝ ekki hefur jafnframt veri­ huga­ nŠgilega a­ gŠ­um Ý skˇlastarfi.

 

Fyrsti hˇpurinn Ý nřjum verkmenntaskˇla


Nřr verkmenntaskˇli fyrir unglingsst˙lkur Ý ┌ganda ß vegum Kertaljˇsasamtakanna (Candle Light Foundation) ver­ur formlega tekinn Ý notkun ß f÷studaginn Ý nŠstu viku. Verktakar afhentu skˇlann Ý byrjun mßna­arins en byggingarkostna­ur var greiddur me­ stu­ningi Ýslensku samtakanna AlnŠmisbarna sem fengu m.a. styrk frß utanrÝkisrß­uneytinu, auk fj÷lmargra annarra vina og velunnara skˇlans, ekki sÝst frß KrÝunum, ■rˇunarsamt÷kum Ý ■ßgu kvenna Ý AfrÝku. ┴ myndinni er skˇlastřran, Rosette Nabuuma, me­ fyrsta hˇpnum sem byrjar nßm Ý skˇlanum. Kertaljˇsasamt÷kin voru stofnu­ ßri­ 2001 af Erlu heitinni Halldˇrsdˇttur og  AlnŠmisb÷rn hafa frß upphafi veri­ helstu styrktara­ilar samtakanna sem vinna Ý ■ßgu unglingsst˙lkna sem b˙a vi­ erfi­ar fÚlagslegar a­stŠ­ur.


Framl÷gin skulu endurspegla markmi­ Sameinu­u ■jˇ­anna

Framl÷g ═slands til ■rˇunarsamvinnu skulu endurspegla markmi­ Sameinu­u ■jˇ­anna, segir Ý ßlyktun flokks■ings Framsˇknarflokksins sem var haldi­ um helgina. ═ kaflanum um utanrÝkismßl segir a­ ═sland eigi "a­ vera virkt Ý samtali ■jˇ­a um framtÝ­ heimsins." Ůar segir ennfremur a­ ═sland Štti a­ stefna a­ ■vÝ a­ mi­la sem mest af ■eirri einst÷ku ■ekkingu sem bygg­ hefur veri­ upp innanlands ß vettvangi Hßskˇla Sameinu­u ■jˇ­anna, Ý sjßlfbŠrum sjßvar˙tvegi, jar­hita, jafnrÚtti og landgrŠ­slu. Ennfremur a­ unni­ skuli ßfram a­ uppbyggingu Ý tvÝhli­a ■rˇunarsamvinnu me­ fßtŠkustu rÝkjum heims.

 

Ůß er sÚrstaklega viki­ a­ jafnrÚttismßlum og undirstrika­ a­ valdefling kvenna sÚ mikilvŠgt efnahagslegt barßttumßl fyrir ■jˇ­ir heims og sřnt hafi veri­ fram ß gÝfurlegan efnahagslegan ßvinning fyrir rÝki heims a­ virkja konur til ■ßttt÷ku. "MikilvŠgt er a­ ═sland beiti sÚr ßfram fyrir ■rˇunarsamvinnuverkefnum sem stu­la a­ kynjajafnrÚtti," segir Ý ßlyktun flokksins.

 

ŮvÝ er vi­ a­ bŠta a­ Gunnar Bragi Sveinsson utanrÝkisrß­herra hlaut jafnrÚttisvi­urkenningu flokksins Ý ßr fyrir framlag sitt til jafnrÚttismßla, bŠ­i innanlands og utan. SÚrstaklega var teki­ fram a­ sem rß­herra hafi hann Ý rŠ­um ß vettvangi Sameinu­u ■jˇ­anna tala­ fyrir jafnrÚtti og mikilvŠgi ■ess a­ fß karlmenn me­ Ý barßttuna fyrir kynjajafnrÚtti, samfÚlaginu Ý heild til gˇ­s.


Ů˙saldarkynslˇ­in kynnir nř ■rˇunarmarkmi­

 

FÚlag Sameinu­u ■jˇ­anna er a­ skipuleggja me­ Salaskˇla Ý Kˇpavogi vi­bur­ tengdan vŠntanlegum nřjum ■rˇunarmarkmi­um. FÚlagi­ hefur fengi­ til li­s vi­ sig nemendur 9. bekkjar en ■au eru fŠdd ßri­ 2000, sama ßr og Ů˙saldarmarkmi­in voru sam■ykkt. Ů˙saldarkynslˇ­in hefur veri­ fengin til a­ sko­a nř ■rˇunarmarkmi­ SŮ, "Sustainable Development Goals", en samningavi­rŠ­ur um ■au eru ß lokastigi Ý New York. Markmi­in ver­a svo l÷g­ fyrir Allsherjar■ing SŮ Ý september til sam■ykktar. Vi­bur­urinn ver­ur haldinn 30. aprÝl kl. 12:30 og ■ar munu nemendur kynna markmi­in sem eru 17 talsins me­ frjßlsri a­fer­! Skipulagning er Ý samstarfi vi­ UNICEF, UN Women og utanrÝkisrß­uneyti­. 

 

┴hugavert

Smart Girls vs. Bombs, eftir Nicholas Kristof/ NYT
-
Stories of refugees and aid workers: Breaking the Silence/ UNHCR
-
Debate on the future of aid 'makes me worry', eftir Marta Foresti/ Devex
-
It will take 100 years for the world's poorest people to earn $1.25 a day, eftir Jason Hickel/ TheGuardian
-
How do we empower girls? Listen to them, eftir Caroline Harper/ ODI
-
Theory of change: from targets to meaningful effects, eftir Rojan Bolling og Karlijn Muiderman/ TheBroker
-
Europe must stop exporting its migration fears - or face the consequences, eftir Ruben Andersson/ IRIN
PabsyLive: Fresh Perspective at the World Bank
PabsyLive: Fresh Perspective at the World Bank
Clean Energy Revolution Is Ahead of Schedule, eftir Noah Smith/ Bloomberg
-
The political economy of illicit financial flows, eftir Max Everest-Phillips/ UNDP
-
The World Bank has a conflict problem, eftir Chris Blattman/ ChrisBlattman.com
-
Sustainable development goals: why ending child marriage should be a target, eftir Ommera Zafar/ TheGuardian
-
Thoughts on citizen engagement as a game changer for development, eftir Jeff Thindwa/ Al■jˇ­abankablogg
-
Lessons for effective negotiations on the post-2015 agenda, eftir Cletus Springer/ IRF2015
Yes she can: Helen Clark at TEDxAuckland
Yes she can: Helen Clark at TEDxAuckland
Sustainable development won't happen without the means to implement it, eftir Jonathan Glennie/ TheGuardian
-
Why the Daily Mail is right that aid money is wasted, but wrong that we must reduce it, eftir Nick Dearden/ GlobalJustice
-
-
-
-
-
-
-
-
-

FrŠ­igreinar og skřrslur
FrÚttir og frÚttaskřringar

Geothermal energy can help developing countries boost food security, says UN agency report
-
Libya migrants: Hundreds feared drowned in Mediterranean/ BBC
-
FrÚttabrÚf Upplřsingaskrifstofu SŮ fyrir Vestur-Evrˇpu/ UNRIC
-
EU: Intolerable Inaction Costs Lives at Sea/ MannrÚttindavaktin (HRW)
-
Despite deforestation, the world is getting greener - scientists/ Reuters

At thematic debate, UN chief urges efficient private sector funding for post-2015 development/ UNNewsCentre
-
High-level UN forum seeks answers to questions on how to make sustainable development reality/ UNNewsCentre
-
LÝf ßn rafmagns/ Stundin
-
Gabon to host 2017 Africa Cup of Nations/ DW
-
Loftslagsrß­stefna SŮ Ý ParÝs/ FÚlag Sameinu­u ■jˇ­anna
-
Schools reopen in Sierra Leone as Ebola threat recedes/ BBC
-
Who Will Lead the African Development Bank? Live Webcast/ CGDev
-
Action is needed to secure future livelihoods in developed and emerging economies, says the OECD Development Centre/ OECD
-
UNDP welcomes new OECD report on fragility/ UNDP
-
Kenyan official to U.N.: Relocate world's largest refugee camp, or we'll do it/ CNN
-
NASA astronomer immortalizes Malala by naming asteroid after her/ CNN
-
Pros and cons of Sierra Leone's Ebola lockdowns/ IRIN
-
Opposition Parties Boycott Sudan Elections/ VOA
-
Global agencies call for urgent action to avoid irreversible groundwater depletion/ FAO
-
UN bodies present projects showing how 'Big Data' can save lives, fight hunger/ UN
-
Ti st°rste mottakerne av norsk bistand 2014/ ThingLink
-
Hard Talk ß BBC: UN Under-Secretary-General for Humanitarian Affairs - Valerie Amos
-
Svňrt samordna regeringens politik f÷r global utveckling/ OmVńrlden
With violence against albinos rising, Malawi orders police to shoot 'ruthless' attackers/ WashingtonPost
-
Governments looking to social progress as new development benchmark/ Humanosphere
-
HIV spreads like computer worms, say scientists/ TheGuardian
-
Responsible tourism/ D+C
-
Afghanistan's Female Sons/ ForeignAffairs
-
Malawi: Maize farmers suffer from drought/ WIRE
-
Political will and sustained financing needed to ensure Africa's poor are not left behind/ UNDP
-
Noregur: A continuing high level of aid/ NORAD
-
Human Rights in Development: The Bulletin of the UNDG-HRWG/ UNDG
-
Ebola outbreak still a global emergency despite significant drop in cases - UN health agency/ UNNewsCentre
-
Rřmt fyrir arabÝskum prinsum/ UNRIC
-
Halda nßmskei­ til a­ efla fßtŠkar konur Ý TansanÝu til sjßlfshjßlpar/ VÝsir
-
Afghanistan: bodies of five abducted aid workers found/ TheGuardian
-
Third of fighters in Yemen are children, says Unicef/ TheGuardian

-
Aid agencies urge Kenya to let Somali remittances resume/ Reuters
-
Nigeria's war against Boko Haram takes to the airwaves/ TheGlobe&Male
-
Displacement Remains High in Malawi After January Floods/ IOM
-
Kenyan government intensifies battle against jiggers/ DW
-
DEVELOPMENT FINANCE-Raise the bar/ D+C
-
Rakst ß ═R-ing Ý TansanÝu/ Mbl.is
-
781 Million People Can't Read this Story/ IPS
-
UN warns of 2050 deadline for dwindling water supplies, urges government action/ UNNewsCentre

Val ß nřjum framkvŠmda-stjˇra Sameinu­u ■jˇ­anna ß nŠsta ßri

 

Val ß a­alframkvŠmdastjˇra Sameinu­u ■jˇ­anna er loka­ ferli sem einungis me­limir ÷ryggisrß­sins taka ■ßtt Ý, segir Ý frÚtt ß vef FÚlags Sameinu­u ■jˇ­anna.

 

Ůar kemur fram a­ ferli­ hafi veri­ gagnrřnt lengi fyrir a­ vera ekki Ý anda Sameinu­u ■jˇ­anna og ■vÝ hafi n˙ veri­ skora­ ß samt÷kin a­ breyta ■vÝ til hins betra, gera ■a­ sanngjarnara, gagnsŠtt og opi­ ■eim sem ˇska eftir a­ taka ■ßtt. "Ůykir sÚrlega mikilvŠgt a­ gera umbŠtur ß framkvŠmd valsins ■ar sem a­alframkvŠmdastjˇrinn er Š­sti embŠttisma­ur Sameinu­u ■jˇ­anna og gegnir ■vÝ afar mikilvŠgu hlutverki Ý mˇtun starfsins. MikilvŠgt er a­ besti a­ilinn sÚ valinn Ý starfi­," segir Ý frÚttinni.

 

SÝ­an segir: "Herfer­in 1for7billion - Find the best UN leader hefur fari­ vel af sta­ og hloti­ stu­ning fj÷lda einstaklinga vÝ­svegar um heim, ßsamt lykilsamt÷kum svo sem Amnesty International, Forum Asia og al■jˇ­asamt÷kum fÚlaga Sameinu­u ■jˇ­anna. 


 

Markmi­i­ er a­ koma ß breytingum ß vali ß a­alframkvŠmdastjˇra ß­ur en Ban Ki-moon lřkur ÷­ru kj÷rtÝmabili sÝnu ßri­ 2016 og nřr einstaklingur tekur vi­ starfinu. Ůeir sem hafa ßhuga ß a­ kynna sÚr herfer­ina og leggja henni li­ geta fundi­ frekari upplřsingar ß vefsÝ­unni www.1for7billion.org.

 

═ lok frÚttarinnar segir a­ ■essi mßl hafi veri­ rŠdd Ý sÝ­asta mßnu­i ß Allsherjar■ingi S■ ■ar sem nßnast ÷ll rÝki hafi sam■ykkt a­ opna ferli­ nema BandarÝkin og R˙ssland! Sjß hÚr.

 

 

Umfer­in Ý Kampala


- eftir ┴rna Helgason verkefnastjˇra Ůrˇunarsamvinnustofnunar ═slands Ý ┌ganda

 

Boda-boda ÷kumenn eru sn÷ggir Ý f÷rum, svÝfast einskis ■egar ■arf a­ tro­ast ßfram Ý umfer­ina, segir ┴rni Ý grein sinni. Ljˇsmynd: gunnisal

═ Kampala eru okkur ßlÝka tÝ­rŠtt um umfer­ina Ý borginni og ═slendingum er um ve­ri­. Vi­ sem keyrum daglega milli heimilis og vinnu, ■urfum a­ ry­ja okkur lei­ Ý gegnum endalausar umfer­ateppur og engin lei­ a­ mjakast ßfram nema me­ sta­festu og afli. Umfer­arreglur Ý ┌ganda eru tr˙lega ekki ÷­ruvÝsi en ■Šr sem gilda vÝ­ast hvar Ý heiminum, en Ý Kampala er lÝti­ fari­ eftir ■eim og flutningabÝlar, hˇpfer­abÝlar, fˇlksbÝlar,  skellin÷­rur og rei­hjˇl tro­ast ßfram hvar sem hŠgt er a­ komast. Skiptir ■ß litlu hvort um er a­ rŠ­a veginn sjßlfan, gangstÚttar, rÚttan e­a rangan vegarhelming e­a opin svŠ­i ■ar sem hŠgt er a­ komast ß farartŠki. A­ velja akrein af skynsemi og Ý tÝma hefur litla ■ř­ingu Ý Kampalaumfer­inni, enda oft fjˇrar e­a fimm bÝlara­ir a­ tro­ast samhli­a ß gatnamˇtum e­a hringtorgum, ■ar sem annars eru a­eins tvŠr akreinar. Til a­ krydda tilveruna eru svo boda-boda skellin÷­rurnar sem drÝfur a­ ˙r ÷llum ßttum, tro­ast milli bÝla hvar sem hŠgt er og fylgja enn sÝ­ur nokkrum umfer­arreglum en ÷kumenn bifrei­a. En ÷ll ■essi ringulrei­ mjakast ßfram Ý mestu vinsemd, flautur nßnast aldrei ■eyttar og fßgŠtt a­ m÷nnum hlaupi Ý skap yfir allri vitleysunni. Svona er ■etta bara og ■ˇtt ■a­ taki klukkutÝma a­ tro­ast fimm kÝlˇmetra lei­ milli heimilis til vinnusta­ar, ■ß er ekkert anna­ a­ gera en a­ taka ■vÝ rˇlega og sŠtta sig vi­ hlutina.

 

Enginn veit nßkvŠmlega hva­ m÷rg farartŠki aka um ß vegakerfi ┌ganda Ý dag. Nřlega hˇfst vinna vi­ t÷lvuvŠ­ingu og uppfŠrslu ß bifrei­askrß landsins ß vegum Innheimtustofnunar rÝkisins og ■ar ß bŠ giska menn ß a­ fj÷ldi vÚlkn˙inna ÷kutŠkja Ý landinu sÚ ß bilinu 7-800 ■˙sund, en ß hverju ßri bŠtast vi­ 80-100 ■˙sund "nř" farartŠki ß skrß og helmingur ■eirra fer ß g÷tur Kampala, ■ar sem tŠplega er  nokkurt plßss. Er ■vÝ spß­, a­ ef ekkert ver­ur gert Ý umfer­armßlum borgarinnar ß nŠstunni, ■ß mun kerfi­ endanlega gefa sig innan 10 ßra og umfer­in Ý borginni ver­a algj÷rlega stjˇrnlaus. Ůetta vita borgaryfirv÷ld og a­rir sem lßta sig umfer­armßl var­a og st÷­ugt er unni­ a­ ■vÝ a­ finna rÚttu lausnirnar ß vandanum og skipulagi umfer­armßla framtÝ­arinnar, en minna sÚst af framkvŠmdum.

 

Boda-Boda

Algengur fer­amßti Ý Kampala er a­ nota boda-boda skellin÷­rur, sem er a­ finna ß hverju g÷tuhorni og ■˙ leigir til a­ flytja ■ig hvert sem er innan borgarinnar. Ů˙ stekkur ß bak skellin÷­runni fyrir aftan ÷kumanninn og hann ekur ■Úr ß ßfangasta­ me­ skjˇtum og ˇdřrum hŠtti.  Boda-boda ÷kumenn eru sn÷ggir Ý f÷rum, svÝfast einskis ■egar ■arf a­ tro­ast ßfram Ý umfer­inni og smeygja sÚr ß milli bÝla, taka fram˙r e­a fara ß mˇti umfer­inni til a­ hra­a f÷rinni.  Fljˇtvirkur fer­amßti og ˇdřr en ekki hŠttulaus og ein af dekkri hli­um umfer­arinnar Ý Kampala eru einmitt slys sem tengjast boda-boda skellin÷­rum.

 

Slysavar­stofan ß Mulago sj˙krah˙sinu, sem er Ýgildi LandspÝtalans ß ═slandi, upplřsir a­ ■anga­ komi ß milli 5 og 20 boda-boda slysatilvik til me­h÷ndlunar ß degi hverjum e­a yfir sj÷ ■˙sund tilvik ß einu ßri. Ůarna er um a­ rŠ­a bŠ­i ÷kumenn og far■ega og Ý m÷rgum tilvikum um a­ rŠ­a alvarleg mei­sl e­a dau­a. Nřleg skřrsla l÷greglunnar Ý Kampala um umfer­aslys Ý borginni ß ßrunum 2008 - 2012 upplřsir a­ 3.043 ÷kumenn hafi lßtist Ý umfer­arslysum ß ßrinu 2012, nŠr tv÷falt fleiri en 2008, og 5.145 far■egar sem er svipu­ aukning.

 

Enginn veit hversu margar boda-boda skellin÷­rur eru Ý Kampala en giska­ er ß a­ fj÷ldinn sÚ um 300.000.  Opinber stjˇrnun ß atvinnugreininni er lÝtil sem engin og hver sem getur me­ einhverjum hŠtti komist yfir skellin÷­ru getur mŠtt ß g÷tur borgarinnar og fari­ a­ aka fˇlki ß milli sta­a fyrir grei­slu. A­ kaupa nřja skellin÷­ru er talsvert ßtak fyrir hinn dŠmiger­a ┌gandab˙a, en lßnastofnanir eru f˙sar til a­ veita lßn til skellin÷­rukaupa, margir fjßrsterkir einstaklingar gera ˙t flota af boda-boda skellin÷­rum og svo er lÝflegur marka­ur me­ gamlar uppger­ar druslur, sem kosta lÝti­ fÚ. Vi­ ■a­ bŠtist a­ atvinnuleysi­ Ý landinu og takmarka­ir m÷guleikar fyrir ungt fˇlk a­ fß vinnu řtir m÷rgum ˙t Ý boda-boda akstur. Sam Kibuuka er trÚsmi­ur a­ mennt, sem hefur stunda­ boda-boda akstur Ý sex ßr. "╔g vil frekar vera boda-boda ÷kuma­ur en deyja ˙r hungri, Úg vann sem trÚsmi­ur ■ar til fyrir sex ßrum, en gat tŠplega sÚ­ fyrir fj÷lskyldunni af ■eim tekjum". Hann vinnur sÚr inn um 20.000 skildinga ß dag (um 1.000 kr.)  e­a allt a­ 600.000 skildinga ß mßnu­i (30.000 kr.), sem eru tv÷f÷ld laun kennara Ý grunnskˇla. "Ůetta er kannski ekki miki­, en nˇg til a­ fŠ­a og klŠ­a fj÷lskylduna og borga skˇlagj÷ld fyrir b÷rnin", segi Sam.

 

Vi­ sem b˙um Ý Kampala dŠsum yfir umfer­inni og sjßum hvernig ßstandi­ versnar me­ hverjum deginum sem lÝ­ur, en Úg, sem ß­ur kvarta­i yfir umfer­arteppunni milli ReykjavÝkur og Hafnarfjar­ar milli ßtta og nÝu ß morgnana virka daga, fŠri n˙ ■ß lei­ daglega me­ bros ß v÷r og fullur ■akklŠtis yfir gatnakerfinu, ÷rygginu og umfer­armenningunni sem ■ar er Ý bo­i.

 

facebook
UM HEIMSLJËS 

Heimsljˇs - veftÝmarit um ■rˇunarmßl er gefi­ ˙t af Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands. Ritinu er Štla­ a­ glŠ­a umrŠ­u um ■rˇunarmßl og gefa ßhugas÷mum kost ß a­ fylgjast me­ ■vÝ sem hŠst ber hverju sinni. Efni veftÝmaritsins ■arf ekki endilega a­ endurspegla stefnu ŮSS═.

 

Skrßi­ ykkur Ý ßskrift ß heimasÝ­unni, www.iceida.is og lßti­ vinsamlegast a­ra me­ ßhuga ß ■rˇunarmßlum vita af tilvist veftÝmaritsins. Allar ßbendingar um efni eru vel ■egnar.

 

Ůeir sem vilja senda okkur ßbendingu um efni e­a afskrß sig af netfangalista eru vinsamlegast be­nir um a­ senda slÝk erindi ß netfangi­ iceida@iceida.is. Ritstjˇri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is

.

Vi­ bi­jumst velvir­ingar ß ■vÝ a­ geta ekki nota­ Ýslenskar gŠsalappÝr Ý vi­t÷lum en bandarÝskt sni­mˇt VeftÝmaritsins leyfir ekki notkun ■eirra.

 

Bestu kve­jur, ┌tgßfu- og kynningardeild ŮSS═

 

ISSN 1670-8105