gunnisal
Heimsljós
veftķmarit um žróunarmįl
8. įrg. 253. tbl.
7. janśar 2015

Litiš um öxl og fram į veginn viš įramót:

Daušsföllum barna undir fimm įra aldri hefur fękkaš um helming!

Žrįtt fyrir žį oft į tķšum einsleitu neikvęšu mynd af heiminum sem fjölmišlar draga upp er sannleikurinn sį aš veröldin veršur stöšugt betri. Viš lifum einfaldlega bestu tķma ķ sögu mannkyns. Sķfellt fęrra fólk deyr af sjśkdómum og ofbeldi og strķšsįtök eru fęrri en nokkru sinni. Žaš dregur śr barnažręlkun og žeim börnum fjölgar meš hverju įrinu sem lifa hamingjusama ęsku į skólabekk. Hans Rosling minnti okkur į žessi atriši ķ Hörpu į įrinu žegar hann dró upp hverja myndina af annarri af ranghugmyndum okkar um heiminn og Vox fréttaveitan sló į svipaša strengi ķ grein nśna um įramótin. Žar er til dęmis bent į žęr frįbęru fréttir aš sķfellt fęrra fólk bżr viš sįrafįtękt.


Nżlišiš įr var merkilegt įr ķ alžjóšlegri žróunarsamvinnu, aš mati samtakanna ONE, en žar į bę hafa menn lķkt og margir ašrir litiš um öxl um žessi įramót og reynt aš meta įriš sem var aš kvešja. Flestar fréttir įrsins tengdust vįgestinum ķ Vestur-Afrķku, ebólunni, og löskušum heilbrigšiskerfum ķ žeim löndum žar sem faraldurinn geisar enn. Ójöfnušur var annaš hugtak sem rataši mjög oft ķ fréttir tengdar žróunarmįlum, biliš milli rķkra og fįtękra sem heldur įfram aš stękka, og fréttir af sama meiši voru algengar, m.a. um gagnsęi og barįttu gegn spillingu. Afar góšar fréttir bįrust af įrangri ķ barįttunni gegn HIV og alnęmi į sķšasta įri og stórkostleg fękkun varš lķka į daušsföllum vegna malarķu. En į lista ONE er žó įrangurinn hvaš barnadauša įhręrir tilkomumestur.

 

Ķ samantektinni um žaš sem hęst bar į įrinu segir aš į heimsvķsu hafi daušsföllum barna yngri en fimm įra fękkaš um hartnęr helming. Vķsaš er ķ tölur śr skżrslu UNICEF - Barnahjįlpar Sameinušu žjóšanna - frį 2014 žar sem fram kemur aš frį 1990 hafi daušsföllum barna ķ žessum aldurshóp fękkaš um 49%, frį 90 daušsföllum af hverjum eitt žśsund lifandi fęddum  börnum, nišur ķ 46 į įrinu 2013. Einhver stórfenglegasti įrangur ķ sögu mannkyns!, segir ONE.

 

Ķ öšru sęti į listanum yfir žaš sem hęst bar į nżlišnu įri er sś stašreynd aš žjóširnar sunnan Sahara ķ Afrķku er įfram sįrafįtękar. Vķsaš er ķ skżrslu Alžjóšabankans frį sķšasta įri žar sem fram kemur aš af žeim 26 žjóšum žar sem sįrafįtękt er yfir 40% séu ašeins tvęr EKKI ķ Afrķku sunnan Sahara.

 

ONE dregur fram ķ žrišja sęti žį jįkvęšu žróun sem oršiš hefur ķ barįttunni gegn fįtękt į heimsvķsu en dregiš hefur śr sįrafįtękt um 60% į įrunum 1990 til 2011. Įfram er vķsaš ķ skżrslu Alžjóšabankans og hér er fyrsta žśsaldarmarkmišiš ķ hnotskurn. Nś eru sįrafįtękir um einn milljaršur en voru 1,9 milljaršar įriš 1990. Ef reiknaš er śt frį mannfjölda hefur sįrafįtękum fękkaš śr 36% nišur ķ 14,5% - og žetta er glęsilegur įrangur, žótt ekki sé honum réttlįtlega skipt milli heimshluta.

 

Af öšrum merkisatrišum frį nżlišnu įri nefnir ONE Sušur-Sśdan og bólusetningarherferš ķ žvķ strķšshrjįša landi, óskaplegan mun į stöšu heilbrigšiskerfa mešal rķkra žjóša og snaušra og rafmagnsleysiš ķ Afrķku svo dęmi séu tekin,  en alls eru atrišin fjórtįn sem ONE tķundar ķ samantektinni.

Sameinušu žjóširnar - įrsyfirlit 2014 (Stutt śtgįfa)
Sameinušu žjóširnar - įrsyfirlit 2014 (Stutt śtgįfa)

 

Įtök og sjśkdómar

Fréttaveita Sameinušu žjóšanna tók lķka saman yfirlit yfir helstu atburši įrsins og nefndi ķ upphafi įtök, sjśkdóma, mannréttindabrot og fęšuóöryggi sem hafi markaš ósegjanlega mannlega harmleiki į įrinu 2014. Minnt er į aukiš ofbeldi öfgahópa og ebólufaraldurinn ķ vesturhluta Afrķku, įtökin ķ Gaza og óöldina ķ Śkraķnu.

 

Sżrland og ebóla

Reutersfréttastofan birtir annars konar yfirlit og freistar žess aš meta hvaša atburšir muni móta nżhafiš įr. Žar eru įtökin ķ Sżrlandi efst į blaši, ebólufaraldurinn, mansal og žręlahald, vonir um loftslagssamning,  valdatafl ķ Sušaustur-Asķu, draumur um frišarsamninga milli FARC og rķkisstjórnarinnar  ķ Kólumbķu, aukiš ofbeldi ķ noršurhluta Nķgerķu og sjįlbęr žróunarmarkmiš ķ staš žśsaldarmarkmiša svo dęmi séu nefnd.

 

Framtķšin

Ķ Business Insider ķ Bretlandi er reynt aš skyggnast enn lengra inn ķ framtķšina og žar er ķ fróšlegri samantekt horft fram til įrsins 2050. Žar er sagt ķ upphafi aš framtķšin hręši marga, m.a. loftslagsbreytingar, aukinn mannfjöldi og fękkun nįttśrulegra aušlinda, en ķ ljósi framfara bęši félagslegra og efnahagslegra, og tęknilegra, segir greinarhöfundur aš mikil įstęša sé til bjartsżni. Tilgreind eru fimmtįn atriši og žar er mešal annars bent į aš miklu fęrri börn deyi,  bóluefni og lękning gegn margvķslegum sjśkdómum verši įberandi, fįtęk lönd heyri sögunni til, heimurinn geti nżtt sér nįnast eingöngu endurnżjanlega hreina orku, aukiš jafnrétti kynjanna leiši til aukins hagvaxtar ķ heiminum og ķ samfélögum, įtökum fękki og langflestir verši lęsir.

 

Glęsileg framtķšar heimsmynd!

 

Žvķ er svo viš aš bęta aš Lilja Dóra Kolbeinsdóttir verkefnastjóri ŽSSĶ ķ Mósambķk skrifar įramótapistil ķ Heimsljósi dagsins og drepur į nokkur helstu mįlin sem voru ķ brennidepli ķ Afrķku į nżlišnu įri.

 

14 infographics of the biggest global development moments of 2014/ ONE 

2014: A look back at some of the year's major developments/ UNNewsCentre 

Our top 12 pressing issues in 2015/ Reuters 

 

Norręnt yfirlit įrsins 2014:

Svķar og Noršmenn ętla aš halda sig viš 1% framlög til žróunarmįla


Talsveršar sviptingar voru ķ žróunarmįlum į Noršurlöndunum į sķšasta įri bęši hvaš varšar įherslur og framlög. Finnar og Noršmenn hafa tilkynnt aš framlög til žróunarsamvinnu lękki į žessu įri mišaš viš įriš į undan en Danir og Svķar auka viš fjįrmagniš, bįšar žjóširnar nżta žó hękkunina aš mestu leyti til aš męta auknum kostnaši vegna hęlisleitenda. Ķslendingar boša óbreytt framlög milli įra og miklu lęgri en nokkur önnur norręn žjóš. Svķar og Noršmenn verša įfram meš um eitt prósent framlög til žróunarmįla og Danir 0,87%, Finnar lķkast til um 0,45% og lękka um tķu prósentustig, en Ķslendingar įfram meš um 0,2% .

 

Danmörk:

Stokkaš var upp ķ dönsku rķkisstjórninni ķ tvķgang sķšari hluta įrsins en frį žvķ hśn komst til valda įriš 2011 hafa veriš rįšherraskipti alls įtta sinnum. Samkvęmt fjįrlögum 2015 eru framlög til žróunarsamvinnu hękkuš milli įra og verša 0,87% af žjóšartekjum en hluta žeirra veršur rįšstafaš ķ kostnaš vegna komu hęlisleitenda. Į sķšasta įri nįmu opinber framlög til žróunarsamvinnu (ODA) 0,83%. Į įrinu voru samžykkt stefnurit ķ danskri žróunarsamvinnu um jafnrétti, mannréttindi og fjölbreytni. Žį var įkvešiš aš verja 13,8 milljónum dala ķ sérstakan sjóš eyrnamerktan réttindum kvenna. Ķ maķ 2016 halda Danir alžjóšlegu rįšstefnuna: Women Deliver.

 

Finnland:

Sex flokka samsteypustjórnin ķ Finnlandi var oršin aš fjögurra flokka rķkisstjórn sķšastlišiš haust eftir aš bęši Gręningjar og Vinstrabandalagiš sögšu skiliš viš rķkisstjórnina. Sirpa Paatero tók viš af Pekka Haavisto sem žróunarmįlarįšherra į įrinu. Efnahagur Finna er ķ djśpri kreppu, atvinnuleysi eykst og žjóšarframleišsla er svipuš og hśn var įriš 2006. Samkvęmt fjįrlagatillögum stjórnarinnar er rįšgert aš lękka framlög milli įra um 10% eša 90 milljónir evra. Hlutfall Finna til žróunarsamvinnu af žjóšartekjum nam į sķšasta įri 0,55%.

 

Noregur:

Fjįrlagatillögur fyrir įriš 2015 komu fram ķ október frį nżrri samsteypustjórn hęgri flokkanna og geršu rįš fyrir lękkun framlaga til žróunarsamvinnu śr 1,07% ķ 0,98%. Reiknaš er meš nišurskurši til stofnana Sameinušu žjóšanna um 20%. Žį fękkar samstarfslöndum Noršmanna um 32 milli įra. Įherslusviš Noršmanna į žessu įri verša fyrst og fremst žrjś: heilbrigšismįl, menntun og einkageirinn. Į žessum svišum leggja Noršmenn til aukiš fjįrmagn. Ennfremur auka Noršmenn framlög til fjįrfestinga ķ endurnżjanlegri orku ķ Afrķku.

 

Svķžjóš:

Minnihlutastjórn Jafnašarmanna og Gręningja mistókst aš fį fjįrlög samžykkt ķ lok sķšasta įrs og bošaš hefur veriš til nżrra žingkosninga ķ mars. Samkvęmt fjįrlagafrumvarpinu vilja stjórnvöld halda framlögum til žróunarsamvinnu viš 1,0% markiš. Lagt er til aš framlögin aukist śr 5,19 milljöršum Bandarķkjadala ķ 5,47 milljarša. Aukin framlög renna til barįttunnar gegn loftslagsbreytingum ķ žróunarrķkjum. Nżr žróunarmįlarįšherra er Isabella Lövin śr flokki Gręningja.

 

Ķsland:

Gunnar Bragi Sveinsson utanrķkisrįšherra tilkynnti sķšastlišiš haust aš lagt yrši fram frumvarp ķ įrsbyrjun 2015 um breytingar į lögum um alžjóšlega žróunarsamvinnu Ķslands žar sem Žróunarsamvinnustofnun Ķslands yrši lögš nišur og starfsemin fęrš inn ķ rįšuneytiš. Fyrr į įrinu hafši Žórir Gušmundsson hjį Rauša krossi Ķslands skrifaš skżrslu og lagt til aš žessi hįttur yrši hafšur į. Samkvęmt fjįrlögum 2015 veršur hlutfall Ķslands af žjóšartekjum til žróunarsamvinnu óbreytt frį fyrra įri, eša um 0,20%, en samkvęmt samžykktri žróunarsamvinnuįętlun fyrir įrin 2013-2016 įttu framlögin fyrir įriš 2013 aš vera komin ķ 0,35% af žjóšartekjum.

 
Tveir leištogafundir į įrinu um framtķš mannkyns:

2015: Evrópskt įr žróunarsamvinnu

Allt frį nķunda įratug sķšustu aldar hefur Evrópusambandiš tileinkaš tileinkaš hver įr įkvešnu žema sem hefur fengiš sérstaka athygli žaš įr.  Įriš 2015 er evrópskt įr žróunarsamvinnu og žetta er ķ fyrsta sinn sem žemaefni spannar yfiri sviš sem nęr śt fyrir įlfuna. Skżringin er sś aš įriš 2015 er gķfurlega mikilvęgt įr ķ alžjóšlegri žróunarsamvinnu og žar af leišandi fyrir framtķš mannkyns, eins og segir ķ kynningarefni ESB um įr žróunarsamvinnu.

 

Tvennt ber hęst į įrinu sem tengist alžjóšlegri žróunarsamvinnu, tveir risafundir žar sem marka į stefnu til framtķšar um annars vegar nż žróunarmarkmiš og hins vegar stefnu ķ loftslagsmįlum sem leysa į Kyoto samninginn af hólmi. Bįšir leištogafundirnar verša haldnir undir merkjum Sameinušu žjóšanna.

 

Fyrri fundurinn veršur haldinn ķ septenber en žį verša nż sjįlfbęr žróunarmarkmiš samžykkt um barįttuleišir gegn fįtękt, ójöfuši og umhverfiseyšingu. Sķšari fundurinn er į dagskrį ķ desember um ašgeršaįętlun gegn loftslagsbreytingum.

 

Why is 2015 important?, eftir Michael D. Higgins/ Dochas 

European Year for Development 2015 

THE EUROPEAN YEAR FOR DEVELOPMENT: A GREAT OPPORTUNITY TO SPARK DEBATE ON MILLENIUM DEVELOPMENT GOALS/ MarcoRecorder 

An historic chance to end poverty, eftir Jim Claren/ BelfastTelegraph 

 Ófullnęgjandi įrangur ķ barįttunni gegn męšradauša:

Hvetja til samhęfingar WASH verkefna og heilbrigšisžįtta sem snśa aš męšrum

Móšir meš nżfętt barn į fęšingardeild sjśkrahśssins ķ Monkey Bay, Malavķ, sem byggt var fyrir ķslenskt žróunarfé. Ljósm. gunnisal

 

Barįttan gegn męšradauša hefur ekki gengiš sem skyldi og žśsaldarmarkmišin į žvķ sviši verša lķkast til lengst frį takmarkinu žegar žau verša gerš upp ķ įrslok. Żmsar stofnanir og samtök į sviši heilbrigšismįla sendu frį sér skżrslu į dögunum meš hvatningu til žeirra sem vinna aš nżjum žróunarmarkmišum aš setja hreint drykkjarvatn, hreinlęti og salernisašstöšu ķ forgang til žess aš draga śr męšradauša en 289 žśsund konur deyja įrlega viš aš fęša barn eša vegna erfišleika į mešgöngu - 800 konur dag hvern.

 

Lķfi męšra og barna er stefnt ķ hęttu vegna skorts į hreinu vatni, skorts į hreinlętisašstöšu og of fįum salernum, segir ķ skżrslunni sem er sameiginleg śtgįfa WaterAid, London School of Hygiene & Tropical Medicine, Alžjóšaheilbrigšis-stofnunarinnar (WHO), UNICEF, Mannfjöldastofnunar Sameinušu žjóšanna og Share rannsóknarhópsins. Aš mati skżrsluhöfunda vęri hęgt aš draga stórlega śr męšradauša meš žvķ aš kippa žessum mikilvęgu atrišum ķ lišinn, hreinu vatni, góšri salernisašstöšu og góšu hreinlęti.

 

Skżrslan nefnist From joint thinking to joint action: A call to action on improving water, sanitation and hygiene for maternal and newborn health - og hvetur til aukinnar samhęfingar milli WASH verkefna og heilbrigšisžįttanna sem snśa aš heilsu męšra.

 

Ķ annarri skżrslu sem vęntanleg er fljótlega į žessu įri frį WHO kemur fram aš 38% heilsugęslustöšva ķ 54 lįgtekjurķkjum hafa ekki greišan ašgang aš hreinu vatni sem ešlilega gerir störf lękna, hjśkrunarfólks og ljósmęšra afar erfiš. Ķ skżrslunni segir aš ķ Tansanķu fęšist ašeins žrišjungur barna į heilsugęslustöšvum žar sem višunandi ašstaša er hvaš vatn og hreinlęti įhręrir. Įtta žśsund konur ķ Tansanķu deyja įrlega af barnsförum. Heimafęšingar eru jafnvel enn hęttulegri, segir ķ skżrslunni, žvķ ašeins 1,5% heimila hefur ašgang aš hreinu drykkjarvatni, hreinlęti og salernisašstöšu.

 

Mikill įrangur en fjarri markmišum

Samkvęmt žśsaldarmarkmišunum įtti aš draga śr męšradauša um 75% į įrabilinu 1990 til 2015 en ljóst er aš sį įrangur nęst ekki įšur en įriš er į enda. Hins vegar hefur mikill įrangur nįšst, frį 1990 hefur męšradauši minnkaš um 45%. Mešal žjóša sunnan Sahara ķ Afrķku eru dęmi um aš helmingi fęrri konur deyi af barnsförum nś mišaš viš įriš 1990 en žessar framfarir hafa veriš of hęgar mišaš viš hįleitt žśsaldarmarkmišiš. Žar var gert rįš fyrir žvķ aš unnt vęri aš draga śr męšradauša um 5,5% į įri en reyndin hefur veriš sś aš hann hefur ašeins minnkaš um 2,3% į įri aš jafnaši.

 

Hugvekja Stefįns Jóns

Stefįn Jón Hafstein svišsstjóri hjį Žróunarsamvinnustofnun flutti hugvekju ķ Bśstašakirkju um įramótin og gerši męšradauša žar mešal annars aš umtalsefni. Hann benti į žį stašreynd aš daglega deyja um 800 konur af barnsförum, 99 prósent žeirra ķ žróunarlöndum."Žessu er vel hęgt aš breyta, enda hefur daušsföllum kvenna vegna barneigna fękkaš um helming į hverjum degi. Hins vegar er ekki nóg aš gert," sagši hann og bętti viš aš slęmu fréttirnar vęru žęr aš hildarleikurinn héldi įfram. Tveir flugvélafarmar deyi į hverjum degi sem janfgildi nęstum allri ķslensku žjóšinni į hverju įri. "Žessu er hęgt aš breyta," sagši hann.

 

Lokaoršin voru žessi:

 

"Ég er ekki löglęršur ķ alžjóšasamskiptum en žessi linnulausi męšradauši er glępur gegn mannkyni. Glępur gegn mannkyni flokkast sś ašför sem er almenn og kerfisbundin og beinist gegn mannlegri reisn og viršingu. 99% prósent kvenna sem deyja af barnsförum bśa ķ žróunarlöndum. Žetta er engin tilviljun. Męšradauši er almenn og kerfisbundin ašför aš öryggi og mannlegri reisn. Nś žegar viš sjįum įrangur lišinna įra og vitum hvaš žarf aš gera er engin afsökun til [...] Žaš glešur okkur aš vita aš Ķsland leggur sitt af mörkum, byggir sjśkrahśs og fęšingardeidlir ķ löndum žar sem konum er hęttast."

 

 

Safe water and basic sanitation would slash maternal deaths, report says/ TheGuardian

Better WASH = healthier mums and babies/ ShareResearch

Utanrķkisrįšherra į rįšherrafundi žróunarsamvinnunefndar OECD

Gunnar Bragi Sveinsson utanrķkisrįšherra.

 

Gunnar Bragi Sveinsson utanrķkisrįšherra tók žįtt ķ tveggja daga rįšherrafundi žróunarsamvinnunefndar OECD ķ Parķs um mišjan desember. Tilgangur nefndarinnar er aš tryggja samręmd vinnubrögš rķkja ķ žróunarsamvinnu og veita faglegt ašhald. Ķsland varš ašili aš nefndinni į sķšasta įri og žetta var fyrsti rįšherrafundurinn sem Ķsland tekur žįtt ķ sem ašildarrķki.

 

Samkvęmt frétt frį utanrķkisrįšuneytinu var į fundinum rętt um mįl sem eru efst į baugi um framkvęmd alžjóšlegrar žróunarsamvinnu, ž. į m. breytingar į sameiginlegum alžjóšlegum višmišum fyrir opinbera fjįrhagsašstoš til žróunarrķkja. Žį var sérstaklega fjallaš um žróunarašstoš til fįtękustu rķkja heims, en į undanförnum įrum hefur žessi ašstoš dregist saman. Gunnar Bragi hóf umręšurnar og lagši įherslu į naušsyn žess aš auka opinbera žróunarašstoš til žeirra. Hann greindi einnig frį žvķ aš Ķsland myndi įfram leggja įherslu į samstarf viš fįtęk rķki ķ Afrķku.

 

Eftir rįšherrafundinn įtti Gunnar Bragi fund meš Erik Solheim, formanni žróunarsamvinnunefndar OECD. Ķ frétt rįšuneytisins segir: "Į fundinum ręddu žeir  gerš nżrrar žróunarsamvinnuįętlunar Ķslands fyrir 2016 - 2019 sem fyrirhugaš er aš leggja fram į Alžingi ķ vor og rįšherra kynnti einnig fyrirętlanir um aš öll starfsemi į sviši žróunarsamvinnu verši sameinuš ķ utanrķkisrįšuneytinu en hśn er nś tvķskipt, annars vegar er fjölžjóšleg žróunarsamvinna utanrķkisrįšuneytisins og hins vegar tvķhliša starfsemi Žróunarsamvinnustofnunar. Ķ ašdraganda ašildar Ķslands aš žróunarsamvinnunefndinni lagši hópur sérfręšinga nefndarinnar til aš ķslensk stjórnvöld mętu skipulag og fyrirkomulag žróunarsamvinnu śt frį žvķ hvernig hįmarks įrangur og skilvirkni vęru tryggš, meš tilliti til smęšar landsins. Einnig ręddu žeir hvernig séržekking Ķslands į sviši fiskimįla, jaršhita, jafnréttismįla og landgręšslu geti nżst žróunarlöndum."

 

Engilbert Gušmundsson framkvęmdastjóri ŽSSĶ ķ śtvarpsvištölum:

Žśsaldarmarkmišin nįst ekki en įrangur verulegur engu aš sķšur

Nśna um įramótin hefur Engilbert Gušmundsson framkvęmdastjóri Žróunarsamvinnustofnunar veriš ķ tvķgang bošašur ķ vištöl um žróunarmįl ķ Rķkisśtvarpinu. Umręšuefnin hafa veriš žśsaldarmarkmišin, nż sjįlfbęr žróunarmarkmiš, opinber framlög Ķslendinga til žróunarmįla og staša Žróunarsamvinnustofnunar.

 

Ķ fyrra vištalinu viš Spegilinn var rętt um žśsaldarmarkmišin sem sett voru įriš 2000 og hafa tķmamörk til loka žessa įrs. Žau eru sem kunnugt er įtta talsins og ķ mįli Engilberts kom fram aš markmišin hafa ekki nįšst ķ heild en engu aš sķšur hafi markveršur og mikilvęgur įrangur nįšst į mörgum svišum. Ķ Spegilsvištalinu er einnig rętt um nżju žróunarmarkmišin sem eiga aš taka viš af žśsaldarmarkmišunum og gilda nęstu fimmtįn įrin. Ķ žeim fléttast saman žróunar- og umhverfismįl og sjįlfbęrni. Hér mį hlusta į vištališ viš Engilbert ķ Speglinum.

 

Sķšara vištališ viš Engilbert var ķ Samfélaginu og žar voru umręšuefnin žau sömu auk žess sem fjallaš var um žróunarframlag Ķslands og stöšu Žróunarsamvinnustofnunar sem fyrirhugaš er aš leggja nišur į įrinu. Hlustiš hér.

 

Stušningur viš WFP og UNICEF

Rśmlega žrjįtķu milljónir til mannśšarašstošar

 

Gunnar Bragi Sveinsson utanrķkisrįšherra įkvaš ķ sķšasta mįnuši aš veita 32 milljónum kr. til mannśšarašstošar. Framlögin renna til Matvęlaįętlunar SŽ, WFP, vegna matarašstošar viš flóttamenn frį Sżrlandi og Barnahjįlpar Sameinušu žjóšanna, UNICEF,  til barįttunnar gegn ebólufaraldrinum ķ Vestur-Afrķku.

Gunnar Bragi segir ķ frétt į vef rįšuneytisins aš mikil žörf sé fyrir matarašstoš til sżrlenskra flóttamanna. "Žeir eru nś yfir žrjįr milljónir og fjöldinn eykst enn vegna įframhaldandi įtaka og įrįsa hryšjuverkasamtaka ISIS. Ķ byrjun desember tilkynnti Matvęlaįętlun SŽ aš stofnunin hefši žurft aš hętta matarašstoš til 1.7 milljóna flóttamanna į svęšinu žar sem sjóšir vęru uppurnir. Ķ kjölfar sérstaks įkalls til rķkja heims gat stofnunin hafiš matarašstoš aš nżju 9. desember sl. Žeir sjóšir sem safnast hafa duga žó einungis fram ķ janśar nęstkomandi og žvķ er brżn žörf į frekari ašstoš.

 

Žį er einnig brżn žörf fyrir ašstoš ķ Vestur-Afrķku žar sem ebóla hefur breišst śt, en börn eru sérstaklega ķ mikilli hęttu į aš sżkjast. Fjöldi barna į um sįrt aš binda vegna faraldursins, sem hefur gert žśsundir barna munašarlaus. Meš framlaginu til UNICEF er brugšist viš neyšarkalli stofnunarinnar til aš berjast gegn faraldrinum og afleišingum hans," segir ķ fréttinni.

Žar kemur ennfremur fram aš žegar hafi veriš veittar 37 milljónir kr. į įrinu til barįttunnar gegn ebólufaraldrinum og 33 milljónir kr. vegna įstandsins ķ Sżrlandi.

 

Nęsta heilbrigšisógn: sżklalyfjaónęmi

 

Heimurinn kann innan tķšar aš standa frammi fyrir gķfurlegri heilbrigšisógn: gagnslausum sżklalyfjum gegn almennum smitsjśkdómum sem myndi leiša til daušsfalla tķu milljóna manna į įri og kosta efnahagskerfi heimsins grķšarlegar fjįrhęšir. Sżklalyfjaónęmi veršur aš mati sérfręšinga į vegum breskra stjórnvalda alheimsvandamįl en afleišingarnar verša skelfilegastar ķ žróunarrķkjunum, ķ Asķu og Afrķku, žar sem nķu af hverjum tķu daušsföllum koma til meš aš verša.


Sérfręšingarnir birtu žessa svörtu skżrslu ķ sķšasta mįnuši og gera žvķ skóna aš um mišja öldina verši dįnartalan af žessum įstęšum komin upp ķ tķu milljónir, žar af tęplega fimm milljónir ķ Asķu og rśmlega fjórar milljónir ķ Afrķku. Nś žegar er tališ aš um 800 žśsund manns lįtist įrlega af völdum smitsjśkdóma žar sem sżklalyfjaónęmi kemur viš sögu, eša fleiri en žeir sem deyja af völdum krabbameins, sykursżki og kóleru samanlagt.

 

Ebólufaraldrinum lżkur į įrinu

 

Anthony Banbury yfirmašur ebóluteymis Sameinušu žjóšanna stašhęfir aš bundinn verši endi į ebólufaraldurinn ķ vesturhluta Afrķku į įrinu. Hann segir ķ samtali viš BBC fréttastofuna aš ebólutilfelli verši horfin ķ lok įrsins en višurkenndi jafnframt aš endalokin vęru fjarri. Veiran hefur lagt tęplega įtta žśsund manns aš velli, flesta ķ Sķerra Leone, Lķberķu og Gķneu. Rśmt įr er lišiš frį žvķ fyrsta tilfelliš kom upp ķ Gķneu, ķ desember 2013, en New York Times hefur gert frįbęrar stuttar heimildamyndir um  ebóluna, m.a. upphaf faraldursins.

 

Žį er vert aš vekja athygli į nżju appi sem heitir ISurvivedEbola. Smįforritiš gefur žeim sem hafa lifaš af sjśkdóminn tękifęri til aš deila reynslu sinni til annarra en appiš er jafnframt upplżsingabanki og herferš ķ barįttunni gegn sjśkdómnum - meš von ķ öndvegi.

 

Battling Ebola with Data/ VOA 

Kennsla hefst aš nżju ķ Lķberķu/ RUV 

Ebola can only be beaten by tackling poverty in Africa, eftir Anne Perkins/ TheGuardian

How Many Ebola Patients Have Been Treated Outside of Africa?/ NYT 

 

Įhugavert

Foresight Africa: Top Priorities for the Continent in 2015/ Brookings
-
Sustainable Development Goals: New targets hold promise for Africa/ AfricaRenewal
-
Stjórnmįl framtķšarinnar, eftir Katrķnu Jakobsdóttur/ VG
-
Human Rights of Women/ Beijing20
-
The World Is Not Falling Apart. Never mind the headlines. We've never lived in such peaceful times, eftir Steven Pinker and Andrew Mack/ Slate
-
Six resolutions for aid workers, eftir Maria May/ TheGuardian
-
SPENDING PENNIES, SAVING LIVES - The Miracle of Vaccines, eftir Bill Gates/ GatesNotes
Where did your help go in 2014?
Where did your help go in 2014?
Understanding hunger and malnutrition/ FAO
-
Žekking og vanžekking ķ batnandi veröld, eftir Ketil Sigurjónsson/ Mbl.is
-
6 ways you inspired us in 2014/ Oxfam
-
Critical development business questions for 2015, eftir Lorenzo Piccio/ Devex
-
Looking Forward: Africa 2015/ FCR
-
Radical Goals for Sustainable Development, eftir Barbara Unmuessig/ Project-Syndicate
-
Ensuring Education is a Fair Opportunity for All, eftir Patrick Methvin/ ImpatientOptimists
-
Disaster and Development, eftir Helen Clark/ Project-Syndicate
-
Three ways the international development community can work better with China in 2015, eftir Zhenbo Hou/ ODI
Nicholas Kristof: The power of hope
Nicholas Kristof: The power of hope
A Government Devoid of Empathy/ Metropole
-
TIMELINE: GENDER EQUALITY, 2014 YEAR IN REVIEW/ UNWomen
Displaced in CAR, Allison, 13, shares her story | UNICEF
Displaced in CAR, Allison, 13, shares her story | UNICEF
11 of the best aid parodies/ TheGuardian
-
2014 YEAR IN REVIEW, AND A HUGE THANK YOU!/ GlobalCitizen
-
-
8 maps that will change the way you look at Africa/ One
-
Will Africa Produce the 'Next Einstein'?, eftir Jeffrey Marlow/ Wired
-
Will international development in 2015 see radical change, or more of the same?, eftir Marta Foresti/ ODI
-
8 New Year's Wishes From Children In Crises/ Buzzfeed
-
38 maps that explain the global economy/ VOX
-
Helstu įtakasvęši 2015/ RUV
-
How well do you actually know the world of environment and development?/ IIED
-
2014 in numbers/ DfID
-
Local First: an excellent (and practical) counterweight to the more top-down versions of 'doing development differently', eftir Duncan Green/ Oxfamblogg
-
"Som generös biståndsgivare och föredöme har Sverige en röst som världen lyssnar till," eftir Isabella Lövin/ Sydsvenskan
-
6 ways you inspired us in 2014/ Oxfam
-
2014 Year in Review/ GlobalPartnership
-
The world's victory over extreme poverty, in one chart/ Vox
-
Gapminder World Poster 2013/ Gapminder
-
That surprising thing Bill Gates said, eftir Valerie Strauss/ WashingtonPost
-
An open letter to world leaders: We the peoples/ MyWorld
-
The Girl Child/ UNWomen
-
Most Read of 2014/ Project-Syndicate
-
What a year we had! Let's make 2015 even better, eftir Michael Elliott/ ONE
-
What the World Will Speak in 2115, eftir John M. Mcwhorther/ WSJ
-
Five ways technology is improving public services, eftir Ravi Kumar/ Alžjóšabankablogg
-
Playing Dumb on Climate Change, eftir Naomi Oreskes/ NYT
-
15 Ailments of the Development Sector - with apologies to Pope Francis/ PracticeForChange
-
THE UNRAVELLING JOURNEY THROUGH THE CENTRAL AFRICAN REPUBLIC CRISIS/ Mannréttindavaktin
-
NAI Forum is closing down/ NAI
-
Here's to the disruptors: a poem for the development community/ TheGuardian
-
People Power: What Do We Know About Empowered Citizens and Development?, eftir Duncan Green/ Alžjóšabankablogg

Fręšigreinar og skżrslur


-
-
-

Fréttir og fréttaskżringar

-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-

Auglżst eftir framkvęmdastjóra žróunarverkefna

 

Aurora velgeršasjóšur hefur auglżst eftir framkvęmdastjóra žróunarverkefna en sjóšurinn hyggst rįšast ķ nokkur metnašarfull verkefni ķ Sķerra Leóne į komandi misserum. Til aš stżra žróunarverkefnum Aurora leitar sjóšurinn aš framkvęmdastjóra til aš hafa daglega umsjón meš verkefnunum. Fram kemur ķ auglżsingu aš stašan heyrir beint undir stjórnarformann sjóšsins og ašframkvęmdastjórinn komi til meš aš hafa ašsetur ķ Lausanne ķ Sviss. Hann muni žó dvelja aš jafnaši sex mįnuši į hverju įri ķ Sķerra Leóne.

 

Megintilgangur  Aurora sjóšsins er aš stušla aš og styrkja menningar- og velgeršamįl į Ķslandi og erlendis. Frį stofnun hefur sjóšurinn og stofnendur hans veitt yfir 600 milljónir króna aš jöfnu til verkefna į Ķslandi og ķ Afrķku, einkum til Sķerra Leóne. Fram til žessa hefur mestur hluti žróunarašstošar sjóšsins veriš ķ samstarfi viš UNICEF, en yfir 66 skólar hafa veriš byggšir ķ Sierra Leone, tęplega 300 kennarar notiš ašstošar o. fl. Ķ Malavķ byggši Aurora sérstaka sjśkraįlmu fyrir börn. Žess utan hefur sjóšurinn styrkt fjölda smęrri verkefna.

 

Umsóknarfrestur er til 12. janśar.

 

Nįnar

 

Frišarsetur ķ Reykjavķk

 

Ķ morgun var skrifaš undir samstarfssamning Reykjavķkurborgar og Hįskóla Ķslands ķ Höfša mišvikudaginn vegna undirbśnings stofnunar frišarseturs. Setrinu er ętlaš aš taka til starfa haustiš 2015 og veršur hżst innan Alžjóšamįlastofnunar Hįskóla Ķslands.


Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri, og Kristķn Ingólfsdóttir, rektor Hįskóla Ķslands, skrifušu undir samninginn en markmiš frišarseturs er aš styrkja Reykjavķk sem borg frišar og vera til rįšgjafar um hvernig Reykjavķk geti unniš aš friši hér heima og aš heiman. Meš starfi frišarseturs verši stušlaš aš uppbyggilegum samskiptum, minnkandi ofbeldi og frišsamlegum samskiptum rķkja og alžjóšastofnana. Jón Gnarr fyrrverandi borgarstjóri er formašur rįšgjafanefndar setursins.

 

Annįll meš bjartsżnisgleraugunum


- eftir Lilju Dóru Kolbeinsdóttur verkefnastjóra ķ Mósambķk

Engin įstęša til annars en aš vera brosandi og bjartsżn. Ljósmynd frį Mósambķk: gunnisal.

 

Žaš er viš hęfi ķ upphafi nżs įrs aš vera jįkvęšur og lķta ašeins į góšu fréttirnar. Žrįtt fyrir aš ebóla og borgarastrķš ķ Afrķku hafi nįš mestri athygli ķ fréttum į sķšasta įri, žį voru lķka hvetjandi og jįkvęšar fréttir sem bįrust af įlfunni. Ķ žessum pistli ętla ég aš nefna nokkur atriši sem mér finnst hafa stašiš nokkuš upp śr į įrinu 2014, en listinn er žó örugglega ekki tęmandi:

 

Kosningaįriš mikla ķ sunnanveršri Afrķku

Žróunarbandalag sunnanveršrar Afrķku (SADC) var mjög upptekiš viš kosningaeftirlit į sķšasta įri, enda voru haldnar sex forseta- og žingkosningar į svęšinu hvorki meira né minna. Botsvana, Malavķ, Mįritķus, Mósambķk, Namibķa og Sušur-Afrķka völdu öll sinn forseta. Žótt ótrślegt megi viršast voru allar žessar kosningar tiltölulega frjįlsar, tiltölulega heišarlegar og nįnast frišsamlegar, aš mati SADC.

 

Svo viršist sem sunnanverš Afrķka sé aš nį žessu meš lżšręšiš. Žessi kosningaröš er ķ raun mjög merkileg žar sem sumar af žessum kosningum voru mjög umdeildar og mikill hętta į aš margt fęri śrskeišis. Malavar, voru til dęmis aš greiša atkvęši ķ fyrsta sinn eftir andlįt fyrrum forseta Bingu wa Mutharika. Ašeins lķtill munur atkvęša skildi į milli sitjandi forseta Joyce Banda og bróšur Mutharika, Peter, sem vann kosningarnar. Stuttu fyrir kosningarnar ķ Mósambķk 15. nóvember var gert frišarsamkomulag milli sitjandi stjórnvalda og stjórnarandstöšuflokksins RENAMO, sem hótaš hafši aš endurvekja borgarastyrjöld ķ landinu.

 

Žaš sem vekur einna helst athygli er aš ķ minnsta kosti fjórum af žessum sex löndum var endurkjör sitjandi forseta eša stjórnmįlaflokks eša ķ Botsvana, Mósambķk, Namibķu og Sušur-Afrķku. Žaš er eftirtektarvert aš öll žessi lönd hafa ašeins haft eitt stjórnmįlaafl (flokk) viš völd frį sjįlfstęši. Žaš er spurning hvort kjósendur séu aš velja stöšugleika fram yfir breytingar. Žaš žarf ekki endilega aš vera slęmt val enda hefur sunnanverš Afrķka sżnt og sannaš sig sem stöšugasta svęši įlfunnar eftir žessar kosningar.

 

Nķgerķa kom fjįrmįlunum ķ lag

Įriš 2014 var įriš sem Nķgerķu tókst loksins aš sżna fram į aš bśa yfir stęrsta hagkerfi ķ Afrķku og žaš hressilega. Frį aprķl į sķšasta įri var verg landsframleišsla landsins virši 510 milljarša Bandarķkjadala, sem er undraverš 89% aukning frį įrinu įšur. Öfugt viš Sušur-Afrķku, sem hefur trónaš į toppnum undanfarin įr en er nś töluvert į eftir, eša meš um 379 milljarša Bandarķkjadali ķ vergri landsframleišslu. 

 

Žaš er ekki žar meš sagt aš hagkerfi Nķgerķu hafi gjörbreyst į einni nóttu heldur er žetta ķ fyrsta skipti ķ tvo įratugi aš tölfręšingar landsins hafa reiknaš stęrš žess rétt (eša aš minnsta kosti, réttari - vandamįliš meš afrķska tölfręši er aš jafnvel sś besta er óįreišanleg). Viš žaš eitt aš reikna verga landsframleišslu rangt sķšast lišin tuttugu įr ž.e. aš hafa ekki uppfęrt vķsitölu framleišsluveršs hefur landiš unniš meš afar brenglaša mynd af hagkerfi sķnu allt of lengi. Žó er ekki hęgt aš segja aš žessi nżja mynd, eins stór og hśn nś er, sé stašfesting į žvķ aš um heilbrigt hagkerfi sé aš ręša. Enn reišir Nķgerķa sig nįnast alfariš į olķuaušlindir sķnar og mun žurfa aš taka į sig skell vegna falls į olķuverši į alžjóšamarkaši.

 

Žetta eru žó samt sem įšur framfarir. Nś vita nķgerķsk stjórnvöld og erlendir fjįrfestar viš hvaša aš tölur er veriš aš fįst. Žessi nżja mynd af hagkerfinu gerir Nķgerķu aš einu mest ašlašandi landi Afrķku fyrir fjįrfesta og einnig er žaš grķšarstór diplómatķskur kostur fyrir landiš. Sem stęrsta hagkerfi Afrķku getur Nķgerķa boriš sannfęrandi rök fyrir forystustöšu į alžjóšavķsu svo sem meš ašild aš BRIC-löndunum og jafnvel föstu sęti ķ öryggisrįši Sameinušu žjóšanna - ef žaš yršu nś einhvern tķma breytingar hjį Sameinušu žjóšunum. 

 

Einangrunarašgeršir vegna ebólu-faraldsins

Žegar Afrķka og heimurinn allur brįst loksins viš örvęntingarfullu kalli samtakanna Lęknar įn landamęra um aš eitthvaš róttękt yrši aš gera vegna śtbreišslu ebólu veirunnar var of seint aš koma ķ veg fyrir śtbreišslu veirunnar ķ Gķneu, Lķberķu og Sķerra Leóne.  Žessi žrjś lönd hafa nįnast lagst ķ rśst vegna sjśkdómsins. Žaš er žó ótrślegt aš veiran hefur ekki breišst enn frekar śt ķ Vestur-Afrķku. Žaš var raunveruleg hętta, vegna opinna landamęra į svęšinu, lélegs heilbrigšiskerfis og žéttbżlis ķbśanna. Allt žetta eru góš skilyrši til aš koma af staš svęšisbundnum faraldri. Žaš aš žaš gerist ekki mį žakka višbrögšum stjórnvalda į svęšinu og alžjóšastofnana viš aš einangra žęr sveitir og bęi žar sem sjśkdómurinn er hvaš śtbreiddastur.

 

Žaš munaši samt mjóu aš enn verr fęri žegar mašur smitašur af ebólu kom frį Lķberķu til Lagos ķ Nķgerķu, stęrstu borgar Afrķku. Žó svo aš mašurinn hafi smitaš nokkra samferšamenn sķna įšur en hann lést voru žaš snögg višbrögš nķgerķskra stjórnvalda sem virkušu. Allir žeir sem mašurinn hafši komiš ķ snertingu viš voru raktir og settir ķ sóttkvķ, auk žess aš almannavarnir voru settar af staš og fólk hvatt til aš koma ķ veg fyrir lķkamlega snertingu til aš sporna gegn smiti. Žetta virkaši og veirunni var śtrżmt. Hęttunni er žó ekki lokiš, smit komu upp ķ Bamakó höfušborg Malķ ašeins viku eftir aš landiš var yfirlżst "ebólu frķtt" land. Žaš mį žó segja aš stjórnvöld ķ Vestur-afrķskum rķkjum hafi lęrt af mistökunum  ķ Gķneu, Lķberķu og Sķerra Leóne, og  žannig komiš į skjótum og skilvirkum ašgeršum.

 

Afrķka og HM ķ fótbolta 2014

Alls voru žaš fimm Afrķkurķki sem nįšu aš keppa į heimsmeistaramótinu (HM) ķ fótbolta sem haldiš var ķ Brasilķu į sķšasta įri. Voru žaš Vestur-Afrķkurķkin Kamerśn, Gana, Fķlabeinsströndin og Nķgerķa įsamt Noršur-Afrķkurķkinu Alsķr sem komust upp śr undankeppninni. Er žetta ķ fyrsta sinn sem svo mörg lönd frį Afrķku taka žįtt ķ śrslitakeppninni. Viva Afrķka!

 

Heilsa og menntun skiptir mįli fyrir hagkerfiš

Žaš žarf vart aš ręša žaš viš Ķslendinga aš hraust og vel menntuš žjóš eykur hagvöxt og aš aukinn hagvöxtur kemur meš aukin tękifęri fyrir land og žjóš. Žaš var nś einu sinni žannig sem viš komumst frį žvķ aš vera eitt af fįtękustu löndum Evrópu ķ žaš aš tróna į toppi žeirra rķkustu ķ heimi. Į undanförnum įrum hefur veriš fjįrfest ķ heilbrigšismįlum ķ rķkjum Afrķku (žó ašeins aš litlu leyti) og menntunarstig hefur almennt aukist.

 

Žó žaš sé aušvelt aš velta sér upp śr slęmum fréttum af vķrusum og borgarastrķšum er mjög mikilvęgt aš lķta į stóru myndina. Sérstaklega žegar viš sjįum mjög góšar horfur ķ efnahagslegum framgangi ķ įlfunni. 

 

Samkvęmt Forbes, mun Afrķka sunnan Sahara vera meš hagvöxt upp į um 6% įriš 2014, sem er örlķtiš hęrra en įrinu į undan. Įlfan sjįlf hżsir sjö af tķu hagkerfum heims ķ mestum vexti og er sameiginleg verg landsframleišsla rśmir 2.000 milljaršar Bandarķkjadala. Hafa tekjur aukist meira en 30% į sķšustu tķu įrum. Žetta žżšir aš fleiri og fleiri nį sér upp śr fįtękt - rķki jafnt sem einstaklingar.
 

Žaš er engin tilviljun aš žessi efnahagslegi įrangur tengist miklum śrbótum ķ heilbrigšismįlum (aš ebólunni undanskilinni). Įrangur ķ barįttunni viš malarķu er gott dęmi, žar sem frį įrinu 2000, hefur daušsföllum af völdum malarķu ķ Afrķku fękkaš um 54%, og žar meš bjargaš hundruš žśsunda mannslķfa. Tölurnar ljśga vonandi ekki, Afrķka er heimsįlfan sem er ašeins į leiš ķ eina įtt og žaš ķ rétta įtt. 

 

Heyr mķna bęn

- eftir Gunnar Salvarsson śtgįfu- og kynningarstjóra ŽSSĶ

Ljósmynd frį Mósambķk: gunnisal
"
Sannlega segi ég yšur, žessi fįtęka ekkja gaf meira en allir hinir, er lögšu ķ fjįrhirsluna. Allir gįfu žeir af allsnęgtum sķnum, en hśn gaf af skorti sķnum allt sem hśn įtti, alla björg sķna."

Helgi Hrafn Gunnarsson žingmašur Pķrata rifjaši upp žessa Biblķufrįsögn į Alžingi į ašventunni og vitnaši ķ hęstvirtan heimspeking, Jesś Jósefsson, kenndan viš Krist, eins og hann oršaši žaš sjįlfur śr ręšustólnum. Žetta var ein af žessum sįrafįgętu oršręšum į Alžingi Ķslendinga um žróunarsamvinnu og barįttuna gegn fįtękt ķ heiminum. Hśn kom ekki til af góšu: eina feršina enn įtti aš skerša framlög til žróunarmįla og fara į svig viš eigin samžykktir žingsins um aš hraša hękkun framlaga.

Best aš segja žaš strax: breytir engu hvaša rķkisstjórn situr aš völdum. Um įratugaskeiš hefur viškvęšiš alltaf veriš žaš sama. Žaš er ekki rétti tķminn. Nįnasarhįtturinn hefur nįnast įvallt haft yfirhöndina viš afgreišslu fjįrlaga į ašventunni eins kristilegt og kęrleiksrķkt žaš getur kallast aš senda fįtękasta fólkinu ķ heiminum slķka jólakvešju.

"Žótt ég sé jafnan ekki mikill Biblķunnar mašur žegar ég stķg hérna ķ pontu, eins og menn vita, hefur mér alltaf žótt vęnt um žess speki," sagši Helgi Hrafn. "Tilfelliš er, viršulegi forseti, aš viš erum rķk žjóš, moldrķk žjóš viš hlišina į ógnarstórum hluta heimsins. Ég tel okkur algjörlega hafa efni į žvķ aš standa viš okkar skuldbindingar ķ žessum efnum og ég vek athygli į žvķ aš menn ęttu aš keppast um aš vera ofarlega į lista yfir žjóšir sem gefa af allsnęgtum sķnum žeim sem minna mega sķn."

Stašreyndin er sś aš viš erum ekki ofarlega į žessum lista. Satt best aš segja erum viš ķ nesta sęti ef viš mišum viš rķkar žjóšir ķ veröldinni. Lįtum af hendi 36 krónur į dag ķ opinbera žróunarsamvinnu, žśsund kall į mįnuši, helmingi minna en nęstnķskasta žjóšin af žeim velmegandi žjóšum sem Sameinušu žjóširnar fyrir rśmum fjörutķu įrum sögšu aš ęttu aš verja 0,7% af žjóšartekjum til žróunarmįla. Noršurlandažjóširnar hafa alla tķš veriš rausnarlegar, veitt umfram žessi višmiš, en lķkast til er besti samanburšurinn viš Bretland vegna žess aš žar eru žjóšartekjur nįnast žęr sömu og į Ķslandi. Žar hefur ķhaldssstjórn Davids Camerons slegiš skjaldborg um framlög til žróunarmįla og Bretar hafa ķ tvö įr variš 0,7% til mįlaflokksins, 126 krónum į dag į hvert mannsbarn, en ekki 36 krónum. Og Bretar eru ķ žann veginn aš lögbunda framlögin viš žessa prósentutölu til žess aš komandi rķkisstjórnir geti ekki svikiš sķna minnstu bręšur ķ veröldinni.

"Sérstaklega langar mig aš nefna žetta vers sem ég vitnaši ķ vegna žess aš žaš er einhvern veginn žannig meš hjįlparstarf, eins og svo margt annaš, aš menn eru alveg reišubśnir aš hjįlpa svo lengi sem žeir finna ekki fyrir žvķ, alveg til ķ aš borga svo lengi sem žaš kostar ekki neitt, alveg til ķ framför svo lengi sem hśn kostar engar fórnir. Ef viš ętlum aš fara śt ķ žetta meš žeim hugsunarhętti munum viš aldrei nį žeim markmišum sem hér er sagt aš viš ętlum aš reyna aš nį," sagši Helgi Hrafn.

Formašur fjįrlaganefndar sagši į Austurvelli fyrr į įrinu aš žeir 4,3 milljaršar sem fęru til žróunarsamvinnu vęru miklir peningar. Sama hvernig menn reikna žį er sś upphęš engu aš sķšur ašeins 0,21% af žjóšartekjum. Žaš žżšir ekkert aš skįka ķ žvķ skjólinu aš viš séum svo fįmenn. Hér er reiknaš į hvert höfuš, hvert mannsbarn.

Og žótt ręša Helga Hrafns hafi veriš stutt var hśn gagnorš og hann endaši hana meš glęsibrag. "Žį vil ég nefna aš žótt fjįrframlögin hafi aldrei veriš hęrri ķ krónum tališ er bara heldur fįtt sem hefur aldrei veriš hęrra ķ krónum tališ į Ķslandi. Neysluveršsvķsitalan hefur aldrei veriš hęrri en hśn er nśna. Žaš vęri mjög skrżtiš ef žetta vęru ekki hęstu framlögin. Og žegar viš segjum aš viš snķšum okkur stakk eftir vexti, jį, gerum žaš, (Forseti hringir.) snķšum okkur stakk eftir vexti og stórhękkum žessi framlög. (Gripiš fram ķ: Heyr, heyr.)"

Heyr, heyr... heyr mķna bęn.

facebook
UM HEIMSLJÓS 

Heimsljós - veftķmarit um žróunarmįl er gefiš śt af Žróunarsamvinnustofnun Ķslands. Ritinu er ętlaš aš glęša umręšu um žróunarmįl og gefa įhugasömum kost į aš fylgjast meš žvķ sem hęst ber hverju sinni. Efni veftķmaritsins žarf ekki endilega aš endurspegla stefnu ŽSSĶ.

 

Skrįiš ykkur ķ įskrift į heimasķšunni, www.iceida.is og lįtiš vinsamlegast ašra meš įhuga į žróunarmįlum vita af tilvist veftķmaritsins. Allar įbendingar um efni eru vel žegnar.

 

Žeir sem vilja senda okkur įbendingu um efni eša afskrį sig af netfangalista eru vinsamlegast bešnir um aš senda slķk erindi į netfangiš iceida@iceida.is. Ritstjóri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is

.

Viš bišjumst velviršingar į žvķ aš geta ekki notaš ķslenskar gęsalappķr ķ vištölum en bandarķskt snišmót Veftķmaritsins leyfir ekki notkun žeirra.

 

Bestu kvešjur, Śtgįfu- og kynningardeild ŽSSĶ

 

ISSN 1670-8105