gunnisal
logo  
VeftÝmarit um 
■rˇunarmßl
gunnisal
5. ßrg. 179. tbl.5. desember 2012
Barnafj÷ld Ý MalavÝ
Barnafj÷ld Ý MalavÝ

═slendingar fjßrmagna nřja fŠ­ingardeild Mangochi hÚra­ssj˙krah˙ssins

- metfj÷ldi fŠ­inga ß einum sˇlarhring Ý Mangochi

 

"Vi­ h÷fum ekki Ý annan tÝma teki­ ß mˇti fleiri b÷rnum ß einum sˇlarhring, fimmtÝu b÷rnum hÚr ß Mangochi hÚr­assj˙krah˙sinu og lÝkast til anna­ eins ˙ti Ý sveitunum," segir Ethwako Mlila hÚra­syfirlŠknir Ý Mangoch hÚra­i. Konur Ý MalavÝ eignast a­ me­altali sex b÷rn og ■vÝ er ■a­ verulegt ßhyggjuefni a­ ■rˇunin sÚ s˙ a­ barnsfŠ­ingum fj÷lgi. Ethwako Mlila segir a­ skortur hafi veri­ ß getna­arv÷rnum Ý fyrra sem lei­i til aukins ßlags ß fŠ­ingardeildirnar undanfarnar vikur. A­ s÷gn Levi Sonko verkefnastjˇra hjß Ůrˇunarsamvinnustofnun Ý Mangochi ■arf ekki a­ fara lengi um sveita■orpin Ý hÚra­inu til a­ sjß a­ ungar konur eru řmist barnshafandi e­a me­ barn ß bakinu. Ljˇst sÚ a­ b÷rnum fari fj÷lgandi.

 

Nř glŠsileg fŠ­ingardeild ß teiknibor­inu

A­eins sex fŠ­ingarr˙m eru ß hÚra­ssj˙krah˙sinu Ý Mangochi, auk ■ess sem ÷­rum sex r˙mum hefur veri­ komi­ upp Ý brß­abirg­askřli. Eins og fŠ­ingart÷lurnar gefa til kynna koma ■Šr stundir a­ fŠ­andi konur eru fleiri en fŠ­ingarr˙min. Hins vegar standa ■essi mßl til bˇta ■vÝ samkvŠmt hÚra­s■rˇunarߊtlun sem ═slendingar - gegnum Ůrˇunarsamvinnustofnun - sty­ja me­ fjßrframl÷gum og sÚrfrŠ­irß­gj÷f er nř fŠ­ingardeild ß teiknibor­inu. H˙n ver­ur reist vi­ hli­ina ß g÷mlu fŠ­ingardeildinni, skammt frß hÚra­ssj˙krah˙sinu. ┴hersla ver­ur l÷g­ ß a­ tryggja gŠ­a■jˇnustu vi­ sŠngurkonur og nřbura. SamkvŠmt ߊtlunum ver­ur nřja fŠ­ingardeildin tekin Ý notkun seint ß ßrinu 2014.

 

Barnafj÷ld

Mangochi hÚra­ telur um eina milljˇn Ýb˙a. Mi­a­ vi­ a­ fŠ­ingar sÚu um eitt hundra­ ß dag fj÷lgar Ýb˙unum ß hverju ßri um r˙mlega 36 ■˙sund. T÷lur um aldurssamsetningu ■jˇ­arinnar sřna a­ annar hver Ýb˙i er barn. ┴ sÝ­ustu ßrum hefur tekist me­ a­dßunarver­um hŠtti a­ draga ˙r barnadau­a Ý MalavÝ og sÝfellt fŠrri konur deyja af barnsf÷rum. Af hundra­ ■˙sund lifandi fŠddum b÷rnum dˇu 984 konur af barnsf÷rum ßri­ 2004 en ■essi tala er komin ni­ur Ý 675 konur.

 

Fˇlksfj÷lgunin Ý MalavÝ stendur umbˇtum Ý landinu verulega fyrir ■rifum. Ůjˇ­in hefur ekki efnahagslega bur­i til ■ess a­ reka vi­unandi heilbrig­is■jˇnustu e­a menntakerfi fyrir allar ■essar stˇru barnafj÷lskyldur, jafnvel ■ˇtt veitendur ■rˇunara­sto­ar sty­ji myndarlega vi­ baki­ ß stjˇrnv÷ldum. Einnig ■rengist mj÷g um jar­nŠ­i Ý landi sem er lÝti­ stŠrra en ═sland a­ flatarmßli og ey­ing skˇga er alvarlegt vandamßl.

 

SextÝu milljˇnir ßri­ 2050?

SamkvŠmt nřlegum t÷lum um mannfj÷lda eru Ýb˙ar um 16 milljˇnir en ver­a 60 milljˇnir ßri­ 2050 haldi fram sem horfi. MalavÝsk samt÷k um fj÷lskylduߊtlanir - Family Planning Association in Malawi (FPAM) - frumsřndu ß d÷gunum heimildamynd um ■essa ■rˇun me­ yfirskriftinni: Fjßrfestum Ý framtÝ­inni n˙na! Samt÷kin bu­u ßhrifafˇlki ˙r sveitum landsins til frumsřningarinnar, m.a. m÷rgum ■orpsh÷f­ingjum. Samt÷kin hvetja fˇlk til ■ess a­ draga ˙r barneignum og benda ß a­ nŠ­ist fŠ­ingartÝ­nin ni­ur Ý fj÷gur b÷rn ß hverja konu yr­i Ýb˙afj÷ldinn ßri­ 2050 ekki 60 milljˇnir heldur 44 milljˇnir.

 

═ myndskei­inu sem fylgir ■essari frÚtt er bŠ­i rŠtt vi­ Ethwako Mlila hÚra­syfirlŠkni Ý Mangochi og Sˇlr˙nu MarÝu Ëlafsdˇttur sem b˙i­ hefur Ý MalavÝ Ý fimm ßr og starfar Ý sendirß­i Noregs a­ jafnrÚttis- og mannrÚttindamßlum. -Gsal, Lilongwe.

 

FPAM showcasing family planning documentari/ ManaOnline 

 

A tale of two pregnancies and two different outcomes/ UNICEF

 

View our videos on YouTube Like us on Facebook 

 

 
DOHA

═slendingar ß loftslagsrß­stefnunni COP 18 Ý Doha:

Hli­arvi­bur­ur Ý kv÷ld um jafnrÚttis- og loftslagsmßl Ý ┌ganda

 

Hli­arvi­bur­ur um verkefni sem Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands hefur styrkt, ßsamt Noregi og Danm÷rku Ý ┌ganda, um jafnrÚttismßl og loftslagsbreytingar ver­ur haldi­ Ý kv÷ld ß loftslags■inginu Ý Katar. Vi­bur­urinn ver­ur haldinn sameiginlega af stjˇrnv÷ldum ┌ganda, ═slands, Noregs og Danmerkur og ŮSS═ og al■jˇ­legi jafnrÚttisskˇlinn GEST eru ■ßtttakendur Ý vi­bur­inum.

 

Loftslags■ingi­ sjßlft hˇfst Ý sÝ­ustu viku, 18. a­ildarrÝkja■ing rammasamnings Sameinu­u ■jˇ­anna um loftslagsmßl, UNFCCC Ý Doha Ý Katar, svokalla­ COP18. Ůingi­ stendur Ý tvŠr vikur ■ar sem leita­ er lei­a til takast ß vi­ loftslagsbreytingar Ý heiminum.

 

A­ s÷gn Jˇns Geirs PÚturssonar skrifstofustjˇra umhverfis- og au­lindarß­uneytisins er verkefni­ sem kynnt er ß hli­arvi­bur­inum umfangsmiki­ og tekur til margra ■ßtta. "Al■jˇ­legi jafnrÚttisskˇli Hßskˇla ═slands -  GEST - hefur jafnframt unni­ a­ hluta verkefnisins, sÚrstaklega ■vÝ sem lÝtur a­ ■jßlfun starfsfˇlks hÚra­sstjˇrna ┌ganda," segir Jˇn Geir.

 

┴v÷rp umhverfisrß­herra

Flavia Munaaba Nabugeere og SvandÝs Svavarsdˇttir rß­herrar umhverfismßla ┌ganda og ═slands flytja ßv÷rp ßsamt fulltr˙um Noregs og Danmerkur. "A­alefni vi­bur­arins ver­ur kynning ß ┌gandaverkefninu og einst÷kum ■ßttum ■ess, svo sem rannsˇknarverkefni, stefnumˇtun, nßmsskei­haldi, nßmsefnisger­ og heimildakvikmynd," segir Jˇn Geir.

 

MarÝa Nandago verkefnisstjˇri ß umdŠmissrkifstofu ŮSS═ Ý Kampala og fulltr˙ar frß loftslagsskrifstofu ˙gandÝska vatns- og umhverfisrß­uneytisins annast ■ß kynningu og sitja fyrir sv÷rum.

 

"Ůessi vi­bur­ur er haldinn a­ frumkvŠ­i Ýslenskra stjˇrnvalda og er ߊtla­ a­ sty­ja vi­ ■Šr ßherslur sem ═sland hefur lagt Ý loftslagsvi­rŠ­unum um mikilvŠgi jafnrÚttismßla. Ůarna gefst gˇ­ur vettvangur til a­ kynna ßhugavert verkefni, sem sannarlega sřnir vel hvernig hŠgt er a­ byggja um raunhŠf og gagnleg verkefni til a­ koma ßfram mßlefnum jafnrÚttis ■egar tekst er ß vi­ loftslagsbreytingar," segir Jˇn Geir PÚtursson.

 

Stefnt a­ sam■ykkt skuldbindinga fyrir 2. tÝmabil Křˇtˇ bˇkunarinnar ß loftslagsfundi/ Umhverfis- og au­lindarß­uneyti­ 

 

CLIMATE CHANGE: When adaptation does not work/ IRIN 

 

In Brief: One-stop site for climate change & food facts/ IRIN 

 

Fossil-Fuel Subsidies of Rich Nations Are Five Times Climate Aid/ Bloomberg 

 

Climate Conversations - Moving forward on 7 key issues at Doha/ AlertNet 

 

African Leaders Criticize Climate Proposals by Developed World/ VOA 

 

 

 

 

Ígurstund malavÝska smßbˇndans

- allt a­ tvŠr milljˇnir Ýb˙a MalavÝ horfa fram ß matvŠlaskort

 

Ůa­ er komi­ a­ ÷gurstund hjß malavÝska smßbˇndanum sem er bur­arßsinn Ý ■essu samfÚlagi: fjˇrir af hverjum fimm Ýb˙um hafa landb˙na­ sem tekjulind. Smßbˇndinn og fj÷lskylda hans eiga allt undir ■vÝ a­ sßning frŠja og ßbur­ardreifing fari fram ß hßrrÚttum tÝma, rÚtt ß­ur en regntÝmabili­ hefst Ý alv÷ru. Uppskeran fyrr ß ■essu ßri var rřr vegna stopulla rigninga og ■ess vegna blasir matvŠlaskortur vi­ tŠplega tveimur milljˇnum Ýb˙a MalavÝ. Ůetta er Ý fyrsta sinn um ßrabil sem malavÝska ■jˇ­in stendur frammi fyrir ■vÝ a­ geta ekki brau­fŠtt sig. HŠkkandi matvŠlaver­ og efnahagslegar ■rengingar auka ß vandann.

 

A­eins fyrir fßeinum ßrum v÷ktu a­ger­ir rÝkisstjˇrnarinnar til stu­nings smßbŠndum me­ ni­urgrei­slu ß ver­i ßbur­ar heimsathygli. ŮŠr fˇru Ý bßga vi­ tilmŠli Al■jˇ­abankans en leiddu til ■ess a­ bŠndur framleiddu nŠgan maÝs til eigin nota og ßttu meira a­ segja afgang fyrir nßgrannarÝki. N˙ velta margir ■vÝ fyrir sÚr hva­ hafi fari­ ˙rskei­is og hvort ÷nnur AfrÝkurÝki geti dregi­ lŠrdˇm af ■vÝ sem gerst hefur Ý MalavÝ.

 

TvŠr milljˇnir horfa fram ß matarskort

MatvŠlaa­sto­ Sameinu­u ■jˇ­anna (World Food Programme) telur a­ allt a­ tvŠr milljˇnir Ýb˙a MalavÝ komi til me­ a­ b˙a vi­ matvŠlaskort ß nŠstu mßnu­um og WFP hefur ■egar hafi­ dreifingu matvŠla Ý sunnanver­u landinu ■ar sem minnstan mat er a­ hafa. Einnig deilir stofnunin ˙t litlum fjßrhŠ­um til fˇlks gegnum farsÝma ■annig a­ ■a­ geti sjßlft greitt fyrir mat.

 

Langflestir bŠndur yrkja j÷r­ina ß litlum skikum ßn v÷kvunar e­a ßveitukerfa, jafnvel Ý sunnanver­u landinu ß b÷kkum ■ri­ja stŠrsta st÷­uvatns ßlfunnar, MalavÝvatns. Af ■eim s÷kum eru smßbŠndur berskjalda­ir fyrir ■urrkum og horfa Ý slŠmu ßrfer­i upp ß uppskerubrest.

 

Stjˇrnv÷ld Ý MalavÝ telja a­ ■au ■urfi 30 milljˇnir BandarÝkjadala fyrir ßrslok til a­ mŠta vandanum en ■au sendu ß d÷gunum ˙t hjßlparbei­ni til samstarfs■jˇ­a Ý ■rˇunarsamvinnu um fjßrstu­ning. -Gsal, Lilongwe.

 

View our videos on YouTube Like us on Facebook 

 

 
gunnisal

Fj÷lskylduߊtlanir efni nřrrar skřrslu Mannfj÷ldastofnunar SŮ:

Yfir 200 milljˇnir kvenna rß­a engu um ■a­ hvenŠr og hversu m÷rg b÷rn ■Šr eignast 

 


Kastljˇsinu er beint a­ fj÷lskylduߊtlunum Ý nřrri skřrslu Mannfj÷ldastofnunar Sameinu­u ■jˇ­anna, UNFPA (United Nations Population Fund) um st÷­u mannkyns (e. State of World Populations) fyrir ßri­ 2012. Skřrslan ber h˙n heiti­: "By Choice, Not By Chance - Family Planning, Human Rights and Development". Eins og skřrsluheiti­ ber me­ sÚr fjallar h˙n um m÷guleika fˇlks, einkum kvenna, til a­ střra ■vÝ hvenŠr og hversu m÷rg b÷rn ■a­ eignast.

Fram kemur Ý FrÚttabrÚfi FÚlags Sameinu­u ■jˇ­anna a­ um 220 milljˇnir kvenna Ý ■rˇunarl÷ndunum hafi enga m÷guleika ß a­ nřta ■ennan rÚtt sinn. "Ůa­ getur bŠ­i veri­ vegna skorts ß a­gangi a­ getna­arv÷rnum, upplřsingum og ■jˇnustu, e­a vegna fÚlagsa­stŠ­na ■eirra sem ver­a til ■ess a­ ■Šr geta ekki nřtt sÚr ■ß ■jˇnustu sem ■ˇ er Ý bo­i," segir Ý frÚttabrÚfinu.   

 
 
 

 
Heyrnarlaus lřkur hßskˇlaprˇfi Ý MalavÝ - missti heyrnina 10 ßra

 

"Hann gat ekki einu sinni heyrt nafni­ sitt ■egar ■a­ var lesi­ upp vi­ ˙tskriftina frß MalavÝhßskˇla Ý sÝ­asta mßnu­i," segir Ý upphafi greinar Ý malvÝska dagbla­inu Nation on Sunday ■ar sem fjalla­ er um heyrnarlausan einstakling sem lauk ß d÷gunum hßskˇlaprˇfi Ý upplřsingatŠkni - Temwani Mkandawire. 

 

Fram kemur a­ Temwani hafi fengi­ heilahimnubˇlgu tÝu ßra a­ aldri ■egar hann var nemandi Ý Mpale grunnskˇlanum Ý Dedza. Hann hÚlt ßfram nßmi Ý skˇla fyrir heyrnarlaus b÷rn, Embangweni School for the Deaf, en sß skˇli er einn fimm sÚrskˇla fyrir heyrnarlausa Ý MalavÝ og var tekinn Ý notkun ßri­ 1994. Skˇlinn er Ý nor­urhluta landsins, ar eru nemendur n˙ 187 talsins og hefja nßm ß leikskˇlaaldri a­ ■vÝ er fram kemur Ý frÚttinni.

 

Haft er eftir Mcloud Hara skˇlastjˇra a­ skˇlinn sinni b÷rnum fram a­ fjˇrtßn ßra aldri, fyrstu fj÷gur ßrin tjßskiptahŠfni og einfalda stŠr­frŠ­i, en eftir ■a­ nßmsefni grunnskˇla Ý tÝu ßr. "Ůeim sem gengur vel me­ bˇklega nßmi­ fara Ý framhaldsskˇla en ■eir sem eru lakari ß ■vÝ svi­i fß kennslu Ý saumum og smÝ­um," er haft eftir Hara. Hann segir ennfremur a­ mikill skortur sÚ ß sÚrkennurum og a­ fjßrskortur komi Ý veg fyrir byggingu framhaldsskˇla. M÷rg barnanna b˙a ß heimavist ■ar sem "h˙smŠ­ur" annast b÷rnin lÝkt og tÝ­ka­ist ß ═slandi um ßrabil.

 

Ůrˇunarsamvinnustofnun BandarÝkjanna hefur veitt FÚlagi heyrnarlausra Ý MalavÝ fjßrstu­ning, m.a. til a­ auka ■ekkingu heyrnarlausra ß alnŠmi og HIV. ┴ri­ 2004 var tali­ a­ Ý MalavÝ vŠru 160 ■˙sund heyrnarlausir og mi­a­ vi­ mannfj÷lda■rˇun er lÝklegt a­ ■eir sÚu nŠr 200 ■˙sundum Ý dag. A­eins af ■eim hefur ßtt ■ess kost a­ sŠkja skˇla en allir skˇlarnir fimm Ý MalavÝ voru stofna­ir af tr˙bo­um og eru allir heimavistarskˇlar. -Gsal, Lilongwe.

 

MANAD determined to fight against myths and stereotypes 

  

 


VeftÝmariti­ Ý MalavÝ - N┌NA!
 

malawi

 MalavÝ er ßfram Ý ÷ndvegi Ý VeftÝmaritinu og flytur frÚttir  beint af vettvangi Ý mßli og myndum og kvikmyndabrotum. Ůrˇunarsamvinna ═slands og MalavÝ spannar r˙mlega tvo ßratugi og ß sÝ­ustu misserum hefur or­i­ gerbreyting ß verklagi Ý ■essari tvÝhli­a ■rˇunarsamvinnu, l÷g­ hafa veri­ af sjßlfstŠ­ verkefni rekin af ═slendingum me­ Ýslenskum verkefnastjˇrum og teki­ upp vÝ­tŠkt samstarf vi­ eina hÚra­sstjˇrn Ý landinu um ■rˇunarߊtlun hÚra­sins. Ůar er um a­ rŠ­a Mangochi hÚra­ sem hefur allar g÷tur frß upphafi veri­ helsti vettvangur samstarfsins, lengst af Ý einum litlum skika Ý hÚra­inu, Monkey Bay svŠ­inu. N˙ tekur hins vegar samstarfi­ til hÚra­sins alls, ═slendingar sty­ja ßkve­na ■Štti Ý eflingu grunn■jˇnustu hÚra­stjˇrnarinnar, ■.e. vatn og hreinlŠti, lř­heilsu og menntun - auk ■ess sem stjˇrnsřslan sjßlf Ý hÚra­inu fŠr tŠkifŠri til a­ eflast.

 

Ůessi nßlgun Ý ■rˇunarsamvinnu setur ŮSS═ Ý nřja st÷­u Ý samstarfslandinu ■ar sem fjßrframl÷g, stefnumˇtun og verk■Šttir ver­a a­ fullu samhŠf­ kerfum og stefnum samstarfsa­ilans. Ůetta er Ý samrŠmi vi­ skuldbindingar og samkomul÷g um al■jˇ­lega ■rˇunarsamvinnu eins og ParÝsar- og Accrayfirlřsingarnar sem ŮSS═ er a­ili a­. 


 


FrÚttir og frÚttaskřringar


BRITAIN GIVES MALAWI ú20 MILLION EMERGENCY FUNDS/ FaceOfMalawi
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Cancer: Not only a rich-world disease/ BBC News Magazine
-
Ghana solar energy plant set to be Africa's largest/ BBC


Dagur rau­a nefsins 
ß f÷studag

 

UNICEF  

N˙ eru a­eins tveir dagar Ý hinn eina sanna dag rau­a nefsins og undirb˙ningur hjß Barnahjßlp Sameinu­u ■jˇ­anna ß ═slandi gengur vonum framar. ┴ heimsÝ­u fÚlagsins segir a­ dagskrß skemmti■ßttarins sÚ a­ taka ß sig endanlega mynd, lagi­ "Íll Ý kˇr" me­ FM Belfast og fÚl÷gum ˇmi ß ÷ldum ljˇsvakans og ˙t um allt setji fˇlk upp rautt nef og skemmti sÚr og ÷­rum.

 

FM Belfast samdi sem kunnugt er lag fyrir dag rau­a nefsins Ý ßr og fÚkk til li­s vi­ sig vel vali­ li­ fjˇrtßn gestas÷ngvara. "Laginu hefur veri­ grÝ­arlega vel teki­ og h÷f­u hljˇmsveitarme­limir FM Belfast sÚrstaklega or­ ß ■vÝ hve au­velt var a­ fß fleira tˇnlistarfˇlk til li­s vi­ sig vi­ ger­ lagsins. Allir voru tilb˙nir a­ leggja UNICEF li­ Ý a­draganda stˇra dagsins," segir Ý frÚtt ß heimasÝ­unn.

Ůar kemur lÝka fram a­ leikarinn Gunnar Hansson hafi haldi­ utan til ■ess a­ kynna sÚr starfsemi UNICEF Ý einu af fßtŠkustu rÝkjum heims - B˙rkÝna Fasˇ. ═ FrÚttatÝmanum Ý sÝ­ustu viku var vi­tal vi­ Gunnar ■ar sem hann segir me­al annars a­ fer­in til B˙rkÝna Fasˇ og upplifunin ■ar Ý landi hafa opna­ augu hans verulega og gert hann a­ betri manni. Ůar a­ auki mŠtir hann Ý spjall til Sirrřar ß Rßs 2 sÝ­asta sunnudagsmorgun auk ■ess sem fj÷lmi­lar hafa fjalla­ talsvert um dag rau­a nefsins a­ undanf÷rnu.

 

Nßnar 

 


Fermingarb÷rn s÷fnu­u 7.3 milljˇnum fyrir Hjßlparstarf kirkjunnar


7,3 milljˇnir krˇna s÷fnu­ust ■egar fermingarb÷rn um land allt gengu Ý h˙s  Ý byrjun nˇvember me­ bauk Hjßlparstarfs kirkjunnar. Undanfari ■ess var frŠ­sla til um 2800 fermingarbarna um a­stŠ­ur Ý fßtŠkum l÷ndum AfrÝku, sÚrstaklega um skort ß hreinu vatni. M÷rg ■eirra hittu lÝka gesti frß MalavÝ sem heimsˇttu fermingarb÷rn og s÷g­u frß lÝfi sÝnu og a­stŠ­um Ý sÝnu heimalandi. FÚ­ sem safna­ist rennur til vatnsverkefna Hjßlparstarfsins Ý AfrÝkul÷ndunum, E■ݡpÝu, MalavÝ og ┌ganda. Grafnir eru brunnar og vatns■rŠr og vatnstankar reistir. 67 prestak÷ll tˇku ■ßtt. Ůetta var Ý fjˇrtßnda sinn sem s÷fnunin fer fram.



 


┴hugavert


-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-

Bill Nighy Visits Malawi To See the Difference a Robin Hood Tax Could Make
Bill Nighy Visits Malawi To See the Difference a Robin Hood Tax Could Make


Lei­rÚtting



Rangt var fari­ me­ tÝmasetningu kosninga Ý MalavÝ en samkvŠmt frumvarpi sem lagt hefur veri­ fram ver­a ■rennar kosningar ßri­ 2014, en ekki ß nŠsta ßri, eins og missagt var Ý sÝ­asta veftÝmariti. Ůß slŠddist inn meinleg innslßttarvilla Ý ßrtali um sjßlfstŠ­i MalavÝ - rÚtt ßrtal er 1964. Be­ist er velvir­ingar ß yfirsjˇnunum.

 


FrŠ­igreinar


-
-
-
 

Kankhande grunnskˇlinn - tÝu d÷gum sÝ­ar

 

 

 

Kankhande grunnskˇlinn Ý Mangochi ßtti sÝna fimmtßn mÝn˙tna heimsfrŠg­ - e­a r˙mlega ■a­ - fyrir sk÷mmu ■egar hann var valinn til a­ vera vettvangur formlegrar opnunar ß al■jˇ­legu verkefni um skˇlamßltÝ­ir ■ar sem rÝkisstjˇrn MalavÝ, MatvŠlaa­sto­ Sameinu­u ■jˇ­anna, Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands og fleiri beita brasilÝskri hugmyndafrŠ­i um hrßefni Ý skˇlamßltÝ­ir sem keypt er Ý heimabygg­ af bŠndum og fiskim÷nnum. Vi­ litum vi­ Ý Kankhande tÝu d÷gum eftir a­ hatÝ­in var haldin - ß venjulegum skˇladegi. 

 


MannlÝf og malavÝskar strendur

 

- Hei­ur M. Bj÷rnsdˇttir starfsnemi Ý MalavÝ skrifar:

  

┴ umdŠmisskrifstofum Ůrˇunarsamvinnustofnunar Ý MalavÝ, MˇsambÝk og ┌ganda starfa ■rjßr ungar konur sem eru Ý svok÷llu­um starfsnemast÷­um Ý fjˇra mßnu­i. ŮŠr skrifa til skiptis persˇnulega pistla um sjßlfvali­ efni. Í­ru sinni eru r÷­in komin a­ Hei­i M. Bj÷rnsdˇttur Ý Lilongwe.

 

HMB
Kande (efri myndin) og Mkhata Bat (ne­ri myndin). Ljˇsm. Hei­ur M. Bj÷rnsdˇttir.

Fj÷lmi­laumrŠ­a um ■rˇunarl÷nd ß Vesturl÷ndum einkennist oftar en ekki af ■eim yfir■yrmandi vandamßlum sem Ýb˙ar Ý ■essum l÷ndum standa frammi fyrir. Ůar sem umrŠ­an fŠr enn fremur oft ß tÝ­um takmarka­ rřmi ■arf ekki a­ koma ß ˇvart a­ h˙n einskor­ist vi­ ■au mßlefni sem eru mest a­ste­jandi hverju sinni.

 

═ flestum ■essara landa er mannlÝfsflˇran og umhverfi­ ■ˇ yfirleitt mun fj÷lbreyttara en frÚttaskřringar gefa Ý skyn. Ůrßtt fyrir almennt lßgt menntastig eiga ■essar ■jˇ­ir flestar vel mennta­a elÝtu sem er mun betur sett en megin■orri ■jˇ­arinnar. LÝfsstÝll ■essa minnhlutahˇps er oft mun nŠr ■vÝ sem Vesturlandab˙ar eiga a­ venjast en hinn fßtŠki meirihluti ■jˇ­arinnar. Bili­ ß milli hins hlutfallslega litla en vel efna­a hˇps og hinna fßtŠku er jafnan grÝ­arlega stˇrt og oftar en ekki vir­ist millistÚttin vera mj÷g lÝtil, ef h˙n er ■ß til.

 

Ůessar andstŠ­ur blasa einnig vi­ manni Ý umhverfinu ■egar keyrt er Ý gegnum ■orp ■ar sem fj÷ldi manna sefur saman Ý ÷rlitlum kofum me­ ekkert rafmagn e­a rennandi vatn, til  ■ess a­ komast a­ str÷nd me­ ÷rfßum h˙sum fyrir ■ß betur efnu­u sem gŠtt er af vopnu­um v÷r­um og lÝtur ˙t fyrir a­ vera hin fullkomna hitabeltisparadÝs.

 

┴ me­an ß n˙verandi dv÷l minni Ý MalavÝ hefur sta­i­, sem og Ý fyrri fer­um mÝnum um landi­, hef Úg heimsˇtt nokkra slÝka sta­i vi­ vatni­ og nß­ a­ upplifa ■ß ˇtr˙legu nßtt˙rufegur­ sem umhverfi­ ■ar hefur upp ß a­ bjˇ­a. Nor­arlega er vatni­ jafnan tŠrara en fyrir sunnan og er hŠgt a­ synda ■ar ß me­al fj÷lda litskr˙­ugra smßfiska. Fyrir mi­bik vantsins er sandurinn lÝkt og gylltar fl÷gur sem fljˇta um Ý ÷lduganginum og festast vi­ ■ig. Fyrir sunnan - Ý Mangochi - eru grunnar strendur og ■ar mß sjß fiskimenn halda til rˇ­ra er skyggja tekur til ■ess a­ stunda nŠturvei­ar.

 

Ůegar dvali­ er ß st÷­um sem ■essum fyllist ma­ur ■akklŠti yfir ■vÝ a­ fß tŠkifŠri til a­ njˇta ■essarar fegur­ar. Ůar sem mannafer­ir eru jafnan takmarka­ar vakna ■ˇ upp spurningar hvers vegna ■a­ sÚu ekki fleiri sem sŠkist eftir ■vÝ a­ bera fegur­ina augum.

 

═ tilfelli MalavÝ eru ßstŠ­urnar oftar en ekki svipa­ar ■eim sem einkenna takmarkanir annarra geira Ý landinu. Landi­ hefur ekki a­gang a­ sjˇ og  einungis ■rj˙ flugfÚl÷g flj˙ga ■anga­ og ekkert ■eirra bř­ur upp ß beint flug frß ßfangast÷­um utan ßlfunnar. Fßir vegir eru malbika­ir og eru ■eir sums sta­ar Ý afar bßgu ßsigkomulagi. Ëmalbika­ir vegir ver­a sÝ­an  i­ulega ˇnothŠfir ß me­an ß regntÝmanum stendur og m÷rg svŠ­i ver­a ■vÝ innlyksa ß ■eim tÝma. Nokku­ er af bo­legum hˇtelum, en ■au eiga oft erfitt um me­ vik a­ ■jˇnusta gesti sem skyldi, ■ar sem rafmagn og vatn geta veri­ mj÷g ˇßrei­anleg gŠ­i. Mikill bensÝnskortur hefur rÝkt Ý landinu undanfari­ ßr og ■a­ hefur takmarka­ fer­al÷g og annan rekstur miki­. Skortur ß bo­legum veitingast÷­um er heldur ekki til a­ auka a­drßttarafl fer­amanna.

 

Af framans÷g­u er ljˇst a­ ßskoranir fyrir uppbyggingu fer­amannai­na­ar Ý MalavÝ eru all nokkrar og oft  ■Šr s÷mu og hefta uppbyggingu annars i­na­ar Ý landinu. M÷guleikar ■jˇ­arinnar vir­ast samt sem ß­ur miklir og Ýtreka nau­syn ■ess a­ koma grunnsto­um eins og st÷­ugu rafmagni, vatnsrennsli og a­gengi Ý ßsŠttanlegt horf, svo a­ m÷guleikar landsins Ý fer­amannai­na­i sem og ÷­rum greinum i­na­ar  geti byrja­ a­ bera ßv÷xt og leitt til sjßlfbŠrs reksturs ■jˇ­arb˙sins. Aukinn straumur fer­amanna gŠti a­ sama skapi leitt til aukins skilnings fˇlks ß a­stŠ­um landa eins og MalavÝ. Landa me­ fj÷lda alvarlegra vandamßla en einnig uppfullum af nßtt˙rufegur­ og yndislegu mannlÝfi.

 

 

 
facebook
Vi­ erum ß Facebook

UM VEFT═MARITIđ

 

VeftÝmarit um ■rˇunarmßl er gefi­ ˙t af Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands. Ritinu er Štla­ a­ glŠ­a umrŠ­u um ■rˇunarmßl og gefa ßhugas÷mum kost ß a­ fylgjast me­ ■vÝ sem hŠst ber hverju sinni. Efni veftÝmaritsins ■arf ekki endilega a­ endurspegla stefnu ŮSS═.

 

Skrßi­ ykkur Ý ßskrift ß heimasÝ­unni, www.iceida.is og lßti­ vinsamlegast a­ra me­ ßhuga ß ■rˇunarmßlum vita af tilvist veftÝmaritsins. Allar ßbendingar um efni eru vel ■egnar.

 

Ůeir sem vilja senda okkur ßbendingu um efni e­a afskrß sig af netfangalista eru vinsamlegast be­nir um a­ senda slÝk erindi ß netfangi­ iceida@iceida.is. Ritstjˇri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is

.

Vi­ bi­jumst velvir­ingar ß ■vÝ a­ geta ekki nota­ Ýslenskar gŠsalappÝr Ý vi­t÷lum en bandarÝskt sni­mˇt VeftÝmaritsins leyfir ekki notkun ■eirra.

 

Bestu kve­jur, ┌tgßfu- og kynningardeild ŮSS═

 

1670-8105