nad
logo  
VeftÝmarit um 
■rˇunarmßl
gunnisal
5. ßrg. 172. tbl.10. oktˇber 2012
gunnisal

 

NorrŠnir AfrÝkudagar Ý ReykjavÝk Ý nŠstu viku:

TŠplega 120 frŠ­imenn kynna AfrÝkurannsˇknir Ý 18 mßlstofum

 

Fj÷lbreyttar rannsˇknir um mßlefni sem tengjast AfrÝku ver­a kynnar ß rß­stefnunni "Nordic Africa Days" sem haldin ver­ur Ý ReykjavÝk Ý nŠstu viku, 18. og 19. oktˇber. Alls munu tŠplega 120 frŠ­imenn kynna ni­urst÷­ur sÝnar ß rß­stefnunni, ■ar ß me­al 15 ═slendingar. Yfirskrift rß­stefnunnar er "Ëtengd AfrÝka" (Africa Unplugged) og markmi­ hennar er a­ undirstrika marg■Štta st÷­u ßlfunnar Ý hnattvŠddum heimi me­ ßherslu ß n˙tÝ­ og nßnustu framtÝ­ hennar.

 

NAI Nordic Africa Days er ßrleg rß­stefna NorrŠnu AfrÝkustofnunarinnar sem hefur a­setur Ý Uppsala Ý SvÝ■jˇ­. AfrÝkustofnunin er norrŠn stofnun sem sinnir rannsˇknum, skrßningar- og upplřsingastarfi um AfrÝku n˙tÝmans. Stofnunin fagnar um ■essar mundir 50 ßra starfsafmŠli.

 

Rß­stefnan samanstendur af 18 ßhugaver­um og ˇlÝkum mßlstofum. Fjalla­ ver­ur m.a. um AfrÝkub˙a Ý norrŠnum samfÚl÷gum, heilsu, landb˙na­, listir, mann˙­arstefnu og fßtŠkt barna Ý AfrÝku, strÝ­sßt÷k og fri­arferli, stjˇrnmßl og ■rˇunarsamvinnu.

 

A­alrŠ­umenn rß­stefnunnar ver­a ■au Ousseina Alidou og Tony Addison.

 

Ousesseina Alidou er m.a. framkvŠmdarstjˇri Mi­st÷­var um afrÝskar rannsˇknir vi­ Rutgers hßskˇlann Ý BandarÝkjunum og hefur einbeitt sÚr rannsˇknum ß konum og bˇkmenntum kvenna Ý afrÝskum m˙slima samfÚl÷gum. Erindi Alidou ß rß­stefnunni ber yfirskriftina "AfrÝskar konur, umbreytandi forysta og hnattvŠ­ing." Tony Addison er a­alhagfrŠ­ingur og a­sto­arframkvŠmdastjˇri Hßskˇla Sameinu­u ■jˇ­anna Ý Helsinki. Addison hefur einbeitt sÚr a­ rannsˇknum og skrifum um langvinna fßtŠkt, uppbyggingu eftir strÝ­sßt÷k, auk ■rˇunarsamvinnu og hagfrŠ­i. ┴ rß­stefnunni fjallar Addison um hlutverk hßskˇlamenntunar vi­ a­ tengja AfrÝku vi­ umheiminn.

 

Rß­stefnan ÷llum opin

Rß­stefnan er opin ßhugas÷mum og hefst dagskrß hennar fimmtudaginn 18. oktˇber klukkan nÝu ßrdegis me­ setningarrŠ­u Íssurs SkarphÚ­inssonar, utanrÝkisrß­herra. ═ kj÷lfar hennar flytur Ousseina Alidou erindi sitt.

 

Rß­stefnan fer fram ß Hˇtel S÷gu a­ undanskilinni setningarath÷fninni sem fram fer Ý hßtÝ­arsal Hßskˇla ═slands. Allir fyrirlestrar ver­a fluttir ß ensku.

 

Nßnar upplřsingar um rß­stefnuna mß finna ß heimasÝ­u hennar.

 

 

 
The Child Within
The Child Within

Fyrsti al■jˇ­legi "Dagur st˙lkubarnsins" ß morgun:

Hjˇnab÷nd og barneignir st˙lkubarna Ý brennidepli

 

 

LÝkurnar ß ■vÝ a­ st˙lkur ß aldrinum 15 til 19 ßra deyi af barnsf÷rum eru tv÷falt meiri en ungra kvenna ß ■rÝtugsaldri. ┴ hverjum degi ganga 25 ■˙sund b÷rn Ý hjˇnaband Ý heiminum - 19 ß hverri mÝn˙tu. Af ungum konum Ý heiminum, ß aldrinum 20-24 ßra, er ■ri­ja hver or­in eiginkona ß­ur en ßtjßn ßra aldri er nß­. Ůri­jungur ■essara ungu br˙­a gekk Ý hjˇnaband ß­ur en fimmtßn ßra aldri var nß­.   

 

VÝ­a Ý heiminum tÝ­kast br˙­kaup ■ar sem barnungar st˙lkur eru neyddar Ý hjˇnab÷nd me­ fullor­num k÷rlum. SlÝk barnabr˙­kaup ver­a Ý brennidepli ß morgun ■egar efnt ver­ur til fyrsta al■jˇ­lega dagsins sem tileinka­ur er st˙lkub÷rnum: International Day of the Girl Child. Allsherjar■ing Sameinu­u ■jˇ­anna sam■ykkti ■ennan al■jˇ­lega dag ß fundi Ý desember Ý fyrra me­ ■vÝ markmi­i a­ vekja athygli ß mannrÚttindum ungra st˙lkna og ■vÝ andstreymi sem ■Šr mŠta vÝ­s vegar um heiminn.

 

Ínnur hver st˙lka 

Barnahjˇnab÷nd eru ˙tbreidd hef­ me­al margra ■jˇ­a sem brřtur ß rÚttindum st˙lkna og hefur afdrifarÝkar aflei­ingar ß lÝf ■eirra, sviptir ■Šr me­al annars tŠkifŠrum til menntunar og lei­ir til ˇtÝmabŠrra barneigna. ═ ÷llum samstarfsrÝkjum ═slendinga giftast st˙lkur barnungar e­a um helmingur allra st˙lkna, t÷lurnar eru 52% st˙lkna Ý MˇsambÝk, 50% Ý MalavÝ og 46% Ý ┌ganda. Verst er ßstandi­ Ý Niger, Tjad og MalÝ en ■ar giftast sj÷ af hverjum tÝu st˙lkum fyrir ßtjßn ßra aldri. Giftingaaldur Ýslenskra kvenna er tŠplega 30 ßr.

 

A­ mati Mannfj÷ldastofnunar Sameinu­u ■jˇ­anna fj÷lgar st˙lkum sem eru neyddar Ý hjˇnaband yngri en 15 ßra. Haldi ■essi ■rˇun ßfram ver­a tv÷falt fleiri barnungar st˙lkur giftar eftir ßratug. Ůß ver­a 50 milljˇnir eiginkvenna yngri en 15 ßra - 100 milljˇnir ßri­ 2030.

 

"Vi­ frÚttum af st˙lku sem var a­eins ellefu ßra og foreldrar hennar h÷f­u gengi­ frß samkomulagi um hjˇnaband," segir Faith Phiri hjß samt÷kunum GENET (Girls Empowerment Network) Ý MalavÝ ß vefsÝ­unni Take Part. GENET berst gegn barnahjˇnab÷ndum Ý MalavÝ. H˙n segir a­ samt÷kin hafi fari­ til h÷f­ingjans og einnig rŠtt vi­ foreldra st˙lkunnar til a­ koma vitinu fyrir ■au en ■a­ hafi engu breytt. St˙lkunni stˇ­ ˇgn af rß­ahagnum en foreldrar fluttust b˙ferlum og st˙lkan hÚlt ßfram a­ vera br˙­ur.

 

Saga ■riggja st˙lkna

Camfed samt÷kin eru hluti af al■jˇ­legri hreyfingu sem hefur ■a­ markmi­ a­ binda enda ß barnabr˙­kaup. Samt÷kin hafa lßti­ vinna heimildamynd, lÝka Ý MalavÝ, sem nefnist The Child Within - sjß myndbandi­ hÚr a­ ofan - ■ar sem rakin er saga ■riggja barnungra st˙lkna sem heita Elina, Ndaziona og Nabena. Myndin var ger­ Ý sveitahÚra­i Ý MalavÝ ■ar sem ˇlÚtta er helsta ßstŠ­a brottfalls ˙r skˇla, e­a Ý helmingi tilvika. Me­ myndinni vilja st˙lkurnar leggja sitt af m÷rkum til a­ a­rar st˙lkur, fj÷lskyldur og samfÚl÷g skilji ■a­ tilfinningalega og lÝkamlega ßlag sem fylgir ■vÝ a­ vera barnshafandi st˙lkubarn.

 

Camfed samt÷kin starfa me­ heimam÷nnum a­ menntamßlum og leggja kapp ß a­ koma st˙lkum Ý skˇla og halda ■eim ■ar til for­ast ˇtÝmabŠrar barneignir. Einnig hjßlpa samt÷kin barnshafandi st˙lkum og barnungum mŠ­rum til a­ komast aftur Ý skˇla.

  

Too Young to Wed: The Secret World of Child Brides
Too Young to Wed: The Secret World of Child Brides
Child Marriage: The Challenge
Child Marriage: The Challenge

 

Wed and Tortured at 13, Afghan Girl Finds Rare Justice/ NYTimes

Making the case against child marriage/ EveryMotherCounts 

Day of the Girl vefsÝ­an

No land to be given to architects of child marriages/ MalawiVoice 

Add your voice to the stand against child marriage/ World Vision UK

Changing the culture of child marriage in Malian refugee camps - mission impossible?/ AlertNet

FrÚttabrÚf UPFC (Uganda Parliamentary Forum for Children) helga­ degi st˙lkubarnsins

International Day of the Girl: Fulfill girls' potential; end child marriage (video)

Choices for Girls: ending child marriage - a series of short films/ Plan UK 

Day of the girl - a guide for girls leading girls (toolkit)/ Dayofthegirl.org

Issues: Empowering Girls/ TheHungerProject

Skřrslan: Out of wedlock, into school: combating child marriage through education/ GordonandSarahBrown.com

The forgotten girls: By 2020, there will be 50m child brides under the age of 15/ The Independent 

FORCED CHILD MARRIAGE IS A SLAVERY LIKE REALITY IN EVERY SINGLE REGION OF THE WORLD, SAY UNITED NATIONS HUMAN RIGHTS EXPERTS / SŮ 

  
 


gunnisal Veik sta­a fatla­ra Ý fßtŠkum samfÚl÷gum:

Afskiptur ■jˇ­fÚlagshˇpur Ý al■jˇ­legri ■rˇunarsamvinnu

 

Sj÷ af hverjum tÝu f÷tlu­um Ý heiminum b˙a Ý ■rˇunarrÝkjum. SamkvŠmt nřjustu t÷lum Al■jˇ­aheilbrig­isstofnunarinnar břr einn milljar­ur vi­ f÷tlun - um 15%  jar­arb˙a. Hlutfallstalan er enn hŠrri Ý fßtŠkustu rÝkjunum og a­stŠ­ur ■eirra vÝ­a fjarri ■vÝ a­ vera mannsŠmandi, eins og til dŠmis er lřst Ý nřrru skřrslu MannrÚttindavaktarinnar um a­stŠ­ur ge­fatla­ra Ý Gana - Like A Death Sentence (Eins og dau­adˇmur).

 

Ůrßtt fyrir t÷lulegu sta­reyndir og ■ekkingu ß h÷gum fatla­ra hefur ■essum stˇra hˇpi veri­ lÝtill gaumur gefinn Ý al■jˇ­legri ■rˇunarsamvinnu og ekkert ■˙saldarmarkmi­anna beinlÝnis vÝsar til fatla­ra. FŠstar ■rˇunarsamvinnustofnanir e­a al■jˇ­astofnanir sem starfa a­ ■rˇunarmßlum hafa unni­ a­ rÚttindamßlum fatla­ra. Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands var reyndar me­ stˇrt verkefni Ý NamibÝu Ý ■ßgu heyrnarlausra sem fˇl m.a. Ý sÚr a­ efla namÝbÝska tßknmßli­, bŠta kennslu og menntun kennara.

 

2-3% fatla­ra barna Ý ■rˇunarrÝkjunum Ý skˇla 

Sta­reyndin er s˙ a­ fatla­ir b˙a vi­ mismunun vÝ­ast hvar Ý heiminum, ■eir eru miklu lÝklegri en ˇfatla­ir a­ vera ßn atvinnu, ■÷rfum ■eirra var­andi heilsugŠslu er ßbˇtavant e­a of kostna­ars÷m til ■ess a­ ■eir hafi efni ß lŠknis■jˇnustu, menntun fatla­ra er ß ÷llum skˇlastigum Ý ˇlestri mj÷g vÝ­a og nßmstŠkifŠrin lakari eftir ■vÝ sem ■jˇ­irnar eru fßtŠkari, sums sta­ar er engin skˇlaganga Ý bo­i.  A­eins 2-3% fatla­ra baran Ý fßtŠkustu rÝkjunum sŠkja skˇla. Ůß eiga fatla­ir undir h÷gg a­ sŠkja Ý samfÚlags■ßttt÷ku og jafnvel me­al rÝkra ■jˇ­a eru margvÝslegar hindranir ß vegi fatla­ra Ý fÚlagslegu tilliti en tali­ er a­ 20-40% fatla­ra fß ekki tŠkifŠri til ■ess a­ taka virkan ■ßtt Ý samfÚlaginu.

 

Fordˇmar og fßfrŠ­i 

Fordˇmar og fßfrŠ­i lita lÝf fatla­ra og a­standenda ■eirra eins og fj÷lm÷rg dŠmi eru um. Nř frßs÷gn konu frß Kongˇ er dŠmiger­: h˙n fŠddi lÝkamlega fatla­ barn, me­ ÷rkumla fˇt, og Ý sta­ ■ess a­ fß stu­ning Ý ■essum nřju erfi­u a­stŠ­um var liti­ ■annig ß a­ h˙n bŠri ßbyrg­ ß f÷tluninni. Henni var sem sagt kennt um f÷tlunina, eiginma­urinn leit ekki vi­ henni nÚ barninu, neyddi hana til a­ yfirgefa heimili­ og eldri b÷rn sÝn og kva­ upp˙r me­ ■a­ a­ hjˇnabandi­ vŠri ekki lengur gilt. Konan hefur sÝ­an b˙i­ ein me­ fatla­a barninu. SamkvŠmt frßs÷gninni - og reyndar annarri til - hafa veri­ stofnu­ samt÷k Ý Kongˇ til stu­nings mŠ­rum Ý svipu­um a­stŠ­um, en ■Šr eru oftar en ekki blßfßtŠkar og ˇlŠsar.

FrÚtt mˇsambÝska sjˇnvarpsins um myndina
FrÚtt mˇsambÝska sjˇnvarpsins um myndina

Merkileg heimildamynd frß MˇsambÝk

UmrŠ­a um f÷tlun Ý fj÷lmi­lum Ý AfrÝku er fßtŠkleg. ŮvÝ hefur heimildamynd frß MˇsambÝk ■ar sem s÷gur ■riggja fatla­ra einstaklinga eru sag­ar vaki­ mikla athygli vÝ­a um heim og unni­ til ver­launa. Myndin var frumsřnd Ý fyrra og heitir Body And Soul, tekin upp Ý Maputˇ, og leikstřrt af Frakkanum Matthieu Bron sem bjˇ um ■rettßn ßra skei­ Ý MˇsambÝk. H˙n ■ykir varpa skřru ljˇsi ß hindranir dagslegs lÝfs og ■a­ ranglŠtl sem fatla­ir b˙a vi­ en lÝka um persˇnulega reisn og barßttu■rek.

 

Aftur a­ ■rˇunarsamvinnu og f÷tlun: ═  dag fer fram Ý Noregi umrŠ­a um ■÷rfina og m÷guleikana ß ■vÝ a­ tengja betur saman f÷tlun og ■rˇunarsamvinnu. Ůrj˙ frjßls fÚlagasamt÷k standa fyrir umrŠ­unni en Ý yfirskrift fundarins er spurt: Hvernig getur mikill meirihluti fatla­ara veri­ undanskilinn sjßlfs÷g­um mannrÚttindum fyrir ■a­ eitt a­ b˙a vi­ f÷tlun?

 

Mßl■ing Ý H÷rpu ß morgun

HÚr heima er lÝka mßl■ing um mannrÚttindi fatla­ra Ý tilefni ■ess a­ innlei­a ß Sßttmßla Sameinu­u ■jˇ­anna um rÚttindi fatla­s fˇlks hÚr ß landi ßri­ 2013. Mßl■ingi­ fer fram ß morgun, 11. oktˇber og hefst kl. 9 Ý fyrramßli­. Ůa­ er haldi­ ß vegum Íryrkjabandalagsins Ý H÷rpu.

 

World Report on Disability/ Wikipedia

Factsheet on Persons with Disabilities/ SŮ 

Disability/ WorldBank 

Africa, Disability and Mental Illness: When Will We Evolve?, eftir Atim Aton/ HuffingtonPost 

GHANA: Misery of "prayer camps" for mentally ill/ IRIN 

Why Is the World Bank Excluding People with Disabilities?, eftir Jens Trummer/ OpenSocietyFoundation 

UNITED NATIONS URGED TO ACCELERATE REALIZATION OF DISABILITY RIGHTS, AS STATES PARTIES CONCLUDE FIFTH CONFERENCE AT HEADQUARTERS  

Ghana: People With Mental Disabilities Face Serious Abuse/ MannrÚttindavaktin 

VefsÝ­an: Dutch Coalition on Disability and Development 

'Pregnant and disabled but I don't want pity'/ BBC um myndina Body And Soul 

 

 
gunnisal

Nor­menn verja ßfram 1%  ■jˇ­artekna til ■rˇunarsamvinnu:

Framl÷gin hafa tv÷faldast ß nÝu ßrum


Nor­menn halda ßfram a­ vera rausnarlegir Ý opinberri ■rˇunarsamvinnu og Štla a­ verja ß nŠsta ßri um 650 millj÷r­um Ýslenskra krˇna, r˙mlega 30 millj÷r­um norskra, til mßlaflokksins, samkvŠmt fjßrlagafrumvarpinu sem lagt var fram ß d÷gunum. HŠkka ß framl÷g til menntunar barna Ý l÷ndum ■ar sem skßlm÷ld geisar, einnig ver­a hŠkku­ framl÷g til heilsu barna og mŠ­ra, til loftslags- og skˇga, matvŠla÷ryggis og hreinnar orku. Af opinberum framl÷gum Nor­manna rß­stafa stofnanir Sameinu­u ■jˇ­anna sj÷ millj÷r­um, tŠpum fjˇr­ung.

 

"RÝkisstjˇrnin hefur ßkve­i­ a­ auka stu­ning vi­ fßtŠka um 2.4 milljar­a krˇna ■annig a­ vi­ h÷ldum ßfram a­ verja einu prˇsenti af ■jˇ­artekjum okkar til ■rˇunarmßla. Noregur heldur ßfram a­ vera Ý hˇpi rausnarlegustu veitendanna. Margar a­rar ■jˇ­ir hafa skori­ ni­ur Ý ■rˇunarmßlum vegna efnhagserfi­leika," hefur Bistandsaktuelt eftir Heikki Eidsvoll Holmňs rß­herra ■rˇunarmßla.

 

Bistandsbudsjett med bismak/ Bistandsaktuelt 

Bistandsbudsjettet doblet pň ni ňr/ Norska utanrÝkisrß­uneyti­ 

 

 


TŠplega 900 milljˇnir vi­ hungurm÷rk
 


 Langvarandi vannŠring er hlutskipti ■vÝ sem nŠst 870 milljˇna manna samkvŠmt skřrslu frß stofnunum Sameinu­u ■jˇ­anna sem kom ˙t Ý gŠr. Ůa­ ■ř­ir a­ einn af hverjum ßtta jar­arb˙um břr vi­ hungurm÷rk, langflestir Ý ■rˇunarrÝkjunum e­a 852 milljˇnir. ═ ■rˇa­ri rÝkjum eru 16 milljˇnir manna Ý ■essari st÷­u. Fram kemur Ý skřrslunni - The State of Food Insecurity in the World 2012 - a­ nß­st hafi mikill ßrangur Ý barßttunni gegn vannŠringu ß ßrunum 1990 til 2007 og ß ■vÝ tÝmabili hafi hungru­um fŠkka­ ÷rt. Hins vegar hafi ß sÝ­ustu ßrum hŠgt ß ■essari ■rˇun. Skřrsluh÷fundar segja ■ˇ a­ me­ samstilltu ßtaki sÚ  enn hŠgt a­ nß fyrsta ■˙saldarmarkmi­inu, svo fremi a­ brug­ist ver­i vi­ me­ vi­eigandi hŠtti.

 

 Nßnar

 

UN says 'one billion undernourished' figure is wrong/ BBC 

 

 

FR╔TTIR & FR╔TTASKŢRINGAR

-

Justine Greening defends UK aid budget but tightens spending controls/ The Guardian 

-

GAVI Alliance recognised for aid transparency/ GAVI 

-

UtanrÝkisrß­herra rŠ­ir Jar­hitaskˇla SŮ og samkomulag um jar­hitanřtingu Ý Austur-AfrÝku 

-

Making waves: Malawi revives debate on gay rights/ AfricaRenewal

-

German film denounces aid as "sweet poison"/ MSN News

 

 

 MPs to probe Mitchell's ú16m aid handout to Rwandan dictator accused of human rights abuse/ DailyMail

-

Is Food Security the Biggest Issue for the 21st Century?/ OxfordResearchGroup 

-

The rise of megacities - interactive/ The Guardian 

-

CERF: Providing maternal health care in a refugee camp in Uganda/ IRIN 

-

Shalom Africa Israel's second coming/ The Africa Report 

-

Amnesty Reports Unlawful Detentions in Rwanda/ VOAnews 

-

BandrÝsku forsetakosningarnar: On Foreign Aid, the Candidates' Rhetoric Doesn't Match Reality/ Bloomberg BusinessWeek 

-

Romney Plan: Outsourcing International Development to Big Business/ AlterNet 

 


AfrÝku■jˇ­ir vilja fastasŠti Ý Íryggisrß­inu


UtanrÝkisrß­herrar AfrÝkurÝkja hafa ß nřjanleik krafist ■ess a­ eiga fast sŠti Ý Íryggisrß­i Sameinu­u ■jˇ­anna. Jacob Zuma forseti Su­ur-ArÝku leggur til a­ tveimur fastasŠtum fyrir AfrÝku■jˇ­ir ver­i bŠtt vi­ Ý Íryggisrß­i­ og tveimur ÷­rum til vi­bˇtar me­ tveggja ßra setu hverju sinni. Hann vÝsa­i Ý r÷kstu­ningi til ■ess a­ starfsemi rß­sins beinist a­ stˇrum hluta a­ AfrÝku og a­ AfrÝkub˙ar fri­argŠslusveitir sÚu fj÷lmennir Ý fri­argŠslusveitum.

 

 


Ů÷rf ß endurmati hjß frjßlsum fÚlagasamt÷kum?



 

"═ gamla daga st÷rfu­u frjßls fÚlagasamt÷k Ý rÝkum l÷ndum sem l÷g­u ßherslu ß a­ hjßlpa fßtŠkum l÷ndum. Heimurinn er ekki lengur svona einfaldur," segir Ý upphafi greinar Glendu Cooper ß Devex vefnum me­ frÚttaskřringu og vi­t÷lum vi­ forystufˇlk frjßlsra fÚlagasamtaka vestanhafs um breytta tÝma. Og hva­ hefur breyst?

 

"N˙na er fßtŠkt ˙tbreiddust Ý stˇrum og ÷rt vaxandi hagkerfum sem hafa sjßlf, meira og minna, starfandi virk og vaxandi frjßls fÚlagasamt÷k," er svari­ hjß Glendu Cooper. H˙n bendir lÝka ß a­ frjßls fÚlagasamt÷k hafi ß undanf÷rnum ßrum veri­ gagnrřnd fyrir skrifrŠ­i og takmarka­an ßrangur og ■vÝ hafi ■au veri­ a­ endursko­a gildi sÝn og vinnulag.

 

 Nßnar

 

The Role of NGO┤s and civil society in development and poverty reduc tion, eftir Nicola Banks og Peter Hulme/ BWPI (pdf) 

 

What can we learn from a really annoying paper on NGOs and development?, eftir Duncan Green/ From poverty to power 

 

Have NGOs lost their way?, eftir Joanna Spratt/ Development Policy Blog 

-

Despite much soul-searching, NGO representations of poverty are still entirely removed from its root causes/ LSE Blog 

 

FRĂđIGREINAR

-
-
-
-

Vitundarvakning um ■rˇunarmßl 



Svonefndir European Development Days  ver­a haldnir  Ý Brussel dagana 16.-17. oktˇber, ■.e. um mi­ja nŠstu viku. Forsetar fimm AfrÝkurÝkja taka ■ßtt Ý umrŠ­um um ■rˇunarmßl, m.a. Joyce Banda, forseti MalavÝ. Ţmiss brennandi ßlitamßl ver­a til umrŠ­u, m.a. ˇj÷fnu­ur og matvŠlaˇ÷ryggi en lÝka hlutverk einkageirans. MargvÝslegir vi­bur­ir hafa veri­ skipulag­ir Ý tilefni ■rˇunardaganna.
 
┴HUGAVERT

-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-

Margt smßtt komi­ ˙t
MargtSmatt
Margt smßtt, frÚttabla­ Hjßlparstarfsins var a­ koma ˙t og er ß lei­ til ßskrifenda Ý pˇsti. ═ ■vÝ er a­ vanda fj÷lbreytt efni me­al annars fjalla­ um ney­ara­sto­ Ý Austur-AfrÝku  undir yfirskriftinni "┴ri seinna", um ßstandi­ Ý MalavÝ "Sjaldan er ein bßran st÷k" og um endurnřjanlega orku "AfrÝka getur veri­ Ý fararbroddi".

 

K═ sty­ur ■rˇunarstarf Ý SÝerra Leone




┴ al■jˇ­adegi kennara 2012 Ý sÝ­ustu viku stˇ­ Kennarasamband ═slands a­ fjßrs÷fnum til styrktar verkefni Ý Moyamba-athvarfinu Ý samnefndu hÚra­i en ■ar sty­ur Rau­i krossinn ß ═slandi 150 ungmenni ßrlega til nßms og starfs■jßlfunar.  Kennarasambandi­ var me­ ■essari fjßrs÷fnun a­ hrinda Ý framkvŠmd sam■ykkt frß sÝ­asta ■ingi sÝnu og tekur ■ßtt Ý al■jˇ­legu uppbyggingarstarfi til a­ efla menntun. 

SÝerra Leˇne er ß vesturstr÷nd AfrÝku ß landamŠrum GÝneu og LÝberÝu. Landi­ er me­al fßtŠkustu landa Ý heimi og lÝfskj÷r ■ar me­ ■vÝ versta sem um getur. NŠrri helmingur ■jˇ­arinnar er undir fimmtßn ßra aldri en grimmileg borgarstyrj÷ld geisa­i Ý landinu um ßrabil me­ nau­ungar■ßttt÷ku ■˙sunda barna. SÝerra Leˇne vermdi lengi botnsŠti­ ß lÝfskjaralista Sameinu­u ■jˇ­anna en n˙ horfir til betri vegar og vonir hafa glŠ­st um batnandi lÝfskj÷r.

 

Nßnar 


Kynt undir jar­varma Ý KenÝa

 

Geothermal Kenya
Geothermal Kenya

Samningar um tvo nřja ßfanga Ý Olkaria jar­varmavirkjuninni Ý KenÝa voru undirrita­ir nřlega en me­ ■eim ßf÷ngum ver­ur virkjunin s˙ stŠrsta Ý AfrÝku, 280 megavatta. Mikil og vaxandi ■÷rf er Ý landinu fyrir rafmagn og jar­varmi er ßkjˇsanlegur kostur.  Stjˇrnv÷ld vilja auka orkunotkun frß endurnřjanlegum orkugj÷fum, einkum og sÚr Ý lagi frß jar­varma, en ■rßlßtir ■urrkar hafa dregi­ ˙r rafmagnsframlei­slu frß vatnsaflsvirkjunum.  SamkvŠmt ߊtlun ver­ur virkjunin tekin Ý notkun ßri­ 2014. KenÝa er lei­andi ■jˇ­ Ý nřtingu jar­varma Ý AfrÝku og samkvŠmt framtÝ­arsřn stjˇrnvalda ß a­ margfalda hlutdeild jar­varma Ý heildarorkunotkun landsins ß nŠstu ßratugum.

 

Nřlega var frumsřnd stutt heimildamynd um jar­varma Ý KenÝa - Geothermal Kenya -  sem unnin var af Hßskˇla Sameinu­u ■jˇ­anna me­ ■ßttt÷ku Jar­hitaskˇla  SŮ sem er einsog al■jˇ­ veit starfrŠktur hÚr ß landi. R˙mlega sextÝu sÚrfrŠ­ingar frß KenÝa hafa sˇtt nßm Ý skˇlanum. Pacifica Ogola, einn af nemendum skˇlans frß KenÝa skrifa­i nřlega grein um gildi jar­hita Ý AfrÝku sem h˙n nefndi  "Making a difference through geothermal energy"

 


Betur mß ef duga skal

 

eftir ١rdÝsi Sigur­ardˇttur sta­gengil framkvŠmdastjˇra Ůrˇunarsamvinnustofnunar

 

gunnisal

NŠr fjˇrir ßratugir eru li­nir sÝ­an Sameinu­u ■jˇ­irnar stofnu­u til fyrstu al■jˇ­legu jafnrÚttisrß­stefnu sinnar, Ý MexÝkˇ ßri­ 1975. Ůß var vi­urkennt mikilvŠgi ■ess a­ konur ekki sÝ­ur en karlar Šttu rÚtt ß a­ njˇta gˇ­s af ■rˇunara­ger­um. Tveimur ßratugum sÝ­ar var fjˇr­a slÝka rß­stefnan haldin Ý KÝna. Segja mß a­ ■ar hafi veri­ marka­ upphafi­ a­ ßkve­inni a­fer­afrŠ­i sem flestar ■rˇunarstofnanir hafa sÝ­an innleitt Ý starfsemi sÝna en h˙n felst Ý stuttu mßli Ý ■vÝ a­ sam■Štta jafnrÚttissjˇnarmi­ Ý allt ■rˇunarstarf. Fj÷lmargar rřniskřrslur og matsger­ir ß ■vÝ hvernig hefur tekist til hafa sÝ­an komi­ ˙t. Margar ■eirra draga upp d÷kka mynd af ßrangri.

 

═ nřlegri skřrslu frß AfrÝska ■rˇunarbankanum[1] kemur fram a­ ßstŠ­ur fyrir sl÷kum ßrangri vi­ a­ sam■Štta kynjajafnrÚtti Ý ■rˇunarstarf eru marg■Šttar. ┴hersla er ■ˇ l÷g­ ß eftirfarandi sex atri­i:

  1. Stjˇrnendur ■rˇunarstofnana hafa ekki ekki me­ nŠgilega samrŠmdum hŠtti stutt e­a sett Ý forgang kynjasam■Šttingu, hvort heldur er Ý stefnu e­a a­ger­um. ┴hrifin hafa veri­ ■au a­ jafnrÚttissjˇnarmi­um hŠttir til a­ gufa upp.
  2. Skortur ß ßbyrg­ og hvatakerfum til a­ sam■Štta jafnrÚtti Ý ■rˇunarstarf me­ kerfisbundnum hŠtti hefur dregi­ ˙r ßrangri. Hve miklu slÝk kerfi myndu ßorka er ■ˇ ekki ljˇst fyrr en ■au hafa veri­ ■rˇu­ og prˇfu­.
  3. Fjßrmagn og mannskapur hafa ekki veri­ nŠgilega til rei­u til a­ koma sam■Šttingu ß laggirnar innan ■rˇunarstofananna e­a Ý a­ger­um ■eirra. Oft er ekki fylgst me­ ßrangri Ý ■ßgu jafnrÚttis Ý gegnum fjßrmßlakerfi stofnananna e­a ÷nnur tiltŠk eftirlitskerfi.
  4. Verklag sem kynnt er Ý tengslum vi­ innlei­ingu jafnrÚttisstefnu hefur tilhneigingu til a­ staldra stutt vi­ og dregur gjarnan ˙r notkun ■ess eftir stuttan tÝma. Verklagi­ er stundum nßnast valfrjßlst og helst nota­ af ■eim sem telja ■a­ mikilvŠgt.
  5. V÷ktun og mat ß ßrangri kynjasam■Šttingar er ˇsamrŠmt og ■vÝ erfitt a­ draga lŠrdˇm af reynslunni. Vi­ ■etta myndast vÝtahringur ■ar sem ßrangur e­a skortur ß honum er ˇsřnlegur sem aftur getur leitt til vitundar- og ßhugaleysis gagnvart jafnrÚttismßlum Ý nŠstu a­ger­um.
  6. A­fer­ir sem noti­ hafa vinsŠlda ß sÝ­ari ßrum, eins og fjßrlagastu­ningur og stu­ningur vi­ ßkve­na geira, hafa skapa­ nř vandamßl. Matsger­ir benda til a­ ■a­ sÚ erfi­leikum bundi­ a­ stu­la a­ kynjasam■Šttingu ■egar ■essum a­fer­um er beitt. Samstarfsa­ilar eru ekki allir ßhugasamir um mßlefni­ og ■rˇunarstofnanirnar hafa lÝti­ gert til a­ samrŠma sig ß ■essu svi­i.

Eins og lesa mß ˙t ˙r ■essum ni­urst÷­um AfrÝska ■rˇunarbankans vir­ist vandamßli­ vera til sta­ar ß ÷llum stigum. En hva­ er til rß­a? ═ ßrsskřrslu OECD/DAC frß 2011[2] er ßhersla l÷g­ ß ■rjßr lei­ir til a­ rß­a bˇt ß sl÷kum ßrangri vi­ a­ stu­la a­ kynjajafnrÚtti Ý ■rˇunarstarfi:

  1. Skapa hvata til a­ fella jafnrÚttissjˇnarmi­ me­ styrkari hŠtti inn Ý ■rˇunarstarfi­. Margar ˙ttektir og matsger­ir benda til ■ess a­ vanefndir vi­ a­ framfylgja stefnu og ߊtlunum Ý ■ßgu jafnrÚttis hafi oft ß tÝ­um litlar sem engar aflei­ingar og ■vÝ sÚ mßlefni­ lßti­ reka ß rei­anum.
  2. Fjßrfesta Ý ■ekkingaruppbyggingu Ý ■rˇunarstarfi til a­ greina, framkvŠma og vakta ßrangur af stefnu og ߊtlunum ß svi­i jafnrÚttismßla. ═ sumum geirum vir­ist sÚrstaklega lÝtill skilningur vera ß mikilvŠgi kynjajafnrÚttis, ekki sÝst Ý framlei­slugeirunum ■ar sem a­eins 19% framlaga ■eirra ■rˇunarstofnana sem senda upplřsingar til OECD/DAC hafa kynjajafnrÚtti a­ markmi­i og a­eins 1% ■eirra hafa ■a­ a­ meginmarkmi­i.
  3. Stˇrauka fjßrframl÷g til ■rˇunarstarfsemi sem beinist a­ a­ger­um Ý ■ßgu jafnrÚttis. MŠlt er me­ a­ opna­ ver­i fyrir řmsar lei­ir sem taka sÚrtakt mi­ af ■÷rfum og hagsmunum kvenna og a­ ßhersla ver­i l÷g­ ß a­ konur ver­i sřnilegri sem vi­takendur og ■ßtttakendur Ý ■rˇunara­ger­um.

UmrŠ­an um jafnrÚtti og ■rˇunarmßl er sÝung ■ˇtt h˙n sÚ komin til ßra sinna og vissulega sřnist ■ar sitt hverjum. Fyrir liggur ■ˇ margendurtekin viljayfirlřsing al■jˇ­asamfÚlagsins um a­ vinna Ý ■ßgu kynjajafnrÚttis. N˙ eru innan vi­ ■rj˙ ßr ■ar til ßri­ 2015 rennur upp en ■ß ver­ur lagt lokamat ß hvernig til tˇkst me­ ■˙saldarmarkmi­ Sameinu­u ■jˇ­anna sem sett voru ßri­ 2000. M÷rg ■essara markmi­a leggja ßherslu ß jafnrÚtti og tengd mßlefni og augljˇst er a­ betur mß ef duga skal ef ■au eiga a­ nßst. Skiptir ■ß miklu a­ allir sem a­ mßlum koma hafi hugfast ■Šr ni­urst÷­ur og ßbendingar sem fram hafa komi­, hvort heldur er Ý matsskřrslum e­a ß ÷­rum vettvangi, um hvar skˇinn kreppi.



[1] African Development Bank Group 2012: Mainstreaming Gender Equality: A Road to Results or a Road to Nowhere? AfDB.

[2] Bachelet, M. (2011), "Gender and development: Translating commitment into results", in OECD, Development Co-operation Report 2011: 50th Anniversary Edition, OECD Publishing.
doi: 10.1787/dcr-2011-11-en


 

 


Gjaldfrjßls skˇlaganga og aukin menntun er ekki eitt og hi­ sama

 

- Hei­ur M. Bj÷rnsdˇttir starfsnemi Ý MalavÝ skrifar:

  

┴ umdŠmisskrifstofum Ůrˇunarsamvinnustofnunar Ý MalavÝ, MˇsambÝk og ┌ganda starfa ■rjßr ungar konur sem eru Ý svok÷llu­um starfsnemast÷­um Ý fjˇra mßnu­i. ŮŠr skrifa til skiptis persˇnulega pistla um sjßlfvali­ efni. Í­ru sinni eru r÷­in komin a­ Hei­i M. Bj÷rnsdˇttur Ý Lilongwe.

 

heidur
Fyrsti bekkur ■ar sem 579 nemendur eru skrß­ir til nßms me­ eina kennslustofu til afnota. 
Ljˇsmyndir: Hei­ur M. Bj÷rnsdˇttir.
 

┴ li­num ßratugum hefur řmsum al■jˇ­legum herfer­um veri­ hrundi­ af sta­ me­ ■a­ a­ markmi­i a­ auka jafnrŠ­i til nßms Ý heiminum. Ů˙saldarmarkmi­ Sameinu­u ■jˇ­anna eru gott dŠmi um slÝkt, en eitt markmi­anna er a­ ÷ll b÷rn fßi tŠkifŠri til a­ afla sÚr grunnskˇlamenntunar. MalavÝ breytti ßri­ 1994 l÷gum sÝnum og ger­i grunnskˇlamenntun gjaldfrjßlsa, en Ý kj÷lfari­ fylgdi geysileg aukning Ý skˇlasˇkn. Vi­ fyrstu sřn vir­ist ■essi ■rˇun ekki geta veri­ anna­ en jßkvŠ­, en ■egar betur er a­ gß­ er ■ˇ ljˇst a­ einungis er hßlfur sigur unninn me­ lagasetningum sem ■essum.

 

579 nemendur Ý einum bekk - Ý einni kennslustofu!

╔g fˇr fyrir ÷rfßum vikum Ý fer­ til Mangochi hÚra­s, en ■ar er ŮSS═ a­ vinna a­ verkefni Ý menntamßlum. Ůar sko­a­i Úg ■rjß grunnskˇla. ═ fyrsta skˇlanum voru 579 nemendur skrß­ir Ý fyrsta bekk og h÷f­u ■eir eina kennslustofu til afnota. Ůa­ er varla hŠgt a­ lřsa a­komunni ÷­ruvÝsi en a­ nemendur hafi bˇkstaflega flŠtt ˙t ˙r stofunni. Satt best a­ segja ■ß var mÚr nokku­ brug­i­ ■ar sem Úg hef aldrei sÚ­ jafn marga einstaklinga saman komna Ý einu herbergi. B÷rnin sßtu Ý hnipri ■Útt saman ß gˇlfinu og me­fram veggjum til a­ unnt vŠri a­ ■jappa sem flestum inn Ý stofuna. Sv÷rt tafla haf­i veri­ mßlu­ ß einn veginn, en einungis hluti hennar var enn sřnilegur ■ar sem steypt haf­i veri­ yfir hluta t÷flunnar ■egar reynt var a­ lagfŠra bygginguna sem ■ˇ er Ý afar sl÷ku ßsigkomulagi.

 

Hinir tveir skˇlarnir sem sko­a­ir voru ■ennan daginn reyndust litlu skßrri. Hvorugir h÷f­u ■eir nŠgilega margar skˇlastofur til a­ hřsa nemendur og var allt a­ helmingi ■eirra kennt utandyra, oft ß tÝ­um undir trjßm. Einn skˇlinn haf­i ekki fengi­ ˙thluta­ skˇlabˇkum Ý ßratug og enginn skˇlanna haf­i nokkur h˙sg÷gn inn Ý ■eim kennslustofum sem til sta­ar voru.  heidur

 

Slakur nßmsßrangur

Mi­a­ vi­ a­stŠ­ur sem ■essar ■arf ■a­ ekki a­ koma ß ˇvart a­ nßmsßrangur er slakur Ý MalavÝ. Nřleg rannsˇkn leiddi Ý ljˇs a­ um 37% malavÝskra grunnskˇlabarna lŠrir ekki a­ lesa Ý skˇlum og um 60% er ekki a­ lŠra stŠr­frŠ­i. Ůa­ ■arf jafnframt ekki a­ koma ß ˇvart a­ brotfall nemenda er grÝ­arlegt vandamßl, en Ý fyrrnefndum skˇla ■ar sem 579 voru Ý fyrsta bekk skilu­u 4 nemendur sÚr Ý ßttunda bekk. Ůa­ er ■vÝ deginum ljˇsara a­ gjaldfrjßlsri grunnskˇlamenntun ■arf a­ fylgja menntakerfi sem nŠr a­ sinna ÷llum ■eim nemendum sem eiga rÚtt ß menntun eigi h˙n a­ skila tilŠtlu­um ßrangri.

 

Ůa­ mß hins vegar greina ljˇs Ý myrkrinu, ■ar sem allir fyrrnefndir skˇlar munu hugsanlega taka ■ßtt Ý menntaverkefni ŮSS═ Ý Mangochi sem mun me­al annars stu­la a­ ■vÝ a­ bŠta a­stŠ­ur til nßms.

 

 
facebook
Vi­ erum ß Facebook

UM VEFT═MARITIđ

 

VeftÝmarit um ■rˇunarmßl er gefi­ ˙t af Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands. Ritinu er Štla­ a­ glŠ­a umrŠ­u um ■rˇunarmßl og gefa ßhugas÷mum kost ß a­ fylgjast me­ ■vÝ sem hŠst ber hverju sinni. Efni veftÝmaritsins ■arf ekki endilega a­ endurspegla stefnu ŮSS═.

 

Skrßi­ ykkur Ý ßskrift ß heimasÝ­unni, www.iceida.is og lßti­ vinsamlegast a­ra me­ ßhuga ß ■rˇunarmßlum vita af tilvist veftÝmaritsins. Allar ßbendingar um efni eru vel ■egnar.

 

Ůeir sem vilja senda okkur ßbendingu um efni e­a afskrß sig af netfangalista eru vinsamlegast be­nir um a­ senda slÝk erindi ß netfangi­ iceida@iceida.is. Ritstjˇri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is

.

Vi­ bi­jumst velvir­ingar ß ■vÝ a­ geta ekki nota­ Ýslenskar gŠsalappÝr Ý vi­t÷lum en bandarÝskt sni­mˇt VeftÝmaritsins leyfir ekki notkun ■eirra.

 

Bestu kve­jur, ┌tgßfu- og kynningardeild ŮSS═

 

1670-8105