gunnisal
Heimsljˇs
veftÝmarit um ■rˇunarmßl
8. ßrg. 260. tbl.
25. febr˙ar 2015

Rřni ß Kalangalaverkefni hafin:

Hlusta­ eftir r÷ddum heimamanna og ßrangur metinn Ý lok tÝu ßra samstarfs

 

┴ fundi me­ heimam÷nnum Ý Kalangala. Ljˇsmynd: SJH
Innri rřni ß hÚra­s■rˇunarverkefni ŮSS═ Ý KalangalahÚra­i ß ViktorÝuvatni Ý ┌ganda er hafin. ═ lok ■essa ßrs lřkur verkefninu formlega eftir tÝu ßra samstarf vi­ hÚra­sstjˇrnina, en n˙ er Štlunin a­ vega og meta hvernig best megi tryggja ■ann ßrangur sem nß­st hefur me­an ŮSS═ og hÚra­sstjˇrn undirb˙a samstarfslok.

 

A­ s÷gn Stefßns Jˇns Hafstein svi­sstjˇra eftirfylgni og ßrangurs hjß ŮSS═ er ekki er um eiginlega ytri ˙ttekt a­ rŠ­a, heldur ßform um a­ rřna til hlÝtar ■ß verkefnis■Štti sem n˙ eru Ý framkvŠmd og meta hvernig best megi skila ■eim Ý hendur heimamanna ß endanum. ŮSS═ fÚkk ˇhß­an rß­gjafa, Dr. Odoch, frß ┌ganda til a­ fara fyrir rřninni, en hann gj÷r■ekkir til sveitarstjˇrnarmßla Ý ┌ganda. Fyrir h÷nd ŮSS═ tekur Stefßn Jˇn Hafstein ■ßtt Ý verkinu.

 

"Meginmarkmi­ er a­ hlusta eftir r÷ddum heimamanna," segir Stefßn Jˇn sem er ˙t ß eyjunum ■essa dagana. "Fyrstu dagana var rŠtt Ýtarlega vi­ kj÷rna fulltr˙a og starfsmenn hÚr­asstjˇrnar Kalangala, en Ý gŠr hˇfust svo vettvangsfer­ir ■ar sem rŠtt er vi­ millistjˇrnendur ˙ti ß vettvangi og haldnir fundir me­ hˇpum Ý ■orpum um ■a­ sem ß ■eim brennur eftir ■etta langa samstarf. Verkefni­ hefur einkum mi­a­ a­ ■vÝ a­ byggja upp stjˇrnsřslustigi­ og getu ■ess til a­ ■jˇna Ýb˙um, en auk ■ess beinst beint a­ tilteknum ■ßttum, svo sem l÷ndunarst÷­vum fyrir fisk og bŠttri menntun grunnskˇlabarna."

 

Stefßn Jˇn kynnti verkefni­ fyrir heimam÷nnum ß mßnudag og sag­i ■etta fyrsta skrefi­ Ý samrß­sferli vi­ ŮSS═ um ■a­ hvernig best vŠri a­ haga lokum ■essa ■rˇunarverkefnis ■annig a­ allir stŠ­u frß bor­i ßnŠg­ir og sßttir vi­ hvernig ßrangur hef­i veri­ sta­festur til lengri tÝma.

 

Heimsˇkn til Radio Quelimane Ý MˇsambÝk - FM 94.5:

SjßlfstŠ­ir fj÷lmi­lar eru r÷dd almennings og ein helsta forsenda lř­rŠ­is■rˇunar Ý AfrÝkurÝkjum

 

Enginn fj÷lmi­ill er  jafn ˙tbreiddur og ßhrifamikill eins og ˙tvarpi­, sÚrstaklega me­al fßtŠkra Ý sveitum ■rˇunarrÝkja ■ar sem ˙tvarp er oft ß tÝ­um eini fj÷lmi­illinn. Ůar er ˙tvarp ekki a­eins frÚttami­ill heldur lÝka ÷ryggistŠki og gegnir mikilvŠgu frŠ­slu- og menningarhlutverki. ┌tvarp nŠr til ■eirra sem minnst mega sÝn, ■eirra ˇlŠsu og f÷tlu­u, unga fˇlksins og fßtŠkra. 

 

Heimsljˇs heimsˇtti litla ˙tvarpsst÷­ Ý Quelimane Ý MˇsambÝk, h÷fu­borg ZambezÝufylkis, eina af m÷rgum sjßlfstŠ­um ˙tvarpsst÷­vum sem eiga a­ild a­ Forcom, regnhlÝfarsamt÷kum sem Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands og fleiri fulltr˙ar framlagsrÝkja sty­ja vegna stu­nings samtakanna vi­ ˇhß­ar ˙tvarpsst÷­var. ŮŠr eru mikilvŠgur hlekkur Ý lř­rŠ­is■rˇun og oft ß tÝ­um umdeildar ■egar ■Šr ganga fram fyrir skj÷ldu Ý barßttumßlum almennings og spyrja stjˇrnv÷ld ˇ■Šgilegra spurninga. M÷rgum ˙tvarpsst÷­vum hefur veri­ loka­ af yfirv÷ldum og starfsfˇlki hˇta­, sÚrstaklega Ý a­draganda kosninga, og ■ß veitir Forcom starfsfˇlki me­al annars l÷gfrŠ­ilegan stu­ning en samt÷kin hafa undir sÝnum verndarvŠng 45 ˙tvarpsst÷­var vÝ­s vegar Ý MˇsambÝk.

┌tvarp Quelimane
┌tvarp Quelimane
Laura Arnaldo

Hjß Radio Quelimane vinna flestir launalaust sem sjßlfbo­ali­ar og ■ar er ungt fˇlk ßberandi sem er a­ stÝga fyrstu skref sÝn Ý dagskrßrger­. Laura Arnaldo er sautjßn ßra og vinnur sem sjßlfbo­ali­i me­ skˇlanum og sÚr um vikulegan ■ßtt fyrir b÷rn um rÚttindi ■eirra. H˙n er b˙in a­ vinna hjß ˙tvarpsst÷­inni Ý tv÷ ßr og segist hafa stokki­ ß ■etta tŠkifŠri til ■ess a­ hafa ßhrif, og til ■ess a­ veita b÷rnum Ý samfÚlaginu r÷dd, jafnframt ■vÝ sem h˙n segist hafa vilja­ vita hva­ felist Ý starfi frÚttamanns. H˙n hefur ßhuga ß a­ leggja fyrir sig frÚttamennsku Ý framtÝ­inni.

 

Klara Mist Pßlsdˇttir starfsnemi Ůrˇunarsamvinnustofnunar Ý MˇsambÝk rŠddi vi­ Lauru og tali­ barst me­al annars a­ st÷­u unglingsst˙lkna en eins og kom fram Ý frÚtt Heimsljˇss fyrir nokkru og Ý kvikmyndabroti eru margar barnungar st˙lkur Ý sveitum MˇsambÝk or­nar mŠ­ur og eiginkonur. Laura segir a­ unglingsst˙lkur Ý ■Úttbřlinu sÚu betur upplřstar en stelpur Ý sveitum sem hafi einfaldlega minni a­gang a­ upplřsingum um unglingsßrin, barnahjˇnab÷nd, getna­arvarnir, kynsj˙kdˇma; til dŠmis hvernig megi for­ast HIV smit. H˙n segir a­ ■essi skortur ß frŠ­slu lei­i til ■ess a­ ungar st˙lkur giftist og ver­i barnshafandi mj÷g ungar. Enn eimi eftir af gamla hugsunarhŠttinum a­ stelpur eigi ekki a­ lŠra heldur vera heima, elda matinn, sŠkja vatni­ og hugsa um b÷rn; ■essi afsta­a til st˙lkna sÚ ■ˇ a­ lÝ­a undir lok. Menntun sÚ ekki lengur forrÚttindi strßka heldur almennt vi­horf a­ foreldrar vilji mennta b÷rnin sÝn. Al■jˇ­adagur st˙lkubarnsins 11. oktˇber hafi ß sk÷mmum tÝma breytt miklu en ■ann dag, segir Laura, a­ farnar sÚu barßttug÷ngur vÝ­a um land til a­ vekja athygli ß rÚttindum stelpna.

 

Raido Quelimane er lÝtil ˙tvarpsst÷­ og a­sta­an er ekki upp ß marga fiska eins og sÚst Ý me­fylgjandi kvikmyndabroti. Hins vegar eru ßhrif ˙tvarpsst÷­varinnar mikil og metna­ur hjß starfsfˇlki a­ frŠ­a hlustendur og lßta r÷dd ■eirra heyrast ˙t Ý samfÚlagi­.

 

ŮvÝ er vi­ a­ bŠta a­ Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands vinnur me­ UNICEF - Barnahjßlp Sameinu­u ■jˇ­anna - Ý ZambezÝufylki a­ ■riggja ßra verkefni um umbŠtur Ý vatns- og salernismßlum Ý fimm sveitahÚru­um. 

 

The media and development/ D+C 

Too Young To Marry/ UNICEF 

┌tvarpsst÷­var Ý ZambezÝufylki 

Preparation is key to improving lives at community radios/ UNICEF 

VÝsir a­ almannatryggingum Ý AfrÝku:

Gripi­ til mikilvŠgra ˙rrŠ­a Ý kj÷lfar kreppu til a­ draga ßfram ˙r fßtŠkt

Íryggisnet Ý sunnanver­ri AfrÝku/ Al■jˇ­abankinn
Íryggisnet Ý sunnanver­ri AfrÝku/ Al■jˇ­abankinn

  Ůegar efnahagskreppan rei­ yfir heiminn fyrir fßeinum ßrum fˇlst Ý henni ˇgn vi­ ■Šr framfarir sem h÷f­u or­i­ Ý barßttunni gegn fßtŠkt. SamkvŠmt nřrri skřrslu Al■jˇ­abankans tˇkst a­ afstřra a­ hluta til neikvŠ­um ßhrifum kreppunnar me­ ■vÝ a­ koma ß laggirnar vÝsi a­ almannatryggingum e­a ÷ryggisneti fyrir ■ß varnarlausustu. A­ mati skřrsluh÷funda sem sko­u­u slÝk ˙rrŠ­i Ý 22 AfrÝkurÝkjum reyndust ■au mikilvŠgt tŠki til a­ draga ˙r fßtŠkt og auka velsŠld.


 
═ skřrslunni sem ber yfirskriftina "Reducing Poverty and Investing in People: The New Role of Safety Nets in Africa" er ■vÝ lřst hvernig slÝk ÷ryggisnet hafi me­ margvÝslegum hŠtti stu­la­ a­ ■vÝ a­ draga ˙r fßtŠkt. Me­ ˙ttektum hafi veri­ fŠr­ur s÷nnur ß a­ ˙rrŠ­in hafi gert fßtŠkum heimilum kost ß ■vÝ a­ tryggja matar■÷rf fj÷lskyldunnar, vernda eigur eins og b˙pening og fjßrfesta Ý heilsu og menntun barnanna.

 

Ůrßtt fyrir augljˇsan ßvinning af slÝkum ˙rrŠ­um benda skřrsluh÷fundar ß a­ Ý flestum ■eim AfrÝkurÝkjum sem rannsˇknin nß­i til sÚu ÷ryggisnetin of brotakennd og of lÝtil til ■ess a­ vernda ■ß fßtŠkustu ß markvissan hßtt. ١ sÚu dŠmi ■ess a­ slÝk ˙rrŠ­i sÚu a­ ■rˇast upp Ý vÝsi a­ almannatryggingum, me­al annars Ý E■ݡpÝu, KenÝa, MˇsambÝk, R˙anda og TansanÝu. ═ skřrslunni segir a­ ˙rrŠ­in hafi ■rˇast upp ˙r vi­br÷g­um vi­ ney­arßstandi ■egar stjˇrnv÷ld reyndu a­ tryggja matargj÷f ß ■urrkatÝmum e­a ß ÷­rum tÝma ■egar matar÷ryggi var lÝti­. N˙ sÚu ˙rrŠ­in komin Ý fastari skor­ur og stu­ningurinn reglubundinn me­ til dŠmis beingrei­slum til fj÷lskyldna sem berast Ý b÷kkum. Ůß sÚ vÝ­a b˙i­ a­ innlei­a betri lei­ir til gagna÷flunar og eftirlits ■annig a­ stu­ningurinn fari ÷rugglega til ■eirra fj÷lskyldna sem mest ■urfa ß honum a­ halda.

Stˇra bananamßli­ Ý ┌ganda:

Tekist ß um erf­abreytta banana hjß ■jˇ­ sem bor­ar ■ß alla daga

 

Ůa­ fer eftir ■vÝ hver svarar spurningunni um erf­abreytt matvŠli hvort liti­ sÚ ß ■au sem lausn ß vannŠringu og hungri Ý heiminum e­a ˇgn vi­ lÝfrÝki­ og umhverfi­. ═ nřlegri grein Ý vefritinu The Verge fjallar Bill Gates - sem er gestaritstjˇri vefritsins - me­al annars um stˇra bananamßli­ Ý ┌ganda og tekur ■a­ sem dŠmi um deilurnar um erf­abreytt matvŠli.

 

═b˙ar ┌ganda bor­a tŠplega hßlft kÝlˇ af ban÷num ß dag, meira en nokkur ÷nnur ■jˇ­ Ý heiminum. Ůessari ˇmissandi fŠ­utegund er ˇgna­ af sj˙kdˇmi af v÷ldum veira sem valda visnun og lřsa sÚr Ý ■vÝ a­ stofn bananapl÷ntunnar ver­ur a­ mauki, laufin skrŠlna og ß endanum ey­ileggst uppskeran.

Bill Gates: Geta erf­abreytt matvŠli ˙trřmt hungri fyrir 2030?
Bill Gates: Geta erf­abreytt matvŠli ˙trřmt hungri fyrir 2030?

Bill Gates rekur Ý greininni s÷gu ■essa sj˙kdˇms Ý ban÷num en hans var­ fyrst vart Ý ┌ganda ßri­ 2001. Allar tilraunir bŠnda me­ skordřraeitur, eitrunarefni og a­rar a­fer­ir hafa reynst ßrangurslausar vi­ a­ st÷­va ˙tbrei­slu veirunnar. ┴ ■remur ßrum drˇst bananauppskeran saman um helming. Um mi­bik ┌ganda var ßstandi­ verst ■ar sem ßtta af hverjum tÝu pl÷ntum skrŠlnu­u og leiddu til ■ess a­ engin uppskera var­ ß heilu ÷krunum.

 

VÝsindamenn vi­ Rannsˇknarmi­st÷­ landb˙na­arins Ý ┌ganda (NARO) hafa b˙i­ til erfi­abreytta banana me­ ■vÝ a­ setja grŠnpipargen inn Ý erf­amengi banana. Nřja geni­ vir­ist kalla fram ferli sem drepur sřktar frumur og bjargar ■annig pl÷ntunni. Rannsˇknarmi­st÷­in er rei­ub˙in a­ lßta frŠin af hendi ˇkeypis en ■ar sem engin regluger­ um erf­abreytt matvŠli er til sta­ar Ý ┌ganda hafa stjˇrnv÷ld ■urft a­ hlÝta varkßrri stefnu um ■essa tŠkni ß grundvelli Cartagena bˇkunarinnar frß ßrinu 2000.

 

Fram kemur Ý greininni Ý The Verge a­ stjˇrnv÷ld Ý ┌ganda Ýhugi a­ leggja fram frumvarp til laga sem myndi heimila erf­abreytt matvŠli, ■ar ß me­al bananafrŠin sem verjast illskeyttu veirunni, en matvŠlafrŠ­ingar ˇttast a­ slÝkt myndi opna lei­ fyrir al■jˇ­afyrirtŠki me­ řmiss konar erf­abreytta framlei­slu og tilheyrandi marka­smisnotkun ß kostna­ smßbŠnda. Fyrir fßtŠka smßbŠndur gŠti slÝk heimild hins vegar or­i­ mj÷g til gˇ­s a­ ■vÝ gefnu a­ frŠin yr­u ˇkeypis ■vÝ ■eir hef­u ekki fjßrhagsleg rß­ til a­ kaupa dřr frŠ. Bent er me­al annars ß a­ erf­abreyttu bananarnir hafi veri­ ■rˇa­ir innlands af ˙g÷ndskum vÝsindam÷nnum og ■ar sem frŠjunum yr­i dreift ˇkeypis til bŠnda fŠri ekkert fjßrmagn ˙r landi.

 

Bananar eru eins og ß­ur sag­i ein mikilvŠgasta fŠ­a ■eirra 37 milljˇna manna sem b˙a Ý ┌ganda en 75% allra bŠnda rŠkta ■essa mikilvŠgu jurt. Landb˙na­ur er stˇr hluti af landsframlei­slunni, e­a um 23%, og 86% Ýb˙anna b˙a Ý dreifbřlinu. Fjˇr­ungur Ýb˙a ┌ganda eru sßrafßtŠkir og 40% barnanna vannŠr­, a­ ■vÝ er fram kemur Ý greininni. Hvort heimild til dreifingar ß erf­abreyttum frŠjum bananajurtarinnar myndu lei­a til ■ess a­ fŠ­u÷ryggi yr­i tryggt Ý ┌ganda er hins vegar ˇvÝst, a­ ■vÝ er fram kemur Ý greininni. Stjˇrnv÷ld ■urfa lÝka a­ takast ß vi­ ÷nnur vandamßl og stŠrri sem bÝ­a ■eirra: vaxandi ver­bˇlgu strax ß ■essu ßri sem myndi bitna har­ast ß ■eim fßtŠku og vinna gegn ■eim ßrangri sem ■egar hefur nß­st Ý barßttunni gegn fßtŠkt.

Ůa­ myndi ■ř­a hungursney­ ˇhß­ ■vÝ hvort erf­abreyttir bananar ver­a rŠkta­ir e­a ekki.

 

Bill Gates and The Verge: How technology will change the world by 2030 

Umbylting landb˙na­ar eitt mesta framfaramßl samtÝmans/ Kjarninn 

Heilbrig­ismßl:

WHO hvetur rÝkisstjˇrnir til a­ auka fjßrfestingar Ý barßttunni gegn sautjßn hitabeltissj˙kdˇmum

Al■jˇ­aheilbrig­isstofnun hvetur til aukinnar sˇknar gegn hitabeltissj˙kdˇmum.
Al■jˇ­aheilbrig­isstofnun hvetur til aukinnar sˇknar gegn hitabeltissj˙kdˇmum.

Al■jˇ­aheilbrig­isstofnunin (WHO) hvatti ß d÷gunum ■rˇunarrÝki til a­ fjßrfesta sem nemur einum BandarÝkjadal ß hvern Ýb˙a ß ßri fram til ßrsins 2030 Ý ■vÝ skyni a­ berjast gegn sautjßn hitabeltissj˙kdˇmum. Me­ slÝkri fjßrfestingu telur WHO a­ bŠta megi heilsu og vellÝ­an r˙mlega 1,5 milljar­s manna.

 

SamkvŠmt ˙treikningum WHO ■arf 34 milljar­a BandarÝkjadala ß nŠstu sextßn ßrum Ý barßttuna gegn hitabeltissj˙kdˇmum en ■eir valda blindu, bŠklun og dau­a me­al Ýb˙a ■rˇunarrÝkjanna, einkum ■eirra fßtŠkustu. ═ frÚtt frß WHO segir a­ rÝkisstjˇrnir Šttu a­ ßtta sig ß ■eim ßvinningi sem felst Ý ■vÝ a­ styrkja mannau­inn. SlÝk fjßrfesting myndi skila sÚr fljˇtt til baka, eins og fram kemur Ý Ýtarlegri skřrslu sem stofnunin hefur sent frß sÚr af ■essu tilefni. Yfirskrift hennar er: "Investing to overcome the impact of neglected tropical diseases". Ůar er lřst Ýtarlega a­ger­um sem rß­ast ■arf Ý til a­ verjast umrŠddum sj˙kdˇmum.

 

═ skřrslunni kemur fram a­ mikill ßrangur hafi nß­st ß sÝ­ustu ßrum vi­ a­ draga ˙r hŠttulegum hitabeltissj˙kdˇmum me­ ÷flugum ˙rrŠ­um Ý ■ßgu ■eirra fßtŠkustu. Nefnt er sem dŠmi a­ ß ßrinu 2012 hafi r˙mlega 800 milljˇnir manna fengi­ me­fer­ vi­ a­ minnsta kosti einum af ■essum vanrŠktu hitabeltissj˙kdˇmum. ┴ sÝ­asta ßri, 2014, hafi a­eins 126 tilvik veri­ skrß­ vegna gÝneu-ormsins (Dracunculiasis) bori­ saman vi­ tŠplega 1800 ßri­ 2010 og 3,5 milljˇn sj˙kdˇmstilfelli um mi­jan nÝunda ßratug sÝ­ustu aldar. ┌trřming sj˙kdˇmsins sÚ raunhŠf ver­i ßfram lagt fÚ til h÷fu­s sj˙kdˇminum.

 

A­ mati WHO nŠmu ˙tgj÷ld vegna ■essa ßtaks a­eins 0,1% af ˙tgj÷ldum ■rˇunarrÝkjanna til heilbrig­ismßla ß ßrabilinu 2015-2030.

 

WHO urges developing countries to fund tropical diseases fight/ Reuters 

B÷rnum rŠnt til a­ gegna hermennsku:

UNICEF fordŠmir brottnßm barna af vopnu­um hˇpum Ý Su­ur-S˙dan

89 b÷rnum rŠnt Ý Su­ur-S˙dan/AFP
89 b÷rnum rŠnt Ý Su­ur-S˙dan/AFP

UNICEF fordŠmir brottnßm hˇps drengja, allt ni­ur Ý 13 ßra aldur, sem voru numdir ß brott af vopnu­um hˇpi nßlŠgt Malakal Ý nor­urhluta Su­ur-S˙dan ß laugardaginn. SamkvŠmt frÚtt ß vef UNICEF ß ═slandi voru drengirnir, lÝkast til 89 talsins, a­ ■reyta prˇf Ý kennslumi­st÷­ ■egar rß­ist var ß bygginguna og ■eir teknir.

═ frÚttinni segir a­ ■˙sundir manns sÚu ß vergangi Ý Su­ur-S˙dan, einkum Ý nor­urhluta landsins, vegna ßtakanna. "Vitni segja a­ vopna­ir hermenn hafi umkringt bŠinn Wau Shilluk og gengi­ h˙s ˙r h˙si og teki­ alla drengi eldri en 12 ßra me­ valdi," segir UNICEF.

 

Jonathan Veitch, framkvŠmdastjˇri UNICEF Ý Su­ur-S˙dan, hefur krafist ■ess a­ hˇpurinn sleppi b÷rnunum strax og hann hefur sagt a­ brottnßm barna og a­ nota ■au sem hermenn ey­ileggi fj÷lskyldur og samfÚl÷g. "B÷rn ver­a fyrir ˇheyrilegu ofbeldi, ■au missa tengsl vi­ fj÷lskyldur sÝnar og ver­a af skˇlag÷ngu," er haft eftir honum.

 

UNICEF hefur undanfarnar vikur beitt sÚr fyrir frelsun hundru­a barna ˙r vopnu­um hˇpum. UNICEF minnir alla sem a­ mßlinu koma ß a­ ■a­ a­ nota b÷rn til hermennsku er alvarlegt brot ß al■jˇ­al÷gum.

 

Nßnar

UNICEF condemns new child abductions by armed group in South Sudan/ UNICEF 

Valdarßn Ý kyrr■ey Ý Simbabve?

Robert Mugabe 91 ßrs/ AFP
Robert Mugabe 91 ßrs/ AFP

Stjˇrnmßlaskřrendur hafa gefi­ til kynna a­ valdarßn hafi veri­ frami­ Ý kyrr■ey Ý Simbabve. SamkvŠmt ■eim ˇsta­festu frÚttum hafa bŠ­i v÷ld Ý stjˇrnarflokknum og rÝkisstjˇrninni veri­ fŠr­ Ý hendur Grace Mugabe, eiginkonu hins aldra­a forseta, Roberts Mugabe. Sjßlfur hÚlt forsetinn glŠsilega afmŠlisveislu ß d÷gunum ■egar hann fagna­i 91 ßrs afmŠli sÝnu. Ůß s÷g­u stu­ningsmenn hans a­ forsetinn vŠri nˇgu vel ß sig kominn til a­ stjˇrna landinu Ý m÷rg ßr enn og sjßlfur hefur hann upplřst a­ hann hyggist bjˇ­a sig fram Ý forsetakosningum 2018.

 

Efnahagur Simbabve er Ý r˙st, ˇ­aver­bˇlga geisar og peningar eru ver­litlir.

  

Varar vi­ and˙­ ß innflytjendum

 

Ban Ki-moon, a­alframkvŠmastjˇri Sameinu­u ■jˇ­anna vara­i ß d÷gunum vi­ ■vÝ a­ andstŠ­ingar innflytjenda og "÷fgamenn ■rÝfist ß ˇumbur­aralyndi hvers annars me­ banvŠnum aflei­ingum." Hann sag­i Ý rŠ­u ß rß­stefnu sem BandarÝkjastjˇrn hÚlt Ý Washington a­ al■jˇ­asamfÚlagi­ yr­i a­ taka h÷ndum saman en ofbeldishneig­ar ÷fgastefnur voru umrŠ­uefni ß rß­stefnunni. 

 

"Sameinu­u ■jˇ­irnar vinna a­ ■vÝ a­ leggja brřr ß milli manna. Hafi­ hugfast a­ ■egar lei­togar hvetja samfÚl÷g til a­ einangra sig e­a hlaupast ß brott, fagna ÷fgamenn," er haft eftir Ban Ki-moon ß frÚttavef UNRIC, Upplřsingaskrifstofu SŮ fyrir Vestur-AfrÝku.

 

A­alframkvŠmdastjˇrinn tilkynnti a­ Sameinu­u ■jˇ­irnar myndu kynna heildstŠ­a ߊtlun til a­ verjast ofbeldishneig­um ÷fgastefnum ß Allsherjar■inginu sÝ­ar ß ■essu ßri.

 

Nßnar 

 

┴hugavert

Sida 50 ňr, 1965-2015/ SIDA
-
In world's poorest slums, landfills and polluted rivers become a child's playground/ PBS
-
Politics on two wheels: motorcycle taxis and divergent development in Rwanda and Uganda, eftir Tom Goodfellow/ AfricanArguments
Interview: Julia Gillard on education and development for #KAPTalks
Interview: Julia Gillard on education and development for #KAPTalks
Why this fuss about midwives?, eftir Anders Molin/ Midwives4All
-
Easily distracted but vital; what NGOs really think about journalists/ TheGuardian
2015 InterAction Photo Contest
2015 InterAction Photo Contest
Angelina Jolie protests child marriage: Ms. magazine/ WashingtonTimes
-
3 Things the Next USAID Administrator Should Focus On, eftir Benjamin Leo/ CGDev
-
Population and the Pope, eftir Peter Singer/ Project-Syndicate
-
IDPs, refugees, and violent extremism: From victims to vectors of change, eftir Khalid Koser/ Brookings
-
On the trail of Africa's biggest international bike race/ TheGuardian
-
Fact of the day: By 2030, 4 billion people will live in cities/ ONE
Stronger Together
Stronger Together
Top 10 myths about child marriage/ UNFPA
-
6 Guys who think girls can change the world/ ONE
-
The lone seven-year-olds leaving home and country behind/ BBC
-
Why the World Is So Bad at Tracking Dirty Money, eftir Charles Kenny/ Bloomberg
-
These Dudes Got Tired Of Babies Dying At Birth, So They're Saving Them With Their Phones/ Upworthy
-
Melinda Gates: If you empower women, you empower all/ CNN (myndband)
-
What Boko Haram's Widening War Means for Refugees, eftir Joshua Meservey/ AtlanticCouncil
-
The Karma of Boko Haram, eftir ADAOBI TRICIA NWAUBANI/ NYT
-
EUROPEAN POLICY: "We must take seriously our own promises", eftir Dirk Messner/ D+C
-
World Report 2015: Rights Aren't Wrong in Tough Times/ GlobalPolicy
-
Vi mňste b÷rja prata om tekniskt bistňnd, eftir Anna Sturesson/ Bistandsdebbaten.se
Healthcare In Africa? There's An App For That | TakePart World
Healthcare In Africa? There's An App For That | TakePart World
Focus on Poverty: Taking aid to the next level, eftir Roger Williamson/ SciDev
-
The future of design: texting cows and life-saving toilets/ TheGuardian
-
Gender Equality as a Development Goal, eftir BJěRN LOMBORG/ Projec-Syndicate
-
Why are there still so many hungry people in the world?, eftir Hilal Elver/ TheGuardian
-
Engaging citizens: a game changer for development?, eftir Mario Marcel/ Al■jˇ­abankablogg
-
Does economics have "an Africa problem?", eftir Morten Jerven/ AfricanArguments
-
On the trail of Africa's biggest international bike race/ TheGuardian

Erindi um st˙lkur, menntun og frjßls fÚlagasamt÷k

 

AfrÝka 20:20 og MARK - Mi­st÷­ margbreytileika- og kynjarannsˇkna ß fÚlagsvÝsindasvi­i Hßskˇla ═slands bo­a til mßlstofu mßnudaginn 9. mars nk.

Efni: 'Bßgstaddar' st˙lkur, menntun og frjßls fÚlagasamt÷k Ý Kampala, Uganda
Fyrirlesari: Selma Sif ═sfeld Ëskarsdˇttir MA Ý ■rˇunarfrŠ­i
Sta­ur: Ingjaldssalur, Hßskˇlatorgi Hßskˇla ═slands
Stund: 9. mars kl. 17:00-18:30

═ erindi sÝnu mun Selma Sif fjalla um styrktarverkefni ß vegum frjßlsra fÚlagasamtaka Ý Kampala og hvernig kyn er ßhrifavaldur ■egar kemur a­ slÝkum verkefnum og a­gengi a­ menntun, ■ar sem m÷rg fÚlagasamt÷k velja a­ styrkja a­eins st˙lkur til nßms. Samhli­a ■essum verkefnum er dregin upp einsleit mynd af bßgst÷ddum st˙lkum Ý ■rˇunarrÝkjum.

Mßlstofan er opin ÷llu ßhugafˇlki um mßlefni­!

 

FrŠ­igreinar og skřrslur
FrÚttir og frÚttaskřringar
 
-
-
-
-
-
-
-
Diana Ohlbaum on USAID transformation
Diana Ohlbaum on USAID transformation
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Liberian students return amid Ebola fears
Liberian students return amid Ebola fears
-
-
-
-
-
Sagan ß bak vi­ n÷fnin 805
Sagan ß bak vi­ n÷fnin 805
-
-
-
-
-
-
-
AfrÝkuball og a­alfundur

 

┴rlegt AfrÝkuball AfrÝku 20:20 ver­ur haldi­ Ý I­nˇ ß f÷studaginn, 27. Mars kl. 21:30-02:00. Dansa­ ver­ur vi­ afrÝska dŠgurtˇnlist, DJ Kito og Bangoura band mun m.a. kynna efni af nřrri hljˇmpl÷tu sinni.

 

═ nŠsta mßnu­i ver­ur a­alfundur AfrÝku 20:20. Hann ver­ur haldinn 12. mars kl. 17 til 19 Ý Kaffi ParÝs vi­ Austurv÷ll (kjallara). Allt ßhugafˇlk um mßlefni AfrÝku sunnan Sahara er hvatt til a­ mŠta ß fundinn.


gsal

Uppbyggilegar frÚttir: neikvŠ­ni tortÝmir bŠ­i fj÷lmi­lum og lř­rŠ­i

 

- eftir Gunnar Salvarsson ˙tgßfu- og kynningarstjˇra Ůrˇunarsamvinnustofnunar ═slands

 

Kynnningarmyndband um Path Appears
Kynnningarmyndband um Path Appears

Myndin af heiminum eins og hann birtist okkur Ý fj÷lmi­lum er eins og ■˙sund bita p˙sluspil af ver÷ldinni ■ar sem vantar a­ minnsti kosti sj÷ hundru­ bita. Heimsmyndin mˇtast a­ stˇrum hluta af fj÷lmi­lum en lÝka gegnum skˇlag÷ngu og sjßlfsprottinn ßhuga ß ■vÝ a­ afla upplřsinga um j÷r­ina og Ýb˙a hennar. 


 
Lř­heilsufrŠ­ingurinn og t÷lfrŠ­ig˙r˙inn Hans Rosling sřndi ═slendingum Ý H÷rpu sÝ­astli­i­ haust a­ heimsmynd okkar vŠri brenglu­ lÝkt og annarra Vesturlandab˙a sem hann hefur messa­ yfir. Hann sřndi fram ß a­ jßkvŠ­a ■rˇunin Ý heiminum ß sÝ­ustu ßratugum hefur fari­ framhjß okkur flestum a­ miklu leyti - og augljˇslega framhjß frÚttam÷nnum.

 

Nicholas Kristof, bla­ama­urinn heimskunni hjß New York Times, segir a­ frÚttir sÚu fullir af mannlegum harmleikjum, mestu ■jßningum mannsins. Hann ˇttast a­ ■eir sem lesi og vilji hjßlpa gefist blßtt ßfram upp vegna ■ess hversu yfir■yrmandi vandamßlin sÚu. "╔g ˇttast a­ ßherslan ß ■a­ neikvŠ­a lei­i til uppgjafar hjß fˇlki. Vi­ ■urfum a­ segja frß framf÷rum til ■ess a­ hvetja fˇlk til dß­a," segir hann.  Og Kristof lÚt ekki sitja vi­ or­in tˇm ■vÝ undanfari­ hefur sjˇnvarpsst÷­in PBS sřnt ■Štti sem hann og bla­ama­urinn Sheryl WuDunn hafa unni­ og fjalla um nokkur af ßleitnustu vandamßlum veraldar. Heiti ■ßttanna er "Path Appears" og ■eir byggja ß samnefndri bˇk sem kom ˙t sÝ­astli­i­ haust.

 

En af hverju eru frÚttamenn alltaf svona neikvŠ­ir? Allir sem starfa hjß fj÷lmi­lum hafa fengi­ ■essa spurningu oftar en ■eir kŠra sig um a­ muna. Hef­bundna svari­ er: Vi­ erum ekki neikvŠ­ir, vi­ erum bara bla­amenn - og sÝ­an hefst l÷ng rŠ­a me­ ˙tskřringum ß ■eirri einf÷ldu sta­reynd a­ bla­amennska sn˙ist um veruleikann. Og sÝ­an spyrja ■eir ß mˇti: Ýmyndi­ ykkur ef vi­ hŠttum a­ segja frÚttir af hry­juverkam÷nnum sem střra far■ega■otum ß turna til ■ess eins a­ for­ast neikvŠ­ni. Ůa­ ■aggar yfirleitt ni­ur Ý fˇlki um stund.

 

Ůessi sÝ­asta mßlsgrein er efnislega ■řdd upp ˙r bˇk Ulriks Haagerups, frÚttastjˇra danska sjˇnvarpsins, sem Ý nřlegri bˇk sinni um uppbyggilegar frÚttir - Constructive News - heldur ■vÝ fram a­ neikvŠ­ni tortÝmi bŠ­i fj÷lmi­lum og lř­rŠ­inu. Bˇk hans er svar vi­ ■vÝ hvernig hŠgt er a­ bŠta bla­amennsku morgundagsins og hefur vaki­ heilmikla umrŠ­u me­al bla­amanna, a­ minnsta kosti ß Nor­url÷ndum eins og sjß mß ß krŠkjum Ý lok ■essarar greinar. Ulrik hefur fari­ milli landa me­ fyrirlestra um uppbyggilegar frÚttir og veri­ me­ nßmskei­ fyrir frÚttamenn innan EBU, sambands evrˇpskra sjˇnvarpsst÷­va. Haagerup fÚkk um sÝ­ustu helgi sÚrstaka vi­urkenningu frß Media Tenor International, rannsˇknarsetri Ý frÚttamennsku, fyrir frumkvŠ­i sitt a­ breyttum vi­horfum til frÚtta.


 
Helmut Smhmidt fyrrverandi kanslari Ůřskalands tekur undir me­ Haagerup og segir neikvŠ­ni fj÷lmi­la einhverju mestu ˇgn vi­ lř­rŠ­i, fˇlk fßi ranga mynd af veruleikanum og fj÷lmi­lar skapi ekki lei­toga heldur lř­skrumara.

 

grein Ínnu Lagercrantz frÚttastjˇra SR ß vef sŠnska sjˇnvarpsins fyrir nokkrum vikum er fjalla­ um nřja hugtaki­ og Ulrik Haagerup. "Kenning hans er einf÷ld," segir Anna. "Bla­amenn sjß ekki stˇru myndina. Vi­ f÷rum lei­  ŠsifrÚttamennskunnar Ý endalausri leit a­ ßt÷kum og drama, og h÷fum tilhneigingu til ■ess a­ skipta heiminum upp Ý tvennt, gerendur og fˇrnarl÷mb. Haagerup telur a­ s˙ hŠtta sÚ fyrir hendi a­ almenningur for­ist frÚttir og a­ fˇlk ver­i fjarrŠnt, ßhugalaust og kvÝ­i­," skrifar h˙n.

 

Anna segir a­ Haagerup kalli eftir frÚttum sem hvetji fˇlk til a­ leita lausna me­an verkefni bla­amanna Ý dag felist Ý "breaking news" - nřjum frÚttum sem eru a­ gerast. Uppbyggilegu frÚttirnir fjalli hins vegar um framtÝ­ina.

 

E­a eins og Haagerup sjßlfur vÝsar til upphafi annars kafla bˇkar sinnar me­ tilvitun Ý s÷ngtexta Fleetwood Mac: "Don┤t stop thinking about tomorrow. Yesterday┤s gone." ═ upphafi ■ess kafla segir danski frÚttastjˇrinn frß ■vÝ a­ hann hafi Ý g÷tusamkvŠmi me­ nßgr÷nnum sÝnum ßtt samtal vi­ unglingsst˙lku. Ůa­ samtal hafi sk÷mmu sÝ­ar leitt til ■ess a­ hann ßtta­i sig ß ■vÝ a­ starfsgrein hans vŠri ß villig÷tum. Til ■ess a­ hefja samrŠ­urnar spur­i Haagerup st˙lkuna hvernig vŠri Ý skˇlanum. Dreplei­inlegt, var svari­. "Vi­ fengum heimaverkefni. Og ■a­ er svo ÷murlegt. Vi­ eigum a­ horfa ß frÚttir og lesa dagbla­ frß upphafi til enda ß hverjum degi Ý HEILA viku. Ůa­ er svo ni­urdrepandi. Af hverju ■arf allt a­ vera svona neikvŠtt?," spur­i h˙n.

 

Anna Lagercrantz nefnir frumkv÷­lastarf Hans Rosling me­ GapMinder og hrˇsar honum fyrir a­ sřna fram ß "hversu f÷st vi­ erum Ý g÷mlum fordˇmum um fßtŠkt og sjßum ekki ■rˇunina Ý heiminum," eins og h˙n or­ar ■a­. "Sem frÚttamenn erum vi­ ■jßlfa­ir til ■ess a­ sjß neikvŠ­ar frÚttir. Vi­ veitum ■vÝ sjaldnast eftirtekt auk ■ess sem ■a­ hljˇmar yfirleitt alvarlegra ef řtt er undir ■a­ neikvŠ­a," skrifar Anna og telur a­ n˙ sÚ lag a­ gera breytingar Ý bla­amennsku.

 

Hva­ segja Ýslenskir bla­amenn vi­ ■vÝ? Geta ■eir hugsa­ sÚr a­ breg­a ˙t af ■eirri venju a­ lÝta ß vonda frÚtt sem gˇ­a frÚtt? 

  

 

 

facebook
UM HEIMSLJËS 

Heimsljˇs - veftÝmarit um ■rˇunarmßl er gefi­ ˙t af Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands. Ritinu er Štla­ a­ glŠ­a umrŠ­u um ■rˇunarmßl og gefa ßhugas÷mum kost ß a­ fylgjast me­ ■vÝ sem hŠst ber hverju sinni. Efni veftÝmaritsins ■arf ekki endilega a­ endurspegla stefnu ŮSS═.

 

Skrßi­ ykkur Ý ßskrift ß heimasÝ­unni, www.iceida.is og lßti­ vinsamlegast a­ra me­ ßhuga ß ■rˇunarmßlum vita af tilvist veftÝmaritsins. Allar ßbendingar um efni eru vel ■egnar.

 

Ůeir sem vilja senda okkur ßbendingu um efni e­a afskrß sig af netfangalista eru vinsamlegast be­nir um a­ senda slÝk erindi ß netfangi­ iceida@iceida.is. Ritstjˇri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is

.

Vi­ bi­jumst velvir­ingar ß ■vÝ a­ geta ekki nota­ Ýslenskar gŠsalappÝr Ý vi­t÷lum en bandarÝskt sni­mˇt VeftÝmaritsins leyfir ekki notkun ■eirra.

 

Bestu kve­jur, ┌tgßfu- og kynningardeild ŮSS═

 

ISSN 1670-8105