Ondanks de structureel lagere werkzaamheid en hogere werkloosheid aan de aanbodzijde, heeft de vraagzijde van de Waalse arbeidsmarkt de recente economische crisis beter doorstaan dan de andere Belgische regio's. Dit blijkt uit een onderzoek van DynaM, een gezamenlijk initiatief van Federgon, HIVA-KU Leuven en RSZ, dat de dynamiek op de Belgische arbeidsmarkt in kaart brengt.
Wallonië is een relatief kleine economie die sterk steunt op de publieke sector. Meer dan 40% van jobs bij een uniregionale Waalse werkgever situeert zich bij de publieke diensten. Hierdoor is de arbeidsmarkt minder gevoelig voor conjunctuurschommelingen. De sterke jobcreatie in de gezondheidszorg en recenter ook de dienstencheque-activiteiten, zorgt jaarlijks voor een gestage aangroei van de werkgelegenheid. Maar Wallonië vertoont ook kenmerken van een jonge, dynamische arbeidsmarkt: zowel de industrie als de commerciële dienstensectoren kennen een sterke ondernemingsdynamiek en een groot aandeel kleine en middelgrote ondernemingen. Deze zorgen voor veel turbulentie, met hoge starters- en stopzettingsgraden, maar tegelijk ook voor een sterke reële jobcreatie. Een aantal industriële takken zoals de chemie en farmacie vertonen hierdoor een opwaartse dynamiek, maar vooral in de bedrijfsondersteunende diensten en de handel creëren vele jonge ondernemingen en KMO's jaarlijks veel jobs. De combinatie van een grote publieke sector en een aantal dynamische industriële en commerciële sectoren maakt de Waalse arbeidsmarkt de voorbije jaren zeer weerbaar: zelfs tijdens de crisis worden meer jobs gecreëerd dan vernietigd en tijdens de economische heropleving laat de opwaarts gerichte jobdynamiek zich meteen weer voelen. Samen duiden deze vaststellingen op een jonge economie met heel wat groeipotentieel.
De hogere werkzaamheid en lagere werkloosheid weerspiegelen de welvaart van het Vlaamse Gewest. Toch waarschuwen verschillende factoren voor een mogelijk minder toekomstgerichte arbeidsmarkt. Zo is de vraagzijde van de arbeidsmarkt minder dynamisch dan in de andere regio's. Het aandeel startende en het aandeel kleine ondernemingen, twee indicatoren voor een creatieve ondernemingsdynamiek, liggen onder het Belgische gemiddelde. De jobcreatiegraad ligt in de meeste sectoren op een eerder laag niveau, wat bij economische terugval sneller leidt tot een nettodaling van de werkgelegenheid en bij heropleving een remmend effect heeft op nettogroei. Bovendien steunt de Vlaamse economie meer dan de andere regio's op de industrie, waaronder enkele gevoelige takken zoals textiel of assemblage. Ook de logistiek is in het Vlaams Gewest een grote maar conjunctuurgevoelige werkgelegenheidspool. Zo draagt ze ten volle de gevolgen van de neerwaarts gerichte groeibeweging van deze sector. De niet-commerciële diensten kunnen niet volledig compenseren, al zorgen ze ook in deze regio voor een gestage groei, vooral in de gezondheidszorg en de maatschappelijke dienstverlening (dienstencheques). Het maakt de Vlaamse arbeidsmarkt kwetsbaarder voor conjunctuurschokken dan de andere regio's, wat zich vooral uit in een sterke jobdestructie tijdens laagconjunctuur. Dit alles leidt ertoe dat de Vlaamse arbeidsmarkt minder weerbaar is in tijden van neerwaartse groei en minder snel opveert bij opwaartse conjunctuur.
Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest heeft een kleine, dynamische en weerbare arbeidsmarkt. Meer dan 90% van de werkgelegenheid situeert zich in de dienstensectoren. De sterke aanwezigheid van commerciële diensten uit zich in de vele startende en stopgezette ondernemingen. Daarnaast huisvest de regio een aantal grote organisaties uit de gezondheidszorg, het onderwijs en het openbaar bestuur die weinig onderhevig zijn aan conjunctuurschommelingen. De Brusselse jobcreatie- en destructiegraden zijn hoog en dit leidt tot een sterke netto-aangroei van de werkgelegenheid. Naast conjunctuur spelen ook andere factoren, gaande van beleidsmaatregelen tot managementstrategieën van multinationale ondernemingen die rekening houden met hun reikwijdte over meerdere landen heen.
Voor meer informatie: www.dynam-belgium.org
Contactpersoon: Paul Verschueren