SOS
logo  
VeftÝmarit um 
■rˇunarmßl
gunnisal
5. ßrg. 174. tbl.24. oktˇber 2012
gunnisal
Svipmyndir frß rß­stefnunni. Ljˇsm. gunnisal.
NorrŠnir AfrÝkudagar Ý ReykjavÝk:    

Fj÷lsˇtt og vel heppnu­ rß­stefna frŠ­imanna um mßlefni AfrÝku
 

 

"Rß­stefnan tˇkst Ý alla sta­i mj÷g vel. Ůa­ voru fß forf÷ll og bß­ir lykilfyrirlestrarnir voru mj÷g ßhugaver­ir," segir KristÝn Loftsdˇttir prˇfessor Ý mannfrŠ­i vi­ Hßskˇla ═slands um NorrŠnu AfrÝkudagana - Nordic Africa Days - en rß­stefnan var haldin hÚr ß landi Ý lok sÝ­ustu viku. "Ůßtttakendur virtust vera mj÷g ßnŠg­ir og margir voru a­ koma til ═slands Ý fyrsta sinn. Ůa­ spillti au­vita­ ekki fyrir a­ ve­ri­ var mj÷g fallegt ■essa tvo daga sem rß­stefnan stˇ­.

 

NorrŠnu AfrÝkudagarnir voru haldnir Ý fyrsta sinn hÚr ß landi en rß­stefnan er haldin ßrlega ß vegum NorrŠnu AfrÝkustofnunarinnar (NAI) sem ßtti fimmtÝu ßra starfsafmŠli ß d÷gunum. Auk NAI var rß­stefnan styrkt af utanrÝkisrß­uneytinu, Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands og Hßskˇla ═slands. KristÝn Loftsdˇttir undirbjˇ og skipulag­i rß­stefnuna ßsamt JˇnÝnu Einarsdˇttur prˇfessor Ý mannfrŠ­i vi­ H═ og ١rdÝsi Sigur­ardˇttur skrifstofustjˇra Ůrˇunarsamvinnustofnunar. R˙mlega eitt hundra­ erindi voru flutt ß rß­stefnunni og mßlstofurnar voru ßtjßn talsins.

  

FÚkk gˇ­an hljˇmgrunn me­al ═slendinga 

 "Vi­ vorum mj÷g ßnŠg­ar me­ ■a­ hversu gˇ­an hljˇmgrunn rß­stefnan fÚkk me­al ═slendinga, bŠ­i me­al ■eirra sem voru me­ erindi og ■eirra sem komu og hlustu­u ß fyrirlestra. ═ ■eim hˇpi voru nemendur og starfsfˇlk ˙r hßskˇlasamfÚlaginu, einstaklingar me­ a­komu a­ ■rˇunarsamvinnu og svo einnig fˇlk sem fannst efni­ einfaldlega ßhugavert," segir KristÝn.

 

┴hugaver­ir fyrirlestrar lykilfyrirlesara

-Var eitthva­ sÚrstakt sem stˇ­ upp˙r?

"Ůa­ er erfitt a­ velja eitthva­ eitt og sem skipuleggjandi tekur ma­ur ekki ■ßtt Ý eins m÷rgum mßlstofum og ma­ur vildi. Ůa­ eru nokkur atri­i sem koma ■ˇ upp Ý hugann og mß til dŠmis nefna bß­a lykilfyrirlesarana. Ousseina Alidou, prˇfessor vi­ Rutgers hßskˇla Ý BandarÝkjunum, tala­i fyrri daginn og flutti mj÷g ßhugavert erindi um m˙slimakonur og menntun Ý vestur AfrÝku. Mynd hennar af m˙slimakonum er mj÷g ˇlÝk ■eirri mynd sem vi­ fßum oft Ý fj÷lmi­lum og daglegri umrŠ­u og einnig vir­ist gleymast hversu fj÷lmennir m˙slimar eru Ý Vestur AfrÝku. H˙n var fyrst og fremst a­ sko­a menntun ˙t frß grasrˇtinni og benti ß a­ ■a­ vŠri mikilvŠgt Ý allri ■rˇunarsamvinnu a­ sko­a ■ß ■ekkingu sem vŠri til sta­ar. Oft gleymdist til dŠmis Ý Vestur AfrÝku a­ hˇpar eins og t˙regar eiga sÚr eigi­ ritmßl og fyrir nřlendutÝmann voru tungumßl heimamanna skrifu­ me­ arabÝsku ritmßli. Tony Addison, a­alhagfrŠ­ingur og a­sto­arframkvŠmdastjˇri Hßskˇla Sameinu­u ■jˇ­ana, tala­i um mikilvŠgi ■ess a­ sty­ja vi­ hßskˇlamenntun. Hann lag­i ßherslu ß a­ ■yrfti a­ sty­ja vi­ ■ekkingjarsk÷pun Ý AfrÝku til ■ess a­ skapa meiri fj÷lbreytni Ý hagkerfum landanna. Fyrirlestrar ■eirra beggja k÷llu­ust mj÷g vel ß og tˇku menntun ˙t frß mj÷g ˇllÝkum sjˇnarhornum. Ůrßtt fyrir ˇlÝk sjˇnarhorn fannst mÚr lÝka ßhugavert a­ bß­ir fyrirlesarar l÷g­u ßherslu ß mikilvŠgi ■ess a­ menntun vŠri ekki bara fyrir fßa ˙tvalda sem tilheyra efstu l÷gum samfÚlagsins heldur ■yrfti a­ tryggja a­gang annarra hˇpa."

 

Hva­ gerir rannsˇknir ■ř­ingarmiklar?

KristÝn nefnir einnig a­ henni hafi fundist hringbor­sumrŠ­urnar Ý lokin vera mj÷g ßhugaver­ar en ■ar voru bß­ir lykilfyrirlesrar, ßsamt ■remur ■ßtttakendum ß rß­stefnunni og Carin Norberg framkvŠmdastjˇra NorrŠnu AfrÝkustofnunar. Engilbert Gu­mundsson framkvŠmdastjˇri ŮSS═ střr­i umrŠ­unum. "Vi­ bß­um ■au um a­ svara e­a velta fyrir sÚr spurninginunni: hva­ gerir rannsˇknir ■ř­ingamiklar (What makes research relevant?). Allir nßlgu­ust ■essa spurningu ß nokku­ ˇlÝkan hßtt, en mÚr fannst allir Ý raun samt leggja ßherslu ß a­ ■a­ er varhugarvert a­ skilgreina mikilvŠgi rannsˇkna ˙t frß ■r÷ngu sjˇnarhorni ß hagnřtingu. Vi­ ver­um lÝka a­ spyrja fyrir hvern rannsˇknir eru og hlutverk ■eirra Ý stŠrra samhengi. Ůar eiga ekki bara ■eir sem styrkja rannsˇknir a­ skilgreina hva­ er mikilvŠgt. Einnig kom fram mikilvŠgi ■ess a­ sko­a hnrattrŠn tengsl AfrÝku vi­ a­ra hluta heimsins sem eru ekki bara hluti af samtÝmanum heldur lÝka fortÝ­inni. Rannsˇknir sem sn˙a a­ AfrÝku geta ■annig ekki bara veri­ eitthva­ sem gerist Ý heimsßlfunni AfrÝku heldur lÝka a­ sko­a merkingu ßlfunnar annarsta­ar og fˇlksflutninga milli heimsßlfa," segir KristÝn.

 

H˙n bŠtir vi­ a­ afrÝsku frŠ­imennirnir hafi ˙tvÝkka­ spurninguna ß mj÷g skemmtilegan hßtt me­ ■vÝ a­ benda ß a­ ˇlÝkt a­gengi afrÝskra frŠ­imanna Ý AfrÝku og vestrŠnna a­ ni­urst÷­um rannsˇkna.  "ŮvÝ mi­ur er ■a­ svo a­ a­gengi a­ rannsˇknum Ý m÷rgum hßskˇlum Ý AfrÝku er mj÷g takmarka­, ■a­ er dřrt a­ kaupa ßskrift af tÝmritum og a­ vi­halda e­a byggja upp bˇkakost. Eins og ■au bentu ß, er mj÷g mikilvŠgt a­ ■egar fˇlk vinnur a­ rannsˇkn Ý einhverju landi ■ß geri ■a­ ■essar rannsˇknir sÝnar a­gengilegar fyrir ■ß sem ■Šr sn˙a a­." 

 

┴t÷k og fri­arferli 

-Beinist umrŠ­an um AfrÝku a­ einhverjum sÚrst÷kum svi­um um ■essar mundir?

 

"Eitt af ■vÝ sem gerir svona rß­stefnur svo skemmtilegar er a­ ■Šr eru Ý e­li sÝnum mj÷g fj÷lbreyttar. Fyrirlesarar koma ˙r ÷llum ßttum og oft me­ mj÷g ˇlÝk frŠ­ileg sjˇnarhorn og bakgrunn. Fˇlk getur sent inn tilli÷gur a­ heilu mßlstofunum en lÝka af einstaka fyrirlestrum. ١ var t÷luver­ur fj÷ldi af fyrirlestrum sem kom inn ß ßt÷k og fri­arferli.

 

-Hvert er gildi rß­stefnunnar fyrir frŠ­asamfÚlagi­ ß ═slandi - og almennt fyrir frŠ­imenn?

 

"H˙n hefur miki­ gildi, ekki eing÷ngu til a­ hitta frŠ­imenn erlendis frß og hlusta ß ■ß - ■rßtt fyrir a­ ■a­ sÚ au­vita­ lÝka mikilvŠgt - heldur einnig til a­ ■jappa ■essum hˇpi frŠ­imanna betur saman sem koma frß ˇlÝkum svi­um og einnig til ■ess a­ kynna slÝkar rannsˇknir betur fyrir nemendum og Ýslenskum almenningi," segir KristÝn Loftsdˇttir.

 

NAD - constructive academic encounter/ NAI 

 

 

 
gunnisal

OlÝulindir Ý MalavÝvatni?

Blessun e­a b÷lvun?


T÷luver­ar lÝkur eru ß ■vÝ a­ Ý setl÷gum undir MalavÝvatni finnist olÝa og gangi ■Šr spßr eftir yr­i eitt fßtŠkasta rÝki heims vellau­ugt ß sk÷mmum tÝma - en hver mundi njˇta ar­seminnar? Ůannig spyr breska bla­i­ The Guardian og minnir ß svonefnda au­lindabl÷lvun sem hefur vÝ­a Ý ßlfunni veri­ fylgifiskur olÝugrˇ­a.

 

MalavÝ er Ý dj˙pri fjßrmßlakreppu og hagkerfi­ byggir ß einhŠfum b˙skap smßbŠnda. Landsframlei­sla er einhver s˙ minnsta Ý heiminum og ˙tflutningur ß tˇbaki, sem hefur veri­ helsta ˙tflutningsafur­in, hefur dregist saman ß sÝ­ustu ßrum. Skyndilegur olÝuau­ur myndi gj÷rbylta hagkerfi MalavÝ, segir Guardian.

 

Reynsla annarra fßtŠkra ■jˇ­a Ý ßlfunni af olÝulindum gefur ■ˇ ekki tilefni til bjartsřni. ═ sta­ ■ess a­ hagkerfi ver­i sterkari og velfer­ ■jˇ­a taki stakkaskiptum lřsir au­lindab÷lvunin sÚr Ý ■vÝ a­ einungis sÚrvaldir olÝufurstar hir­a grˇ­ann, spilling eykst og umhverfinu blŠ­ir. FßtŠkur almenningurin er Ý s÷mu sporum, e­a jafnvel verri.

 

Paul Collier, hagfrŠ­ingurinn breski, kom hinga­ til lands Ý fyrrra og rŠddi ■ß m.a. au­lindab÷lvun Ý erindi sem hann flutti. Hann hefur skrifa­ bˇk um ar­rßn au­linda  - The Plundered Planet - og heldur ■vÝ fram a­ einungis eitt olÝurÝki hafi kunna­ a­ fara me­ grˇ­ann: Noregur.

 

Tv÷ af ■remur samstarfsrÝkjum ═slendinga Ý ■rˇunarsamvinnu, ┌ganda og MalavÝ, eygja von um skjˇtfenginn olÝugrˇ­a. Ůa­ er hins vegar alltof of snemmt a­ fara a­ svipast um eftir ÷­rum samstarfsl÷ndum. OlÝuau­urinn er enn a­eins Ý hillingum. ═ MalavÝ er ■vÝ spß­ a­ svarta gulli­ komi upp˙r undirdj˙punum ßri­ 2032.

 

Lake Malawi exploration fuels ownership debate/ FT 

The Importance of Keeping Lake Malawi Out From Oil Drilling/ MalawiVoice 

Oil drilling to start in 2032/ BnlTimes 

Malawi consults Mozambique on oil search/ ClubofMozambique 

Tanzania tells Malawi where to explore oil/ BlnTimes 

Oil in Ghana: Civil society groups launch country's readiness report card/ OxfamAmerica 

 

 

 

Landsala Ý AfrÝku ˇgnar matvŠla÷ryggi:

LÝkir yfirt÷ku ß rŠktu­u landi vi­ nřlendutÝmann

┌tlendir fjßrfestar hafa keypt e­a leigt landsvŠ­i Ý AfrÝku sem er tv÷falt stŠrra a­ flatarmßli en Frakkland. A­ mati Terje ěstigňrds vÝsindamanns hjß NorrŠnu AfrÝkustofnuninni Ý Uppsala er lÝklegt a­ ■essi ■rˇun haldi ßfram. Hann segir Ý nřrri grein a­ sumir ■essara leigusamninga gildi til 99 ßra og hafi Ý f÷r me­ sÚr a­ Ýb˙ar ßlfunnar geti ekki nřtt grÝ­arstˇr rŠktu­ landssvŠ­i fyrir komandi kynslˇ­ir. Terje lÝkir ■essari yfirt÷ku ß j÷r­um vi­ nřlendutÝmann ■egar Evrˇpu■jˇ­ir  tˇku yfir nßtt˙ruau­lindir ßlfunnar.

 

"═b˙um jar­arinnar fj÷lgar samkvŠmt spßm ˙r sj÷ Ý nÝu milljar­a fram til ßrsins 2050. ┴ sama tÝma tv÷faldast Ýb˙atala AfrÝku ˙r einum milljar­i Ý tvo. Ůa­ ■ř­ir a­ ■eir sem b˙a Ý AfrÝku ß ■eim tÝma ■urfa meiri mat. En Ý sta­inn ver­ur rŠktanlegt land til matvŠlaframlei­slu sÝfellt minna. Hva­ veldur," spyr Terje.

 

Hann svarar spurningunni sjßlfur og segir a­ ßstŠ­an fyrir ■vÝ a­ matvŠlaframlei­sla Ý AfrÝku dragist saman tengist a­ stˇrum hluta auknum hagvexti og velfer­, einkum Ý Evrˇpu og BandarÝkjunum, en einnig Ý vaxandi mŠli Ý KÝna og Indlandi. Hann bendir ß a­ aukinni efnishyggju fylgi sÝvaxandi orkunotkun sem ska­i umhverfi­ og auki loftslagsbreytingar. Hann nefnir a­ ■ˇtt AfrÝka sÚ a­ flatarmßli ßlÝka stˇr og Evrˇpa, Indland, KÝna og BandarÝkin til saman sÚ einungis 4% af kolefnislosun heimsins frß AfrÝku. Aflei­ingar hinna sem losa mest valdi hins vegar miklum b˙sifjum Ý AfrÝku.

 

A­ mati Terje hefur fjßrfesting ˙tlendinga ß rŠktu­u landi Ý AfrÝku tvÝ■Šttar aflei­ingar, annars vegar minna land til a­ framlei­a matvŠli og hins vegar ver­hŠkkana ß matv÷ru s÷kum minni framlei­slu. "AfrÝka ■arf ß eigin aulindum a­ halda, landi, vatni og orku," segir Terje. "Fˇlki­ sem břr Ý ßlfunni grei­a hßtt gjald fyrir velfer­ annarra. ┴ AfrÝka ofan Ý kaupi­ a­ lßta frß sÚr hluta af eigin matvŠlaframlei­slu Ý ■ßgu aukinnar orkuneyslu ■eirra rÝku?"

 

Act Now to Stop Land Grabs/ Oxfam 

Land sold off in last decade could grow enough food to feed a billion people/ Oxfam 

Africa: World Bank refuses call to halt land deals/ IPS 

 

 

 
gunnisal

Margar ESB ■jˇ­ir Ý vanda me­ a­ standa vi­ skuldbindingar um framl÷g til ■rˇunarmßla



Fimmtßn ■jˇ­ir Evrˇpusambandsins skuldbundu sig fyrir nokkrum ßrum a­ verja a­ minnsta kosti 0.7% af ■jˇ­artekjum til ■rˇunarmßla fyrir ßri­ 2015. ═ nřlegu
vi­tali vi­ Devex frÚttaveituna sag­i Andris Piebalgs rß­herra ■rˇunarmßla hjß ESB a­ ■rßtt fyrir hremmingarnar ß evrusvŠ­inu yr­i ESB og bandalags■jˇ­irnar a­ standa vi­ fyrirheit sÝn um 0.7 prˇsentin. 
 
"١tt mÚr sÚ fullljˇst a­ vi­ lifum erfi­a tÝma er svari­ ekki a­ skera ni­ur ■rˇunarfÚ... Vi­ h÷fum skyldur og ver­um a­ sřna samst÷­u gagnvart ■jˇ­um sem hafa lÝka or­i­ fyrir bar­inu ß al■jˇ­legri kreppu og gagnvart fˇlkinu sem břr vi­ mestu ÷rbirg­ allra," er haft eftir rß­herranum.

 

Af ■eim fimmtßn ■jˇ­um ESB sem skuldbundu sig til a­ koma framl÷gum til ■rˇunarmßla upp Ý 0.7% fyrir 2015 eru ■jˇ­irnar fimm sem hafa or­i­ verst ˙ti, ■.e. ═talÝa, Spßnn, ═rland, Port˙gal og Grikkland. ┴ sÝ­asta ßri nam framlag ■eirra af opinberu ■rˇunarfÚ (ODA) ESB samtals um 14% af heildarframl÷g sambandins, e­a 7.5 millj÷r­um evra. HŠstu framl÷gin komu eins og vŠnta mß frß stŠrstu hagkerfunum, ═talÝu og Spßni, en hlutfallsfallega eru ═rar Ý sÚrflokki Ý ■essum hˇpi ■jˇ­a me­ yfir 0.5% framl÷g af ■jˇ­artekjum, ■rßtt fyrir mikinn ni­urskur­ ß sÝ­ustu ßrum. 

 

Devex fjallar um st÷­u ■rˇunarmßla og framl÷g ■essara fimm ■jˇ­a Ý frÚttaskřringu. Ůar kemur m.a. fram a­ ■rßtt fyrir vi­leitni til a­ verja ■rˇunarfÚ Ý ni­urskur­i rÝkis˙tgjalda hjß flestum ■jˇ­anna sÚ ljˇst a­ ■Šr komi ekki til me­ a­ nß markmi­inu um 0.7% ßri­ 2015. Hins vegar bendi flest til ■ess a­ a­rar ■jˇ­ir innan ESB - BelgÝa, Danm÷rk, L˙xemborg, Holland, SvÝ■jˇ­ og Bretlandi - nßi ■vÝ marki innan ■riggja ßra.

 


 

 
gunnisal

Fj÷rug umrŠ­a um ■rˇunarmßl Ý breskum fj÷lmi­lum


UmrŠ­a um ■rˇunarmßl hefur veri­ me­ lÝflegra mˇti Ý Bretlandi ß ■essum haustd÷gum og frÚttir af mßlaflokknum margar og ˇlÝkar. Breska rÝkisstjˇrnin hefur sem kunnugt er ßkve­i­ a­ auka framl÷g til ■rˇunarmßla en skori­ ni­ur ß flestum ÷­rum svi­um utanrÝkismßla. ═ frÚttaskřringu ß d÷gunum fˇr The Guardian yfir fj÷lmi­laumfj÷llun sÝ­ustu vikna, kalla­i eftir vi­horfum almennings og ba­ fˇlk um a­ leggja fram spurningar um framtÝ­ ■rˇunara­sto­ar af hßlfu Breta. 

 

Me­al frÚtta sem bori­ hafa hŠst mß nefna ■ß ßkv÷r­un Justine Greening, nřja ■rˇunarmßlarß­herrans, a­ fara ofan Ý saumana ß ˙tgj÷ldum DfID, ■rˇunarsamvinnustofnunar Breta. Ůß hafa fj÷lmi­lar fjalla­ um ■rˇunarsamvinnu vi­ R˙anda Ý ljˇsi ßsakana um stu­ning rÝkisstjˇrnarinnar Ý Kigale vi­ uppreisnarmenn Ý grannrÝkinu Austur-Kongˇ, og talsvert hefur veri­ fjalla­ um breskt ■rˇunarfÚ sem hermt er a­ fara Ý gegnum sjˇ­i Evrˇpusambandsins og rati til ■okkalegra rÝkra ■jˇ­a eins og ═slands. Ůar hefur ■vÝ veri­ haldi­ fram a­ K÷tlu jar­vangur fßi styrki gegnum sjˇ­i ESB me­ bresku ■rˇunarfÚ.

 

The Guardian segir ■ˇ a­ mesta p˙­ri­ hafi veri­ Ý umrŠ­unni um ■a­ hverjir njˇti - e­a eigi a­ njˇta - gˇ­s af opinberu ■rˇunarfÚ. Bla­i­ spyr hvort ■a­ sÚ sta­reynd a­ milljˇnum punda sÚ dreift af litlum hˇpi rß­gjafa, sem sÚu a­ mestu leyti Bretar. Einnig er spurt hvernig DfID hagi samstarfi vi­ ■jˇ­ir sem standi illa a­ mannrÚttindamßlum - og hvort ■rˇunarsamvinna eigi a­ beinast a­ fßtŠkum rÝkjum e­a fßtŠku fˇlki sem b˙i flest Ý me­altekjurÝkjum.

 

Nßnar 

 

I'll vet every aid deal over ú1m, says Greening: Minister vows to crack down on waste/ DailyMail 

 


Fella mß 50 ßra gamalt trÚ ß 10 mÝn˙tum


NAI

 

 

-NorrŠna AfrÝkustofnunin fŠr kaldar kve­jur frß D÷num ß fimmtugsafmŠlinu

 

 

NorrŠna AfrÝkustofnunin (NAI) er 50 ßra ß ■essu ßri og tÝmamˇtanna var minnst fyrr Ý mßnu­inum me­ hßtÝ­ah÷ldum Ý Uppsala ■ar sem stofnunin er me­ h÷fu­st÷­var. Danir tilkynntu um svipa­ leyti a­ ■ßttt÷ku ■eirra Ý ■essu norrŠna samstarfi myndi lj˙ka um ßramˇt. Talsver­ umrŠ­a hefur veri­ Ý Danm÷rku um ■ß ßkv÷r­un og frŠ­ima­urinn Klaus Winkel skrifa­i til dŠmis grein ■ar sem hann segir a­ fella megi fimmtÝu ßra gamalt trÚ ß tÝu mÝn˙tum. BŠ­i Danir og Nor­menn hafa veri­ tvÝstÝgandi Ý stu­ningi sÝnum vi­ NorrŠnu AfrÝkustofnunina en bŠ­i ═slendingar og Finnar hafa veri­ hlynntir samstarfinu ßsamt SvÝum sem bera hitann og ■ungann af starfseminni. ËvÝst er hva­a ßhrif brotthvarf Dana hefur ß starfsemi NAI.

Rß­stefnan "NorrŠnir AfrÝkudagar" (sjß frÚtt hÚr til hli­ar) var haldin Ý ReykjavÝk Ý sÝ­ustu viku ß vegum NAI en ß vegum stofnunarinnar eru stunda­ar rannsˇknir, ˙tgßfustarf og margvÝsleg upplřsinga■jˇnustu um mßlefni AfrÝku fyrir Nor­url÷ndin.

 

Carin Nurnberg, framkvŠmdastjˇri NAI, var fyrir skemmstu Ý vi­tali vi­ sŠnska ■rˇunartÝmariti­ Om Vńrlden og rŠddi ■ß fimmtÝu ßra starfsafmŠli­.

 

Afrika - Norden - - og Danmark, eftir Klaus Winkel/ U-landsnyt 

-

Researching Africa: From individual efforts to structured programmes. The role of the Nordic Africa Institute, eftir Michael Stňhl/ NAI 

 

 

 

FR╔TTIR OG FR╔TTASKŢRINGAR

Marburg haemorrhagic fever breaks out in Uganda/ UNRadio
-
World Food Prize Brings Global Leaders Together/ WFP
-
Giving Women Land, Giving them a Future/ IPS
-
SANITATION: Let's talk about poo/ IRIN
-
Neyddar til a­ giftast miki­ eldri m÷nnum/ DV
-
SECURITY: Is Africa's maritime strategy all at sea?/ IRIN
-
Guinea-Bissau: Portugal behind coup bid in attack on air base/ Reuters
-
Investing in Africa: A sustainable means to end aid dependency/ Devex
-
MDG on education set to be missed amid fears that aid is drying up/ The Guardian
-
Barack Obama's brother on life in the slums of Nairobi/ The Guardian
-
UN envoy: Affordable broadband a global challenge/ Euractiv
-
Analysis: Defiant Rwanda calls West's bluff on aid/ Reuters
-
Live event: Data, Censorship, Foreign Aid and International Development/ The Guardian
-
UN panel on post-2015 development goals sets ambitious timetable/ The Guardian
-
bistandsaktuelt
Bistandsaktuelt - nřtt t÷lubla­ frß Noregi


Handbˇk um nřtingu og fjßrm÷gnun jar­hita


 

Orkurß­gjafadeild Al■jˇ­abankans, ESMAP, hefur gefi­ ˙t handbˇk um nřtingu og fjßrm÷gnun jar­hita, en bankinn hefur ekki ß­ur gefur ˙t um bˇk um nřtingu  jar­varma. Haft er eftir S. Vijay Iyer  a­alframkvŠmdastjˇra orkusvi­s Al■jˇ­abankans ß heimasÝ­u utanrÝkisrß­uneytisins a­ me­ vaxandi ßherslum Al■jˇ­abankans ß mikilvŠgi nřtingar jar­hita Ý ■rˇunarrÝkjum sÚ handbˇkinni Štla­ a­ sty­ja vi­ rß­gjafastarfsemina og nefndi sÚrstaklega jßkvŠ­a reynslu ═slendinga og KenÝab˙a. H÷fundar handbˇkarinnar eru Magn˙s Gehringer og Viktor Loksha. UtanrÝkisrß­uneyti­ kosta­i vinnu Magn˙sar vi­ verkefni­ frß 2010.

 

Nßnar 

 

 

┴HUGAVERT

-
-
-
-
-
-
-
-
-

 

Mikill ßrangur Ý barßttunni vi­ berkla


Tali­ er a­ um tuttugu milljˇnir manna sÚu ß lÝfi Ý dag sem ella hef­u dßi­ ˙r berklum, a­ ■vÝ er fram kemur Ý ßrlegri skřrslu Al■jˇ­aheilbrig­is- 

stofnunarinnar um ßrangurinn Ý barßttunni vi­ ■ennan skŠ­a sj˙kdˇm: WHO Global tuberculosis Report 2012. ┴ sautjßn ßra tÝmabili hefur 51 milljˇn manna fengi­ vi­hlÝtandi me­fer­ - ßn hennar hef­u 20 milljˇnir lßtist, segir Ý skřrslunni.

 

Nßnar

 

Tough TB Responds to Drug Treatment/ VOA

 

Dansk opfindelse giver bedre diagnose af tuberkulose/ U-landsnyt  

-

Tuberculosis poised between elimination and millions more deaths 

 

FRĂđIGREINAR

-
-
 

Dagur Sameinu­u ■jˇ­anna

UN
Dagur Sameinu­u ■jˇ­anna ver­ur haldinn hßtÝ­legur um heim allan Ý dag, 24. oktˇber. FÚlag Sameinu­u ■jˇ­anna ß ═slandi ßsamt starfsfˇlki Mi­st÷­var SŮ hÚldu upp ß daginn me­ ˇformlegu hßdegisspjalli me­ ■eim sem starfa­ hafa ß vettvangi Sameinu­u ■jˇ­anna Ý gegnum tÝ­ina.  

-
Pasi Hellman tekur vi­ NDF
NDF
Pasi Hellman frß Finnlandi er nřr framkvŠmdastjˇri NorrŠna ■rˇunarsjˇ­sins. Hann tekur vi­ starfinu 1. Nˇvember nŠstkomandi af Helge Semb sem střrt hefur stofnuninni frß ßrinu 2006. Pasi Hellman hefur r˙mlega tveggja ßratuga reynslu af al■jˇ­astarfi, einkum al■jˇ­a- og ■rˇunarmßlum, en sÝ­ustu fj÷gur ßrin hefur hann veri­ a­sto­arframkvŠmdastjˇri ■rˇunarsamvinnusvi­s finnska utanrÝkisrß­uneytisins. Ůar ß­ur var hann sendiherra m.a. Ý NŠrˇbÝ og Haag.

 


Menntun Ý Inhambane

 

- Ester Straumberg Halldˇrsdˇttir starfsnemi Ý MˇsambÝk skrifar:

  

┴ umdŠmisskrifstofum Ůrˇunarsamvinnustofnunar Ý MalavÝ, MˇsambÝk og ┌ganda eru komnar til starfa ■rjßr ungar konur sem eru Ý svok÷llu­um starfsnemast÷­um Ý fjˇra mßnu­i. ŮŠr skrifa til skiptis persˇnulega pistla um sjßlfvali­ efni. 

 

ester╔g fˇr nřveri­ Ý vinnufer­ til Inhambane fylkis Ý MˇsambÝk vegna stu­nings ICEIDA vi­ fullor­insfrŠ­slu Ý Jangamo hÚra­i Ý Inhambane fylki. Vi­ sˇttum marga fundi, hittum kennara og nemendur og heimsˇttum skˇla og heimavist. Vi­ fengum a­ sjß hvernig "alv÷ru" MˇsambÝkanar b˙a ˙t ß landi. ═ ÷llum skˇlum nema einum sem vi­ heimsˇttum sßtu nemendur ß j÷r­inni e­a steinsteyptu gˇlfi. Langflestar kennslustofur voru ger­ar ˙r pßlmagreinum en, ■÷kk sÚ  ICEIDA, ■ß eru flest skřli ■ar sem fullor­insfrŠsla fer fram ger­ ˙r m˙rsteinum. Einungis einn skˇli ß gagnfrŠ­astigi (e. secondary school) var ■okkalega bygg­ur me­ nau­synlegum a­f÷ngum og a­b˙na­i. Sß haf­i nřlega veri­ styrktur af rÝkinu.


Klˇsetta­sta­a var nŠr undantekningalaust ˙t Ý nßtt˙runni rÚtt fyrir utan skˇlana, nokkurskonar ˙tikamrar ˙r pßlmagreinum.


Vi­ heimsˇttum heimavist fyrir nemendur Ý gangfrŠ­askˇla sem var tro­full af kr÷kkum ■vÝ einungis tveir gagnfrŠ­askˇlar eru Ý Jangamo hÚra­i ß mˇti tŠplega 50 barnaskˇlum, og gefur auga lei­ a­ margir ■essara krakka b˙a ekki Ý g÷ngufjarlŠg­ frß ÷­rum ■essara tvegga gagnfrŠ­iskˇla. Ůa­ var tilt÷lulega nřb˙i­ a­ byggja ■essa fÝnustu byggingu fyrir stelpurnar me­ um ■a­ bil fjˇrum kojum Ý hverju herbergi. Eldunara­sta­a var lÝka til fyrirmyndar en ekki var mikil ßhersla l÷g­ ß hreinlŠtisa­st÷­u ■.e.a.s. sturtu- og klˇsetta­st÷­u. Ůa­ voru bygg­ir nokkrir kofar ˙r pßlmagreinum; fjˇrir veggir, ekkert ■ak og engin hur­. Svo voru f÷tur me­ vatni ß gˇlfinu og stelpurnar stˇ­u ■arna Ý ■essu skřli og ■vo­u sÚr upp ˙r f÷tunum. Klˇsettin voru af svipa­ri ger­. Ůa­ gefur auga lei­ a­ ■etta umhverfi er ekki mj÷g ÷ruggt, sÚrstaklega fyrir stelpur, og skortur af almennilegri hreinlŠtisa­st÷­u ■egar stelpur komast ß kyn■roskaaldur veldur ■vÝ a­ oft hŠtta stelpur ß ■eim aldri a­ mŠta Ý skˇlann. Eins og ■ekkist vÝ­svegar Ý AfrÝku og AsÝu, ■ß giftast margar mˇsambÝskar stelpur mj÷g ungar, allt ni­ur Ý 14 ßra gamlar, og hŠtta ■ß oft Ý skˇla.


ËlŠsi er enn miki­ vandamßl Ý MˇsambÝk og brottfall ˙r skˇlum er miki­. Eins og fyrr segir er a­sta­a oft ß tÝ­um mj÷g slŠm. Ůa­ vantar bor­ og stˇla Ý kennslustofur, skriffŠri, nßmsefni og oft ß tÝ­um kennara. Einnig er langt a­ fara fyrir marga a­ sŠkja skˇla e­a fullor­insfrŠ­slu. Almenningssamg÷ngur eru oft ekki til sta­ar, ■a­ er ekki ß fŠri allra a­ eiga bÝla og oft skortir vegi. Kennarar eru oft illa mennta­ir, fß illa borga­ og Ý sumum tilfellum kenna ■eir bekkjum me­ allt a­ 80 nemendum. Sumir skˇlar eru ■rÝsetnir, ■.e.a.s. hafa morgun-, eftirmi­dags- og kv÷ldkennslu til a­ koma ÷llum nemendum a­. Menntamßlarß­uneyti­ tˇk ■ß afdrifarÝku ßkv÷r­un fyrir nokkrum ßrum a­ rß­a frekar ˇlŠr­a barnaskˇlakennara Ý miklu mŠli til ■ess m.a. a­ uppfylla ■˙saldarmarkmi­i­ um menntun barna, Ý sta­inn fyrir a­ rß­a lŠr­a kennara Ý barna- og unglingadeildir sem krefjast hŠrri launa. Ůannig var hŠgt a­ rß­a fleiri kennara, en ßrangurinn var lÝtill. Til dŠmis nß­u einungis 63% ■eirra barna sem hˇfu fimmta bekk 2011 a­ standast lokaprˇf samkvŠmt  g÷gnum Hagstofunnar, 22 % barna nß­u ekki prˇfum og 14 % hŠttu ß mi­ju ßri.

 

Anna­ vandamßl er a­ kennt er ß port˙g÷lsku Ý ÷llum skˇlum Ý MˇsambÝk. B÷rn lŠra aftur ß mˇti oft ß tÝ­um ekki port˙g÷lsku heima hjß sÚr, heldur eitt e­a fleiri af "sta­bundnum" tungumßlunum sem eru t÷lu­ Ý MˇsambÝk. Ůannig a­ ef a­ kennsla Ý skˇlum er slŠm og skortur er ß kennsluefni, ■ß geti­ ■i­ rÚtt Ýmynda­ ykkur a­ erfitt sÚ fyrir b÷rn a­ lŠra a­ lesa og skrifa ß nřju tungumßli.

 

ŮSS═ styrkir framkvŠmd fullor­insfrŠ­slu Ý Jangamo hÚra­i Ý Inhambane. Samstarf menntamßlarß­uneytis Ý MˇsambÝk og ŮSS═ vi­ a­ betrumbŠta a­st÷­u og kennslu fyrir fullor­na Ý Jangamo hefur tekist vel, ■vÝ eru n˙ ßform um a­ auka samstarfi­ svo a­ ■a­ nßi einnig til Mabote og Govuro hÚra­a Ý Inhambane fylki. ŮvÝ mi­ur er brottfall enn miki­ og  karlmenn eru tregir til a­ setjast ß skˇlabekk, en veri­ er a­ reyna a­ finna lausn ß ■vÝ vandamßli. ═ fer­ okkar Ý Jangamo hittum vi­ nokkrar mi­aldra konur sem h÷f­u sˇtt fullor­insfrŠ­slu og voru or­nar lŠsar og skrifandi. ŮŠr voru be­nar um a­ skrifa n÷fn sÝn ß bla­ og s÷g­u sumar a­ ■etta vŠri Ý fyrsta skipti ß Švi ■eirra sem ■Šr hef­u haldi­ ß penna! Einnig voru ■Šr ßnŠg­ar me­ a­ geta fari­ Ý bankann og stofna­ reikninga og lagt inn pening ßn nokkurra vandrŠ­a og eins a­ geta tala­ vi­ barnab÷rn sÝn ß port˙g÷lsku.


Ůa­ er deginum ljˇsara a­ enn er langt Ý land a­ gˇ­ menntun sÚ ß fŠri allra Ý MˇsambÝk. Landi­ er stˇrt og fj÷lbreytt, fßtŠkt er mikil og stjˇrnv÷ld eru ekki Ý stakk b˙in a­ takast ß vi­ ÷ll ■au vandamßl sem hÚr er a­ finna. En ■a­ er alveg ljˇst a­ viljinn er fyrir hendi til a­ bŠta menntun og lÝfskj÷r landsmanna hÚr Ý MˇsambÝk, og ef a­ allir leggjast ß eitt mun ■a­ takast von brß­ar.

  

 

 
Hry­juverkamennirnir opinberu­u hva­ ■eir ˇttast mest: st˙lku me­ bˇk

Profile of Malala Yousafzai Pakistani Girl Shot by the Taliban - Class Dismissed
Heimildamyndin um Mal÷lu Yousafzai frß 2009 - Class Dismissed
Ban Ki-moon framkvŠmdastjˇri Sameinu­u ■jˇ­anna komst vel a­ or­i ß d÷gunum ■egar hann flutti
ßvarp Ý tilefni af fyrsta al■jˇ­adegi st˙lkubarnsins og rŠddi skotßrßs talibana Ý Pakistan ß unglingsst˙lkuna Malal÷nu:  

Hry­juverkamennirnir opinberu­u hva­ ■eir ˇttast mest: st˙lku me­ bˇk.
 
Malala Yousafzai, ■essi unga fjˇrtßn ßra barßttust˙lka, hefur legi­ sŠr­ ß sj˙krah˙si Ý Bretlandi Ý r˙mlega viku og heimurinn fylgist me­ bata hennar sem sag­ur er undragˇ­ur. Ů˙sundir hafa skrifa­ undir ßskorun til Nˇbelsnefndarinnar Ý Oslˇ a­ henni ver­i veitt Fri­arver­laun Nˇbels a­ ßri.

"Ůrßtt fyrir allan ■ann ˇrˇleika og allt ofbeldi­ sem vi­ h÷fum or­i­ vitni a­ ß undanf÷rnum ßratug hefur ■essi grˇfa ßrßs ß saklausa st˙lku fyllt mŠlinn. Ůa­ a­ nokkurri manneskju skuli refsa­ fyrir a­ hvetja til jafnrÚttis til nßms er ˇafsakanlegt. Ůessi unga og hugrakka st˙lka er ÷llum ÷­rum st˙lkum hvatning, sem og ÷llum ■eim sem berjast fyrir rÚttindum kvenna," segir Ý FrÚttabrÚfi SOS barna■orpanna ß ═slandi ■ar sem vita­ er Ý yfirlřsingu Souriya Anwar, forseta SOS barna■orpanna Ý Pakistan.

Gordon Brown fyrrverandi forsŠtisrß­herra Breta hefur lagt til a­ 10. nˇvember ver­i al■jˇ­legur barßttudagur fyrir menntun st˙lkna - Malala dagur. Brown er sÚrstakur gˇ­ger­arsendiherra Sameinu­u ■jˇ­anna Ý menntamßlum.
 


 
facebook
Vi­ erum ß Facebook

UM VEFT═MARITIđ

 

VeftÝmarit um ■rˇunarmßl er gefi­ ˙t af Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands. Ritinu er Štla­ a­ glŠ­a umrŠ­u um ■rˇunarmßl og gefa ßhugas÷mum kost ß a­ fylgjast me­ ■vÝ sem hŠst ber hverju sinni. Efni veftÝmaritsins ■arf ekki endilega a­ endurspegla stefnu ŮSS═.

 

Skrßi­ ykkur Ý ßskrift ß heimasÝ­unni, www.iceida.is og lßti­ vinsamlegast a­ra me­ ßhuga ß ■rˇunarmßlum vita af tilvist veftÝmaritsins. Allar ßbendingar um efni eru vel ■egnar.

 

Ůeir sem vilja senda okkur ßbendingu um efni e­a afskrß sig af netfangalista eru vinsamlegast be­nir um a­ senda slÝk erindi ß netfangi­ iceida@iceida.is. Ritstjˇri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is

.

Vi­ bi­jumst velvir­ingar ß ■vÝ a­ geta ekki nota­ Ýslenskar gŠsalappÝr Ý vi­t÷lum en bandarÝskt sni­mˇt VeftÝmaritsins leyfir ekki notkun ■eirra.

 

Bestu kve­jur, ┌tgßfu- og kynningardeild ŮSS═

 

1670-8105