gunnisal
Heimsljós
veftķmarit um žróunarmįl
7. įrg. 252. tbl.
17. desember 2014

Nż žróunarmarkmiš hvķla į sex hornsteinum:

Sautjįn yfirmarkmiš kynnt til umsagnar fyrir lokasprettinn

 

 

Mannleg reisn: til aš śtrżma fįtękt og berjast gegn ójöfnuši; Fólk: til aš tryggja heilbrigt lķferni, žekkingu og žįtttöku kvenna og barna; Hagsęld: til aš byggja upp sterkt, umbreytingarhagkerfi fyrir alla; Jöršin: til aš vernda vistkerfi okkar ķ žįgu allra samfélaga og komandi kynslóša; Réttvķsi: til aš stušla aš öruggum og frišsamlegum samfélögum, og sterkum stofnunum;
Samvinna: til aš hvetja til hnattręnnar samstöšu um sjįlfbęra žróun.

Nż žróunarmarkmiš - Sustainable Development Goals (SDG) - koma til meš aš hvķla į sex hornsteinum sem eru žessir: mannleg reisn; fólk; hagsęld; jöršin; réttvķsi og samvinna. 

 

Į grundvelli žessara hornsteina eiga žjóšarleištogar aš forgangsraša og ręša nż žróunarmarkmiš, aš žvķ er fram kom ķ skżrslu frį Ban Ki-moon ašalframkvęmdastjóra Sameinušu žjóšanna ķ sķšustu viku sem nefndist: The Road to Dignity by 2030: Ending Poverty, Transforming All Lives and Protecting the Planet.

 

Bešiš hafši veriš eftir skżrslu framkvęmdastjórans meš nokkurri óžreyju en hann birti óbreytt žau sautjįn yfirmarkmiš sem sérstakur vinnuhópur hafši kynnt ķ jślķmįnuši meš žeim fyrirvara aš žeim kynni aš verša rašaš upp į nżtt eša oršuš meš öšrum hętti. Einnig gera żmsir žvķ skóna aš žeim kunni aš verša fękkaš. Undirmarkmišin eru eins og fram kom ķ Heimsljósi ķ sķšustu viku alls 169 talsins.

 

Leištogafundur veršur haldinn ķ september į nęsta įri žar sem samžykkja į nżju žróunarmarkmišin sem koma til meš aš leysa af hólmi žśsaldarmarkmišin.

 

Markmiš um sjįlfbęra žróun

  1. Śtrżma fįtękt ķ allri sinni mynd alls stašar
  2. Śtrżma hungri, tryggja fęšuöryggi og bętta nęringu og stušla aš sjįlfbęrum landbśnaši
  3. Stušla aš heilbrigšu lķferni og vellķšan fyrir alla į öllum aldri
  4. Tryggja jafnan ašgang allra aš góšri menntun og stušla aš sķmenntun fyrir alla  
  5. Tryggja jafnrétti kynjanna og styrkja frumkvęšisrétt allra kvenna og stślkna
  6. Tryggja ašgengi, og sjįlfbęra nżtingu, allra į hreinu vatni og salernisašstöšu
  7. Tryggja öllum ašgang aš öruggri og sjįlfbęrri orku į višrįšanlegu verši
  8. Stušla aš višvarandi sjįlfbęrum hagvexti og aršbęrum og mannsęmandi atvinnutękifęrum fyrir alla
  9. Byggja upp sterka innviši, stušla aš sjįlfbęrri išnvęšingu fyrir alla og hlśa aš nżsköpun
  10. Draga śr ójöfnuši innan og į milli landa
  11. Gera borgir og ašra bśsetu manna örugga og sjįlfbęra fyrir alla
  12. Tryggja sjįlfbęra neyslu og framleišslumynstur
  13. Grķpa til brįšra ašgerša gegn loftslagsbreytingum og įhrifum žeirra
  14. Vernda og nżta hafiš og aušlindir sjįvar į sjįlfbęran hįtt til aš styšja viš sjįlfbęra žróun
  15. Vernda, endurheimta og stušla aš sjįlfbęrri nżtingu landvistkerfa, sjįlfbęrri stjórnun skóga, berjast gegn eyšimerkurmyndun, stöšva og snśa viš jaršvegseyšingu og sporna viš hnignun lķffręšilegs fjölbreytileika
  16. Stušla aš frišsęlum og sjįlfbęrum samfélögum fyrir alla, tryggja jafnan ašgang aš réttarkerfi og koma į fót skilvirkum og įbyrgum stofnunum fyrir alla į öllum stigum
  17. Styrkja framkvęmd og blįsa lķfi ķ hnattręnna samvinnu um sjįlfbęra žróun.

Post-2015 resources round-up/ Post2015.org 

Don't risk undermining sustainable development goals Government warned/ Breska rķkisstjórnin 

Analysis of the Secretary General's Post-2015 Report 

12 December: We the Peoples- Celebrating 7 million voices 

Join the "Call for Participation" in the Post-2015 negotiations

SDGs 'not just for overseas'/ IIED 

A rights-based approach to health is fundamental to the post-2015 framework/ Euractiv 

EU and the global development framework after 2015/ Evrópužingiš 

Rit: Peaceful Societies: An Essential Element of Sustainable Development/ WFUNA 

The Road to Dignity by 2030: Ending Poverty, Transforming All Lives and Protecting the Planet, eftir Ban Ki-moon/ UN 

Financing the post-2015 Sustainable Development Goals: a rough roadmap/ ODI 

BAN KI-MOON: VI STÅR FORAN VERDENS VIGTIGSTE ÅR/ VerdensBedsteNyheter 

Nżtt verkefni UNICEF og Žróunarsamvinnustofnunar ķ Mósambķk:

Fjórtįn žśsund nemendur ķ fjörutķu skólum fį stušning ķ verkefninu

 

Sambesķa er annaš stęrsta fylkiš ķ Mósambķk en žar eru hins vegar hlutfallslega flest börn ķ landinu žvķ fjóršungur allra barna fęšist ķ Sambesķu. Žar eru fjórtįn prósent barna meš nišurgangspestir og barnadauši meiri en žekkist ķ öšrum fylkjum, 142 börn af hverjum žśsund fęddum. 


 
Samkvęmt skżrslu frį Barnahjįlp Sameinušu žjóšanna, UNICEF, ķ fyrra um börn ķ Mósambķk er staša žeirra verst ķ tveimur fylkjum: Sambesķu og Tete. Žess vegna hefur UNICEF tekiš žį įkvöršun aš beina kröftum sķnum fyrst og fremst aš börnum ķ žessum tveimur fylkjum. 

 

Ķ nżju verkefni Barnahjįlpar Sameinušu žjóšanna, UNICEF, og Žróunarsamvinnustofnunar, ķ Sambesķufylki hefur fylkisstjórnin žegar vališ tvö héruš af fimm žar sem hśn telur mikilvęgast aš hefjast handa ķ umbótum varšandi ómengaš vatn, salernisašstöšu og hreinlęti. Žaš eru hérušin Gurué og Gilé. Ķbśar alls fylkisins eru 4,7 milljónir žar af bśa 3,7 milljónir ķ dreifbżlinu en fylkiš allt er aš flatarmįli į stęrš viš Ķsland. Ašeins 38% ķbśanna hafa ašgang aš hreinu vatni ķ vatnsbólum og ašeins 6% hafa ašang aš fullnęgjandi salernisašstöšu. Verkefni UNICEF og Žróunarsamvinnustofnunar er til žriggja įra og nęr til žorpa ķ sveitum og grunnskóla.

 

Ķ mešfylgjandi kvikmyndabroti er fariš ķ vettvangsferš ķ žrjį skóla ķ fylkinu en ķ verkefninu er ętlunin aš bęta ašstöšu fjórtįn žśsund nemenda ķ fjörutķu skólum į verkefnistķmanum, koma upp vatnsbólum meš hreinu drykkjarvatni, višunandi salernisašstöšu og fręšslu um hreinlęti. Ķ žessu barnmarga fylki er staša barna veik og žvķ afar brżnt aš styrkja hana meš naušsynlegum umbótum į žessum mikilvęgu svišum.

 
Gunnar Bragi Sveinsson utanrķkisrįšherra leišréttir misskilning:
Konur velkomnar į rakarastofuna!
Mynd af vef rįšstefnunnar.

Um mišjan janśar veršur haldin nżstįrleg rįšstefna um jafnréttismįl ķ höfušstöšvum Sameinušu žjóšanna ķ New York aš frumkvęši Ķslendinga og Sśrķnama. Rįšstefnan hefur yfirheitiš "Rakarastofa" og stendur yfir ķ tvo daga, 14. og 15. janśar.

 

Gunnar Bragi Sveinsson utanrķkisrįšherra hefur ķ breskum dagblöšum, bęši Independent og the Telegraph, svaraš žeirri gagnrżni sem fram hefur komiš um rįšstefnuna og segir hana byggša į misskilningi. Hann segir aš žvķ fari fjarri aš konur fįi ekki ašgang aš rįšstefnunni. Žęr séu žvert į móti velkomnar.


"Hvaš er rakarastofa? Žaš er stašur žar sem karlmenn hittast, žar sem žeir lįta klippa hįr og skegg. Hvaš ręša žeir um? Stjórnmįl, lķkast til konur og stöšu žeirra og svo framvegis. Viš viljum stękka rakarastofuna. Ķmyndašu žér žessar dęmigeršu stašalķmyndir sem eru ręddar bak viš lęstar dyr eša į rakarastofum - viš veršum aš freista žess aš breyta umręšunni sem žar fer fram," sagši Gunnar Bragi ķ vištalinu viš Independent.


Rįšstefnan er mjög ķ anda herferšar UN Women sem hófst ķ haust undir yfirskriftinni HeForShe og mörgum er enn ķ fersku minni ręša leikkonunnar Emmu Watson žegar herferšinni var żtt śr vör.

 

Heimasķša rįšstefnunnar

"Viš höldum fullt af fundum og mįlsstofum um jafnrétti og hśsiš er fullt af konum en bara örfįir menn"/ DV 

Segir gagnrżni į Barbershop-rįšstefnu byggša į misskilningi/ VĶSIR

SheHeroes: A Web Series That Empowers Girls/ Indiegogo 

 

Hvķtbók norskra stjórnvalda um mannréttindamįl:

Mannréttindi verši undirstaša ķ stefnumótun žróunarmįla

Bųrge Brende utanrķkisrįšherra Noregs. Ljósm. Bistandsaktuelt

 

Ķ sķšustu viku var lögš fyrir norska stóržingiš hvķtbók um mannréttindi ķ utanrķkis- og žróunarmįlum en slķkt stefnurit hefur ekki veriš lagt fyrir žingiš ķ fimmtįn įr, aš žvķ er fram kemur ķ Bistandsaktuelt. Hvķtbókin kallast "Tękifęri fyrir alla - mannréttindi sem markmiš og śrręši ķ utanrķkis- og žróunarmįlum." Žar er lögš įhersla į aš mannréttindi eigi aš vera undirstaša ķ stefnumótun ķ žróunarmįlum.

 

Bųrge Brende utanrķkisrįšherra kvešst hafa įhyggjur vegna žess aš į sķfellt fleiri stöšum sé mannréttindum ógnaš, einkum borgaralegum og pólķtķskum réttindum eins og tjįningarfrelsi og fundafrelsi. Hann segir viršingarleysi fyrir mannréttindum vera brot į einstaklingum, žaš hamli žróun samfélaga og hafi neikvęš įhrif,  bęši innanlands og į alžjóšavettvangi.

 

Aš mati rįšherrans er alžjóšlega kerfiš sem į aš efla og vernda mannréttindi ekki nógu sterkt og žvķ vilji norska rķkisstjórnin taka frumkvęši į žessu sviši. Tķundaš er ķ hvķtbókinni hvernig norsk stjórnvöld vilja styrkja mannréttindabarįttuna en ętlunin er aš veita stušning fyrst og fremst gegnum starf Sameinušu žjóšanna.

 

Nįnar 

Regjeringen styrker arbeidet for menneskerettighetene/ Norska utanrķkisrįšuneytiš

Noršurlandafundur um orkumįl ķ Mósambķk

Cahora Bassa virkjunin.

 

Įstand orkumįla ķ Mósambķk var yfirskrift sameiginlegs morgunarveršarfundar sem sendirįš Noršurlanda héldu 10. desember sķšastlišinn meš fyrirtękjum ķ Mósambķk sem tengjast žeim. 

 

Metta Masst sendiherra Noregs flutti opnunarręšu fundarins og ķ tilefni Alžjóšlega mannréttindagsins hélt Mogens Perdersen sendiherra Danmerkur stutta ręšu um fyrirtęki, mannréttindi og hlutverk einkageirans ķ aš stušla aš mannréttindum, félagslegri įbyrgš og ķ aš vinna gegn spillingu.

 

Žótt yfirskrift fundarins hafi veriš um įstand orkumįla ķ Mósambķk var ašalręša fundarins haldin af Carlos Yum, framkvęmdastjóra rafmagns-, skipulags- og višskiptažróunar-deildarinnar hjį EDM sem er rafveitufyrirtęki Mósambķks. Hann fór yfir sögu rafmagnsmįla, įstand žeirra ķ dag og hugmyndir fyrir framtķšina. Carlos Yum upplżsti fundargesti um aš upprunaleg forgangsverkefni EDM hafi veriš aš rafvęša öll héruš landsins og aš fyrirtękinu hafi tekist aš rafvęša 120 af 180 hérušum. Ķ dag hefur forgangsröšun EDM breyst, vegna fjölgunar neytenda og fjįrfesta ķ nįttśruaušlindageiranum. Fyrirtękiš hefur žannig žurft aš hverfa frį žeirri braut aš framleiša orku fyrir žau svęši sem enn eru įn rafmagns til žess aš męta mikilli eftirspurn išnašarins. Žannig hefur EDM žurft aš byggja fleiri og stęrri hįspennulķnur fyrir žessa stóru kaupendur rafmagns sem vilja bęši meiri orku og meiri gęši.

 

Žį talaši Carlos Yum einnig um višskiptatękifęrin ķ orkuframleišslu sem felast ķ žvķ aš nota vatnsaušlindir, gas og kol. Žį nefndi hann spennandi višskiptatękifęri ķ orkudreifingu og baš sendirįš Noršurlandanna um aš styšja ekki einungis viš verkefnin sjįlf, heldur reyna aš laša fjįrfesta aš žessum višskiptatękifęrum.

 

Slįandi myndband frį UNICEF į töluvleikjarįšstefnu:

UNICEF hvetur fólk til aš beina sjónum aš börnum ķ Sušur-Sśdan

Tölvuleikurinn sem fékk fólk til aš ganga śt af rįšstefnunni | UNICEF
Tölvuleikurinn sem fékk fólk til aš ganga śt af rįšstefnunni | UNICEF

 

UNICEF, Barnahjįlp Sameinušu žjóšanna, hvetur fólk til aš beina sjónum sķnum aš ašstęšum barna ķ Sušur-Sśdan. Įr er lišiš frį žvķ aš blóšug įtök brutust śt ķ žessu yngsta rķki heims.

 

Veruleiki hundruš žśsunda barna ķ landinu er eins og martröš, lķkt og UNICEF bendir į ķ mešfylgjandi myndbandi žar sem gestum į tölvuleikjarįšstefnu blöskrar ofbeldiš sem kynnt var ķ "nżjum tölvuleik" meš 7 įra flóttabarni frį Sušur-Sśdan ķ ašalhlutverki.

 

"Ég sį börn og konur myrt į flóttanum. Allir voru grįtandi," segir Rambang Tot Deng, 18 įra piltur sem horfši upp į tvo fręndur sķna myrta žegar ófrišurinn braust śt ķ desember į sķšasta įri.  Rambang var į sķšasta įri ķ skólanum og neyddist til aš leggja į flótta įsamt allri fjölskyldu sinni. Hundruš žśsunda barna og ungmenna deila žessari reynslu Rambang af strķši, ofbeldi og žjįningu.

 

Nįnar

South Sudan's year of civil war/ DW 

No End in Sight as South Sudan Conflict Enters Second Year/ VOA 

The Long Walk Home/ UNHCR 

Nż barįttuherferš stjórnvalda ķ Malavķ gegn alnęmi:

Ętla aš fara hśs śr hśsi og taka blóšsżni fyrir HIV-greiningu

 

Skiptar skošanir eru um įgęti fyrirhugašrar herferšar stjórnvalda ķ Malavķ ķ barįttunni gegn HIV og alnęmi. Ętlunin er aš fara hśs śr hśsi og bišja um blóšsżni frį heimilisfólki. Jean Kalirani rįšherra heilbrigšismįla segir žessar ašgeršir naušsynlegar ķ ljósi žess aš eitt hundraš Malavar greinist daglega og 138 lįtist śr alnęmi į degi hverjum. Rįšherrann kynnti fyrirętlanir stjórnvalda į alnęmisdaginn fyrr ķ mįnušinum.

 

"Viš ętlum fara inn ķ žorpin og óska eftir blóšsżnum til žess aš ganga śr skugga um hvort fólk er HIV smitaš eša ekki. Žeir sem greinast HIV jįkvęšir munu sannarlega fį žį umönnun sem žeir žurfa į aš halda. Og žeir sem greinast neikvęšir munu fį rįšgjöf sem beinist aš žvķ aš žeir haldi įfram aš vera neikvęšir," segir Kalirani ķ frétt VOA fréttaveitunnar.

 

Samkvęmt fréttinni hefst herferšin um mišjan marsmįnuš į nęsta įri og į aš nį til allrar žjóšarinnar, lķka ķbśa fjęrst heilsugęslustöšvum sem bjóša upp į HIV greiningu og rįšgjöf. Kalirani segir herferšina ķ samręmi viš markmiš um aš śtrżma HIV smitun fyrir įriš 2030. Nżjustu tölur um HIV smit ķ landinu sżna aš 10% žjóšarinnar bera veiruna og hefur fękkaš lķtillega į sķšustu žremur įrum.

 

Nįnar 

Framlengdur fundur um loftslagsmįl gefur vonir:
Skrifaš undir rammasamning eftir maražonfund ķ Lķma 
Ašgeršir Evrópusambandsins gegn loftslagsbreytingum
Ašgeršir Evrópusambandsins gegn loftslagsbreytingum

 

Skrifaš var undir rammasamkomulag um ašgeršir til aš draga śr losun gróšurhśsalofttegunda į loftslagsrįšstefnu Sameinušu žjóšanna um nżlišna helgi. Rįšstefnan fór fram ķ Lķma, höfušborg Perś, og įtti aš ljśka sķšastlišinn föstudag. Žį var hins vegar ekkert samkomulag ķ höfn og žvķ var rįšstefnunni framhaldiš uns samningamenn höfšu nįš sįttum į sunnudag. Įgreiningur var uppi milli fulltrśa fįtękra žjóša og rķkra um žaš hvort žróunarrķki ęttu aš fį heimild til aš losa hlutfallslega meira en rķku žjóširnar sem hafa alla tķš mengaš mest. Stefnt er aš lagalega bindandi samningi ķ višręšum ķ Parķs į nęsta įri.

 

Ķ frétt į vef utanrķkisrįšuneytis kemur fram aš żmsar ašrar įkvaršanir voru teknar į Lima-fundinum, m.a. um fjįrmögnun ašgerša gegn loftslagsbreytingum. "Mörg rķki, ž.į.m. Ķsland, greindu frį framlögum ķ Gręna loftslagssjóšinn, sem nś nema samtals yfir 10 milljöršum bandarķkjadollara, sem žżšir aš sjóšurinn getur tekiš til starfa. Ķsland lżsti yfir stušningi viš vęntanlegt Parķsarsamkomulag į fundinum og įhyggjum af įhrifum loftslagsbreytinga, m.a. į lķfrķki hafsins," segir m.a. ķ fréttinni.

 

Bretar aš lögfesta framlög til žróunarmįla viš 0,7% af žjóšartekjum

 

Bretar eru ķ žann veginn aš lögfesta 0,7% framlög til žróunarmįla en frumvarp žess efnis var samžykkt fyrr ķ mįnušinum ķ fulltrśadeild žingsins meš yfirgnęfandi meirihluta atkvęša, 146 atkvęšum gegn 5. Frumvarpiš į eftir aš fara fyrir lįvaršadeild žingsins en reiknaš er meš aš žar verši engin fyrirstaša.

 

Verši frumvarpiš aš lögum veršur Bretland fyrst G7 rķkjanna til aš lögfesta opinber framlög til žróunarmįla viš 0,7% višmiš Sameinušu žjóšanna sem hlutfall af žjóšartekjum. Bretar eru meš žjóšartekjur svipašar og Ķslendingar og hafa sķšustu tvö įrin variš 0,7% til mįlaflokksins mešan viš lįtum okkur duga aš verja 0,2% til barįttunnar gegn fįtękt ķ heiminum. Ķ krónum tališ greišum viš 1000 krónur į mann į mįnuši ķ opinber framlög til žróunarmįla en Bretar 3.500 krónur į mann.

 

Meš lagasetningunni geta stjórnvöld ķ Bretlandi ekki vikist undan žvķ aš verja minna en 0,7% af žjóšartekjum til žróunarmįla.

 

Handtökuskipun gefin śt į Joyce Banda fyrrverandi forseta Malavķ

 

Hermt er aš handtökuskipun hafi veriš gefin śt ķ Malavķ gegn fyrrverandi forseta landsins, Joyce Banda. Stofnun sem berst gegn spillingu - Anti-Corruption Bureau (ABC) - er sögš hafa gefiš śt slķka yfirlżsingu ķ sķšustu viku ķ ljósi žess aš rannsakendur stóra spillingarmįlsins, Cashgate, telji frś Banda höfušpaurinn ķ gķfurlegum fjįrdrętti frį rķkinu. Samkvęmt fréttum frį Malavķ įtti forsetinn fjölmarga fundi meš aušmanninum Oswald Lutepo sem hefur veriš efstur į lista grunašra ķ Cashgate hneykslinu. Hann kvašst ķ sķšasta mįnuši hafa unniš störf ķ žįgu rķkisstjórnarinnar eftir beinum fyrirmęlum forsetans. Żmsir telja hins vegar aš kęrumįlin gegn Joyce Banda eigi sér pólķtķskar rętur.

 

Nįnar 

Malawi: Am Not Haunting Joyce Banda, Says Mutharika/ AllAfrica 

Malawi: ACB Issues Warrant of Arrest for Joyce Banda/ AllAfrica 

 

Įhugavert

An Ebola Orphan's Plea in Africa: 'Do You Want Me?'/ NYT
-
Can the Asian Miracle Happen in Africa?, eftir Bill Gates/ GatesNotes
-
The $138.5 Billion Question: When Does Foreign Aid Work?, eftir Andy Sumner/ CGDev
-
Kidnapped, raped and left for dead: who will protect Ethiopia's girls?/ TheGuardian
-
Violence against women: We must end this scourge, eftir Rediet Yibekal/ Pambazuka
-
The People Who Inspire Me, eftir Ban Ki-moon/ Linkedin
-
'Toys of War'/ NYT
-
Post-election Mozambique: Here comes an era of uncertainty/ DailyMaverick
-
Paul Farmer: 'We've met the enemy - and he is us', eftir Michael Igoe/ Devex
-
Unlocking the potential of African prosperity, eftir Novella Bottini og Solene Dengler/ DevelopmentProgress
-
Africa for Optimists: 2014 in review/ DailyMaverick
-
The ethics of long-term climate research in a short-term world, eftir NICOLA RANGER AND LINDSEY JONES/ UK-CDS
African Initiatives' Christmas Appeal animation 2014
African Initiatives' Christmas Appeal animation 2014
Malala Yousafzai's 3 Tips for Taking Stellar Selfies/ TIME
-
Last Year Today: Globaldev in 2014/ WhyDev
-
Universal Health Coverage: Finding a Path to Health for All, eftir Jeffrey L. Sturchio/ HuffingtonPost
-
A Message From the Center of the Ebola Outbreak/ ChildFund
-
4 Things Ebola taught me about myself, eftir Emily Roenigk/ ONE
-
Ending Sexual Violence in Conflict by Empowering Women, eftir Felicity Gerry/ HuffingtonPost
-
South Sudan: "A situation unique in humanitarian history", eftir Jane Cocking/ Oxfamblogg
-
New Approaches to Foreign Aid/ DIIS
-
Mišill sem virkar įn tillits til tungumįls, menningar eša trśarbragša/ UNRIC
-
The Sad Future of Our Planet, eftir Roberto Savio/ IPS
-
Events preview: This week in development cooperation/ Devex
-
Africa for Pessimists: 2014 in review/ DailyMaverick
-
9 Photos that tell the real story of poverty around the world/ ONE
-
Kvikmyndabrot frį Landgręšsluskóla Hįskóla SŽ/ UNU-LRT
-
How can small countries make a difference with their aid programmes?, eftir Duncan Green/ Oxfamblogg
-

Ebola: TIME's Full Coverage: Person of the Year/ TIME
-
The Ebola Fighters Are TIME's Person Of The Year/ UKBusinessInsider
Afrķskir leikskólar - dęmi frį Mósambķk
Afrķskir leikskólar - dęmi frį Mósambķk
17 Malala Quotes/ Blog.red
-
Giving birth in South Sudan - Ayen's story/ Amrefuk
-
The Role of the Private Sector in Humanitarian Crises, eftir Ray Offenheiser/ Oxfam
-
Vaccines Work - Here Are The Facts/ Medium.com
-
What if Whites Were the Minority?, Nicholas Kristof/ NYT
-
Time for the BIG Idea in the Developing World, eftir Martin Ravillion/ CGDev
-
The music of Ebola: Beyond Band Aid/ WhyDev
-
WEST AFRICA: 9 Unexpected Consequences Of The Ebola Crisis On Women And Girls - And 3 Creative Solutions/ MakeEveryWomenCount
-
UN Women action to confront the Ebola crisis/ UNWomen
-
Ebola's Gender Bias: The Triple Threat Facing Women/ EbolaDeeply.org
-
Global Movement Against Child Marriage Grows Stronger/ HuffingtonPost
-
2014 women of the year/ CNN
-
Live Q&A: how can Africa's natural resources benefit all citizens?/ TheGuardian
-
In defence of agency, eftir Jethro Pettit / IDS
Tax for Development
Tax for Development
MEDICS BEHIND THE MASK/ DfID
-
Help African entrepreneurs grow their business and create a positive impact in their communities!/ Indiegogo
-
We can't hope to solve global ills without action against poverty, eftir Pia Riggirozzi og Erica Penfold/ TheConversation
-
The heartbreaking moment a Kenyan girl is sold into marriage/ WashingtonPost

Fręšigreinar og skżrslur

-

-
-
-
-
-
-
-

Fréttir og fréttaskżringar

-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
 -
-
-
-
-
-
-
-
-
-
I Support My Daughter: Saving next generation of Isiolo girls
I Support My Daughter: Saving next generation of Isiolo girls
African Dream: Malawian billionaire Mike Mlombwa on red tape/ BBC
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-

Danir ętla aš hętta notkun jaršefnaeldsneytis fyrir 2050

 

Danir stefna aš žvķ aš verša fyrsta žjóš heims sem verši óhįš jaršefnaeldsneyti eigi sķšar en 2050. Jafnframt er stefnt aš žvķ aš Danmörk hętti aš nota kol fyrir 2025, segir ķ frétt į vef Upplżsingaskrifstofu SŽ fyrir Vestur-Evrópu.  Žar segir aš lķta beri į višleitni Dana ķ samhengi viš nżjustu skżrslu Loftslagsnefndar Sameinušu žjóšanna (IPCC), en žar er komist aš žeirri nišurstöšu aš grķpa žurfi til róttękra rįšstafana ef koma į ķ veg fyrir aš hitastig į jöršinni hękki um meira en tvęr grįšur į Selsķus.

 

"Vķsindamenn hafa enn ķtrekaš nišurstöšur sķnar og hafa aldrei kvešiš skżrar aš orši en ķ žessari nżjustu skżrslu," sagši Ban Ki-moon, framkvęmdastjóri Sameinušu žjóšanna žegar hann tók žįtt ķ aš kynna skżrsluna į blašamannafundi ķ Kaupmannahöfn ķ nóvember sķšastlišnum. "Tķminn er okkur ekki hlišhollur...leištogar verša aš grķpa til ašgerša."

 

 

Tśristinn

 

- Karl Fannar Sęvarsson starfsnemi skrifar frį Kampala

 

Į umdęmisskrifstofum Žróunarsamvinnustofnunar Ķslands ķ Malavķ, Mósambķk og Śganda starfa žrķr starfsnemar sem lķkt og undanfarin įr hafa fallist į beišni Heimsljóss um pistlaskrif žann tķma sem žeir dvelja ķ samstarfslöndum Ķslendinga

 

Tķminn hefur lišiš hjį eins og eldur ķ sinu, mašur er rétt farinn aš koma sér fyrir er mašur žarf aš pakka ķ tösku enn į nż. Sį tķmi sem mér hefur hlotnast hér syšra hefur veriš góšur og fullnżttur mį segja. Nóvember var einkar višburšarķkur en žį komu nokkur verkefni sem ég var aš vinna ķ aš endalokum og voru margir endarnir sem žurfti aš ganga frį.

 

Nś žegar starfsnįm mitt veršur į enda komiš tekur ekki viš beint flug į klakann meš sinni gešveiku jólatraffķk og tilheyrandi klukknahljóm alveg strax. Nei, ég er bśinn aš taka frį nokkra daga til aš feršast um Śganda og kem svo heim rétt fyrir įramót. Fķnt aš hitta į ęttingjana žegar žeir eru bśnir aš kżla vömbina og farnir aš róast. Ég er sennilega eini vestręni ķbśi Śganda sem hefur eytt rśmlega sjö mįnušum ķ landinu įn žess aš hafa komiš ķ nokkurn žjóšgarš. Nśna er aldeilis tķmi til aš bęta śr žvķ og hef ég fengiš ekki minni mann en feršamįlafręšing alla leiš frį Ķslandi hingaš sušureftir svo allt gangi eins og smurš dķselvél (sem ég veit af reynslu minni aš veršur ekki raunin).

 

Feršamannaišnašurinn ķ Śganda hefur veriš ķ vexti undanfarin įr og vikurnar ķ kringum jólin hafa įvalt veriš hįannatķmi rétt eins og sumarmįnuširnir. "Perla Afrķku" er višurnefni sem lengi hefur veriš notaš til aš lżsa landinu. Landfręšilega hefur Śganda allt žaš besta sem Afrķka hefur upp į aš bjóša, frį regnskógum, fljótum, grķšarstórum vötnum, til Savanna sléttnanna ķ noršri, og dżralķfiš eftir žvķ. Žaš mį segja aš Savanna er žaš landslag sem er hvaš mest einkennandi fyrir afrķskt umhverfi. Hingaš komu breskir ašalsmenn til aš upplifa hina sönnu Afrķku į nżlendutķmanum og voru menn almennt sammįla aš žjóšgaršar landsins vęru meš žeim allra bestu ķ įlfunni. Fljótlega eftir aš landiš hlaut sjįlfstęši og sérstaklega undir stjórn Idi Amin kom mikiš bakslag. Žjóšgaršarnir voru vanhirtir og mikill veišižjófnašur įtti sér staš. Eftir mislukkaša innrįs inn ķ Tansanķu, réšst Tansanķski herinn inn ķ Śganda og gekk herinn svo gott sem frį žjóšgöršunum žar sem hermenn veiddu sér til matar ķ žjóšgöršunum.

 

Nś, tępum 35 įrum eftir aš Tansanķa hertók Śganda og kom Idi Amin frį völdum eru žjóšgaršarnir aš komast į skriš, žeir eru góšir en ekki jafn flottir og žeir voru ķ eina tķš. Fyrir tępum tveimur įrum sķšan opnaši svo Kidepo žjóšgaršurinn ķ Noršur Śganda, en Noršur Śganda er landsvęši sem hefur veriš strķšshrjįtt lengi. Kidepo var lengi umlukiš Karamoja hiršingjum, en vegna landfręšilegrar stašsetningar og flókinna tengsla innbyršis hafa žeir įtt ķ deilum viš bęši Kenķa og Śganda, sem og innbyršis. Vegna einangrunar sinnar segja menn aš Kidepo žjóšgaršurinn sé sį flottast ķ Śganda, meš hvaš flestar tegundir dżra og flest dżr af hverri tegund.

 

Ķ haust voru uppi hręšslusögur um aš Ebóla faraldurinn myndi hafa įhrif į feršamannaišnašinn ķ Śganda. Ég hef ekki fengiš neina stašfestingu į žvķ en ég hugsa aš feršamanna straumurinn muni ekki minnka svo um muni. Flestir sem hingaš koma eru reynslumiklir feršamenn og vita hvaš žeir syngja, svo žeir munu ekki lįta blekkjast af sjśkdómi sem er hinu meginn ķ įlfunni. Ef žaš er eitthvaš žį koma feršamenn hingaš sem hefšu frekar fariš til Kenķa, žeir gętu bętt upp fyrir Ebólu-hrędda feršamenn. Feršamannaišnašurinn ķ Kenķa hefur bešiš mikinn skaša vegna stöšugra hryšjuverka og hefur žeirra helsta feršamannaborg Mumbasa oršiš illa śti. Naušsynlegt er žó aš velta žessum spurningum fyrir sér, enda mikiš ķ hśfi. Feršamannaišnašurinn er ein helsta tekjulind Śganda žegar kemur aš gjaldeyri meš um žaš bil 1,3 milljarša Bandarķkjadali į įri.

 

Žaš veršur žvķ įhugavert aš feršast um og sjį hversu mikiš af feršamönnum mašur į eftir aš męta į förnum vegi. Sumir segja aš Queen Elizabeth garšurinn sé eins og Žingvellir į góšum degi, bķll viš bķl, į mešan ašrir eru ekki eins gagnrżnir. Žaš er žvķ vonandi aš heimamenn geti lįtiš feršamannaišnašinn blómstra, tękifęrin eru til stašar meš žį fįnu og flóru sem finna mį ķ landinu, auk eldfjalla og stórbrotins landslags. Aš baki žarf žó aš liggja įhugi til aš gera rétt, en žaš er ekki nóg eitt og sér. Sterkir innvišir eru nįnast grunnforsenda fyrir traustum feršaišnaši, žar sem samgöngur og gistirżmi spila stęrstu hlutverkin. Śganda er ekki į žeim staš aš geta grobbaš sig af öflugu samgöngukerfi en įform eru um aš efla žaš til muna. Einnig eru helstu stofnęšar um landsbyggšina malbikašar. Spilling og óeining er nokkuš sem hefur einkennt vegageršina og hafa vegaframkvęmdir žvķ oft gengiš hęgt ķ Śganda. Engu aš sķšur eru menn stórhuga, umfangsmikiš vegakerfi er ķ bķgerš, sem og lestakerfi sem mun tengja Mumbasa, Nairobi, Kampala og Kigali saman meš auka leiš noršur ķ Śganda.

 

Žaš veršur žvķ fróšlegt aš sjį hvaš veršur, en naušsynlegt er aš vera žolinmóšur, žvķ hlutirnir hafa sinn hraša ķ Śganda. Eins og mašurinn sagši, evrópumenn hafa klukkuna en heimamenn hafa tķmann.

 
facebook
UM HEIMSLJÓS 

Heimsljós - veftķmarit um žróunarmįl er gefiš śt af Žróunarsamvinnustofnun Ķslands. Ritinu er ętlaš aš glęša umręšu um žróunarmįl og gefa įhugasömum kost į aš fylgjast meš žvķ sem hęst ber hverju sinni. Efni veftķmaritsins žarf ekki endilega aš endurspegla stefnu ŽSSĶ.

 

Skrįiš ykkur ķ įskrift į heimasķšunni, www.iceida.is og lįtiš vinsamlegast ašra meš įhuga į žróunarmįlum vita af tilvist veftķmaritsins. Allar įbendingar um efni eru vel žegnar.

 

Žeir sem vilja senda okkur įbendingu um efni eša afskrį sig af netfangalista eru vinsamlegast bešnir um aš senda slķk erindi į netfangiš iceida@iceida.is. Ritstjóri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is

.

Viš bišjumst velviršingar į žvķ aš geta ekki notaš ķslenskar gęsalappķr ķ vištölum en bandarķskt snišmót Veftķmaritsins leyfir ekki notkun žeirra.

 

Bestu kvešjur, Śtgįfu- og kynningardeild ŽSSĶ

 

ISSN 1670-8105