gunnisal
Heimsljˇs
veftÝmarit um ■rˇunarmßl
7. ßrg. 229. tbl.
19. mars 2014

TÝmamˇtal÷ggj÷f ß breska ■inginu:

Lagaleg skylda a­ ■rˇunarfÚ nřtist konum og st˙lkum

 

Me­ nřjum l÷gum sem sam■ykkt voru ß breska ■inginu Ý sÝ­ustu viku hafa stjˇrnv÷ld lagalega skyldu Ý al■jˇ­legri ■rˇunarsamvinnu a­ sjß til ■ess a­ ■rˇunarfÚ til samstarfsrÝkja stu­li a­  umbˇtum Ý rÚttindamßlum kvenna og st˙lkna, me­al annars til ■ess a­ draga ˙r nau­ungar-hjˇnab÷ndum og limlestingum ß kynfŠrum st˙lkna. 

 

"Ůessi tÝmamˇt Ý breskri l÷ggj÷f skyldar n˙verandi rÝkisstjˇrn og ■Šr sem ß eftir koma til ■ess a­ setja jafnrÚttismßl Ý ÷ndvegi Ý ÷llum verkefnum okkar Ý ■rˇunarsamvinnu," segir Justine Greening ■rˇunarmßlarß­herra Ý grein Ý The Telegraph. "Me­ ÷­rum or­um, vi­ ver­um a­ hafa Ý huga hvernig vi­ getum stu­la­ a­ ■vÝ a­ draga ˙r nau­ungarhjˇnab÷ndum, e­a limlestingum ß kynfŠrum st˙lkna, svo dŠmi sÚu nefnd, ■egar vi­ ßkve­um a­ veita ■rˇunarfÚ til erlendra rÝkja. Ůetta mun lei­a til stakkaskipta Ý lÝfi milljˇna k˙ga­ra st˙lkna og kvenna um allan heim," segir rß­herrann.

Let's Get to Work: Accelerating gender equality for the MDGs and the post-2015 development agenda
 
Bill Cash

Ůa­ sem vekur sÚrstaka athygli vi­ ■essa einst÷ku lagasetningu er a­ ■ingma­urinn a­ baki frumvarpinu er fulltr˙i ═haldsflokksins, 73 ßra a­ aldri, sem er ■ekktari fyrir teinˇttu jakkaf÷tin og vantr˙ ß Evrˇpusambandinu fremur en einlŠgan og sta­fastan stu­ning vi­ kvenrÚttindabarßttu Ý heiminum, eins og segir Ý The Telegraph. Ůessi ■ingma­ur heitir Bill Cash og ver­skuldar vi­urkenningu kvenna um allan heim, segir Justine Greening.

 

H˙n bendir ß a­ fß ■ingmannafrumv÷rp fara Ý s÷gubŠkur eins og ■etta frumvarp sem hafi fengi­ stu­ning allra ■riggja stˇru stjˇrnmßlaflokkanna ß breska ■inginu. "Og ■Šr eru fßar lagasetningar sem hafa bur­i til ■ess a­ hafa mikil ßhrif ß st˙lkur og konur um heim allan; en Úg tr˙i ■vÝ a­ ■essi hafi slÝk ßhrif." H˙n segir a­ allt ■etta sÚ vitnisbur­ur um einbeittan vilja Bill Cash til ■ess a­ koma frumvarpinu gegnum ÷ll stig ■ingsins og hann hafi einskis lßti­ ˇfreista­ til a­ vinna mßlinu framgang. 

 

"Fyrir ■olgŠ­i hans og kjark getur breska ■ingi­ sent skřr skilabo­ til heimsins ■ess efnis a­ kynjajafnrÚtti skipti mßli og sÚ ■ungami­ja Ý okkar ■rˇunarstarfi. Vi­ vitum a­ heimurinn hefur teki­ stˇr skref Ý ßtt a­ jafnrÚtti kynjanna ß sÝ­ustu ßratugum en a­ sama skapi er margt ˇgert. Vi­ h÷fum ekki sta­i­ vi­ skuldbindingar okkar gagnvart st˙lkum og konum me­an barna- og nau­ungarhjˇnab÷nd lÝ­ast og skelfilegt ofbeldi vi­gengst eins og Ý limlestingum ß kynfŠrum st˙lkna. Vi­ ■urfum a­ fj÷lga tŠkifŠrum fyrir milljˇnir kvenna sem enn eru ˙tiloka­ar frß grundvallarrÚttindum eins og ■eim a­ vera skrß­ar fyrir eignum, geta stofna­ fyrirtŠki e­a eignast bankareikning," segir Justine Greening.

 

Ůarf eitthva­ a­ rŠ­a ■a­...?

Allra hagur a­ fjßrfesta Ý st˙lkum og konum

 

"S÷nnunarg÷gnin eru sterk. St˙lkur og konur eru hjarta al■jˇ­legrar ■rˇunarsamvinnu. En stundum er eitthva­ augljˇst Ý okkar augum sem er ekki jafn augljˇst Ý augum annarra," sag­i Billie Miller, fyrrverandi forsŠtisrß­herra Barbados Ý rŠ­u vi­ upphaf kvennafundarins Ý New York Ý sÝ­ustu viku. "Ůa­ gildir einu hvernig horft er til framtÝ­ar, konur og st˙lkur eru svari­."

 

Miller hÚlt erindi ß vi­bur­i sem bar yfirskriftina "Fjßrfestu Ý st˙lkum og konum: Allra hagur"  en ■a­ er jafnframt heiti ß nř˙tkomnu upplřsingariti ■ar sem samt÷kin Women Deliver birta sta­reyndir og talnag÷gn sem r÷k fyrir mikilvŠgi ■ess a­ ■jˇ­ir heims vi­urkenni gildi ■ess bŠ­i fÚlagslega og efnahagslega a­ sty­ja konur og st˙lkur.

 

S÷nnunarg÷gnum var safna­ saman ˙r skřrslum Barnahjßlpar Sameinu­u ■jˇ­anna (UNICEF), Mannfj÷ldastofnun SŮ (UNFPA), Al■jˇ­abankanum og Al■jˇ­aheilbrig­isstofnuninni (WHO) - og eru sannfŠrandi:

  • St˙lkur og konur verja 90% af tekjum sÝnum Ý ■ßgu fj÷lskyldunnar en karlar verja a­eins 30-40%.
  • Ůegar 10% fleiri st˙lkur fara Ý skˇla eykst landsframlei­slan a­ me­altali um 3%.
  • Me­ ■vÝ a­ draga ˙r hindrunum fyrir atvinnu■ßttt÷ku st˙lkna og kvenna gŠti framlei­ni aukist um 25% Ý sumum rÝkjum.
  • Me­ ■vÝ a­ ey­a kynjamisrÚtti Ý landb˙na­i vŠri unnt a­ bjarga 100 til 150 milljˇnum manna frß hungri.
  • Me­ ■vÝ a­ leggja 8,1 milljar­ dollara Ý fj÷lskylduߊtlanir Ý ■rˇunarrÝkjum vŠri unnt a­ draga ˙r ˇŠskilegum ■ungunum um 66%, afstřra 30% mŠ­radau­a, koma Ý veg fyrir 20% nřburadau­a og draga ˙r ßhŠttus÷mum fˇsturey­ingum um 40%.
  • Fyrir hverjar 150 krˇnur sem vari­ er til fj÷lskylduߊtlana spara ■jˇ­ir sÚr 900 krˇnur.

En..  ß sama tÝma:

  • Konur eru helmingur mannkyns en 70% ■eirra fßtŠkustu.
  • TvŠr af hverjum ■remur fullor­num konum Ý heiminum eru ˇlŠsar.
  • Konur vinna tvo ■ri­ju hluta allra vinnustunda Ý heiminum en bera a­eins ˙r břtum einn tÝunda af tekjum Ý heiminum.
  • R˙mlega eitt hundra­ ■jˇ­ir hafa lagalegar takmarkanir ß ■ßttt÷ku kvenna Ý atvinnulÝfinu.
  • Konur skipa 21,4% ■ingsŠta Ý heiminum og 8% forstjˇra fyrirtŠkja eru konur.

E­a eins og Mary krˇnprisessa Danmerkur or­a­i ■a­ ß fundinum Ý New York. "A­ fŠ­ast sem st˙lka Štti ekki a­ koma Ý veg fyrir a­ h˙n nyti hŠfileika sinna til fullnustu. En, Ý ■rˇunarrÝkjunum, er ■vÝ enn ■annig vari­." H˙n tala­i einnig um ■ß skammsřni sem felst Ý skorti ß atvinnutŠkifŠrum ungs fˇlks Ý ■rˇunarrÝkjunum ■ar sem sß ■jˇ­fÚlagshˇpur er sß stŠrsti Ý s÷gunni. 

 

SamkvŠmt frÚtt Reuters tˇk Anne-Birgitte Albrectsen a­sto­arframkvŠmda-stjˇri Mannfj÷ldastofnunar SŮ undir me­ krˇnprinsessunni og taldi a­ ■etta gŠtu or­i­ kostna­ars÷m mist÷k. Og svo bŠtti h˙n vi­: "FramtÝ­in er tÝu ßra og h˙n er st˙lka. Gefum henni tŠkifŠri. Ůrßtt fyrir ÷ll fyrrnefnd s÷nnunarg÷gn er sta­reyndin s˙ a­ a­eins 1% af framl÷gum til ■rˇunarmßla fer til unglingsst˙lkna. A­eins eitt prˇsent."

 

H˙n lag­i lÝka ßherslu ß samvinnu vi­ karla og pilta um vi­horfsbreytingar. "╔g held raunverulega a­ stŠrsta hindrunin Ý rÚttindabarßttu kvenna sÚu karlmenn."

 

Styrkir til frjßlsra fÚlagasamtaka:

Sex umsˇknir bßrust um ney­arstyrki til rß­uneytisins

 

Sex umsˇknir bßrust utanrÝkisrß­uneytinu vegna  verkefna ß svi­i ney­ar- og mann˙­ara­sto­ar til Sřrlands, NamibÝu og Mi­-AfrÝkulř­veldisins en umsˇknarfrestur um styrkina rann ˙t um sÝ­astli­na helgi. 

 

┴ fjßrl÷gum ßrsins 2014 er gert rß­ fyrir 248 milljˇna krˇna framlagi til verkefna ß vegum frjßlsra fÚlagasamtaka og samstarfs vi­ ■au og teki­ hefur veri­ ß mˇti umsˇknum um styrki tvisvar ß ßri, a­ vori og  hausti. A­ ■essu sinni er vor˙thlutun bundin ofangreindum verkefnum til ■essara ■riggja svŠ­a ■ar sem matvŠlaa­sto­ er brřn en Ý haust ver­ur a­ lÝkindum auglřst eftir almennum styrkjum bŠ­i til ■rˇunarverkefna og ney­ar- og mann˙­arverkefna. Gert er rß­ fyrir a­ rß­stafa allt a­ 70 milljˇnum kr. til a­sto­arinnar. 

 

Sřrland

TŠpast ■arf  a­ fj÷lyr­a um ■÷rfina fyrir ney­ara­sto­ Ý Sřrlandi en ßt÷kin Ý landinu hafa sta­i­ yfir Ý nŠrfellt ■rj˙ ßr og nÝu milljˇnir manna hafa flosna­ upp og draga fram lÝfi­ vi­ n÷turlegar a­stŠ­ur, matarskort og ofbeldi, margir Ý flˇttamannab˙­um Ý nßgrannarÝkjum. Fj÷ldi sřrlenskra flˇttamanna er talinn vera um ■a­ bil 2,5 milljˇnir. Auk ■ess  hafa um 440 ■˙sund palestÝnskir flˇttamenn frß Sřrlandi leita­ ß nß­ir Flˇttamannahjßlpar PalestÝnumanna (UNRWA).

 

MannskŠ­ir ■urrkar Ý NamibÝu/ UNICEF
MannskŠ­ir ■urrkar Ý NamibÝu/ UNICEF
NamibÝa 

═ NamibÝu rÝkir ney­ vegna mestu ■urrka Ý 30 ßr sem hamla uppskeru og leitt hafa til langvinns fŠ­uskorts og ■vÝ er ■÷rfin fyrir matvŠlaa­sto­ gÝfurleg. Tali­ er a­ um 330 ■˙sund Ýb˙ar NamibÝu b˙i vi­ fŠ­uskort e­a 14% Ýb˙a landsins, einkum Ý hÚru­um Ý nor­urhluta landsins, en verst er ßstandi­ Ý Kunene hÚra­i ■ar sem vannŠring hefur leitt til sj˙kdˇma og dau­sfalla. ┴ ■vÝ svŠ­i hafa fj÷lmargar fj÷lskyldur misst allan b˙pening sinn og ■urfa ß brß­ri a­sto­ a­ halda, jafnvel ■ˇtt sÝ­ustu vikur hafi komi­ lang■rß­ rigning og j÷r­ sÚ vÝ­a tekin a­ grŠnka. Kˇleru hefur or­i­ vart sÝ­ustu mßnu­ina og 500 tilfelli greinst. Dßnartilvik eru sextßn.

 

Mi­-AfrÝkulř­veldi­

═ Mi­-AfrÝkulř­veldinu (CAR) hafa hundru­ ■˙sunda Ýb˙a flosna­ upp frß heimilum sÝnum vegna grimmilegra ßtaka sem hafa leitt til sÝvaxandi matvŠlaskorts og hungurs. Ůorri m˙slima hefur fl˙i­ land og leita­ ß nß­ir grannrÝkja en a­ mati Amnesty International hefur sveitum al■jˇ­legra fri­argŠsluli­a mistekist a­ st÷­va ■jˇ­ernishreinsanir ß m˙slÝmska minnihlutanum Ý landinu. Fulltr˙ar frß Al■jˇ­legu bj÷rgunarnefndinni (e. International Rescue Committee) fˇru um landi­ ß d÷gunum. Af 125 konum sem nefndin rŠddi vi­ Ý Bangui haf­i 86% veri­ nau­ga­ og nŠrri 70% or­i­ fyrir hˇpnau­gun, a­ ■vÝ er fram kemur Ý frÚtt og kvikmyndabroti ß Mbl.is.

 

Relief Support Still Needed Despite Rains in Namibia/ LutherianWorld 

Mi­-AfrÝkulř­veldi­: frÚttaknippi/ Mbl.is 

Sřrland: frÚttaknippi/ Mbl.is 

Three Hunger Emergencies/ WFP

Global Emergency Overview Snapshot 11 - 18 March/ ReliefWeb

150 ■˙sund lßtnir Ý Sřrlandi/ RUV

┴SKORUN TIL STJËRNVALDA VEGNA MANNR╔TTINDABROTA ┴ SŢRLENSKUM BÍRNUM/ Barnaheill 

NorrŠnir rß­herrar jafnrÚttismßla ß kvennarß­stefnunni:

Vilja sam■Štta kynjajafnrÚtti inn Ý nř ■rˇunarmarkmi­

Mind the Gap: Gender Equality and Trade in Africa/ Al■jˇ­abankinn
Mind the Gap: Gender Equality and Trade in Africa/ Al■jˇ­abankinn

NorrŠnir rß­herrar jafnrÚttismßla ßrÚttu­u ß opnum fundi um menntun ß kvennarß­stefnu Sameinu­u ■jˇ­anna Ý sÝ­ustu viku vilja sinn til a­ sam■Štta kynjajafnrÚtti inn Ý sjßlfbŠru ■rˇunarmarkmi­in sem taka vi­ af ■˙saldarmarkmi­um Sameinu­u ■jˇ­anna ßri­ 2015. "Vilji rß­herranna er einnig a­ sÚrstakt markmi­ ver­i sett um rÚttindi og valdeflingu kvenna me­ ßherslu ß efnahagsleg og pˇlitÝsk rÚttindi, a­ger­ir gegn kynbundnu ofbeldi og bŠtt kyn- og frjˇsemisheilbrig­i," segir Ý frÚtt velfer­arrß­uneytis.

 

Eyglˇ Har­ardˇttir, fÚlags- og h˙snŠ­ismßlarß­herra, er forma­ur NorrŠnu rß­herranefndarinnar um jafnrÚttismßl ß ■essu ßri. H˙n lag­i ß fundinum ßherslu ß a­ jafnrÚttismßl sÚu brřnt hagsmunamßl beggja kynja og a­ mikilvŠgt sÚ a­ fß karla til virkari ■ßttt÷ku Ý umrŠ­u um ■au. "Vi­ ■urfum a­ efla frŠ­slu um jafnrÚttismßl ß ÷llum skˇlastigum, vi­ ■urfum a­ fj÷lga k÷rlum Ý um÷nnunar- og kennslust÷rfum, vi­ ■urfum a­ ÷gra rÝkjandi hugmyndum um hva­ telst "vi­eigandi" starfsvettvangur fyrir konur og karla og beita ÷llum rß­um til a­ breyta hugsunarhŠtti kynjanna Ý ■essum efnum.

 

SÚrstakur gestur fundarins var framkvŠmdastjˇri UN Women, Phumzile Mlambo-Ngcuka. H˙n ■akka­i norrŠnum stjˇrnv÷ldum ÷flugan fjßrhagslegan og pˇlitÝskan stu­ning norrŠnna ■jˇ­a vi­ starfsemi UN Women en 43% heildarframlaga Ý ■rˇunarsjˇ­i samtakanna kemur frß Nor­url÷ndum.

 

Nor­url÷ndin hafa lagt ßherslu ß nßi­ samstarf vi­ UN Women vegna yfirstandandi vinnu vi­ endursko­un ■˙saldarmarkmi­a Sameinu­u ■jˇ­anna og endurmat ß framkvŠmdaߊtluninni frß Peking frß ßrinu 1995.  Mlambo-Ngcuka Ýtreka­i a­ menntun sÚ lykillinn a­ valdeflingu kvenna og a­ bein tengsl sÚu ß milli hŠrra menntunarstigs ■jˇ­a og rÚtti kvenna til frjˇsemisheilbrig­is og lÝfs ßn ofbeldis. ١tt a­gengi barna a­ menntun Ý ■rˇunarl÷ndunum hafi aukist sřni nřlegar skřrslur a­ enn eru drengir mun lÝklegri til a­ ganga Ý skˇla en st˙lkur. 

Nor­url÷ndin munu ßri­ 2015 Ý samstarfi vi­ UN Women vekja athygli ß meginßherslum framkvŠmdaߊtlunarinnar frß Peking og hvetja til ■ess a­ a­ildarÝki Sameinu­u ■jˇ­anna meti hvernig framkvŠmdum hefur mi­a­.

Ůrennar kosningar framundan Ý MalavÝ:

Hvatt til kosningabarßttu ßn ofbeldis

 

Banda

Veitendur ■rˇunara­sto­ar Ý MalavÝ hv÷ttu Ý gŠr Ý yfirlřsingu alla ■ß sem koma a­ vŠntanlegum ■rennum kosningum ß vord÷gum a­ sjß til ■ess a­ kosninga-barßttan ver­i ßn ofbeldis. Tilefni yfirlřsingarinnar eru ˇeir­ir Ý bŠnum Thyolo um sÝ­ustu helgi ß kosningafundi sem flokkur forsetans stˇ­ fyrir. Ůar lÚtust tveir, l÷greglu■jˇnn og ˇbreyttur borgari. ═sland er me­al ■eirra ■jˇ­a sem skrifa undir yfirlřsinguna. Joyce Banda, forseti MalavÝ, hefur fyrirskipa­ Ýtarlega rannsˇkn ß atvikinu og sag­i Ý yfirlřsingu a­ rÝkisstjˇrnin myndi ekki umbera ofbeldi af pˇlÝtÝskum toga  sem ˇgna­i fri­i og ÷ryggi ■jˇ­arinnar.

 

Ůrennar kosningar ver­a Ý maÝ Ý MalavÝ, forseta-, ■ing- og sveitastjˇrnarkosningar.

 

DONORS CALLS FOR VIOLENT-FREE CAMPAIGN/ FaceOfMalawi 

Malawi's president calls for probe into political violence/ Daily Nation 

Ůingsßlyktun gegn ofsˇknum Ý  gar­ samkynhneig­ra Ý ┌ganda:
UtanrÝkisrß­herra setji fram h÷r­ mˇtmŠli vegna mannrÚttindabrota

═ gŠrkv÷ldi mŠlti Íssur SkarphÚ­insson fyrrverandi utanrÝkisrß­herra fyrir ■ingsßlyktun um mˇtmŠli gegn ofsˇknum gegn samkynhneig­um Ý ┌ganda en ■verpˇlÝtÝsk samsta­a er um till÷guna og flutningsmenn hennar auk Íssurar ■au Ragnhei­ur RÝkhar­sdˇttir, ┴rni ١r Sigur­sson, Silja D÷gg Gunnarsdˇttir, Birgitta Jˇnsdˇttir og Ëttarr ProppÚ.

 

Tillagan er svohljˇ­andi: 

 

Al■ingi fordŠmir har­lega nřlega sam■ykkt ■ingsins Ý ┌ganda og sta­festingu forseta landsins ß l÷gum sem heimila ofsˇknir gegn samkynhneig­um.


Al■ingi ßlyktar a­ fela utanrÝkisrß­herra a­ setja fram h÷r­ mˇtmŠli Ýslenskra stjˇrnvalda gagnvart stjˇrnv÷ldum Ý ┌ganda vegna ■eirra mannrÚttindabrota sem Ý l÷ggj÷finni felast, og jafnframt a­ hagrŠ­a ■rˇunara­sto­ vi­ ┌ganda me­ ■a­ fyrir augum a­ stˇrauka fjßrframl÷g til samtaka samkynhneig­ra Ý landinu ßn ■ess a­ draga ˙r heildarframl÷gum til landsins a­ sinni.


Jafnframt felur Al■ingi utanrÝkisrß­herra a­ kynna afst÷­u ■ingsins ■eim rÝkjum sem eiga Ý ■rˇunarsamvinnu vi­ ┌ganda, einkum Nor­url÷ndunum, og leita samst÷­u um a­ fleiri rÝki hagi vi­br÷g­um sÝnum me­ sama hŠtti.

 

Auk Íssurar tˇk til mßls vi­ fyrstu umrŠ­u Haraldur Einarsson ■ingma­ur Framsˇknarflokksins en a­ lokinni umrŠ­unni var ■ingsßlyktunartill÷gunni vÝsa­ til utanrÝkismßlanefndar.

 

Íll umrŠ­an - myndbrot:


NorrŠnir ■rˇunarmßlarß­herrar funda um mˇtun ■rˇunarmarkmi­a

 

NorrŠnir ■rˇunarmßlarß­herrar fundu­u ß d÷gunum Ý Helsinki um mˇtun nřrra ■rˇunarmarkmi­a og aukna norrŠna samvinnu ß ■eim vettvangi. Ůß var einnig rŠtt um ■rˇunarstarf Ý ˇst÷­ugum rÝkjum, st÷­una Ý ┌ganda Ý ljˇsi nřrra laga sem her­a refsingar vi­ samkynhneig­, og starf norrŠnna stofnana ß bor­ vi­ Nordisk Afrika Institute ( NAI) og NorrŠna ■rˇunarsjˇ­inn (NDF). Vi­ mˇtun nřrra markmi­a leggur ═sland ßherslu ß fj÷gur meginsvi­; jafnrÚttismßl, mßlefni hafsins, landgrŠ­slu og orkumßl. MarÝa Erla Marelsdˇttir, skrifstofustjˇri ■rˇunarsamvinnuskrifstofu utanrÝkisrß­uneytisins, tˇk ■ßtt Ý fundinum fyrir h÷nd ═slands.


═ kj÷lfar fundarins gßfu rß­herrarnir ˙t sameiginlega yfirlřsingu um ßherslur Nor­urlandanna hva­ vi­vÝkur mˇtun nřrra ■rˇunarmarkmi­a. Ůar kemur m.a. fram a­ Nor­url÷ndin leggi rÝka ßherslu ß a­ nř markmi­ Ý ■rˇunarsamvinnu byggi ß vir­ingu fyrir mannrÚttindum og a­ ■au byggist ß ■remur sto­um sjßlfbŠrrar ■rˇunar; umhverfislegri, fÚlagslegri og efnahagslegri.

 

Nßnar 

 

Press release: Nordic ministers for development cooperation to Helsinki - towards closer cooperation/ UNU-Wider 

 

Ů˙saldarmarkmi­ Sameinu­u ■jˇ­anna eftir ßri­ 2015  

- erindi Ý Odda Ý hßdeginu ß morgun

 

Ů˙saldarmarkmi­ Sameinu­u ■jˇ­anna hafa veri­ Ý brennidepli Ý umrŠ­unni um stefnum÷rkun Ý ■rˇunarmßlum Ý r˙man ßratug. Endursko­un markmi­anna og umrŠ­a um hva­ taka skuli vi­ af ■eim eftir ßri­ 2015 stendur n˙ sem hŠst. Mikil stefnumˇtunarvinna hefur veri­ unnin, bŠ­i me­al almennings og frjßlsra fÚlagasamtaka ß vettvangi Ý ■rˇunarl÷ndum, sem og innan stofnana Sameinu­u ■jˇ­anna. ═ erindinu ver­ur endurmˇtunarferli­ sko­a­ og ■Šr hugmyndir um hva­ taka skuli vi­ af markmi­unum eftir ßri­ 2015. Fyrirlesari er Gu­r˙n Helga Jˇhannsdˇttir, doktorsnemi Ý ■rˇunarfrŠ­um vi­ Hßskˇla ═slands en fundarstjˇri ver­ur
SvanhvÝt A­alsteinsdˇttir, sÚrfrŠ­ingur ß ■rˇunarsamvinnu-skrifstofu utanrÝkisrß­uneytisins 

Al■jˇ­amßlastofnun stendur fyrir fjˇrum mßlstofum um ■rˇunarmßl og ney­ara­sto­ Ý samstarfi vi­ nßmsbraut Ý mannfrŠ­i vi­ Hßskˇla ═slands og utanrÝkisrß­uneyti­. Ůetta er ■ri­ja mßlstofan af fjˇrum.
 

 Nßnar

 

┴hugavert
 
-
 
 
More lives to save: Achieving immunization for all
More lives to save: Achieving immunization for all

Awesome Sanitation Services for the Urban Poor #Toilets4All
Awesome Sanitation Services for the Urban Poor #Toilets4All
Global Education & Skills Forum 2014
Global Education & Skills Forum 2014
FrŠ­igreinar og skřrslur

-
-
-
Ending Hunger and Undernutrition by 2025
Ending Hunger and Undernutrition by 2025

-
-
-
-

FrÚttir og frÚttaskřringar

Official prophecy of doom: Global warming will cause widespread conflict, displace millions of people and devastate the global economy/ TheIndependent
-
UNESCO on Gender Imbalance in Global Education/ IPS
-
Women hold the key to a world with zero hunger/ TheGuardian
-
Tax in Africa: 66% of citizens are ready to pay for development/ ONE
-
Steady increase in incidents of low levels of GM crops in traded food and feed/ FAO
-
OECD Development Co-operation Peer Reviews: Switzerland 2013
-
Putting Malawi on the radar as a tourism destination/ HowWeMadeItInAfrica
-
€480m EU funding gap threatens vital humanitarian aid projects/ TheGuardian
-
Sound Policy Design: the Efficient Way to Cut Inequality - IMF Survey/ AL■jˇ­agjaldeyrissjˇ­urinn
-
The unopened 'Pleasure Hospital' of Bobo/ BBCNewsnight
-
Burkina Faso Blocks Start Up of Africa's First Free Clitoral Repair 'Pleasure Hospital'/ AllAfrica
-
East African leaders demand Uganda withdrawal from South Sudan/ TheAfricaReport
-

Live Q&A: sustainable sanitation/ TheGuardian 

-

FrÚttabrÚf NorrŠnu AfrÝkustofnunarinnar - mars 2014/ NAI

-

NEW CAMPAIGN CHALLENGING BUSINESS TO COMMIT 20 PER CENT OF GLOBAL CSR SPEND ON EDUCATION BY 2020/ EducationAndSkillsForum

-

Africa: Child Trafficking, Exploitation On the Rise, Warns UN Expert/ AllAfrica

-

Malawi: President Banda to Continue Distributing Maize to Needy People/ AllAfrica

-

Podcast: rethinking conflict and climate change/ TheGuardian

-

IMF economists offer countries tools to shrink inequality/ Reuters

-

Aquarium pumps saving babies' lives/ CNN 

-

Ending Hunger and Undernutrition/ VOA

-

UN agency launches new global land cover database/ UNNewsCentre

-

Canadian mining firms to aid development/ StarPhoenix

-

SVENSKARNA SOM VIL FR─LSE AFRICA MED SOCKER/ OmWńrlden

-

UK aid watchdog tells DfID to focus on quality of healthcare in Kenya/ TheGuardian

-

AFRICAN GROUPS CALL FOR THE AFRICAN UNION TO URGENTLY RESPOND TO GENDER AND SEXUALITY RIGHTS VIOLATIONS IN AFRICA, AND PARTICULARLY TO ANTI-GAY LAWS RECENTLY PASSED IN UGANDA AND NIGERIA/ CAL 

-

FGM has no place in 2014: here are four ways you can end it/ TheGuardian 

-

Businesses urged to donate more to global education/ BBC 

-

Business: Breakthrough scheme unlocks aid donor funds/ BDLive 

-

Does investing in education pay off for African youth?/ ILO 

-

Sida-st÷dd organisation nominerad till Nobels fredspris 2014/ Sida 

-

New IDS research centre will explore role of business and development/ IDS

-

European Parliament calls for EU development aid to support private property rights/ ECRGroup

-

Human Rights Council: UN envoy details grave violations against children in conflict areas/ UN

-

Child trafficking, exploitation on the rise, warns UN expert

 

Kraftur Ý Mal÷vum


- eftir Vilhjßlm Wiium umdŠmisstjˇra ŮSS═ Ý MalavÝ

  

  

SvŠ­asj˙krah˙si­ Ý Monkey Bay. Ljˇsm. gunnisal

Oft er ■a­ ■annig Ý mÝnum bransa a­ efast er um sjßlfbŠrni ■eirra verkefna sem rß­ist er Ý. Ef bygg­ar eru byggingar, ver­ur ■eim haldi­ vi­? Ef keyptar eru bifrei­ar, eru til fjßrmunir til a­ halda ■eim gangandi? Og ■ar fram eftir g÷tunum.

 

Vi­ Apaflˇa Ý MalavÝ studdi Ůrˇunarsamvinnustofnun til margra ßra vi­ byggingu og ■rˇun spÝtala. Ůegar stu­ningur hˇfst, seint ß nřli­inni ÷ld, var spÝtalinn ekki spÝtali heldur ˇsk÷p venjuleg heilsugŠslust÷­. Smßtt og smßtt var byggt vi­ heilsugŠslust÷­ina, b˙na­ur keyptur og starfsfˇlk ■jßlfa­ ■ar til h˙n var­ nŠgjanlega stˇr og ÷flug til a­ fß heiti­ spÝtali. Fyrir rÚttum tveimur ßrum var spÝtalinn formlega afhentur malavÝskum stjˇrnv÷ldum og Ůrˇunarsamvinnustofnun hŠtti stu­ningi vi­ hann. ┴ ■eim ßrum sem stu­ningurinn stˇ­ yfir var oft spurt hvort hann vŠri sjßlfbŠr. Mun spÝtalanum ver­a haldi­ vi­? Ver­a rafmagnsreikningarnir greiddir? Ef tŠki bila, ver­ur gert vi­ ■au? Og ■ar fram eftir g÷tunum. ┴ ■eim tÝma ßttum vi­ ekki svar vi­ ■essum spurningum. J˙, okkur var lofa­ a­ reksturinn yr­i trygg­ur. En lofor­ er au­veldara a­ gefa en standa vi­.

 

═ gŠr sˇtti Úg spÝtalann vi­ Apaflˇa heim. ╔g hef ekki fari­ ■anga­ Ý ■ˇ nokkurn tÝma. ┴tti Úg allt eins von ß a­ sjß afturf÷r, kannski vŠri hreinlŠti ßbˇtavant, kannski sŠi Úg brotna r˙­u e­a tvŠr, kannski vŠri vararafst÷­in Ý ˇlagi, o.s.frv. ╔g var lÝka undir ■a­ b˙inn a­ hlusta ß ˇskir um stu­ning vi­ fleiri framkvŠmdir, t.d. voru Malavar ˇsßttir ß sÝnum tÝma a­ ekki var hŠgt a­ sty­ja vi­ uppsetningu ß r÷ntgenb˙na­i vi­ spÝtalann. Sß b˙na­ur lenti undir ni­urskur­arhnÝfnum vegna fjßrmßlahrunsins Ýslenska. Hef Úg nokkrum sinnum veri­ minntur ß a­ ekki nß­ist a­ ˙tvega ■ennan b˙na­.

 

═ gŠr fˇr Úg sem sagt Ý heimsˇkn ß spÝtalann. Miki­ var h˙n ßnŠgjuleg. Allt var hreint og stroki­, og ekkert bar ■ess merki a­ vi­haldi vŠri ßbˇtavant. Ůvert ß mˇti. ┴ fŠ­ingardeildinni sß Úg nokkur nřfŠdd b÷rn, tˇk Ý h÷ndina ß einu, og hitti kßtar og gla­ar nřbaka­ar mŠ­ur. Alltaf er ■a­ jafnskemmtilegt. MÚr var sagt a­ keisaraskur­ir vŠru a­ me­altali 20 ß mßnu­i. ┴­ur fyrr var ekki a­sta­a ■arna fyrir a­ger­ir af ■vÝ tagi og ■urfti ■vÝ a­ koma mŠ­runum rÝflega 60 km vegalengd ß hÚra­sspÝtalann. Kalt mat ■eirra sem Úg tala­i vi­ var a­ ß ■eim tÝma hef­u lÝklega 15 af ■essum 20 mŠ­rum lßtist. A­ me­altali ß mßnu­i. Bara me­ keisaraskur­um bjargast ■vÝ lÝf 180 mŠ­ra ß ßri.

 

Ůa­ finnst mÚr gˇ­ur ßrangur.

 

Er vi­ gengum um spÝtalalˇ­ina rak Úg augun Ý byggingu sem Úg kanna­ist ekki vi­. Spur­i Úg hva­a bygging ■etta vŠri. "Ůetta er nřja r÷ntgendeildin," var mÚr tjß­. Er ekki ofs÷gum sagt a­ Úg var­ eitt spurningarmerki Ý framan - nř r÷ntgendeild! Hva­an kom h˙n eiginlega? J˙, h˙n var reist me­ framlagi ˙r ■rˇunarsjˇ­i sveitarstjˇrna Ý MalavÝ.

 

Í­ruvÝsi mÚr ß­ur brß!

 

R÷ntgendeildin er nŠr alveg tilb˙in, en eing÷ngu er be­i­ eftir ■eirri sÚrst÷ku einangrun sem ■arf fyrir grŠjur af ■essu tagi. Verandi einhver sem heldur um buddu, forvitna­ist Úg um ver­mi­ann. Byggingin kosta­i um 20 milljˇnir kvaka, sem jafngildir um fimm og hßlfri milljˇn krˇna. B˙na­urinn hins vegar kosta­i rÝflega 150 ■˙sund bandarÝkjadali, sem jafngildir nŠr 17 milljˇnum krˇna. Samtals yfir 22 milljˇnir krˇna.

 

Miki­ er Úg ßnŠg­ur me­ mÝna menn.

  

 

 
Stu­ningur vi­ bßgstaddar ungar st˙lkur Ý Kampala, ┌ganda
 
- eftir SigrÝ­i Baldursdˇttur og Hildi Gestsdˇttur

Forst÷­ukonan Rosette Nabuuma, fremst til vinstri, me­ st˙lkum vi­ kertager­ina.

 

FÚlagi­ AlnŠmisb÷rn sem stofna­ var af Erlu Halldˇrsdˇttur mannfrŠ­ingi, ß sÚr nokku­ langa s÷gu. ┴ nÝunda ßratug sÝ­ustu aldar bjˇ Erla me­ fj÷lskyldu sinni Ý Kenřa, en ßri­ 1993 fluttu  ■au til ┌ganda ■ar sem ■au bjuggu Ý r˙mt ßr ß­ur en fj÷lskyldan flutti aftur heim til ═slands. ┴ me­an h˙n bjˇ Ý ┌ganda, og eftir a­ h˙n flutti heim til ═slands, stunda­i Erla mannfrŠ­irannsˇknir ß h÷gum muna­arlausra barna Ý ┌ganda. ═ kj÷lfari­ ß ■eim rannsˇknum ßkva­ Erla a­ stofna frjßlsu fÚlagasamt÷kin Candle Light Foundation (CLF) Ý Kampala ßri­ 2001, til a­ veita muna­arlausum b÷rnum a­sto­. Ůremur ßrum seinna, ßri­ 2004, var fÚlagi­ AlnŠmisb÷rn stofna­ ß ═slandi til ■ess a­ sty­ja vi­ starfsemi CLF. Ůetta sama ßr fÚll Erla skyndilega frß og sÝ­an ■ß hafa vinir og vandamenn haldi­ starfseminni ßfram Ý hennar anda. 

  

Meginmarkmi­ CLF og AlnŠmisbarna hefur frß upphafi veri­ a­ stu­la a­ menntun bßgstaddra st˙lkna Ý ┌ganda, og a­ efla hŠfni ■eirra til ■ess a­ standa ß eigin fˇtum og auka ÷ryggi og atvinnum÷guleika sem og tekjur.  ┴hersla CLF ß st˙lkur ß rŠtur a­ rekja til ■ess a­ konur Ý ┌ganda standa h÷llum fŠti Ý samfÚlaginu mi­a­ vi­ karlmenn, sÚrstaklega ■egar kemur a­ menntun. Konur flosna oft ungar upp ˙r skˇla af řmsum ßstŠ­um, s.s. vegna fßtŠktar, foreldramissis, barneigna, ˇvi­unandi a­stŠ­na Ý skˇlum fyrir ungar st˙lkur, og rÝkjandi vi­horfs um a­ menntun drengja sÚ mikilvŠgari en menntun st˙lkna.

 

═ upphafi starfseminnar var megin ßhersla CLF a­ a­sto­a ungar g÷tust˙lkur, ■eim var kennd kertager­ og ■Šr fengu m÷guleika ß a­ mennta sig og sjß um sig sjßlfar. ═ gegnum ßrin hefur ßherslan fŠrst yfir Ý a­ a­sto­a st˙lkur sem b˙a vi­ bßg kj÷r almennt og hefur fÚlagi­ borga­ grunnskˇlagj÷ld og verknßm fj÷lda st˙lkna. CLF rekur sinn eiginn verkmenntaskˇla Ý leiguh˙snŠ­i Ý Kampala ■ar sem bßgst÷ddum st˙lkum er bo­i­ upp ß verknßm sem er sni­i­ a­ fÚlagslegum og efnahagslegum a­stŠ­um Ý landinu. Me­al nßmsgreina sem skˇlinn bř­ur upp ß eru hßrgrei­slunßm, nßm Ý fatasaumi, bakstri, skreytingum, kertager­ og t÷lvunotkun.

 

Mennta- og Ý■rˇttamßlarß­uneyti ┌ganda hefur lagt aukna ßherslu ß verknßm sÝ­astli­in ßr til ■ess a­ auka hŠfni og atvinnum÷guleika ungra Ýb˙a ┌ganda ■ar sem atvinnuleysi ß me­al ungs fˇlks er mj÷g ˙tbreytt Ý landinu. Frambo­ ß verkmenntanßmi snřr fyrst og fremst a­ karlm÷nnum og er ■a­ opinber stefna stjˇrnvalda a­ auka verknßm sem h÷f­ar sÚrstaklega til kvenkyns nemenda. Verkmenntaskˇli CLF er vi­urkenndur af rß­uneytinu og sÝ­astli­in fj÷gur ßr hefur ■a­ styrkt 222 st˙lkur til verkmenntanßms vi­ CLF.

 

═ vor munu AlnŠmisb÷rn og CLF hefja byggingu ß verkmenntaskˇla undir starfsemi CLF, me­al annars me­ fjßrhagslegum stu­ningi frß utanrÝkisrß­uneyti ═slands. Me­ eigin skˇlabyggingu mun CLF geta tryggt ßframhaldandi rekstur skˇlans ß sjßlfbŠran hßtt, ■ar sem ■Šr tekjur sem Ý dag fara Ý a­ grei­a h˙saleigu, munu renna beint til reksturs skˇlans. Ůegar byggingin ver­ur tilb˙in munu a­ minnsta kosti 230 bßgstaddar ungar st˙lkur og konur ß aldrinum 12-30 ßra geta stunda­ hagnřtt verknßm ß ßri hverju og mun ■a­ stu­la a­ ■vÝ a­ ■Šr geti sÚ­ um sig og sÝnar fj÷lskyldur sjßlfar.

 

 

facebook
UM HEIMSLJËS 

Heimsljˇs - veftÝmarit um ■rˇunarmßl er gefi­ ˙t af Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands. Ritinu er Štla­ a­ glŠ­a umrŠ­u um ■rˇunarmßl og gefa ßhugas÷mum kost ß a­ fylgjast me­ ■vÝ sem hŠst ber hverju sinni. Efni veftÝmaritsins ■arf ekki endilega a­ endurspegla stefnu ŮSS═.

 

Skrßi­ ykkur Ý ßskrift ß heimasÝ­unni, www.iceida.is og lßti­ vinsamlegast a­ra me­ ßhuga ß ■rˇunarmßlum vita af tilvist veftÝmaritsins. Allar ßbendingar um efni eru vel ■egnar.

 

Ůeir sem vilja senda okkur ßbendingu um efni e­a afskrß sig af netfangalista eru vinsamlegast be­nir um a­ senda slÝk erindi ß netfangi­ iceida@iceida.is. Ritstjˇri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is

.

Vi­ bi­jumst velvir­ingar ß ■vÝ a­ geta ekki nota­ Ýslenskar gŠsalappÝr Ý vi­t÷lum en bandarÝskt sni­mˇt VeftÝmaritsins leyfir ekki notkun ■eirra.

 

Bestu kve­jur, ┌tgßfu- og kynningardeild ŮSS═

 

ISSN 1670-8105