unicef
gunnisal
Heimsljˇs
veftÝmarit um ■rˇunarmßl
6. ßrg. 196. tbl.
17. aprÝl 2013

Cahora Bassa uppist÷­ulˇni­ Ý MˇsambÝk:

Framhald ß stu­ningi ═slendinga vi­ fiskvei­ar og rannsˇknir

 

cahora

Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands hefur frß ßrinu 2003 stutt vi­ rannsˇknir ß fiskistofnum og vistfrŠ­i Cahora Bassa uppist÷­ulˇnsins Ý MˇsambÝk. Nřlega var sam■ykkt a­ veita stu­ning vi­ ■ri­ja ßfanga verkefnisins Ý samvinnu vi­ Hafrannsˇknarstofnun MˇsambÝk ■ar sem rannsˇknir, sem framkvŠmdar hafa veri­ ß fyrri stigum, ver­a nota­ar sem grunnur vi­ innlei­ingu fiskvei­istjˇrnunarkerfis.

 

Markmi­ verkefnisins er a­ styrkja stjˇrnun fiskvei­a Ý uppist÷­ulˇninu.  A­ s÷gn ┴g˙stu GÝsladˇttur umdŠmisstjˇra ŮSS═ Ý MˇsambÝk er ˙tfŠrsla og innlei­ing ß heildstŠ­u og sam■Šttu fiskvei­istjˇrnkerfi megin■ßtturinn. "Kerfi­ mun byggja ß fiskrannsˇknum og hagfrŠ­ilegum upplřsingum og ver­ur innleitt og sam■ykkt af fiskimßlayfirv÷ldum. Stjˇrnkerfi­ byggir enn fremur ß virkri ■ßttt÷ku haghafanna og eftirfylgnin er ß h÷ndum stjˇrnarnefnda ß ■remur stjˇrnsřslustigum; Ý samfÚl÷gum, hÚra­i og fylki. ═ nefndunum sitja hagsmunaa­ilar svo sem; fiskimenn, fiskvinnslufˇlk, ˙tger­armenn, starfsmenn sveitarfÚlaga sem ˙thluta vei­ileyfum og fulltr˙ar fiskimßlayfirvalda. L÷g­ ver­ur ßhersla ß a­ formfesta ■essar stjˇrnnefndir og veita ■eim vi­eigandi ■jßlfun. Samvinna ˇlÝkra stofnana er lÝka nau­synleg fyrir fiskvei­istjˇrnun vi­ vatni­ og er verkefninu Štla­ a­ vinna a­ ■vÝ a­ styrkja ■ennan samvinnugrunn," segir h˙n.


Fjˇr­a stŠrsta uppist÷­ulˇn AfrÝku

Cahora Bassa vatni­ er fjˇr­a stŠrsta uppist÷­ulˇn Ý AfrÝku og er tŠpir 3 ■˙sund ferkÝlˇmetrar a­ stŠr­. ┴ri­ 2011 voru veidd r˙mlega 33 ■˙sund tonn af fiski Ý vatninu ■ar af 18 ■˙sund tonn af smßfiskinum kapenta (5 cm). Vei­ar ß kapenta eru nokku­ sÚrstakar ■vÝ ■Šr stunda­ar a­ nŠturlagi me­ ■ar til ger­um pr÷mmum (e. Kapenta rigs). Kapenta syndir um Ý torfum og sŠkir Ý birtuna. ŮvÝ eru notu­ ljˇsker vi­ vei­arnar, nˇtinni "dřft Ý vatni­" og nßnast fisknum skˇfla­ upp. Ůegar kapentu vei­arnar hˇfust ß vatninu rÚtt fyrir aldamˇtin voru hvÝtir Simbabve b˙ar fyrstir til a­ nřta sÚr tŠkifŠrin vegna ■ekkingar af slÝkum vei­um ß Kariba vatni. N˙ eru 50 fyrirtŠki, flest Ý meirihlutaeigu ˙tlendinga,  sem stunda vei­arnar ß 230 pr÷mmum og gera ■a­ břsna gott, a­ s÷gn ┴g˙stu, ■vÝ ■urrku­ og s÷ltu­ kapenta er eftirsˇtt vara Ý nßgrannarÝkjunum. Hi­ sama mß segja um tilapÝuna sem veidd er Ý vatninu af smßbßtasjˇm÷nnum, megni­ af henni er lÝka ■urrka­ og selt til Simbabve, SambÝu e­a jafnvel Kongˇ. Ůri­ju hagsmunaa­ilarnir vi­ vatni­ eru fer­a■jˇnustua­ilar sem bjˇ­a uppß vei­ar ß tÝgurfiski (e. Tigerfish) sem er ansi spretthar­ur og skemmtilegur vi­ a­ eiga. ┴t÷k Ý kringum nřtingu au­lindarinnar hafa aukist ß sÝ­ustu ßrum ■ar sem hagsmunir ˇlÝkra hˇpa takast ß, m.a. vegna mikillar fj÷lgunar smßbßta.

 

Tekur til jafnrÚttis- og umhverfismßla

DavÝ­ Bjarnason svi­sstjˇri verkefnaundirb˙nings ß a­alskrifstofu ŮSS═ segir a­ verkefni­ muni styrkja tilraunaverk■Štti til a­ skjˇta styrkari sto­um undir atvinnulÝfi­ Ý fiskimannasamfÚl÷gunum, styrkja atvinnu■ßttt÷ku kvenna og bŠta ˙r ˇlŠsi me­al Ýb˙anna.  "Verkefni­ tekur einnig til jafnrÚttis- og umhverfismßla sem ■verlŠgra ■ßtta. Ůannig leggur verkefni­ til řmsar lei­ir til a­ greina sÚrstaklega og styrkja st÷­u kvenna Ý vir­iske­ju fiskvei­a vi­ vatni­. Ůß er aukin ■ekking starfsfˇlks ß svi­i umhverfismßla og umhverfisßhrifa framkvŠmda hluti af afur­um verkefnisins," segir hann.

 

Um er a­ rŠ­a ßframhald fyrri verkefna sem ŮSS═ hefur stutt og DavÝ­ segir ljˇst a­ ßframhaldandi stu­ningur vi­ verkefni­ sÚ mikilvŠgur til a­ ■a­ starf sem ■egar hefur unnist Ý rannsˇknum og ■ekkingu ß vistfrŠ­i vatnsins nřtist vi­ frekari uppbyggingu fiskvei­istjˇrnunar vi­ vatni­. "Fyrri stig verkefnisins hafa fengi­ jßkvŠ­a ˙ttekt Ý og var Ý ■vÝ sambandi bent ß a­ sß grunnur a­ fiskvei­istjˇrnun sem skapa­ist vi­ Cahora Bassa gŠti veri­ lei­arljˇs fyrir ÷nnur v÷tn Ý MˇsambÝk," segir DavÝ­.

 

Metna­arfull a­ger­arߊtlun gegn skŠ­ustu barnasj˙kdˇmunum - lungnabˇlgu og ni­urgangspestum:
Ătla a­ bjarga lÝfi tveggja milljˇna barna ß ßri
gunnisal

 

Barnahjßlp Sameinu­u ■jˇ­anna (UNICEF) og Al■jˇ­aheilbrig­ismßlastofnunin (WHO) kynntu ß d÷gunum nřja al■jˇ­lega a­ger­arߊtlun gegn lungnabˇlgu og ni­urgangspestum. ┴Štlunin felur Ý sÚr a­ m÷gulegt ver­ur a­ bjarga lÝfi tveggja milljˇn barna ß ßri en sj˙kdˇmarnir tveir eru ein helsta dßnarors÷k barna undir fimm ßra aldri Ý heiminum. 

 

frÚtt ß vef UNICEF ß ═slandi segir a­ me­al annars sÚ stefnt a­ ■vÝ a­ ÷ll b÷rn hafi a­gang a­ bŠttri hreinlŠtisa­st÷­u og hreinu vatni fyrir ßri­ 2025. Einnig sÚ l÷g­ ßhersla ß stˇrbŠttan a­gang barna a­ sřklalyfjum vi­ lungnabˇlgu og s÷ltum vi­ ni­urgangspestum. "S÷ltin hjßlpa b÷rnum me­al annars a­ halda Ý v÷kva og kemur Ý veg fyrir a­ ■au ■orni upp. NŠrri 90% dau­sfalla barna af v÷ldum lungnabˇlgu og ni­urgangspesta eiga sÚr sta­ Ý AfrÝku sunnan Sahara og Ý Su­ur-AsÝu," segir Ý frÚttinni.

 

Mikill ßvinningur

A­ger­arߊtlunin mi­ar a­ ■vÝ takast ß vi­ sj˙kdˇmana ß samhŠf­an mßta og bent er ß a­ ßrangur Ý l÷ndum ß bor­ vi­ Bangladess, KambˇdÝu, E■ݡpÝu, MalavÝ, Pakistan og TansanÝu sřni a­ slÝkar a­ger­ir hafi bŠ­i heilsufarslegan og efnahagslegan ßvinning.  Afar mikilvŠgt sÚ a­ koma Ý veg fyrir langvarandi vannŠringu barna.

 

"Margir ■Šttir geta valdi­ lungnabˇlgu og ni­urgangspestum hjß b÷rnum og ■vÝ er erfitt a­ rß­ast gegn einungis einum ■Štti til a­ koma Ý veg fyrir, me­h÷ndla og stjˇrna ˙tbrei­slu ■essara sj˙kdˇma. Gˇ­ nŠring, heilnŠmt umhverfi og hreinlŠti eru me­al atri­a sem hefta ˙tbrei­slu ■eirra. ŮvÝ er l÷g­ ßhersla ß a­gengi a­ heilsugŠslu og rÚtta lyfjagj÷f til a­ me­h÷ndla veik b÷rn. FßtŠk rÝki hafa hins vegar ßtt erfitt uppdrßttar vi­ a­ gera slÝkt a­gengi m÷gulegt," segir Ý frÚtt UNICEF.

 

Skřr markmi­

Nřja a­ger­arߊtlunin felur Ý skřr markmi­ ß heimsvÝsu sem nß skal fyrir ßri­ 2025. Alvarlegum lungnabˇlgutilfellum hjß yngstu b÷rnunum skal fŠkka­ um 75% fyrir lok tÝmabilsins og stefnt er a­ ■vÝ a­ koma alveg Ý veg fyrir a­ b÷rn lßti lÝfi­ af v÷ldum sj˙kdˇmanna. A­ auki er stefnt ß 40% fŠkkun tilfella ■ar sem b÷rn eru van■roska. B÷rn sem ■jßst af langvarandi vannŠringu eru oft k÷llu­ van■roska (e. stunted) en ■ß er langvarandi skortur ß vi­eigandi nŠringu farinn a­ hafa ßhrif ß v÷xt og ■roska barnsins. 

 

Global Health Plan Aims to End a Third of Childhood Deaths/ IPS


Skřrslan: Ending Preventable Child Deaths from Pneumonia and Diarrhoea by 2025 

 

UN makes "aggressive" push to reduce child mortality/ IRIN 

 

Ni­urst÷­ur rannsˇkna:

mHealth gŠti bjarga­ milljˇn mannslÝfum ß nŠstu 5 ßrum

 

mhealth
SamkvŠmt nřrri rannsˇkn PricewaterhouseCoopers (PwC) gŠti mHealth kerfi­ bjarga milljˇn mannslÝfum Ý AfrÝkul÷ndunum sunnan Sahara ß nŠstu fimm ßrum. Eins og margir vita er mHealth forriti­ nota­ Ý farsÝma til ■ess a­ koma upplřsingum til lŠkna, rannsakanda og sj˙klinga.  Me­ notkun forritsins aukast lÝkur ß ■vÝ a­ sj˙klingar og heilbrig­isstarfsfˇlk fari eftir rÚttum me­fer­ar˙rrŠ­um auk ■ess sem notkun kerfisins gefur gagnlegar upplřsingar um heg­unarmynstur einstaklinga. Fyrir HIV sj˙klinga hafa vikuleg smßskilabo­ or­i­ til ■ess a­ fjarvistum Ý lyfjagj÷f hefur fŠkka­. Einnig er Ý flestum tilfellum hŠgt a­ lŠkna berkla en ■a­ krefst fastra heimsˇkna sj˙klinga Ý stranga lyfjame­fer­ Ý sex mßnu­i sem einnig er hŠgt a­ minna ß me­ smßskilabo­um. Auk ■ess getur heilbrig­isstarfsfˇlk sent hvort ÷­ru spurningar e­a myndir og fengi­ ■annig rß­leggingar og lei­beiningar um hva­ sÚ best a­ gera Ý ßkve­num a­stŠ­um.
 
Barn sem fŠ­ist Ý ■rˇunarrÝki er um ■a­ bil 33 sinnum lÝklegri til a­ deyja ß fyrstu fimm ßrum Švi sinnar heldur en barn sem fŠ­ist Ý i­nvŠddu rÝki. Helstu dßnarorsakir eru lungnabˇlga, ni­urgangspestir, malarÝa og mislingar. ═ AfrÝkul÷ndunum sunnan Sahara eru nŠrri tveir ■ri­ju hlutar ■eirra sem eru HIV smita­ir Ý heiminum auk ■ess sem 230 ■˙sund manns deyja ˙r berklum ßrlega. Marga af ■essum sj˙kdˇmum er hŠgt a­ me­h÷ndla, halda Ý skefjum og Ý m÷rgum tilfellum koma Ý veg fyrir og mHealth forriti­ stu­lar a­ fŠkkun dau­sfalla.

 

Ein stŠrsta hindrunin fyrir skilvirkari notkun kerfisins Ý ■rˇunarl÷ndunum er kostna­urinn vi­ kaup ß farsÝma auk ■ess sem fˇlk gerir sÚr ekki grein fyrir a­ ■a­ ■urfi ß lŠknis■jˇnustu a­ halda, oft ß tÝ­um vegna ˇlŠsis. Ůa­ eru ■ˇ miklir m÷guleikar fˇlgnir Ý kerfinu og stˇrlŠkka­ ver­ ß farsÝmum gerir ■a­ a­ verkum a­ fleiri geta keypt ■ß. 

 

Brigslyr­i ganga ß milli Madonnu og stjˇrnvalda Ý MalavÝ:
TÝu skˇlar... e­a bara tÝu skˇlastofur?
Madonna Ý MalavÝ
Madonna Ý MalavÝ

Seint ver­ur sagt a­ sÚrst÷k lognmolla rÝki Ý samskiptum poppdÝvunnar Madonnu og stjˇrnvalda Ý MalavÝ en s÷ngkonan hefur sem kunnugt er Šttleitt tv÷ malavÝsk b÷rn. Allt frß ■vÝ h˙n sˇtti sÚr barnungt piltbarn til MalavÝ fyrir sj÷ ßrum hafa veri­ or­ahnippingar og křtur sem fj÷lmi­lar hafa fjargvi­rast yfir. Um ■verbak keyr­i Ý sÝ­ustu viku ■egar stˇrstjarnan drap ni­ur fŠti Ý MalavÝ til sřna b÷rnunum f÷­urlandi­ og fylgja eftir f÷grum ßformum um a­ bŠta menntun st˙lkna Ý ■essu fßtŠka landi. Fj÷lmi­lar heimsins fylgdust grannt me­ eins og fyrri daginn og samkvŠmt dagskrß Madonnu ßtti a­ vera fundur me­ Joyce Banda forseta MalavÝ. Af honum var­ ekki. Vi­ brottf÷r frß landinu kom Ý ljˇs a­ stjˇrnv÷ld h÷f­u svipt s÷ngkonuna og fylgdarli­ hennar forrÚttindast÷­u ß flugvellinum, svonefndri VIP st÷­u tiginna gesta og vel■ˇknanlega stjˇrnv÷ldum, ■eirra sem ■urfa ekki a­ standa sveittir Ý bi­r÷­um alm˙gans en er bo­i­ til betri stofu og beint ˙t Ý ■otu.

 

En Madonna var­ sumsÚ a­ lßta sÚr ■a­ lynda a­ vera me­ lř­num og ˇlÝkum s÷gum fer af ■vÝ hvernig h˙n brßst vi­. Hitt er vita­ a­ frß skrifstofu forsetans barst brÚf e­a yfirlřsing ■ar sem Madonna er me­al annars s÷ku­ um a­ gorta og hafi uppi gÝfurmŠli um gˇ­verk sÝn. ŮvÝ er tildŠmis haldi­ fram a­ Madonna hafi ekki byggt fj÷lmarga skˇla fyrir st˙lkur Ý landinu heldur a­eins fßeinar skˇlastofur!  ═ brÚfinu er h˙n s÷ku­ um a­ beita stjˇrnv÷ld "k˙gun" me­ ■vÝ a­ Štlast til sÚrstaks ■akklŠtis stjˇrnvalda og heimta ■jˇnustu a­ hŠtti heimsfrŠgra. Og spurt er Ý forundran: skrifa­i Joyce Banda ■etta sjßlf?

 

Nei... ■a­ kom ß daginn a­  brÚfi­ var sent ßn vitneskju forsetans og sagan segir a­ fr˙ Banda hafi or­i­ bßlrei­ almannatengslafulltr˙a sÝnum fyrir tilskrifin. Madonna sendi frß sÚr yfirlřsingu ■ar sem a­drˇttunum var vÝsa­ beint til f÷­urh˙sanna og sag­ar uppspuni. Sumir frÚttaskřrendur gera ■vÝ skˇna a­ ■essar řfingar og brigslyr­agangur stafi af ■vÝ a­ Madonna lÚt loka skrifstofu samtaka sinna Ý MalavÝ ßri­ 2011, Rising MalavÝ, eftir a­ peningar tˇku upp ß ■vÝ a­ gufa upp en Anjimile Oponyo, systir Joyce Banda forseta, rÚ­i yfir skrifstofunni ß ■eim tÝma.

 

Framhald sÝ­ar...÷rugglega.

 

What you need to know about Malawi besides its spat with Madonna/ The Guardian 

 

Malawi State House Responds to Madonna/ AllAfrica 

 

It's too easy to make Madonna the scapegoat for the Malawi debacle, eftir Barbara Ellen/ TheGuardian 

 

Madonna, Malawi and the infamous attack/ BBC 

 

Malawi's president 'furious' after Madonna criticised/ BBC 

 

Madonna Malawi Charity Scandal: Madge Accused Of Making VIP Demands That Resemble Blackmail

 

Malawi State House responds to Madonna's outbursts: Full text

 

Madonna Remains Deeply Committed to the Children of Malawi Despite Government's Accusations 

┌gandska barßttukonan KASHA JACQUELINE NABAGESERA hÚr ß landi Ý bo­i Amnesty International:
Berst fyrir rÚttindum hinsegin fˇlks Ý ┌ganda
Kasha Jacqueline Nabagesera
Kasha Jacqueline Nabagesera rŠ­ir st÷­u samkynhneig­ra Ý ┌ganda.

 

NŠstkomandi sunnudag, 21. aprÝl, heldur Kasha Jacqueline Nabagesera stutt erindi og tekur ■ßtt Ý pallbor­sumrŠ­um um hlutverk frjßlsra fÚlagasamtaka Ý barßttu hinsegin fˇlks og hva­ slÝk samt÷k geta gert betur mßlsta­num til framdrßttar, en ■essi ■ekkta ˙gandska barßttukona er hÚr ß landi Ý bo­i Amensty International. Erindi­ og pallbor­sumrŠ­urnar ver­a haldin ß skrifstofu Amnesty International a­ ŮingholtsstrŠti 27 og hefjast a­ loknum a­alfundi, sem byrjar kl. 14.

 

Ůri­judaginn 23. aprÝl kl. 20:00 ver­ur sřnd heimildamyndin Kalli­ mig Kuchu sem fjallar um barßttu samkynhneig­ra Ý ┌ganda. A­ sřningu myndarinnar lokinni svarar Kasha Jacqueline Nabagesera fyrirspurnum ˙r sal . Sřning myndarinnar fer fram Ý Bݡ ParadÝs. 

 

Mi­vikudaginn 24. aprÝl flytur Kasha Jacqueline Nabagesera  hßdegisfyrirlestur um mannrÚttindabarßttu hinsegin fˇlks Ý Ískju stofu 132, Nßtt˙rufrŠ­ih˙si Hßskˇla ═slands. Fyrirlesturinn hefst kl.12:00 og stendur til kl.13:00. 

 

Kasha Jacqueline Nabagesera er mikilvirt barßttukona fyrir rÚttindum hinsegin fˇlks Ý ┌ganda en ■ar Ý landi er samkynhneig­ b÷nnu­ me­ l÷gum. VÝ­a Ý AfrÝku nřtur hinsegin fˇlk ekki mannrÚttinda og Ý nokkrum l÷ndum Ý ßlfunni liggur dau­arefsing vi­ samkynhneig­.

 

Nabagesera hefur oft hŠtt lÝfi sÝnu fyrir mßlsta­inn og ■rßtt fyrir ofsˇknir og mor­hˇtanir lŠtur h˙n ekki deigan sÝga heldur fer­ast vÝtt og breitt um heiminn til a­ kynna mßlefni­. H˙n er jafnframt stofnandi og framkvŠmdastjˇri samtaka sem kallast Freedom and Roam Uganda en ■au eru ein megin barßttusamt÷k hinsegin kvenna Ý landinu. Nabagesera hefur a­ mati Amnesty International sřnt takmarkalaust hugrekki me­ ■vÝ a­ koma fram ß opinberum vettvangi Ý ┌ganda, ein s˙ fyrsta ˙r samfÚlagi hinsegin fˇlks, og tala gegn hˇmˇfˇbÝu m.a. Ý rÝkissjˇnvarpi og ˙tvarpi.

 

Nßnar ß vef Amnesty International

Vopna­ rßn Ý SOS barna■orpi

 
sos  

Vopna­ir menn, ˙r hˇpi uppreisnarmanna sem kallast Seleka, rÚ­ust inn Ý SOS Barna■orpi­ Ý Bangui Ý Mi­afrÝkulř­veldinu ß sÝ­astli­inn sunnudag Ý leit a­ vopnum.

Mennirnir leitu­u Ý ÷llum h˙sum barna■orpsins og fundu a­ sjßlfs÷g­u engin vopn. Ůeir tˇku hins vegar fjˇra bÝla sem SOS Barna■orpin Ý landinu eiga auk t÷lvub˙na­ar og smßpeninga sem starfsmenn bßru ß sÚr.

 

Hvorki b÷rn nÚ starfsfˇlk barna■orpsins saka­i en flestir ■urfa ß ßfallahjßlp a­ halda, enda hˇtu­u uppreisnarmennirnir a­ taka forst÷­umann barna■orpsins af lÝfi. Forst÷­uma­urinn slapp og segir hann a­ bŠ­i b÷rn og starfsfˇlk sÚu skelfingu lostin og sum b÷rnin vilja helst fela sig undir r˙mum sÝnum. Íll b÷rnin Ý barna■orpinu eiga ■a­ sameiginlegt a­ vera muna­arlaus e­a eiga foreldra sem ekki geta sÚ­ fyrir ■eim. Fj÷gur barnanna eiga Ýslenska styrktarforeldra.

 

 

┴hugavert

-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-

FŠ­u÷ryggi - s÷gur tveggja kvenna Ý MalavÝ/ Rau­i krossinn

Malawi: The story of Lucia.
Malawi: The story of Lucia.
Malawi: The story of Fostina.
Malawi: The story of Fostina.

 

FrŠ­igreinar


FrÚttir og frÚttaskřringar

-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
unicef
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-

Nř fŠ­ingardeild Ý Mangochi

 

ECO  

Ůa­ er ekki a­eins ═slendingar sem sty­ja vi­ baki­ ß mŠ­rum Ý Mangochi hÚra­i Ý MalavÝ me­ byggingu fŠ­ingardeilda ■vÝ um sÝ­ustu helgi gaf Ecobankinn Ý MalavÝ 30 milljˇnir kwatcha (um 10 milljˇnir Ýsl. kr.) til byggingar ß fŠ­ingardeild Ý vi­ Lungwenya heilsugŠslust÷­ina Ý hÚra­inu. Joyce Banda forseti MalavÝ tˇk vi­ framlaginu en h˙n hefur lßti­ mßlefni kvenna og mŠ­ra sig miklu skipta ß fyrsta starfsßri sÝnu Ý embŠtti forseti. H˙n setti ß laggirnar verkefni til a­ draga ˙r mŠ­radau­a Ý landinu - The Presidental Initiative on Save Motherhood - og nřja fŠ­ingardeildin Ý Lungwenya ver­ur bygg­ sem hluti af ■vÝ verkefni. Fram kemur Ý frÚttum a­ forsetinn Štlar a­ lßta reisa 130 mŠ­raskřli vÝ­s vegar um landi­ Ý grennd vi­ sj˙krah˙s. Ver­andi mŠ­ur ■urfa oft a­ fer­ast um langan veg komnar ß steypirinn og ■ess eru m÷rg dŠmi a­ ■Šr hafi fŠtt ß lei­inni.

 

Ecobank Malawi donates K30m to JB's safe motherhood/ NyasaTimes 

-

JOYCE BANDA PRIDES HERSELF AS 'MANDASI' WOMAN: PROMISES TO BUILD GRAND MOSQUE FOR MUSLIMS IN MANGOCHI/ FaceOfMalawi 

-

Video: President Joyce Banda on Women's Health & Empowerment in Malawi/ CSIS 

 

 

┴kall framkvŠmdastjˇra SŮ stofnana vegna strÝ­sins Ý Sřrlandi
 
FramkvŠmdastjˇrar UNICEF (Barnahjßlpar Sameinu­u ■jˇ­anna), Flˇttamannastofnunar SŮ og annarra stofnana Sameinu­u ■jˇ­anna sendu Ý gŠrmorgun frß sÚr ˇvenjulegt, sameiginlegt ßkall til allra ■eirra pˇlitÝsku lei­toga og a­ila sem tengjast strÝ­inu Ý Sřrlandi. Ůeir eru be­nir a­ nota ßhrif sÝn til a­ "bjarga fˇlki Ý Sřrlandi og bjarga svŠ­inu ÷llu frß stˇrkostlegum h÷rmungum".
 
Nßnar ß vef UNICEF ß ═slandi
 
Oxfam og Coldplay taka h÷ndum saman Ý nřstßrlegri herfer­

Al■jˇ­asamt÷kin Oxfam birtu ß mßnudag tˇnlistarmyndband me­ ˇrafmagna­ari ˙tgßfu Coldplay af laginu "In My Place". Myndbandi­ er hluti af herfer­ samtakanna sem beinist a­ ■vÝ a­ auka vitund fˇlks ß eignarnßmi jar­a Ý ■rˇunarrÝkjum. Myndbandi­ er a­ ■vÝ leyti ˇvenjulegt a­ myndefni­ kemur frß almenningi um heim allan. Oxfam hefur ß sÝ­ustu mßnu­um fengi­ Ý hendur um sj÷ ■˙sund myndir og myndb÷nd frß ■˙sundum einstaklega og notar ■etta efni Ý myndbandi­. Herfer­in sjßlf er hluti af GROW verkefninu sem gengur ˙t ß a­ b˙a til rÚttlßtari og sjßlfbŠrari heim.

 

Eignarnßm ß landi er vaxandi vandamßl Ý ■rˇunarrÝkjum og ■essi eru m÷rg dŠmi a­ heilu fj÷lskyldunum er bola­ burt af j÷r­um sÝnum ßn ■ess a­ fß nokkru um ■a­ rß­i­ og ßn ■ess a­ fß nokkrar bŠtur fyrir. Fˇlk ney­ist Ý raun til ■ess a­ yfirgefa heimili sÝn vegna innlendra og erlendra fyrirtŠkja, einstaklinga, rÝkisstjˇrna e­a banka sem eigna sÚr stˇr landsvŠ­i til a­ komast yfir au­fengna fjßrmuni. Eignarnßm ß stˇrum landsvŠ­um hefur aukist eftir matvŠlakreppuna ß ßrunum  2007-2008 og hefur a­allega bitna­ ß fßtŠkum fj÷lskyldum Ý ■rˇunarl÷ndum sem missa oft ß tÝ­um bŠ­i rŠktarland sitt og heimili.

 

Max Whitecross, leikstjˇri myndbandsins, segir a­ hugmyndin hafi veri­ a­ b˙a til myndband sem myndi sřna me­ ˇvenjulegum hŠtti hva­a ßhrif  eignarnßm ß landi hafi ß fj÷lskyldur. Til a­ skapa ■a­ andr˙msloft sendi hann skilabo­ til fˇlks um a­ fŠra herbergi­ sitt ß einhvern allt annan sta­ og senda sÚr myndir e­a myndb÷nd frß "nřja sta­num" hvort heldur ■a­ ■řddi a­ svefnsta­urinn vŠri ß botni sundlaugar e­a bor­stofan ß toppi hßhřsis. Smelli­ ß myndina til a­ sjß ˙tkomuna.

 

A guide to land grabs/ Oxfam 

 

 

UNWomen ═ ßr ver­ur l÷g­ h÷fu­ßhersla ß barßttuna fyrir ■vÝ a­ st˙lkub÷rn geti lifa­ lÝfi ßn ofbeldis hjß Styrktarsjˇ­i Sameinu­u ■jˇ­anna til afnßms ofbeldis gegn konum og st˙lkum. ═ frÚtt ß heimasÝ­u landsnefndar UN Women ß ═slandi segir a­ barnabr˙­kaup og ■vingu­ hjˇnab÷nd sÚu alvarleg birtingamynd ofbeldis gegn konum og st˙lkum. Ůar kemur fram a­ yfir 67 milljˇnir st˙lkna hafa veri­ giftar fyrir 18 ßra aldur ■rßtt fyrir a­ hj˙skaparl÷g kve­i ß um lßgmarksaldur.

 

"A­ gefa ungar st˙lkur Ý hjˇnab÷nd hefur vÝ­tŠk ßhrif ß samfÚlagi­ Ý heilsufarslegu-, efnahagslegu- sem og fÚlagslegu tilliti. FŠstar giftar st˙lkur fß tŠkifŠri til a­ lj˙ka nßmi sem lei­ir til skertra atvinnutŠkifŠra og m÷guleika ß efnahagslegu sjßlfstŠ­i. GrÝ­arlegur valdamunur milli st˙lkunnar og eiginmannsins veldur ■vÝ a­ ■Šr ver­a oft ■rŠlar hans og tengdafj÷lskyldu sinnar. Ůessi ˇhugnanlegi si­ur vi­heldur fßtŠkt og ofbeldi.

 

Styrktarsjˇ­urinn leggur mikla ßherslu ß a­ stu­la a­ hugarfarsbreytingum svo hjˇnab÷nd st˙lkna ver­i afnumin sem og a­ veita st˙lkum sem n˙ ■egar hafa veri­ giftar ˙rrŠ­i," segir Ý frÚttinni.

 

Nßnar

 

NÝkaragva betur Ý stakk b˙i­ til a­ tryggja sjßlfbŠra nřtingu jar­hita


eftir GÝsla Pßlsson umdŠmisstjˇra ŮSS═ Ý ┌ganda og fyrrverandi umdŠmisstjˇra Ý NÝkaragva
PE
Jar­varmavirkjun Ý NÝkaragva. Ljˇsmynd: Polaris Energy.

 

┴ mßlstofu sem haldin var 20. mars sl. Ý Manag˙a, h÷fu­borg NÝkaragva,  voru m÷rku­ verklok samstarfsverkefnis Ůrˇunarsamvinnustofnunar ═slands og ■arlendra stjˇrnvalda um uppbyggingu ■ekkingar ß svi­i jar­hita innan stjˇrnkerfis NÝkaragva, svok÷llu­u Geothermal Capacity Building Project 2008 - 2012. FramkvŠmd verkefnisins stˇ­ Ý fimm ßr og me­al helstu afur­a ■ess er uppbygging jar­hitadeildar innan Orku og nßmarß­uneytisins (MEM), en deildin ber ßbyrg­ ß leyfisveitingum til jar­hitaleitar og virkjunar og eftirliti og eftirfylgni me­ ■vÝ a­ leyfishafar standi vi­ sÝnar skuldbindingar. Verkefni­ bygg­i einnig upp frß grunni efnarannsˇknarstofu innan jar­hitadeildarinnar sem b˙in er n˙tÝma jar­efnafrŠ­ilegum b˙na­i.   

 

Skiljum betur m÷guleika jar­hitans

Orku og nßmamßlarß­herra, Emilio Rappaccioli, reifa­i verkefni­ Ý erindi ß mßlstofunni og benti ß a­ mikil ßhersla hef­i veri­ l÷g­ ß a­ auka ■ekkingu og hŠfni starfsmanna hins opinbera til a­ sinna l÷gbundnum skyldum me­ ■a­ a­ markmi­i a­ auka nřtingu jar­hita Ý NÝkaragva. Auk starfsmanna orku- og nßmarß­uneytisins, ■ar sem einkum efnafrŠ­ingar og jar­frŠ­ingar voru ■jßlfa­ir, ■ß nutu sÚrfrŠ­ingar umhverfisrß­uneytisins (MARENA), starfsmenn bŠjar- og sveitafÚlaga, fulltr˙ar hßskˇlasamfÚlagsins og starfsmenn orkufyrirtŠkja einnig gˇ­s af ■ekkingaruppbyggingunni. "Ůjßlfun og kennsla fˇr fram ß ═slandi, El Salvador, MexÝkˇ sem og hÚr Ý NÝkaragva," sag­i Rappaccioli. Rß­herra bŠtti vi­ a­ Ý NÝkaragva vŠri hugsanlega hŠgt a­ framlei­a allt a­ 2.000 megav÷tt af rafmagni me­ jar­hita, en n˙ vŠri framlei­slan einungis um 100 megav÷tt. "═slendingar hafa a­sto­a­ okkur vi­ a­ skilja betur m÷guleika jar­hitans ß hinum řmsu svŠ­um Ý landinu, auk ■ess sem mikil vinna hefur veri­ unnin me­ umhverfisrß­uneytinu vi­ a­ vernda hinar řmsu au­lindir ß verndarsvŠ­um, en jar­hiti og verndarsvŠ­i fara oft ß tÝ­um saman. Geta umhverfisrß­uneytisins Ý mati ß umhverfisßhrifum er tengjast nřtingu jar­hita hefur einnig veri­ aukin til muna," sag­i Rappaccioli a­ lokum.   

 

Gott dŠmi um farsŠlt samstarf

A­sto­arumhverfisrß­herra, Roberto  Araquistain, sag­i ß mßlstofunni a­ me­ ■essu samstarfsverkefni vi­ ═sland ■ß vŠri NÝkaragva betur Ý stakk b˙i­ a­ tryggja sjßlfbŠra nřtingu jar­hitans. "Verkefni­, sem hefur veri­ gott dŠmi um farsŠlt samstarf allt frß h÷nnun ■ess til verkloka, hefur gagnast NÝkaragva verulega. Frß sjˇnarhˇli Umhverfisrß­uneytisins ■ß er ■a­ einkum mi­lun ■ekkingar sem snřr a­ sjßlfbŠru samspili umhverfisverndar og au­lindanřtingar sem stendur upp ˙r. Me­ stu­ningi ■essa verkefnis ■ß hefur rß­uneyti­ m.a. ■rˇa­ tŠknilega sta­la sem gerir nřtingu jar­hita ß fri­lřstum svŠ­um m÷gulega" sag­i Araquistain og lag­i ßherslu ß a­ ■a­ sÚ muna vandasamara a­ nřta jar­hita ß slÝkum svŠ­um.

 

Helstu markmi­um nß­

Engilbert Gu­mundsson framkvŠmdastjˇri Ůrˇunarsamvinnustofnunar ═slands sag­i Ý erindi sÝnu a­ ÷ll l÷nd b˙i ekki yfir m÷guleika ß nřtingu jar­hita. "═sland og NÝkaragva eru heppin hva­ jar­varma var­ar, en leit a­ nřtanlegum jar­hita er ferli sem krefst ■olinmŠ­i og ■rautseigju sem er ekki ßn erfi­leika og vonbrig­a eins og bŠ­i l÷ndin ■ekkja. Raunin er hins vegar s˙ a­ bŠ­i l÷ndin hafa m÷guleika ß a­ uppfylla verulega stˇran hluta eftirspurnar eftir orku me­ jar­hita," sag­i Engilbert og bŠtti ■vÝ vi­ a­ loka˙ttekt ß verkefninu sem framkvŠmd var a­ hlutlausum utana­komandi a­ilum sřndi a­ helstu markmi­um ■ess hef­i veri­ nß­.

 

Nicaragua and the need to harness geothermal energy/ ThinkGeoenergy 

 

Moving Renewable Energy Forward in Nicaragua/ WorldWatch 

 

BRICS l÷ndin og fyrirhugu­ stofnun ■rˇunarbanka

 
eftir Einar Kristjßnsson nema Ý hagfrŠ­i, heimspeki og stjˇrnmßlafrŠ­i ß Bifr÷st
BRICS

 

Lei­togar BRICS (BrasilÝa, R˙ssland, Indland, KÝna og Su­ur-AfrÝka) landanna ßkvß­u ß fundi Ý Durban, Su­ur-AfrÝku, Ý lok sÝ­asta mßna­ar a­ stofna nřjan ■rˇunarbanka, eins og ß­ur hefur komi­ fram. Bankanum er Štla­ a­ styrkja innvi­i og uppbyggingu Ý BRICS l÷ndunum og ÷­rum ■rˇunarl÷ndum. Auk ■ess ver­ur miklum fjßrmunum rß­stafa­ Ý verkefni sem tengjast sjßlfbŠrri ■rˇun. Lei­togar ■jˇ­anna nß­u ■ˇ ekki a­ komast a­ sameiginlegri ni­urst÷­u var­andi stŠr­ og innri uppbyggingu bankans ß fundinum. Margir telja a­ nokkur ßr muni taka a­ semja vi­ framlagsrÝkin, ßkve­a hvar h÷fu­st÷­var bankans ver­a og velja lei­toga fyrir ■essa fyrstu sameiginlegu stofnun BRICS landanna. FrÚttaskřrendur telja a­ bankinn eigi a­ vera mˇtvŠgi vi­ Al■jˇ­agjaldeyrissjˇ­inn og Al■jˇ­abankanum en ■Šr stofnanir hafa oft sŠtt gagnrřni fulltr˙a ■rˇunarrÝkja.

 

Jim O┤Neill, ■ßverandi a­alhagfrŠ­ingur Goldman Sachs bankans, nota­i skammst÷funina BRIC fyrst ßri­ 2001 til a­ lřsa rÝsandi hagkerfum BrasilÝu, R˙sslands, Indlands og KÝna. ┴ ßrunum 2000-2008 fˇr landsframlei­sla BRIC landanna ˙r 16% upp Ý 22% (mŠlt Ý kaupmŠtti). Auk ■ess stˇ­ust hagkerfi ■eirra heimskreppuna 2008-2009 betur a­ me­altali en ÷nnur l÷nd. BRIC skammst÷fun Jim O┤Neill festist fljˇtt vi­ l÷ndin og var miki­ notu­ af fjßrfestum. Ůa­ kom ■ˇ m÷rgum Ý opna skj÷ldu ■egar lei­togar landanna fj÷gurra komu saman ß fundi Ý R˙sslandi ßri­ 2009 og stofnu­u al■jˇ­leg samt÷k undir nafninu BRIC sem breyttist sÝ­an Ý BRICS eftir a­ Su­ur-AfrÝku var ˇvŠnt bŠtt Ý hˇpinn seint ß ßrinu 2010. Hagkerfi Su­ur-AfrÝku er mun minna en hinna landanna og tali­ a­ ■ßtttaka ■eirra Ý samt÷kunum var ■vÝ a­allega tekin ß pˇlitÝskum forsendum vegna sterkrar st÷­u ■jˇ­arinnar Ý AfrÝku, en hagkerfi Su­ur-AfrÝku er sterkt mi­a­ vi­ ÷nnur l÷nd Ý AfrÝku. ═ BRICS l÷ndunum b˙a n˙ yfir 40% af Ýb˙um heimsins, 25% af vergri landsframlei­slu heimsins kemur ■a­an og frß ßrinu 2009 hafa 55% af hagvexti heimsins ßtt sÚr ■ar sta­ Ý l÷ndum BRICS.

 

L÷ndin Ý BRICS eru ■ˇ nokku­ ˇlÝk. StjˇrnmßlafrŠ­ingurinn, Joseph Nye, telur a­ ■a­ vinni gegn ■eim og ver­i til ■ess a­ BRICS l÷ndin geti ekki or­i­ a­ stˇrum pˇlitÝskum samt÷kum lÝkt og Evrˇpusambandi­.  Hagkerfi KÝna er til dŠmis stŠrra en hinna fj÷gurra landanna samanlagt. Indland, BrasilÝa og Su­ur-AfrÝka eru auk ■ess lř­rŠ­isrÝki og halda stundum rß­stefnur undir nafninu "IBSA". R˙ssland sker sig lÝka ˙r. Ůar er t÷luvert einsleitur efnahagur. Sß efnahagslegi v÷xtur sem hefur or­i­ ■ar sÝ­asta ßratuginn stafar a­ miklu leiti af hŠkkun ver­s ß olÝu og gasi. R˙ssar standa n˙ frammi fyrir efnahagslegri hnignun vegna lŠkka­s orkuver­s.

 

BrasilÝa vir­ast vi­ fyrstu sÝn vera ß gˇ­ri lei­. BrasilÝub˙ar hafa ■risvar sinnum stŠrra landssvŠ­i en Indland, 90% lŠsi og ■refaldar tekjur ß einstakling mi­a­ vi­ Indland og nŠstum ■vÝ tv÷falt ß vi­ KÝna. Hins vegar hefur hagv÷xtur dregist saman ˙r 7,5% ßri­ 2010 og ni­ur Ý 1% ßri­ 2012. B˙ist er vi­ 3,5% hagvexti fyrir ßri­ 2013.

Indland jˇk ˙tflutning sinn miki­ eftir a­ hafa frelsisvŠtt efnahag sinn ß 10. ßratugnum. Fyrir nokkrum ßrum var hagv÷xtur ■eirra farinn a­ nßlgast ■ann sem n˙ er Ý KÝna. ┴ ■essu ßri er ■ˇ a­eins b˙ist vi­ 5,9% hagvexti. Ef ekki tekst a­ umbŠta innvi­i og lŠsi (sÚrstaklega me­al kvenna) er ˇlÝklegt a­ Indland nßi sama hagvexti og KÝnverjar.

 

Ekkert minnst ß heilbrig­ismßl

Ůa­ ■ykir skjˇta sk÷kku vi­ a­ Ý lokaskřrslu sem gefin var ˙t eftir fundinn Ý Durban var ekkert minnst ß auki­ fjßrmagn frß nřja ■rˇunarbankanum til heilbrig­ismßla. Eitt elsta og virtasta lŠknatÝmariti heims, The Lancet, bendir til a­ mynda ß a­ ekkert sÚ minnst ß Dheli skřrsluna sem sam■ykkt var af forsvarsm÷nnum BRICS landanna Ý jan˙ar 2013. Dheli skřrslan fjalla­i um brřna nau­syn landanna ß taka ß heilsufarsvandamßlum lÝkt og ge­sj˙kdˇmum, ˇsmitandi sj˙kdˇmum, berklum, malarÝu og HIV/AIDS. R˙ssland stendur til a­ mynda langt a­ baki ÷­rum Vesturl÷ndum ■egar kemur a­ lÝfslÝkum, er ■a­ a­allega vegna mikillar ßfengis- og tˇbaksneyslu. Helsta ˇgn KÝnverja eru ˇsmitandi sj˙kdˇmar en landi­ hefur hŠstu tÝ­ni nřrnakrabbameins og sykursřki Ý heiminum. ═ Su­ur-AfrÝku eru farsˇttir lÝkt og HIV og berklar auk krˇnÝskra veikinda, ge­sj˙kdˇma og hßtt hlutfall kvenna sem deyja af barnsf÷rum, nřburum sem deyja vi­ fŠ­ingu og b÷rnum sem deyja ß fyrstu ßrum Švi sinnar. Auk ■ess sem tÝ­rŠtt er um slŠma st÷­u heilbrig­iskerfisins ß Indlandi  lÝkt og Ýtarlega var lřst Ý t÷lubla­i Lancet frß ßrinu 2011.

 

┴framhaldandi hagv÷xtur

Ůa­ er ■ˇ alveg ljˇst a­ BRICS l÷ndin eru rÝsandi afl Ý heimi ■jˇ­anna. ═ nřrri skřrslu fyrir ßri­ 2013 sem unnin var af Sameinu­u ■jˇ­anna er ■vÝ haldi­ fram a­ verg landsframlei­sla BrasilÝu, KÝna og Indlands muni ßri­ 2020 vera meiri en sameiginleg framlei­sla Kanada, Frakklands, Ůřskalands, ═talÝu, Bretlands og BandarÝkjanna. BRICS l÷ndin hafa stŠkka­ miki­ undanfarin ßr, auk ■ess a­ fjßrfesta miki­ Ý AfrÝku og dregi­ bŠ­i ˙r fßtŠkt ■ar sem og heima fyrir. L÷ndin eru ■ˇ mj÷g ˇlÝk og spennandi ver­ur a­ fylgjast me­ framhaldinu ß samstarfi ■eirra. SÚrstaklega ver­ur athyglisvert a­ fylgjast me­ hvort a­ hinn nři ■rˇunarbanki rÝsi og hver ßhrif hans kunna a­ ver­a.

 

 

═tarefni:

A Productive and Promising Performance:  The 2013 BRICS Durban Summit

 

The BRICS Summit in Durban: too soon to write it off, eftir Zhenbo Hou/ ODI 

 

 

facebook
UM VEFT═MARITIđ

VeftÝmarit um ■rˇunarmßl er gefi­ ˙t af Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands. Ritinu er Štla­ a­ glŠ­a umrŠ­u um ■rˇunarmßl og gefa ßhugas÷mum kost ß a­ fylgjast me­ ■vÝ sem hŠst ber hverju sinni. Efni veftÝmaritsins ■arf ekki endilega a­ endurspegla stefnu ŮSS═.

 

Skrßi­ ykkur Ý ßskrift ß heimasÝ­unni, www.iceida.is og lßti­ vinsamlegast a­ra me­ ßhuga ß ■rˇunarmßlum vita af tilvist veftÝmaritsins. Allar ßbendingar um efni eru vel ■egnar.

 

Ůeir sem vilja senda okkur ßbendingu um efni e­a afskrß sig af netfangalista eru vinsamlegast be­nir um a­ senda slÝk erindi ß netfangi­ iceida@iceida.is. Ritstjˇri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is

.

Vi­ bi­jumst velvir­ingar ß ■vÝ a­ geta ekki nota­ Ýslenskar gŠsalappÝr Ý vi­t÷lum en bandarÝskt sni­mˇt VeftÝmaritsins leyfir ekki notkun ■eirra.

 

Bestu kve­jur, ┌tgßfu- og kynningardeild ŮSS═

 

ISSN 1670-8105