gunnisal
Heimsljˇs
veftÝmarit um ■rˇunarmßl
6. ßrg. 209. tbl.
16. oktˇber 2013

Skřrsla l÷g­ fram ß ßrsfundi Al■jˇ­abankans:

Fj÷gur hundru­ milljˇnir barna lifa Ý sßrafßtŠkt

 

SßrafßtŠkum Ý heiminum hefur fŠkka­ gÝfurlega ß sÝ­ustu ■remur ßratugum. Engu a­ sÝ­ur b˙a margir vi­ mikla ÷rbirg­ eins og ■ßtttakendur ß ßrsfundi Al■jˇ­abankans voru rŠkilega minntir ß ■egar l÷g­ var fram nř Ýtarleg skřrsla og greining um ■ß sem b˙a vi­ sßrafßtŠkt. Ůar kemur fram a­ ßri­ 2010  voru um 1.2 milljar­ur manna undir lŠgstu fßtŠkram÷rkunum, 1.25 d÷lum ß dag Ý tekjur, og ■ar af r˙mlega 400 milljˇnir barna e­a ■ri­jungur.

 

SamkvŠmt skřrslunni hefur fŠkka­ Ý hˇpi sßrafßtŠkra ß ■remur ßratugum um 721 milljˇn, frß 1981 til 2010. Hlutfall barna Ý ■eim hˇpi jar­arb˙a sem břr vi­ mestu bßgindin er hins vegar miklu hŠrra en ■egar horft er ß ■ß sem mŠlast yfir fßtŠkram÷rkum. ═ ■eim hˇpi eru b÷rn um fimmtungur en ■ri­jungur Ý verst stadda hˇpnum og Ý lßgtekjurÝkjum er b÷rn Ý sumum tilvikum helmingur Ýb˙anna.

 

Frß bla­amannafundi me­ Jim Young Kim framkvŠmdastjˇra Al■jˇ­abankans.
Frß bla­amannafundi me­ Jim Young Kim framkvŠmdastjˇra Al■jˇ­abankans.

"Vi­ h÷fum or­i­ vitni a­ s÷gulegum umskiptum ■ar sem fˇlk hefur lyft sÚr upp˙r fßtŠkt ß ■remur sÝ­ustu ßratugum en t÷lur um fj÷lda barna sem břr vi­ ÷rbirg­ sřna einar og sÚr a­ margt er ˇunni­," segir Jim Young Kim framkvŠmdastjˇri Al■jˇ­bankans. "Vi­ getum nß­ markmi­um okkar um a­ binda enda ß fßtŠkt og auka sameiginlega hagsŠld en a­eins me­ ■vi a­ vinna saman a­ ■essu brřna ˙rlaunsnarefni. B÷rn Šttu ekki a­ vera me­ svo grimmilegum hŠtti dŠmd til a­ lifa ßn vonar, ßn gˇ­rar menntungar og heilbrig­is■jˇnustu. Vi­ ver­um a­ gera betur ■eirra vegna," er haft eftir honum Ý frÚtt frß Al■jˇ­abankanum.

 

Fyrir hßlfu hßri sam■ykkti yfirstjˇrn Al■jˇ­abankans tv÷ al■jˇ­leg markmi­: a­ binda enda ß fßtŠkt ßri­ 2030 og efla sameiginlega hagsŠld me­ ■vÝ a­ auka tekjur ■eirra 40% Ýb˙a ■rˇunarrÝkja sem b˙a vi­ lŠgstu tekjurnar. Fyrsta ■˙saldarmarkmi­i­ um a­ draga ˙r fßtŠkt um helming nß­ist ■egar ßri­ 2010 en greining Al■jˇ­abankans Ý framangreindri skřrslu undirstrikar a­ ßrangurinn er fyrst of fremst bundinn vi­ KÝna og Indland en me­al tekjulŠgri ■jˇ­a hafa framfarirnar veri­ miklu hŠgari.

 

Skřrslan sřnir a­ ■ˇtt dregi­ hafi ˙r sßrafßtŠkt Ý ÷llum heimshlutum fj÷lgar sßrafßtŠkum Ý 35 tekjulŠgstu l÷ndunum um 100 milljˇnir ß ■essum ■remur ßratugum. Af ■essum 35 l÷ndum eru 26 Ý AfrÝku. Hafa ber Ý huga mikla Ýb˙afj÷lgun Ý ■essum rÝkjum. Skřrsluh÷fundar komust einnig a­ ■vÝ a­ fßtŠkasta fˇlki­ var jafn illa ß vegi statt eins og ßri­ 1981, a­ KÝna og Indlandi undanskildu, eins og me­altekjurnar sřna: ßri­ 1981 voru ■Šr 74 sent ß dag en 78 sent ßri­ 2010. 

 

FßtŠkasta fˇlki­ Ý forgang og aukin skilvirkni

Al■jˇ­abakinn Štlar a­ setja fßtŠkasta fˇlki­ Ý heiminum Ý forgang og auka skilvirkni Ý starfsemi sinni, samkvŠmt nřrri stefnum÷rkun sem sam■ykkt var um helgina ß a­alfundinum vestur Ý Washington. Stefnan leggur ßherslu ß ■Šr ■jˇ­ir og heimshluta ■ar sem sßrafßtŠkt og ßt÷k eru ßberandi.

 

Anna­ tveggja helstu markmi­a bankans ver­ur a­ draga ˙r ÷rbirg­, ■.e. ■eirra sem bera minna ˙r břtum en 1,25 dali ß dag ■annig a­ ßri­ 2030 ver­i a­eins 3% mannkyns Ý ■eirri st÷­u. Hins vegar Štlar bankinn a­ vinna a­ ■vÝ a­ auka tekjur ■eirra 40% fßtŠkustu og aukinheldur sÚrstaklega a­ breg­ast vi­ st÷­u smßrÝkja.

 

Ůß Štlar bankinn a­ auka skilvirkni og getu sÝna til a­ breg­ast fyrr vi­ a­stŠ­um eins og a­ setja verkefni af sta­ og samrŠma a­ger­ir me­ 188 samstarfsrÝkjum, einkafyrirtŠkjum og frjßlsum fÚlagasamt÷kum.

 

World Bank Annual Meeting - yfirlit 

 

 RÚttarfari Ý AfrÝku hnignar:

Flestir AfrÝkub˙ar b˙a vi­ betri stjˇrnarhŠtti en Ý upphafi aldar

 

Mikil fram■rˇun hefur veri­ Ý rÝkjum AfrÝku frß sÝ­ustu aldamˇtum og efnahagslegum tŠkifŠrum hefur fj÷lgum en ■egar horft er ß ■jˇ­ir AfrÝku ˙t frß mŠlikvar­a rÚttarrÝkja kemur ß daginn a­ Ý ■eim efnum hefur ßstandi­ versna­ mj÷g vÝ­a. Ůetta er ni­ursta­a ßrlegrar greiningar ß stjˇrnarhßttum Ý ßlfunni sem kennd er vi­ Ibrahim vÝsist÷luna.

 

Mo Ibrahim stofnunin kynnti ni­urst÷­ur vÝsit÷lunnar ß mßnudag en s˙danski mannvinurinn sem vÝsitalan er kennd vi­ hefur frß ßrinu 2006 vegi­ og meti­ framfarir Ý AfrÝku ˙t frß stjˇrnarhßttum. TvŠr AfrÝku■jˇ­ir eru ekki me­ Ý greiningunni - S˙dan og Su­ur-S˙dan - vegna skorts ß g÷gnum.

 

Gˇ­u frÚttirnar eru ■Šr a­ 94% Ýb˙anna Ý hinum 52 ■jˇ­rÝkjunum b˙a Ý l÷ndum sem sřna bŠtta stjˇrnarhŠtti mi­a­ vi­ ßstandi­ Ý upphafi aldarinnar. Vondu frÚttirnar eru hins vegar ■Šr a­ ■egar horft er sÚrstaklega ß atri­i sem sn˙a a­  ÷ryggismßlum og rÚttarfari hefur ßstandi­ augljˇselga vernsna­, segir Ý skřrslunni. "Ver­i ■essari ■rˇun ekki sn˙i­ vi­ gŠti ■a­ ■řtt upphaf tÝmabils, sem ■rßtt fyrir fŠrri svŠ­isbundin ßtak, ■ar sem fÚlagsleg ˇlga innan landa fŠrist Ý aukana," segir Mo Ibrahim Ý formßla skřrslunnar.

 

HŠstu heildareinkunn vegna stjˇrarfars fß eftirtaldar ■jˇ­ir: Mauritius, Botsvana, GrŠnh÷f­aeyjar, Seychelles eyjar, Su­ur-AfrÝka, NamibÝa, Gana, T˙nesÝa, Lesˇtˇ og Senegal. Samstarfs■jˇ­ir okkar ═slendinga, MalavÝ, ┌ganda og MˇsambÝk eru Ý 16., 18. og 20. sŠti. ═ ne­stu sŠtunum eru SˇmalÝa, Austur-Kongˇ og Eritrea.

 

═ fjˇr­a sinn ß fimm ßrum taldi Mo Ibrahim stofnunin engan stjˇrnamßlalei­toga Ý AfrÝku ver­ugan a­ hljˇta ver­laun fyrir fram˙rskarandi framlag til betri stjˇrnsřslu. SÝ­ast var ˙tnefndur ver­launahafi ßri­ 2009: Petro Pires fyrrverandi forsŠtisrß­herra GrŠnh÷f­aeyja.

 

 

Skřrslan

Rwanda: Mo Ibrahim Index Lavishes Praise On Rwanda Governance 

Mo Ibrahim African leaders prize unclaimed again/ BBC 

 

 
Like us on FacebookFollow us on Twitter

Heimsˇkn Ý fiskimanna■orp Ý ┌ganda

HreinlŠtismßlin Ý ˇlestri og vatnsbornir sj˙kdˇmar algengir

 

 

═ kvikmyndabroti dagsins er haldi­ ßfram a­ kynnast lÝfi fˇlksins Ý fiskimanna■orpum vi­ ViktorÝuvatn Ý hÚra­inu Buikwe ■ar sem Ůrˇunarsamvinnustofnun undirbřr stu­ning me­ hÚra­sstjˇrninni.

 

Fer­alagi­ hefst Ý fj÷lmennu ■orpi, Kiyindi, ■ar sem fuglar, fiskar, h˙sdřr og skrautlegt mannlÝf blasir vi­ Ý einu af fj÷lmennustu fiskimanna■orpum ß ■essum slˇ­um. Ůa­ er miki­ um vera ß l÷ndunarsta­num, margir bßtar nřkomnir a­ landi me­ fisk, NÝlarkarfa, tilapÝu og smßfiskinn Mukene, og verkunin er a­ flestu leyti til fyrirmyndar, reynt a­ tryggja sem mest aflaver­mŠti. HÚr er nřleg bryggja, marka­ur, bŠ­i me­ landb˙na­arv÷rur og fisk - og ferjusiglingar milli meginlandsins og eyjanna ß vatninu. ┴ sÝ­ustu ßrum hefur aflinn jafnt og ■Útt veri­ a­ minnka en tali­ er um sj÷tÝu ■˙sund Ýb˙ar Ý hÚra­inu hafi lifibrau­ sitt af fiski.

 

Vatns- og hreinlŠtismßl eru Ý ˇlestri Ý flestum ■essara samfÚlaga vi­ vatni­, innan vi­ fjˇr­ungur Ýb˙anna hefur salernisa­st÷­u, a­sta­a til a­ hand■vottar er lÝtil sem engin, og hreint vatn er af skornum skammti.

 

Sj˙kdˇmar sem tengjast mengu­u vatni eru ■vÝ algengir og aukast ß regntÝmanum. ═b˙arnir hafa ekki efni ß a­ kaupa rßndřrt vatn ˙r verslunum og sŠkir ■vÝ menga­ vatn til daglegra nota ˙t Ý ViktorÝuvatn. HÚr eru lÝka margir smita­ir af HIV og alnŠmi - ■risvar sinnum fleiri en landsme­altali­ segir til um, 29%. 

 

═ fiskimanna■orpinu Kikondo hittum vi­ heilbrig­isfulltr˙a og h˙n lřsti ßstandinu, segir a­ heilsufar hafi fari­ versnandi a­ undanf÷rnu, margir veikst og leita­ ß heilsugŠsluna vegna sj˙kdˇma sem megi rekja til skorts ß hreinlŠti, ekki sÝst ni­urgangspestir. H˙n segir lÝka a­ ßstandi­ versni me­ fj÷lgun Ýb˙a og margir ■eirra hafi einfaldlega ekki efni ß lŠknisa­sto­ e­a lyfjum.

 

En sjˇn er s÷gu rÝkari - smelli­ ß myndina og horfi­ ß kvikmyndabroti­.

 

 Like us on FacebookFollow us on Twitter

Joyce Banda forseti MalavÝ reynir a­ endurvinna traust 

RÝkisstjˇrnin rekin ß einu bretti og nř tekin vi­

Banda

Joyce Banda forseti MalavÝ hefur tilnefnt Maxwell Mkwezalamba fyrrverandi yfirmann fjßrmßla hjß AfrÝkusambandinu sem nřjan fjßrmßlarß­herra Ý rÝkisstjˇrninni Ý sta­ Ken Lipenga. Fjˇrir rß­herrar ˙r rÝkisstjˇrninni hverfa ß braut en forsetinn leysti alla rÝkisstjˇrnina frß st÷rfum sÝ­astli­inn f÷studag eftir a­ upp komst um fjßrmßlahneyksli Ý stjˇrnarrß­inu. Upp komst um svikin Ý framhaldi af banatilrŠ­i vi­ Paul Mphwiyo deildarstjˇra Ý fjßrmßlarß­uneytinu. L÷gregluyfirv÷ld og stofnun gegn spillingu hˇfu ■ß rannsˇkn sem leiddi til ■ess hßtt settir embŠttismenn voru handteknir gruna­ir um a­ild a­ild a­ stˇrfelldum ■jˇfna­i. Forsetinn ßkva­ ■ß a­ leysa upp rÝkisstjˇrnina Ý ˇtilgreindan tÝma til a­ endurvinna traust veitenda ■rˇunara­sto­ar en MalavÝ er fßtŠkt rÝki sem rei­ir sig ß ■rˇunarfÚ Ý miklum mŠli.

 

Ţmsir veitendur ■rˇunara­sto­ar hafa sent frß sÚr tilkynningar ■ess efnis a­ ■eir haldi a­ sÚr h÷ndum me­an mßli­ er Ý rannsˇkn, ■ar ß me­al Nor­menn og Evrˇpusambandi­. Joyce Banda tˇk vi­ forsetaembŠtti Ý MalavÝ fyrir hßlfu ÷­ru ßri og hefur a­ mati frÚttaskřrenda nß­ miklum ßrangri Ý efnahagsmßlum ß ■essum tÝma, ver­bˇlga hefur hja­na­ og ˙tflutningur ß tˇbaki tv÷faldast milli ßra, auk ■ess sem h˙n hefur nß­ a­ vinna traust al■jˇ­asamfÚlagsins ß nřjanleik eftir valdatÝma forvera hennar Ý embŠtti. Ůrennar kosningar ver­a Ý MalavÝ ß nŠsta ßri, ■ing-, sveitastjˇrna - og forsetakosningar. 

 

EU warns Malawi over graft ahead of aid payout/ AfricaReview 

 

Banda Sacking her Cabinet Helps Restore Confidence In Malawi/ TimesLive 

 

IMF to discuss Malawi looting/ TimesMedia 

 

Norway suspends budget aid to Malawi over corruption/ Trust.org 

 

How A Shooting Exposed The Plunder Of Malawi's Treasury, eftir Steve Sharra/ GlobalVoice 

 

JB Appoints New Cabinet/ MalawiVoice 

 

Malawi president sacks cabinet over corruption scandal/ TheGuardian

 

Like us on FacebookFollow us on Twitter 

Skype-samskipti milli barna Ý Eyjum og Kampala Ý ┌ganda

┌g÷ndsku leikmenn ═BV heimsˇttu grunnskˇlann

 

═ kynningarßtakinu "Ůrˇunarsamvinna ber ßv÷xt" Ý byrjun mßna­arins voru me­al annars Skype-fundir milli grunnskˇla ß ═slandi og Ý ■rˇunarrÝkjum. Einn slÝkur vi­bur­ur var Ý grunnskˇlanum Ý Vestmannaeyjum ■ar sem sj÷tti bekkur var Ý sambandi vi­ jafnaldra Ý Kitetika skˇlanum Ý ┌ganda sem styrktur er af ABC barnahjßlp. ═ frÚtt ß vef grunnskˇlans Ý Eyjum er eftirfarandi frßs÷gn og mynd:

 

"Einn vi­bur­urinn Ý ■essu ßtaki var a­ fß nokkra skˇlabekki ß ═slandi til a­ vera Ý sambandi vi­ jafnaldra sÝna Ý AfrÝku.  6.BB Ý Grunnskˇla Vestmannaeyja hefur ■vÝ veri­ Ý sambandi vi­ bekk Ý ┌ganda. Krakkarnir hafa veri­ a­ frŠ­ast um vi­komandi land og lÝf fˇlksins ■ar. Ůau hafa undirb˙i­  spurningar og sent Ý t÷lvupˇsti ß milli landanna. Me­an ß ■essari vinnu stˇ­ fengum vi­ tvo leikmenn ═BV til ■ess a­ koma Ý heimsˇkn ■ar sem ■eir koma frß Uganda en ■etta eru ■eir Tonny Mawejje og Aziz Kemba. Krakkarnir fengu tŠkifŠri til ■ess a­ spyrja ■ß spurninga um Uganda og hvernig stˇ­ ß ■vÝ a­ ■eir komu til ═slands a­ spila fˇtbolta.  

Ůri­judaginn 1. oktˇber var sÝ­an komi­ a­ ■vÝ a­ koma ß skype sambandi ß milli bekkjanna. Ůa­ gekk smß br÷sulega a­ halda gˇ­u sambandi ■ar sem interneti­ Ý bŠnum ■eirra er mj÷g ˇst÷­ugt. ┴ fundinum skiptust nemendur ß a­ spyrja spurninga um skˇlann, land og ■jˇ­. Einnig mŠtti Jarl tˇnlistarkennari og krakkanir sungu tvo Eyjal÷g fyrir krakkana Ý Uganda og ■au sungu sÝ­an eitt lag fyrir okkur. Vi­ settum sÝ­an skype mynavÚlina ˙t um gluggana og sřndum ■eim smß af Eyjunni okkar. Ůetta tˇkst mj÷g vel og vi­ erum ■akklßt fyrir a­ hafa fengi­ a­ taka ■ßtt Ý ■essu verkefni. Eftir ■etta eru krakkanir eru margs frˇ­ari um Uganda og jafnaldra sÝna ■ar."
 
Like us on FacebookFollow us on Twitter 

Margir lenda undir fßtŠkram÷rkum vegna kostna­ar vi­ heilsugŠslu:

Oftr˙ ß sj˙kratryggingar Ý ■rˇunarrÝkjum a­ mati Oxfam

 

Ljˇsmyndf frß MalavÝ: gunnisal

UmrŠ­a um kostna­ vi­ heilbrig­is■jˇnustu er vÝ­ar en ß ═slandi eins og lesa mß Ý nřrri skřrslu Oxfam samtakanna: Universal Health Coverage. Ůar segir einfaldlega a­ allir -  rÝkir sem snau­ir - eigi a­ hafa a­gang a­ nau­synlegri heilsugŠslu ßn ■ess a­ eiga yfir h÷f­i sÚr a­ lenda Ý fjßrhagslegum erfi­leikum. ═ inngangi skřrslunnar kemur fram a­ Al■jˇ­aheilbrig­ismßlastofnunin telur a­ 100 milljˇnir manna ß ßri hverju lendi undir fßtŠkram÷rkum vegna ˙tgjalda sem fara Ý lyf og lŠknis■jˇnustu - me­ ÷­rum or­um: ■rÝr ß hverri sek˙ndu!

 

SamkvŠmt skřrslu Oxfam samtakanna er varhugaver­ s˙ ßhersla sem řmsar ■rˇunarsamvinnustofnanir og rÝkisstjˇrnir ■rˇunarrÝkja leggja ß innlei­ingu sj˙kratrygginga. FßtŠkasta fˇlki­ og ■eir sem eiga bßgast ver­a ˙tundan, segja skřrsluh÷fundar. Ůeir sta­hŠfa a­ slÝkar sj˙kratryggingar auki ˇj÷fnu­, yfirleitt sÚu ■a­ eing÷ngu ■eir efnameiri og ■eir sem hafa fastar tekjur sem sj˙kratryggingar nßi til. Ůar af lei­andi lendi flestir fßtŠkir utangar­s, ekki sÝst konur, og ■urfi a­ rei­a fram mikla fjßrmuni fyrir heilsugŠslu.

 

═ skřrslunni er tilgreind dŠmi um misheppna­a innlei­ingu sj˙kratrygginga, svo sem Ý Gana, ■ar sem 64% ■jˇ­arinnar hafa enga slÝka tryggingu og flestir ■eirra eru blßfßtŠkir. S÷mu s÷gu sÚ a­ segja frß TansanÝu ■ar sem tÝu ßrum eftir uppt÷ku sj˙kratrygginga eru a­eins 17% ■jˇ­arinnar me­ slÝka tryggingu - og loks er nefnd sambŠrileg trygging sem nŠr til 18% Ýb˙a Ý KenÝa en h˙n var tekin var upp fyrir hßlfri ÷ld!

 

"Ůrjßr manneskjur eru ß hverri sek˙ndu neyddar ni­ur fyrir fßtŠkram÷rk vegna gÝfurlegs kostna­ar vi­ heilbrig­is■jˇnustu, en ■essi ■rßhyggja um sj˙kratryggingar sem lausn lei­ir fßtŠk rÝki inn Ý blindg÷tu," segir Kevin Roussel hjß Oxfam Ý frÚttatilkynningu um ˙tgßfu skřrslunnar.

 

Universal Health Coverage/ Oxfam 

In sickness and in wealth: why insurance programs are bad for poor nations' health/ Oxfam 

Only public funding can guarantee universal health coverage/ TheGuardian 

Shaping Global Health Taking Joint Action Embracing Responsibility -The Federal Government's Strategy Paper/ Ůřska rÝkisstjˇrnin (pdf) 

 

Jar­hitanßmskei­ Ý KenÝa
═ lok september stˇ­ Jar­hitaskˇli hßskˇla Sameinu­u ■jˇ­anna fyrir jar­hitanßmskei­i Ý KenÝa, Ý samvinnu vi­ Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands. Nßmskei­i­ var haldi­ fyrir ■ßtttakendur frß R˙anda, B˙r˙ndÝ og Austur Kongˇ, ßsamt fulltr˙um sameinilegrar orkustofnunar landanna ■riggja, EGL. Nßmskei­i­ er hluti af samstarfi ŮSS═ og skrifstofu ESB Ý R˙anda vi­ framkvŠmd svŠ­asamstarfs ß svi­i jar­hita Ý l÷ndunum ■remur (sjß frÚtt). Alls voru ■rettßn ■ßtttakendur ß nßmskei­inu og var markmi­i­ a­ auka ■ekkingu ■eirra ß ■rˇun og nřtingu jar­hita. Tveir lei­beinendur komu frß ═slandi (═SOR), en auk ■eirra hÚldu a­ilar frß jar­hitafyrirtŠkjum Ý KenÝa (KenGen og GCC) fyrirlestra ß nßmskei­inu.  
 
Like us on FacebookFollow us on Twitter 

Rß­gjafaskrßning ß vef ŮSS═


Tekin hefur veri­ Ý notkun skrßningargßtt ß vef ŮSS═ fyrir sjßlfstŠtt starfandi rß­gjafa og fyrirtŠki Ý ■rˇunarmßlum. ŮSS═ auglřsti ■essa vefgßtt ß ═slandi og Ý samstarfsl÷ndum og hafa vi­br÷g­ veri­ mj÷g gˇ­. Ătlunin er me­ ■essu a­ safna saman ß lista verkt÷kum sem geta teki­ a­ sÚr tÝmabundin og skilgreind verkefni vi­ undirb˙ning, rekstur e­a mat ß verkefnum sem ŮSS═ annast. 

 

Stefßn Jˇn Hafstein, svi­sstjˇri eftirfylgni og ßrangurs ß a­alskrifstofu ŮSS═, segir a­ vi­br÷g­ hafi veri­ mj÷g gˇ­. "Ůa­ eru ß ■ri­ja hundra­ skrßningar komnar n˙ ■egar," segir Stefßn Jˇn og segir ■Šr bŠ­i frß einstaklingum og sÚrhŠf­um fyrirtŠkjum ß ■essu svi­i. Ătlunin er a­ bjˇ­a ˙t verk me­ gagnsŠjum hŠtti til a­ tryggja stofnuninni bŠ­i hŠfa verktaka og gˇ­ kj÷r. 

 

Stefßn Jˇn segir a­ ■etta hafi spurst vel ˙t ■vÝ fˇlk sÚ ßnŠgt me­ a­ geta skrß­ sig til a­ koma til greina vi­ verk sem ■a­ hefur ßhuga ß a­ taka ■ßtt Ý. "Ůarna eru greinilega mj÷g hŠfir og reyndir einstaklingar sem vi­ vissum ekki af ß­ur, og au­vita­ lÝka řmsir sem koma sÝ­ur til ßlita en gott er a­ vita af ■egar bo­in ver­a ˙t verk Ý framtÝ­inni," segir Stefßn Jˇn.

 

Gßttin er hÚr.

 
 
┴hugavert

How to Tell the Biggest Stories of Our Times/ IPS
-
Fieldwork in Africa - Travel scholarships/ NorrŠna AfrÝkustofnunin
-
Damon Albarn's return trip on the Africa Express/ TheGuardian
-
Africa's Growth Story Brightens/ IPS
Scoring for Peace Trailer
Scoring for Peace Trailer
Girl power: realising the dream of girl-centred advocacy/ TheGuardian
Day of the Girl 2013 - Transform Her Future
Day of the Girl 2013 - Transform Her Future
How to empower the girl child, eftir Betty Makoni/ Devex
-
Girls in crisis: Where do they go?, eftir Nigel Chapman/ Devex
-
Energy and development: Did you cook your coffee with wood or with charcoal today? | Mina Weydahl/ UNDP
-
How Africa can feed itself in the face of climate change, eftir Richard Munang/ AlJazeera
-
In Defense of World Government, eftir Nacy Birdshall/ ProjectSyndicate
-
Adolescent girls: the key to ending poverty?, eftir Eliza Anyangwe/ TheGuardian
-
Au­lindaar­ur ═slands Ý skattaskjˇlum, eftir Gu­mund H÷r­/ DVblogg
-
A Surprising Case Against Foreign Aid/ ritdˇmur Ý NewYorkTimes
-
About the disease of deceit/ SIDA
-
The marginal impact of celebrity on humanitarian campaigns /Humanosphere
-
Skattaskjˇlin sj˙ga upp grˇ­ann, vi­tal Spegilsins vi­ Englbert Gu­mundsson framkvŠmdastjˇrastjˇra ŮSS═/ RUV
-
Instagram contributes to more nuanced image of Africa/ NorrŠna AfrÝkustofnunin
-
A Village Far, Far Away: Do We Really Understand the Underlying Causes of Exclusion?, eftir Susan Wong/ Al■jˇ­abankablogg
-
Agile Global Development: Using Technology to Fight Extreme Poverty, eftir Chris Vein/ Al■jˇ­abankablogg
-
Women 'marginalised' by world hunger policies, eftir Claire Provost/ TheGuardian
-
100 Women: What chance does a young girl have?/ BBC
-
Quit child bearing at 35 say Malawi Safe Motherhood officials/ BNL Times
-
In Africa, Seeking a License to Kill, eftir Desmond Tutu/ NYT
-
International development according to Hollywood / Humanosphere
Celebrating International Day of the Girl 2013
Celebrating International Day of the Girl 2013
Africa: Women in Africa - Leading the Way?, eftir Elizabeth Donnelly/ AllAfrica
-
What should a new disaster risk reduction deal focus on?, eftir Helen Mountford/ Trust.org
The Girl Declaration
The Girl Declaration

Tveir norrŠnir rß­herrar ■rˇunarmßla lßta af embŠtti

 

Me­ nokkurra vikna millibili hafa tveir norrŠnir rß­herrar ■rˇunarmßla sagt af sÚr. Gunilla Carlsson ■rˇunarmßlarß­herra SvÝ■jˇ­ar lÚt af embŠtti Ý sÝ­asta mßnu­i ■egar uppstokkun var ger­ ß rÝkisstjˇrninni sama dag og fjßrlagafrumvarp sŠnsku rÝkisstjˇrnarinnar var kynnt. SÝ­astli­inn f÷studag neyddist Heidi Hautala rß­herra ■rˇunarmßla Ý Finnlandi til a­ segja af sÚr rß­herradˇmi eftir a­ upplřst var a­ h˙n haf­i beitt sÚr fyrir ■vÝ a­ finnskt rÝkisfyrirtŠki fÚlli frß kŠru ß hendur GrŠnfri­ungum. Nřr rß­herra ■rˇunarmßla Ý SvÝ■jˇ­ heitir Hellevi Engstr÷m. H˙n fŠr 38.4 milljar­a sŠnskra krˇna til a­ verja til al■jˇ­legrar ■rˇunarsamvinnu ß nŠsta ßri ■ar sem SvÝar Štla a­ leggja meginßherslu ß a­ draga ˙r barna- og mŠ­radau­a Ý AfrÝku. Sagt ver­ur skili­ vi­ BˇlivÝu og ═rak.

 

Greenpeace scandal forces Finnish minister's resignation/ RT 

-

Former minister's salary paid with aid money/& TheLocal 

-

Att ta ur bistňndsbudgeten ńr inte alls normalt hńlsar OECDs bistňndsorganisation/ Aktuellt 

-

Hillevi Engstr÷m bes÷ker FN-organ i New York/ SŠnska rÝkisstjˇrnin 

-

Svenskt bistňnd ska g÷ra skillnad f÷r fattiga, eftir Hillevi Engstr÷m ■rˇunarmßlarß­herra SvÝa/ SvD 

 

 

 

FrŠ­igreinar
New Report: Managing Risks Responsibly and Effectively Can Save Lives & Unleash Opportunities
New Report: Managing Risks Responsibly and Effectively Can Save Lives & Unleash Opportunities
-
-
-
-
-
THE IDEALIST: Jeffrey Sachs and the Quest to End Poverty By Nina Munk
THE IDEALIST: Jeffrey Sachs and the Quest to End Poverty By Nina Munk
-
-


FrÚttir og frÚttaskřringar

-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-

A­ger­ardagur bloggara Ý dag 

Taki­ ■ßtt Ý a­ger­ardegi bloggara Ý dag!
Taki­ ■ßtt Ý a­ger­ardegi bloggara Ý dag!

Allt frß ßrinu 2007 hefur veri­ haldinn sÚrstakur a­ger­ardagur bloggara ■ar sem fˇlk hva­anŠva ˙r heiminum skrifar um tilteki­ mßlefni sama daginn. Me­al umrŠ­uefna sÝ­ustu ßrin mß nefna vatn, loftslagsbreytingar, fßtŠkt og matvŠli - en umrŠ­uefni dagsins er: mannrÚttindi. R˙mlega 25 ■˙sund bloggarar hafa teki­ ■ßtt Ý ■essum a­ger­ardegi, Blog Action Day, og Heimsljˇs hvetur Ýslenska bloggara skrifa huglei­ingu um mannrÚttindi ß­ur en dagurinn er allur. Skrßi­ ykkur hÚr

  
Nßmskei­ um ■rˇunarsamvinnu

 Samstarfshˇpur fÚlagasamtaka Ý al■jˇ­legu hjßlparstarfi og ■rˇunarsamvinnu heldur nßmskei­ um undirb˙ning ■rˇunarverkefna dagana 22. - 23. oktˇber nk. 


Nßmskei­i­ fer fram Ý h˙snŠ­i Rau­a krossins a­ Efstaleiti 9 Ý ReykjavÝk frß kl. 9 - 16 bß­a dagana. Fjalla­ ver­ur um skipulagningu ■rˇunarverkefna, eftirliti me­ framvindu ■eirra og einnig um hvernig hŠgt er a­ sŠkja um styrki til slÝkra verkefna. 

Fabienne Poulet frß BOND for International Development Ý Bretlandi ver­ur fyrirlesari ß nßmskei­inu og flytur h˙n fyrirlestra sÝna ß ensku.
 
Nßmskei­i­ er Štla­ starfsfˇlki og sjßlfbo­ali­um hjß fÚlagasamt÷kum sem starfa a­ ■rˇunarsamvinnu og er markmi­ ■ess a­ auka fŠrni Ý a­ skipuleggja ■rˇunarverkefni og sŠkja um fjßrhagslegan stu­ning vegna ■eirra. 
 

Nßmskei­i­ er styrkt af utanrÝkisrß­uneytinu og ekki ■arf a­ grei­a fyrir ■ßttt÷kuna. Tilkynningar um ■ßttt÷ku ■urfa a­ berast ß netfangi­ gestur@redcross.is fyrir 14. oktˇber nk.

 


Stjˇrn Hjßlparstarfs kirkjunnar endurkj÷rin
 
A­alfundur Hjßlparstarfs kirkjunnar fˇr fram Ý safna­arheimili Grensßskirkju laugardaginn 28. september. Ingibj÷rg Pßlmadˇttir forma­ur flutti skřrslu stjˇrnar, starfsskřrsla og ßrsreikningar voru lag­ir fram og sam■ykktir. Fjalla­ var um starfi­ ß ═slandi og verkefnin erlendis. Stjˇrnin var endurkj÷rin, Ý henni eru: Ingibj÷rg Pßlmadˇttir forma­ur, Lˇa SkarphÚ­insdˇttir og Pßll Kr. Pßlsson. Varamenn: Gu­mundur Gu­mundsson og H÷r­ur Jˇhannesson. Starfsskřrslu mß sjß me­ ■vÝ a­ smella ß myndina.
 
Vi­ h÷fum ÷ll s÷mu rÚttindi - en getum vi­ ÷ll nřtt okkur ■au? Kynbundi­ ofbeldi Ý sunnanver­ri AfrÝku

-eftir ١rdÝsi Sigur­ardˇttur sta­gengil framkvŠmdastjˇra Ůrˇunarsamvinnustofnunar ═slands

Ljˇsm. Julius Mwelu/IRIN

Fyrir fimm ßrum sam■ykktu lei­togar 15 rÝkja Ý sunnanver­ri AfrÝku viljayfirlřsingu um kynjajafnrÚtti[1]. Me­al markmi­a sem ■ar eru sett fram er a­ draga ˙r kynbundnu ofbeldi um helming ß tÝmabilinu til ßrsins 2015. Skemmst er frß ■vÝ a­ segja a­ hŠgt hefur gengi­ a­ vinna a­ ■essu markmi­i. A­eins fj÷gur rÝkjanna, Su­ur-AfrÝka, Botsvana, Simbabve og MßritÝus, hafa enn afla­ nau­synlegra grunnupplřsinga um kynbundi­ ofbeldi innan sinna landamŠra. Su­ur-AfrÝka rei­ ß va­i­ me­ rannsˇkn[2] sem fyrst fˇr fram Ý Gauteng, fj÷lmennasta og ■Úttbřlasta hÚra­i landsins, ßri­ 2011. Rannsˇknin byggir ß Ýtarlegum vi­t÷lum vi­ um ■˙sund manns.

 

Ni­urst÷­ur rannsˇknarinnar eru slßandi. R˙mlega helmingur ■eirra kvenna sem rannsˇknin nŠr til segist hafa or­i­ fyrir einhverri tegund kynbundins ofbeldis og rÝflega 75% karla vi­urkenna a­ hafa beitt kynbundnu ofbeldi. Fjˇr­ungur kvennanna kve­st hafa or­i­ fyrir kynfer­islegu ofbeldi og um 37% karla segjast hafa beitt ■vÝ. Engu a­ sÝ­ur er kynfer­islegt ofbeldi nßnast me­h÷ndla­ sem einkamßl. Innan vi­ 4% ■eirra kvenna sem haf­i veri­ nau­ga­ h÷f­u kŠrt glŠpinn til l÷greglu. A­eins lÝti­ brot ■eirra kŠrumßla sem fara til l÷greglu enda me­ sakfellingu.

 

Ni­urst÷­ur samskonar rannsˇknar Ý nßgrannarÝkinu Botsvana, sem nß­i til um 1200 manns, eru ekki sÝ­ur alvarlegar. Ůar kemur fram[3] a­ 67% ■eirra kvenna sem tˇku ■ßtt Ý rannsˇkninni hafa or­i­ fyrir kynbundnu ofbeldi og 44% karla vi­urkenna a­ ■eir hafi beitt konur ■vÝ. A­eins einn af hverjum 24 slÝkum ofbeldisglŠpum er kŠr­ur til l÷greglu. Um 11% kvenna segja a­ sÚr hafi veri­ nau­ga­ og tŠplega 11% karla segjast hafa nau­ga­ - en einungis ein af hverjum nÝu nau­gunum var kŠr­ til l÷greglu. Ůß kemur fram a­ tŠplega fjˇr­ungur kvenna hefur or­i­ fyrir kynfer­islegri ßreitni ß opinberum st÷­um, eins og Ý skˇlum, ß vinnusta­ e­a ß lei­ milli ßfangasta­a.

 

V÷ktun rannsakenda ß fj÷lmi­lum leiddi Ý ljˇs a­ mßlsta­ur gerenda Ý kynbundnu ofbeldi sÚ mun lÝklegri til a­ heyrast en mßlsta­ur ■olenda. Um ■etta eru mřm÷rg dŠmi, t.d. ■ekkjum vi­ flest dŠmi frß ■vÝ fyrr ß ■essu ßri um su­ur-afrÝska Ý■rˇttamanninn Oscar Pistorius og hina myrtu unnustu hans, Reeva Steenkamp, en mßlsta­ur Ý■rˇttamannsins hefur fengi­ miki­ rřmi og mikla sam˙­ Ý fj÷lmi­lum.

 

A­ mati skřrsluh÷funda er kynjakerfi­, e­a fe­raveldi­ eins og ■a­ er stundum kalla­, veigamikill undirliggjandi ■ßttur sem knřr kynbundi­ ofbeldi ßfram. Jafnvel ■ˇtt konur og karlar lřsi almennt yfir stu­ningi vi­ jafnrÚtti ß opinberum vettvangi vir­ist anna­ vera uppi ß teningnum Ý einkalÝfinu. Ůß vekur ■a­ ˇneitanlega athygli og styrkir ni­urst÷­ur a­ karlar sta­festa ■a­ sem konur halda fram um kynbundi­ ofbeldi, jafnvel af enn meiri eindregni en konurnar sjßlfar.

 

Ni­urst÷­ur ■essara tveggja rannsˇkna benda til a­ kynbundi­ ofbeldi sÚ mun algengara en fram kemur Ý opinberum t÷lum ■essara landa. L÷ggj÷fin er framsŠkin en veruleikinn er allt annar. Enn fremur mß draga af ni­urst÷­unum ■ß ßlyktun a­ ■olendur kynbundins ofbeldis hafi ekki tr˙ ß a­ rÚttarkerfi­ veiti ■eim vernd e­a bŠti ■eim ska­ann ß nokkurn hßtt. RÚttarkerfi­ sÚ einfaldlega ekki mˇttŠkilegt fyrir mßlum af ■essum toga. Fˇrnarl÷mb kynbundins ofbeldis fßi raunverulega ■au skilabo­ a­ ■a­ borgi sig ekki og sÚ beinlÝnis hŠttulegt a­ kŠra. Eftir stendur ■ˇ a­ kynbundi­ ofbeldi er eitt af algengustu og alvarlegustu mannrÚttindabrotum sem eiga sÚr sta­ Ý dag og Štti a­ breg­ast vi­ ■vÝ af meiri metna­i og ßbyrg­ en gert er. ┴ ■a­ ekki a­eins vi­ um l÷ndin Ý sunnanver­ri AfrÝku.



[1]SADC Protocol on Gender and Development. 2008. http://www.sadc.int/index/print/page/465 7/23/

[2] The War at Home: Gender Based Violence Project. 2011. Gender Links & South African Medical Research Council. http://www.genderlinks.org.za/article/the-war-at-home---gbv-indicators-project-2011-08-16

[3]The Gender Based Violence Indicators Study Botswana. 2012. Gender Links and the Women's Affairs Department, Botswana. http://www.genderlinks.org.za/article/the-gender-based-violence-indicators-study-botswana-2012-03-30

 

Like us on FacebookFollow us on Twitter
Hreint vatn - sjßlfs÷g­ lÝfsgŠ­i sem eru ekki svo sjßlfs÷g­ 
- eftir Konrß­ Gu­jˇnsson starfsnema Ý  ┌ganda

 

┴ umdŠmisskrifstofum Ůrˇunarsamvinnustofnunar ═slands Ý MalavÝ, MˇsambÝk og ┌ganda starfa ■rÝr starfsnemar sem lÝkt og undanfarin ßr hafa fallist ß bei­ni Heimsljˇss um pistlaskrif ■ann tÝma sem ■eir dvelja Ý samstarfsl÷ndum ═slendinga.  

 

A­gengi a­ hreinu vatni bŠtir lÝfsgŠ­i fˇlks ˇtr˙lega miki­. Ljˇsmynd frß Kisaba: Konrß­ Gu­jˇnsson.

 

═slendingar eru heppnir, ■ˇ ■a­ hafi ef til vill gleymst undanfarin ßr hva­ vi­ erum Ý raun heppin. Eitt af ■vÝ sem vi­ erum hva­ heppnust me­ er nŠr ˇtakmarka­ur a­gangur a­ vatni. Vi­ t÷kum ■vÝ sem svo sjßlfs÷g­um hlut og gleymum ■vÝ stundum hversu mikil lÝfsgŠ­i felast Ý a­gangi a­ nŠgu og ˇmengu­u vatni.

 

"Byggjum brunna fyrir fßtŠka fˇlki­", hljˇmar sem hin versta klisja, en h˙n vir­ist oft eiga mj÷g vel vi­. Al■jˇ­aheilbrig­isstofnunin (WHO) og Barnahjßlp Sameinu­u ■jˇ­anna (UNICEF) ߊtla a­ 13% jar­arb˙a hafi ekki a­gang a­ vatnsbˇlum og a­ fjˇr­ungur hafi ekki a­gang a­ hreinu drykkjarvatni. Fyrir utan hi­ augljˇsa a­ vatn sÚ uppspretta alls lÝfs, ■ß fylgir skortur ß hreinlŠtisa­st÷­u oft vantsskorti og heilsufarsvandinn sem hlřst af hvoru tveggja er oft grÝ­arlegur.

 

١ a­ ┌ganda standi vi­ nŠst stŠrsta ferskvatnsvatn Ý heimi, ViktorÝuvatn, auk ■ess a­ eiga land a­ minni v÷tnum, er ■essi vandi til sta­ar. ═ sÝ­astli­inni viku hÚlt ŮSS═ mßlstofu me­ hagsmunaa­ilum Ý Buikwe hÚra­i, ■ar sem stofnunin mun koma a­ ■rˇunarsamvinnu Ý fiskimannasamfÚl÷gum ß nŠstu ßrum. Markmi­ fundarins var a­ greina vandamßl hÚra­sins og taka fyrstu skref Ý a­ forgangsra­a ■vÝ sem ŮSS═ mun gera Ý hÚra­inu. ┴ mßlstofunni var ■ßtttakendum skipt upp Ý fjˇra hˇpa og ßttu ■eir a­ setja ni­ur ß bla­ helstu vandamßl hÚra­sins. ١tt hÚra­i­ liggi a­ ViktorÝuvatni, uppt÷kum NÝlar og a­ ■ar rigni reglulega, nefndu allir hˇparnir skort ß hreinlŠtisa­st÷­u og hreinu vatni sem a­kallandi vandamßl og eitt ■a­ stŠrsta.

 

Vatn og heilbrig­i

═ bˇkinni Poor Economics eftir Abhijit Banerjee og Esther Duflo er minnst ß a­ ■etta sÚ stˇrt vandamßl og grunnors÷k margra heilsufarsvandamßla. Ůau vitna Ý rannsˇkn David Cutler og Grant Miller sem sřnir a­ 75% af lŠkkun ungbarnadau­a Ý heiminum frß 1900 til 1946 og meira en helmingur lŠkkunar heildar dßnartÝ­ni ß ■eim tÝma sÚ hreinu vatni og bŠttri hreinlŠtisa­st÷­u a­ ■akka. Ůau vilja meina a­ bŠtt hreinlŠtisa­sta­a og a­gangur a­ hreinu vatni sÚ einhver hagkvŠmasta lei­ sem fyrirfinnst til a­ bŠta heilbrig­i og nefna til dŠmi velgengni Gram Vikas, frjßlsra fÚlagasamtaka ß Indlandi, sem hafa gj÷rbŠtt heilsu fßtŠkra samfÚlaga me­ tilt÷lulega litlum kostna­i.

 

Svipa­a reynslu mß sjß Ý samstarfi ŮSS═ me­ fiskimannasamfÚl÷gum ß ViktorÝuvatni. ┴ d÷gunum fˇr undirrita­ur Ý sko­unarfer­ til Kisaba fiskimanna■orps ß Ssese eyjum. Vi­ fyrstu sřn virtist ■etta vera fßtŠkt samfÚlag ■ar sem hlutirnir eru ekki ß upplei­. Anna­ virtist ■ˇ koma ß daginn. Ůeir sem rŠtt var vi­ voru sammßla um a­ a­stŠ­ur Ý ■orpinu hef­u gj÷rbreyst sÝ­an ŮSS═ kom a­ ■rˇunarsamvinnu ■ar. ┴stŠ­an? Hreint vatn og bygging salerna. Til dŠmis um breytinguna sem hefur or­i­ ß samfÚlaginu er a­ fˇlksfj÷ldinn hefur meira en tv÷faldast ß ■eim misserum sÝ­an ŮSS═ hˇf sitt inngrip. Fˇlk sŠkir Ý vatni­.

 

Stundum ■arf ˇtr˙lega lÝti­ til a­ bŠta lÝf ■eirra fßtŠkustu Ý heiminum, eins og til dŠmis a­gang a­ vatni sem okkur ■ykir svo ˇtr˙lega sjßlfsag­ir.  Au­vita­ leysir a­gangur ß hreinu vatni ekki allan heimsins vanda og er sennilega ekki nˇg til a­ rÝfa fˇlk upp ˙r fßtŠkt. ١ er ■a­ alveg ß hreinu a­ vatni­ bŠtir lÝf fˇlks og bjargar mannslÝfum. Ůa­ er eitthva­ sem vi­ getum veri­ stolt af og vonandi munu ═slendingar halda ßfram a­ hjßlpa ÷­rum ■jˇ­um a­ njˇta hreins vatns - lÝfsgŠ­a sem vi­ eigum sjßlf meira en nˇg af.

 

 

Like us on FacebookFollow us on Twitter 

 

facebook
UM HEIMSLJËS 

Heimsljˇs - veftÝmarit um ■rˇunarmßl er gefi­ ˙t af Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands. Ritinu er Štla­ a­ glŠ­a umrŠ­u um ■rˇunarmßl og gefa ßhugas÷mum kost ß a­ fylgjast me­ ■vÝ sem hŠst ber hverju sinni. Efni veftÝmaritsins ■arf ekki endilega a­ endurspegla stefnu ŮSS═.

 

Skrßi­ ykkur Ý ßskrift ß heimasÝ­unni, www.iceida.is og lßti­ vinsamlegast a­ra me­ ßhuga ß ■rˇunarmßlum vita af tilvist veftÝmaritsins. Allar ßbendingar um efni eru vel ■egnar.

 

Ůeir sem vilja senda okkur ßbendingu um efni e­a afskrß sig af netfangalista eru vinsamlegast be­nir um a­ senda slÝk erindi ß netfangi­ iceida@iceida.is. Ritstjˇri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is

.

Vi­ bi­jumst velvir­ingar ß ■vÝ a­ geta ekki nota­ Ýslenskar gŠsalappÝr Ý vi­t÷lum en bandarÝskt sni­mˇt VeftÝmaritsins leyfir ekki notkun ■eirra.

 

Bestu kve­jur, ┌tgßfu- og kynningardeild ŮSS═

 

ISSN 1670-8105