gunnisal
Heimsljˇs
veftÝmarit um ■rˇunarmßl
7. ßrg. 242. tbl.
24. september 2014

UtanrÝkisrß­herra vill sameina alla ■rˇunarsamvinnu innan rß­uneytis:

Gerir a­ till÷gu sinni a­ Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands ver­i l÷g­ ni­ur


 

Gunnar Bragi Sveinsson utanrÝkisrß­herra

═ fimmta sinn ß r˙mum ßratug kemur fram tillaga frß utanrÝkisrß­uneyti ■ess efnis a­ leggja beri Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands ni­ur. Gunnar Bragi Sveinsson utanrÝkisrß­herra tilkynnti samstarfsrß­i um ■rˇunarsamvinnu ß fundi Ý sÝ­ustu viku a­ hann hafi ßkve­i­ a­ lßta vinna frumvarp ■ar sem lagt ver­ur til a­ ÷ll starfsemi ß svi­i opinberrar ■rˇunarsamvinnu ver­i sameinu­ Ý utanrÝkisrß­uneytinu. 


frÚtt rß­uneytisins segir a­ me­ ■essu sÚ ■rˇunarsamvinna ═slendinga sameinu­ ß einn sta­. Haft er eftir rß­herra a­ helstu r÷kin fyrir sameiningu sÚu ÷flugra starf, meiri heildarsřn og skilvirkni, markvissari stefnumˇtun og aukin hagrŠ­ing. Ůß megi gera rß­ fyrir ■vÝ a­ me­ aukinni samhŠfingu ver­i  ßhrif og ßrangur meiri. 

FŠ­uˇ÷ryggi­ Ý heiminum - st÷­uskřrsla 2014 komin ˙t:

Einn af hverjum nÝu vi­ hungurm÷rk

Um 805 milljˇnir manna Ý ver÷ldinni b˙a vi­ hungurm÷rk e­a einn af hverjum nÝu jar­arb˙um. Ůessar upplřsingar koma fram Ý nřrri ßrlegri skřrslu um st÷­u fŠ­uˇ÷ryggis Ý heiminum. Skřrslan sta­festir ■a­ sem gerst hefur ß umli­num ßratugum a­ barßttan gegn hungri hefur skila­ miklum ßrangri. ┴ sÝ­asta ßratug hefur hungru­um fŠkka­ um 100 milljˇnir og frß ßrinu 1990 hefur ■eim fŠkka­ um 200 milljˇnir.

 

Kynning ß skřrslunni/ FAO
Kynning ß skřrslunni/ FAO

Ůrˇunin ß sÝ­ustu ßrum gerir ■a­ a­ verkum a­ fyrsta ■˙saldarmarkmi­i­ - a­ fŠkka um helming ■vÝ fˇlki sem lifir ß minna en 1,25 BandarÝkjad÷lum ß dag fyrir ßri­ 2015 - er innan seilingar, "svo fremi a­ vi­eigandi og skjˇtum vi­br÷g­um ver­i beitt" eins og segir Ý skřrslunni. Sta­an er s˙ a­ 63 ■rˇunarrÝki hafa ■egar nß­ markmi­inu og sex ÷nnur eru ß gˇ­ri lei­ me­ a­ nß settu marki fyrir ßrslok 2015.

 

Skřrslan er sameiginleg ˙tgßfa Landb˙na­ar- og MatvŠlastofnunar Sameinu­u ■jˇ­anna, FAO, Al■jˇ­lega landb˙na­arsjˇ­sins IFAD og Ůrˇunarߊtlunar Sameinu­u ■jˇ­anna.

 

World hunger falls but 805 million still chronically undernourished/ FAO 

Despite Declines, Child Mortality and Hunger Persist in Developing Nations, U.N. Reports/ NYTimes 

World hunger falls, but number of undernourished remains 'unacceptably high' - joint UN report/ UNNewsCentre 

 

Nř skřrsla frß Barnahjßlp Sameinu­u ■jˇ­anna, UNICEF:

Ůri­ja hvert barn kemur Ý heiminn ßn fŠ­ingarhjßlpar

 

Verulega hefur dregi­ ˙r barnadau­a Ý heiminum sÝ­astli­in ßr og ßratugi. ┴ri­ 1990 lÚtust 12,7 milljˇnir barna undir fimm ßra aldri. TÝ­ni ungbarnadau­a ß heimsvÝsu ßri­ 2013 var 6,3 milljˇnir e­a helmingi lŠgri en ßri­ 1990. Ůetta kemur fram Ý skřrslu sem kynnt var Ý vikunni og leggur sÚrstaka ßherslu ß dßnartÝ­ni nřbura. 

 

═ frÚtt ß vef UNICEF ß ═slandi segir:

 

Barnadau­i vÝsar Ý b÷rn sem lßtast fyrir fimm ßra aldur og ung b÷rn eru vi­kvŠmust allra. B÷rn eru Ý hva­ mestri hŠttu ß fyrstu 28 d÷gum lÝfs sÝns en um 2,8 milljˇnir barna deyja ßr hvert ß ■essu tÝmabili. Ůar af lifir 1 milljˇn ■eirra ekki af fyrsta sˇlarhringinn Ý lÝfi sÝnu.

M÷rg ■essara dau­sfalla mŠtti au­veldlega koma Ý veg fyrir me­ einf÷ldum og ˇdřrum lausnum ß me­an ß fŠ­ingu stendur og strax Ý kj÷lfar hennar.

Worldwide Child Mortality Down to 1 in 20 - Rosling's Factpod #4
Worldwide Child Mortality Down to 1 in 20 - Rosling's Factpod #4

 

"Mikill ßrangur hefur nß­st en vi­ ver­um a­ halda ˇtrau­ ßfram"

Brotalamir Ý heilbrig­iskerfum, sÚrstaklega Ý fßtŠkari rÝkjum heims, Ý fŠ­ingu og fyrstu klukkustundunum Ý kj÷lfar hennar, eru stˇr hluti af ors÷kum ß bak vi­ dau­sf÷ll nřbura. ═ skřrslunni kemur einnig fram a­ mikill munur er ß milli rÝkja ■egar kemur a­ a­gengi og gŠ­i heilsuverndar sem stendur ■ungu­um konum og nřburum til bo­a. TÝ­ni ungbarnadau­a ß heimsvÝsu er hŠst Ý E■ݡpÝu, Bangladess og NÝgerÝu.

 

"Ůa­ sÚst greinilega ß ■essum ni­urst÷­um a­ m÷guleikar barns til a­ lifa af aukast verulega ef mˇ­ir ■ess hefur fengi­ a­gengi a­ heilsugŠslu ß me­g÷ngu og Ý fŠ­ingu en einnig ef h˙n og barni­ njˇta eftirfylgni Ý mŠ­ravernd ß fyrstu d÷gum barnsins," segir Stefßn Ingi Stefßnsson, framkvŠmdastjˇri UNICEF ß ═slandi.
 

Nßnar 

New Data Show Child Mortality Rates Falling Faster Than Ever/ Al■jˇ­abankinn 

UN reports one million children die on first day of life from mostly preventable causes/ SŮ 

This Interactive Map Is Pretty Cool, Until You Find Out What All The Bubbles Mean/ Upworthy 

New UNICEF Report: Child Deaths Cut in Half Since 1990 

Menntun Ý hßsŠti nřrra ■rˇunarmarkmi­a, segir UNESCO:

SjßlfbŠr ■rˇun eftir 2015 hefst me­ menntun 

Fyrirs÷gnin vÝsar Ý heiti nřrrar skřrslu frß Menningar- og framfarastofnun Sameinu­u ■jˇ­anna, UNESCO, ■ar sem r÷k eru fŠr­ fyrir ■vÝ a­ setja eigi menntun Ý hßsŠti Ý komandi ■rˇunarmarkmi­um sem leysa eiga af hˇlmi ■˙saldarmarkmi­in Ý lok nŠsta ßrs. ═ formßla skřrslunnar segir a­ al■jˇ­asamfÚlagi­ hafi Ý r˙ma hßlfa ÷ld vi­urkennt menntun sem grundvallar mannrÚttindi. Ůetta hafi veri­ ßrÚtta­ Ý ■˙saldar-markmi­unum ■ar sem sta­hŠft var a­ menntun vŠri ˇrj˙fanlegur ■ßttur Ý ■vÝ a­ fˇlk gŠti noti­ hŠfileika sinna. ═ ■˙saldarmarkmi­unum var menntunarßherslan bundin vi­ a­ tryggja ÷llum b÷rnum grunnskˇlamenntun.


 
═ formßlanum segir ennfremur a­ ■rßtt fyrir margvÝslega al■jˇ­lega samninga og sam■ykkir hafi al■jˇ­asamfÚlaginu ekki tekist a­ ÷llu leyti a­ nřta nßm sem hvata fyrir ■rˇun. Vissulega hafi margar rÝkisstjˇrnir auki­ stu­ning vi­ menntun frß ßrinu 2000 en framl÷g af ■rˇunarfÚ til menntamßla hafi veri­ ˇst÷­ug og fjßrfesting Ý menntun hafi dregist saman bori­ saman vi­ a­rar greinar.

 

Skřrsluh÷fundur segir a­ ß komandi mßnu­um muni al■jˇ­asamfÚlagi­ endursko­a fyrri skuldbindingar gagnvart ungu fˇlki Ý heiminum og ■eim sem standa h÷llum fŠti, ■.e. ■eim sem b˙a vi­ ■Šr a­stŠ­ur a­ r÷dd ■eirra heyrist vart. H÷fundurinn bendir ß a­ mikilvŠgt skref hafi veri­ stigi­ Ý sumar me­  skjali frß vinnuhˇp um nřju ■rˇunarmarkmi­in ■ar sem Ýtreka­ er a­ menntun sÚ ekki a­eins mikilvŠg Ý sjßlfu sÚr heldur einnig lei­ til ■ess a­ nß al■jˇ­legum ■rˇunarmarkmi­um. "Ůetta skjal felur Ý sÚr skilmerkilegt yfirlit yfir fj÷lda lei­a Ý menntamßlum eftir 2015 Ý nřjum ■rˇunarmarkmi­um. Ůa­ undirstrikar ■ß sko­un a­ sjßlfbŠr ■rˇun Ý ÷llum l÷ndum sÚ ˇvinnandi vegur ßn ■ess a­ byrjunarreiturinn sÚ Ý menntun." 

 

Milljar­ur sßrafßtŠkur Ý lok tÝmabils ■˙saldarmarkmi­anna

═ fyrsta kafla skřrslunnar kemur fram a­ sßrafßtŠkum hefur fŠkka­ stˇrlega Ý heiminum ß ßrunum 1990 til 2010 e­a hlutfallslega ˙r 47% Ý 22% og ■ß er mi­a­ vi­ fˇlk sem ber minna ˙r břtum en 1,25 BandarÝkjadali Ý tekjur ß dag. Engu a­ sÝ­ur bendi flest til ■ess a­ ß nŠsta ßri, 2015, ver­i einn milljar­ur jar­arb˙a undir ■eim tekjum÷rkum. Nřju ■rˇunarmarkmi­in eiga sem kunnugt er a­ fela Ý sÚr a­ sßrafßtŠkt ver­i ˙trřmt algerlega fyrir ßri­ 2030. ═ skřrslu UNESCO segir a­ menntun sÚ ein mikilvŠgasta lei­in til ■ess a­ nß ■vÝ markmi­i.

 

═ skřrslunni segir a­ ˇbeint lei­i menntun til ■ess a­ frjˇsemi minnki, ■.e. a­ fŠ­ingum fŠkkar og ■ar af lei­andi fŠkkar munnum sem ■arf a­ metta Ý hverri fj÷lskyldu. Me­ skˇlag÷ngu gefist hins vegar einstaklingum me­ beinum hŠtti tŠkifŠri til a­ nřta hŠfni sÝna sem lei­ir til aukinna tekna. Sřnt hafi veri­ fram ß a­ eitt ßr a­ me­atali Ý skˇla auki tekjur vi­komandi um 10%.

 

Skřrsla UNESCO 

Advancing Evidence-Based Solutions for the Post-2015 Sustainable Development Agenda 

Marka­urinn Ý Panyimur Ý ┌ganda

═ me­fylgjandi kvikmyndabroti er fari­ Ý heimsˇkn ß fiskmarka­inn Ý Panyimur Ý Nebbi hÚra­i Ý Nor­ur-┌ganda, einn stŠrsta fiskmarka­ Ý landinu. 

 

 

BŠrinn Panyimur stendur ß vesturbakka NÝlar um  20 km frß ßrˇsum vi­ Albertsvatn. Ůar hefur l÷ngum veri­ mi­st÷­ fyrir vi­skipti me­ fisk og fiskafur­ir en a­sta­a til ■eirra hins vegar afar ˇfullnŠgjandi. A­ bei­ni stjˇrnvalda Ý ┌ganda var ■vÝ rß­ist Ý endurbŠtur me­ stu­ningi fiskgŠ­averkefnis Ůrˇunarsamvinnustofnunar me­ stjˇrnv÷ldum og bygg­ v÷ndu­ og n˙tÝmaleg a­sta­a fyrir fiskmarka­. ┴ marka­sd÷gum flykkjast fisksalar og kaupendur til bŠjarins og ■ar eiga sÚr sta­ lÝfleg vi­skipti me­ fisk og reyndar fleiri afur­ir ■vÝ kringum fiskmarka­inn er aragr˙i af s÷lufˇlki me­ řmiss konar varning.

 

Ůrˇunarsamvinnustofnun hefur stutt fiskgŠ­averkefni stjˇrnvalda Ý ┌ganda frß ßrinu 2008, bŠ­i tŠknilega og fjßrhagslega, en markmi­ verkefnisins er a­ stu­la a­ auknum gŠ­um og ver­mŠtum ß fiski og fiskafur­um Ý samfÚl÷gum kringum Albertsvatn og Kyogavatn. 

#HeforShe
JafnrÚttisbarßttan ekki einkamßl kvenna
RŠ­a Emmu Watson hjß Sameinu­u ■jˇ­unum
RŠ­a Emmu Watson hjß Sameinu­u ■jˇ­unum

═ vikubyrjun hˇfst ßtak UN Women #HeforShe formlega. ┴taki­ mi­ar a­ ■vÝ a­ hvetja karlmenn til ■ßttt÷ku Ý jafnrÚttisbarßttunni og fß milljar­ karla og drengja til a­ taka ■ßtt Ý a­ binda enda ß kynjamisrÚtti fyrir september 2015. KynjajafnrÚtti er ekki einkamßl kvenna! 

 

Leikkonan Emma Watson hÚlt rŠ­u ß allsherjar■ingi Sameinu­u ■jˇ­anna sem vaki­ hefur gÝfurlega athygli. HŠgt er a­ lesa nßnar um mßli­ hÚr.

 

═ frÚtt VÝsis segir:

"Ůa­ sem ■essi herfer­ er fyrst og fremst a­ benda ß er a­ jafnrÚttisbarßttan er ekki einkamßl kvenna heldur eigum vi­ ÷ll a­ vera saman Ý ■essu," segir Inga Dˇra PÚtursdˇttir, framkvŠmdastřra UN Women ß ═slandi. L÷g­ er ßhersla ß ■a­ Ý herfer­inni hva­ kynin eiga sameiginlegt frekar en ■a­ hva­ greinir ■au Ý sundur.


Inga Dˇra segir jafnframt mikilvŠgt a­ beina sjˇnum a­ ■vÝ a­ ungir strßkar geti veri­ alveg jafnfj÷tra­ir Ý sta­alÝmyndum kynjanna og stelpur. 


A­spur­ segir Inga Dˇra Ýslenska karlmenn taka vel Ý herfer­ina. 


"Ůa­ er hŠgt a­ fylgjast me­ ß heimasÝ­u UN Women hversu margir hafa skrß­ sig til ■ßttt÷ku Ý herfer­inni. Herfer­in er au­vita­ nřbyrju­ en 83 Ýslenskir karlar hafa ■egar skrß­ sig til ■ßttt÷ku. Til samanbur­ar hafa 74 skrß­ sig Ý KÝna."


 

"JafnrÚttisbarßttan er ekki einkamßl kvenna"/ VÝsir
 

Emma Watson calls on men to help fight gender inequality: 'It's your issue too'/ TheIndependent 

RŠ­a Emmu Watson vekur athygli/ MBL.is 

Ung kona me­ heila - GISP!, eftir Fri­riku Benˇnřsdˇttur/ FrÚttabla­i­ 

Emma Watson Fights For Gender Equality With Powerful UN Speech/ HuffingtonPost 


Skřrsla African Child Policy Forum:

Rannsˇkn lei­ir Ý ljˇs a­ b÷rn Ý AfrÝku b˙a vi­ miki­ ofbeldi

 

B÷rn Ý AfrÝku b˙a vi­ miki­ ofbeldi segir Ý nřrri skřrslu frß African Child Policy Forum. Rannsˇknin sem skřrslan byggir ß kallar ß skipulag­ar a­ger­ir til a­ koma Ý veg fyrir ofbeldi ß b÷rnum.

 

═ nřju skřrslunni segir a­ afrÝsk b÷rn ver­i fyrir mj÷g miklu andlegu, lÝkamlegu og kynfer­islegu ofbeldi. Ůar segir ennfremur a­ me­ n˙verandi l÷gum og reglum takist ekki a­ rß­ast gegn vandanum.

FramkvŠmdastjˇri African Child Policy Forum, Theophane Nikyema, segir a­ ■÷rf sÚ ß sameiginlegu ßtaki.

 

"Ůa­ hefur ekki veri­ l÷g­ mikil ßhersla ß forvarnir ■egar kemur a­ barnavernd. Ůess vegna erum vi­ a­ berjast fyrir ■vÝ a­ ■jˇ­ir efli a­fer­ir sÝnar Ý barnavernd.  A­koma kerfisins kallar ß a­ forvarnir ver­i auknar, en lÝka a­ vi­br÷g­ ver­i samhŠf­. SamhŠf­ vi­br÷g­ fela Ý sÚr ■ßttt÷ku rÝkisstjˇrna, fj÷lskyldna og allra hluta­eigandi a­ila," segir Nikyema.

 

Skřrslan er bygg­ ß 75 rannsˇknum og k÷nnunum sem fˇru fram Ý E■ݡpÝu, KenÝa, MalavÝ, MalÝ, Marokkˇ, ┌ganda, SambÝu og Simbabve.

 

Ni­urst÷­urnar sřna a­ Ý sumum l÷ndum, eins og MalÝ og SambÝu, beita fj÷lskyldume­limir lÝkamlegum refsingum Ý miklum mŠli. En me­al annarra ■jˇ­a, eins og Tˇgˇ og SÝerra Leˇne, beita kennarar og bekkjarfÚlagar mestu ofbeldi.

 

Kynfer­islegt ofbeldi gagnvart st˙lkum vir­ist alls sta­ar vera jafn miki­, bŠ­i heima og heiman, og Ý skˇlum. St˙lkur ß ßtakasvŠ­um eru Ý sÚrst÷kum ßhŠttuhˇp ■egar kemur a­ kynfer­islegu ofbeldi og nau­gunum.

 

Report: African Children Face 'Extremely' High Violence Levels/ VOA 

 

"F÷gnum ßherslu forsŠtisrß­herra ß stu­ning vi­ jar­hitanřtingu Ý AfrÝku"


- forsŠtisrß­herra hvetur ■jˇ­ir heims til a­ ganga til li­s vi­ alheimsbandalag ß svi­i jar­hitanřtingar

 

"Vi­ f÷gnum ßherslu forsŠtisrß­herra ß stu­ning vi­ uppbyggingu ß nřtingu jar­hita Ý AfrÝku og gˇ­ or­ hans um a­ auka fjßrveitingar til ■eirra mßla," segir Engilbert Gu­mundsson framkvŠmdastjˇri Ůrˇunarsamvinnustofnunar ═slands. 

 

"Nßi­ samstarf Ůrˇunarsamvinnustofnunar og Al■jˇ­abankans, NorrŠna ■rˇunarsjˇ­sins, Umhverfisߊtlunar Sameinu­u ■jˇ­anna og AfrÝkusambandsins, jß og reyndar Evrˇpusambandsins,  kemur ═slandi og Ýslenskri ■ekkingu Ý st÷­u til ßhrifa Ý ■essum mßlaflokki, langt umfram eigin fjßrveitingar.  Vi­ erum um ■essar mundir a­ koma vi­bˇtarm÷guleikum ß notkun jar­hita inn Ý al■jˇ­lega umrŠ­u, einkum virkjun lŠgri hita til raforku og sÝ­an notkun jar­hita til a­ ■urrka řmsar landb˙na­ar og sjßvarafur­ir," segir Engilbert.  

FrÚtt St÷­var 2 Ý gŠrkv÷ldi me­ vi­tali vi­ forsŠtisrß­herra.

Sigmundur DavÝ­ Gunnlaugsson forsŠtisrß­herra tˇk Ý gŠr ■ßtt Ý lei­togafundi Sameinu­u ■jˇ­anna um loftslagsmßl Ý New York, en til fundarins var bo­a­ af hßlfu a­alframkvŠmdastjˇra Sameinu­u ■jˇ­anna Ý ■vÝ augnami­i a­ sporna gegn neikvŠ­um ßhrifum loftslagsbreytinga og var­a veginn til ParÝsar ß nŠsta ßri ■ar sem Štlunin er a­ nß fram bindandi loftslagssamningi. ═ rŠ­u sinni fˇr rß­herra yfir ßherslur ═slands Ý loftslagsmßlum, m.a. ß svi­i jar­hita og landgrŠ­slu. Hvatti forsŠtisrß­herra ■jˇ­ir heims til a­ ganga til li­s vi­ alheimsbandalag ß svi­i jar­hitanřtingar og tilkynnti um stu­ning Ýslenskra stjˇrnvalda til sÚrstakrar jar­hitaߊtlunar sem unnin er Ý samvinnu vi­ Al■jˇ­abankann. Ennfremur tilkynnti rß­herra um stu­ning ═slands vi­ ßtaki­ "Endurnřjanleg orka fyrir alla" sem a­alframkvŠmdastjˇri Sameinu­u ■jˇ­anna hefur beitt sÚr fyrir, sem og a­ metna­arfullur og bindandi loftslagssamningur nßist Ý ParÝs ß nŠsta ßri.ForsŠtisrß­herra tekur ennfremur ■ßtt Ý st÷rfum allsherjar■ings Sameinu­u ■jˇ­anna sem formlega ver­ur sett Ý dag. 

 

Gunnar Bragi Sveinsson utanrÝkisrß­herra tˇk ß mßnudag ■ßtt Ý rß­herrafundi um sjßlfbŠra landnřtingu sem ═sland stˇ­ fyrir ßsamt Qatar, Morocco og Ůřskalandi. Fundurinn fˇr fram Ý tengslum vi­ allsherjar■ing Sameinu­u ■jˇ­anna ■ar sem sÚrst÷k ßhersla er ß me­al annars ß loftslagsbreytingar. ═ rŠ­u sinni fˇr Gunnar Bragi yfir mikilvŠgi landgrŠ­slu fyrir heiminn og ■ekkingu ═slands Ý ■eim efnum. 

╔g sty­ a­ger­ir gegn loftslagsbreytingum/ SŮ
╔g sty­ a­ger­ir gegn loftslagsbreytingum/ SŮ

 RŠ­a forsŠtisrß­herra ß lei­togafundi um loftslagsmßl/ ForsŠtisrß­uneyti­

UN general assembly: timetable and talking points/ TheGuardian 

ISIS to take center stage at UN General Assembly/ MSNBC 

SjßlfbŠr landnřting mikilvŠg til framtÝ­ar/ UTN 

69th session of the General Assembly/ UNWomen

 

Ůrˇunarsamvinnustofnun sett ß laggirnar ß ═talÝu - mßlaflokkurinn fer ˙t ˙r rß­uneytinu

Starfsemi nřrrar ■rˇunarsamvinnustofnunar hefur veri­ l÷gfest ß ═talÝu. ═talska ■ingi­ hefur sam■ykkt nřja l÷ggj÷f sem felur Ý sÚr metna­arfullar endurbŠtur ß opinberri ■rˇunarsamvinnu ═tala og stofnun sÚrstakrar ■rˇunarsamvinnustofnunar: ICA, Italian Cooperation Agency. Stofnunin hefur ekki fullt sjßlfstŠ­i og ver­ur rekin undir yfirstjˇrn utanrÝkisrß­uneytis sem hefur me­ stefnum÷rkun a­ gera. FramkvŠmd og dagleg umsřsla um mßlaflokkinn ver­ur hins vegar hjß ICA. Nafnabreyting er ger­ ß rß­uneytinu me­ stofnun ICA og rß­uneyti­ nefnist hÚr eftir: UtanrÝkis- og ■rˇunarmßlarß­uneyti­.

 

Italy's aid reform spawns new agency/ Devex 

 

 

┴hugavert

-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Development Progress - Reducing poverty, developing sustainably: food, water and energy trade-offs
Development Progress - Reducing poverty, developing sustainably: food, water and energy trade-offs
Gallup's global Well-Being Index. Great data, shame about the (lack of) analysis, eftir Duncan Green/ Oxfamblogg
-
-
-
-
-
-
-

FrŠ­igreinar og skřrslur
 
-
-
-
-
-
-
-

Nřtt samstarfsrß­ um ■rˇunarsamvinnu

 

UtanrÝkisrß­herra hefur skipa­ nřtt samstarfsrß­ um ■rˇunarsamvinnu en Ý ■vÝ rß­i eiga sŠti sautjßn fulltr˙ar stjˇrnmßlaflokkanna, samtaka atvinnulÝfsins, Ýslenskra mann˙­arsamtaka og hßskˇlasamfÚlagsins, auk formanns sem rß­herra skipar. Nřr forma­ur er Ůorsteinn Ingˇlfsson fyrrverandi sendiherra en a­rir Ý rß­inu eru: Hjßlmar Jˇnsson, DrÝfa Hjartardˇttir, Gu­munda Vala Jˇnasdˇttir, Haukur Mßr Haraldsson, Gu­r˙n Ígmundsdˇttir, Lilja Dˇra Kolbeinsdˇttir, MarÝanna Traustadˇttir, Ëlafur Gar­ar Halldˇrsson, Ůorsteinn Gu­mundsson, Gu­r˙n Sveinsdˇttir, Inga Dˇra PÚtursdˇttir, NÝna Helgadˇttir, Ragnar Gunnarsson, Ragnar Schram, Geir Gunnlaugsson og JˇnÝna Einarsdˇttir. 

 

FrÚttir og frÚttaskřringar

-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-

Ebˇlufaraldurinn ˇgn vi­ heimsfri­inn

 

 

Íryggisrß­ Sameinu­u ■jˇ­anna telur a­ ebˇlufaraldurinn Ý Vestur-AfrÝku sÚ ˇgn vi­ heimsfri­inn. Al■jˇ­aheilbrig­isstofnunin telur a­ ebˇlutilvikum fj÷lgi mj÷g ß nŠstu vikum og ver­i ■refalt fleri Ý nˇvember en n˙na. Ůß ver­i tilvikin tuttugu ■˙sund og ■eim muni fj÷lga hratt veri­i ekki gripi­ til rˇttŠkra a­ger­a strax.  Ůegar hafa 2.800 manns lßtist af v÷ldum sj˙kdˇmsins, flestir Ý LÝberÝu, SÝerra Leone og GÝneu. 

 

═ myndbandinu hÚr fyrir ne­an ˙tskřrir Hans Rosling hvers vegna ebˇlufaraldurinn hefur or­i­ jafn ˙tbreiddur Ý vesturhluta AfÝku og raun ber vitni.

Why did Ebola Spread in West Africa? - Rosling's Factpod #2
Why did Ebola Spread in West Africa? - Rosling's Factpod #2
 
Ínnur heimsmynd
Hans Rosling Ý H÷rpu. Ljˇsm. gunnisal


- eftir Stefßn Jˇn Hafstein, svi­sstjˇra hjß ŮSS═

Hans Rosling flutti ßhugaver­an fyrirlestur Ý ReykjavÝk um daginn frammi fyrir m÷rg hundru­ manns enda annßla­ur ß sÝnu svi­i. Ůekktastur er hann fyrir skřra framsetningu sÝna ß t÷lfrŠ­i um heiminn og ßstand hans. ,,Heimur versnandi fer" er ein af meginsto­um Ý hugmyndum margra um veraldargengi­, en Rosling sřnir anna­: Me­alŠvi jar­arb˙a lengist, barnadau­i minnkar, menntun og skˇlaganga eru Ý sˇkn, jar­arb˙um er hŠtt a­ fj÷lga eins og ß­ur og mun fˇlksfj÷ldi komast Ý jafnvŠgi sÝ­ar ß ÷ldinni. FßtŠkt hefur minnka­. Ůrˇunarsamvinna virkar sag­i Rosling me­ ßherslu■unga.

Einf÷ldun
Hann vi­urkennir a­ framsetningin sÚ einf÷ldun. ┴stand heimsins og kj÷r fˇlks Ý heiminum almennt batna, en ß ßkve­num st÷­um er ■a­ alls ekki svo. FßtŠkum Ý heiminum fŠkkar, en s˙ fŠkkun er a­ lang mestum hluta Ý KÝna ■ar sem hagv÷xtur sřnir ekki ˇheyrilegar umhverfisfˇrnir ß sama tÝma. ┴vinningurinn kostar ■vÝ sitt. AfrÝka sunnan Sahara glÝmir enn vi­ miklu meiri vanda en almennt gerist Ý heiminum. Sums sta­ar Ý AfrÝku hefur ßstandi­ alls ekki batna­, heldur ■vert ß mˇti. En ■rˇunarsamvinna virkar, Ý bland me­ řmsum ÷­rum ■ßttum sem skipta mßli. Hugmyndin sem margir hafa um ■rˇunarl÷ndin a­ ,,■etta sÚ allt vonlaust" ß alls ekki vi­. Sem dŠmi mß nefna a­ ß r˙mum ßratug hefur tekist a­ minnka mŠ­radau­a um nŠstum helming, sem nemur hundru­ ■˙sundum kvenna ß hverju ßri. Og margar milljˇnir ungra barna lifa n˙ ßrlega, en hef­u ß­ur veri­ dŠmd til dau­a.

Hverjar eru horfurnar?
═ lokin var hann spur­ur um hŠttur sem ste­ja a­ heiminum og var svari­ ßkaflega athyglisvert, af ■vÝ a­ ■a­ rÝmar vi­ tilfinningu sem margir bera n˙ Ý brjˇsti: StrÝ­, ,,■ri­ja heimsstyrj÷ldin" gŠti veri­ hafin n˙ ■egar me­ stigm÷gnun atbur­arßsar sem menn missa t÷kin ß. Loftslagsbreytingar ß j÷r­u ˇgna, ÷fgakenndar breytingar sem aflei­ing af hlřnum sem mun setja lÝf fj÷lda fˇlks ˙r skor­um. FßtŠkt og ˇj÷fnu­ur, ■vÝ ■ˇtt au­Švi aukist og fŠrri mŠlist fßtŠkir eru lÝfskj÷r ■eirra sem b˙a vi­ mesta fßtŠkt einfaldlega svo mikil ˇgn vi­ ÷ryggi a­ gefa ver­ur ■vÝ gaum. Fjßrmßlakerfi heimsins er svo fjandsamlegt og ˇst÷­ugt a­ ekki er hŠgt a­ treysta ■vÝ fyrir fj÷reggi mannkyns. Og a­ lokum er stˇr ˇgn sem erfitt er a­ lřsa: Eitthva­ sem vi­ getum ekki enn■ß Ýmynda­ okkur.

Hva­a rß­?
LÝkt og margir sem rŠ­a st÷­u heimsmßla ■essi misserin af dřpt og yfirsřn leggur Rosling ßherslu ß marg■Štt vi­br÷g­ en ekki t÷fralausn. ╔g leyfi mÚr a­ t˙lka or­ hans: Fˇlk ß a­ nřta lř­rŠ­islegan rÚtt sinn og mßlfrelsi, berjast fyrir betri heimi og lßta Ý sÚr heyra. RÝkisstjˇrnir gegna miklu hlutverki Ý a­ setja fjßrmßla÷flum og hervŠ­ingarsinnum stˇlinn fyrir dyrnar: Her­a eftirlit, gŠta almannahagsmuna og střra ■rˇun ß farsŠlar brautir fyrir heildina en ekki fßa ˙tvalda. FyrirtŠki b˙a yfir krafti til nřsk÷punar og eru best fallin til ■ess a­ finna lausnir sem heimurinn ■arfnast til a­ koma Ý veg fyrir mengun, nřta betur orku, framlei­a meiri og betri mat. En til ■ess ■urfa ■au a­hald og hvatningu Ý senn. Ůetta ■rennt ■arf a­ fara saman og ■ß mß Ýmynda sÚr a­ breytt heimsmynd ver­i ni­ursta­an.

MikilvŠgt a­ taka mi­ af ■÷rfum Ýb˙anna

 

- Sˇley ┴sgeirsdˇttir starfsnemi ŮSS═ Ý Lilongve skrifar 

MannlÝf vi­ MalavÝvatn. Ljˇsm. gunnisal


 

┴ umdŠmisskrifstofum Ůrˇunarsamvinnustofnunar ═slands Ý MalavÝ, MˇsambÝk og ┌ganda starfa ■rÝr starfsnemar sem lÝkt og undanfarin ßr hafa fallist ß bei­ni Heimsljˇss um pistaskrif ■ann tÝma sem ■eir dvelja Ý samstarfsl÷ndum ═slendinga

 

ŮSS═ hefur ßtt Ý samvinnu vi­ hÚra­stjˇrnina Ý Manogchi sÝ­an ßri­ 1989 ■ar sem stofnunin hefur unni­ a­ margskonar verkefnum lÝkt og menntun, fullor­ins lŠsi og stu­ning vi­ fiskivei­iverkefni. Frß ßrinu 2012 hafa veri­ nřjar ßherslur ß ■essari samvinnu Ý takt vi­ breyttar ßherslur ß heimsvÝsu hva­ var­ar ■rˇunara­sto­. Undanfarin ßr hefur veri­ l÷g­ ßhersla ß styrkingu fÚlagslegra ■ßtta og uppbyggingu mannau­s (e. Human Capital). Einnig hafa veri­ breyttar ßherslur Ý tengslum vi­ jafnrÚtti kynjanna og ßhrif umhverfis. N˙verandi verkefni okkar sn˙a a­ bŠttri menntun, heilsu, a­gengi a­ vatni og hreinlŠtisa­st÷­u og eru ■au ÷ll unnin Ý samvinnu vi­ hÚr­asstjˇrnina Ý Mangochi.

 

A­ upplifa frß sjˇnarhorni Malava

╔g hef veri­ svo heppin a­ fß a­ fer­ast lÝtillega um MalavÝ, nřveri­ fˇr Úg ßsamt tveimur starfsnemum ˙r norska sendirß­inu Ý stutta fer­ til Zomba sem er bŠr Ý sunnanver­u MalavÝ. Vi­ l÷g­um af sta­ me­ ■a­ markmi­ a­ kanna fjalllendi­ og upplifa fj÷lbreytileika landslagsins sem MalavÝ hefur uppß a­ bjˇ­a. ═ Lilongwe er umhverfi­ ■urrt og br˙nt en Ý Zomba heilsa ■Úr stˇrvaxin furutrÚ og grŠn skˇglendi. Talsver­ur hitamunur er ß Zomba og Lilongwe vegna ■ess hversu hßtt Zomba liggur yfir sjßvarmßli og ■urftum vi­ a­ notast vi­ langermapeysur og sÝ­ar buxur, svo ekki sÚ minnst ß hva­ Ýslensku lopasokkarnir komu sÚr vel um nˇttina (eitthva­ sem Úg bjˇst ekki vi­ a­ ■urfa a­  nota ß me­an ß dv÷linni stŠ­i en pakka­i af g÷mlum vana!).

 

═ Zomba hitti Úg mann sem var uppalinn Ý Mangochi en haf­i flutt til Zomba me­ eiginkonu sinni eftir a­ ■au giftu sig. Ůegar vi­ fˇrum a­ spjalla spur­i hann mig hva­ Úg vŠri eiginlega a­ gera hÚrna Ý MalavÝ. Ůegar Úg nefndi a­ Úg vŠri a­ vinna fyrir Iceida var­ hann mj÷g ßhugasamur ■ar sem Iceida hef­i unni­ gott og velmeti­ verk Ý Monkey Bay og nßgrenni ß hans heimaslˇ­um. Ůa­ var ßhugavert a­ spjalla vi­ hann og frŠ­ast betur um verkefnin okkar frß sjˇnarhorni ■eirra sem sjß gildi ■eirra og nřtingu ß annan hßtt, ■a­ er, ■eim sem njˇta gˇ­s af ■vÝ starfi sem stofnunin er a­ vinna og nřta ■Šr byggingar og stofnanir sem veri­ er a­ byggja upp. A­ styrkja mannau­ getur haft mikilvŠgar og jßkvŠ­ar aflei­ingar fyrir ßframhaldandi ■rˇun MalavÝ og hafa verkefnin hinga­ til skipa­ stˇran sess Ý lÝfi margra Ý Mangochi.

 

═ hinu stˇra samhengi ■rˇunara­sto­ar er starfsemi ŮSS═ lÝtil Ý samanbur­i vi­ margar a­rar stofnanir. Hinsvegar hefur ■a­ engin ßhrif ß mikilvŠgi ■ess starfs sem er unni­ hÚrna Ý MalavÝ og ÷­rum samstarfsl÷ndum. Verkefni lÝkt og ■au sem starfrŠkt eru Ý Mangochi sřna mikilvŠgi ■ess a­ taka mi­ af ■÷rfum Ýb˙a og hugsa verkefnin frß botninum og upp. ═ gegnum tÝ­ina hafa m÷rg ■rˇunarverkefni veri­ ßkv÷r­u­ ß skrifstofum erlendis ■ar sem ■au eru teiknu­ upp ßn ■ess a­ taka inn Ý myndina ■arfir, kr÷fur e­a langanir ■eirra sem eiga a­ njˇta gˇ­s af. Ůa­ var skemmtilegt a­ fß a­ heyra ■a­ og upplifa ß eigin skinni hva­ ■essi verkefni skipta miklu mßli, einkum hversu stˇran sess Iceida ß Ý hugum Ýb˙a Mangochi hÚra­s. Ůa­ ver­ur skemmtilegt a­ sjß hvort a­ Úg rekist ß fleiri s÷gur af verkefnunum okkar ß fer­alagi um landi­. 

 

 

facebook
UM HEIMSLJËS 

Heimsljˇs - veftÝmarit um ■rˇunarmßl er gefi­ ˙t af Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands. Ritinu er Štla­ a­ glŠ­a umrŠ­u um ■rˇunarmßl og gefa ßhugas÷mum kost ß a­ fylgjast me­ ■vÝ sem hŠst ber hverju sinni. Efni veftÝmaritsins ■arf ekki endilega a­ endurspegla stefnu ŮSS═.

 

Skrßi­ ykkur Ý ßskrift ß heimasÝ­unni, www.iceida.is og lßti­ vinsamlegast a­ra me­ ßhuga ß ■rˇunarmßlum vita af tilvist veftÝmaritsins. Allar ßbendingar um efni eru vel ■egnar.

 

Ůeir sem vilja senda okkur ßbendingu um efni e­a afskrß sig af netfangalista eru vinsamlegast be­nir um a­ senda slÝk erindi ß netfangi­ iceida@iceida.is. Ritstjˇri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is

.

Vi­ bi­jumst velvir­ingar ß ■vÝ a­ geta ekki nota­ Ýslenskar gŠsalappÝr Ý vi­t÷lum en bandarÝskt sni­mˇt VeftÝmaritsins leyfir ekki notkun ■eirra.

 

Bestu kve­jur, ┌tgßfu- og kynningardeild ŮSS═

 

ISSN 1670-8105