TBWA
logo
Veftķmarit um žróunarmįl
gunnisal   
5. įrg. 167. tbl.5. september 2012
gunnisal
Įrsskżrsla Žróunarsamvinnustofnunar ķ fyrsta sinn gefin śt eingöngu ķ rafręnum bśningi:

Góš įform hįš žvķ aš Alžingi leggi mįlaflokknum til naušsynlegt fjįrmagn

-segir Engilbert Gušmundsson framkvęmdastjóri ķ formįla

 

Engilbert Gušmundsson framkvęmdastjóri Žróunarsamvinnustofnunar segir ķ formįla aš įrsskżrslu ŽSSĶ fyrir įriš 2011 aš žingsįlyktunartillagan um ķslenska žróunaramvinnu frį vorinu 2011 séu merk tķmamót og standi "undir nafni varšandi innihald og fyrirheit um fjįrveitingar," eins og segir oršrétt. Engilbert segir aš glešilegt hafi veriš aš sjį žverpólķtķska samstöšu um mįliš og sį breiši stušningur sé mikilvęgur žvķ įtętlunin sé metnšarfull og geti krafist kjarkmikilla įkvaršana af hįlfu alžingismanna žegar aš fjįrveitingum komi.

 

"En öll hin góšu įform sem skrįš eru ķ žingsįlyktunina um žróunarsamvinnu eru į endanum hįš žvķ aš Alžingi leggi mįlaflokknum til naušsynlegt fjįrmagn. Öll opinber starfsemi var skorin nišur af illri naušsyn eftir efnahagshruniš 2008, en enginn mįlaflokkur žó meira en ašstoš viš fįtękar žjóšir, sem aš raungildi dróst saman um lišlega helming. Žaš var Ķslendingum ekki til mikils sóma, enda hafa mįlsmetandi stjórnmįlamenn sķšar višurkennt aš žarna hafi mistök veriš gerš. Ašrar žjóšir sem lentu ķ hlišstęšum hremmingum brugšust viš meš öšrum hętti og įkvįšu aš lįta eigin vanda ekki bitna į žeim sem ennžį minna mega sķn. Mį žar taka Ķrland sem dęmi, en žeir veita lišlega helmingi hęrra hlutfalli en Ķslendingar til žróunarsamvinnu. En nś hefur Alžingi įkvešiš aš gera bragarbót og skal žakkaš fyrir žaš," segir ķ formįlanum.

 

Samdrįttur žrišja įriš ķ röš

Ķ įrsskżrslunni kemur fram aš ŽSSĶ hafi rįšstafaš 1.161 milljónum króna til tvķhliša žróunarsamvinnu į įrinu 2011. Žaš er 18% samdrįttur frį įrinu 2010 og žrišja įriš ķ röš sem starfsemin dregst saman milli įra. Framlög Ķslands til žróunarsamvinnu nįmu 0,21% af VŽT įriš 2011 og hlutdeild ŽSSĶ nam 39.06% af žeirri upphęš.

 

Hęstu framlögin til Śganda

Annaš įriš ķ röš voru hęstu framlög til Śganda eša sem nemur 29% af heildarframlögum stofnunarinnar, 340 milljónir króna. Til Mósambķkur og Malavķ var rįšstafaš 23% af heildinni ķ hvort land sem er um 266 milljónir króna į hvorn staš. Til Nķkaragva var rįšstafaš 79 milljónum króna sem er 7% af heildinni og einnig 7% ķ ašra žróunarašstoš utan samstarfslanda. Starfsemi ķ Namibķu var hętt ķ įrslok 2010. Śtgjöld į ašalskrifstofu nįmu 121,5 milljónum króna sem er 10% af heildarframlagi ŽSSĶ.

 

Meira til fiskimįla - minna til menntunar

Helsta breytingin milli įranna 2010 og 2011 hvaš mįlaflokka įhręrir er aš veruleg aukning veršur ķ framlögum til fiskimįla į kostnaš menntamįla.Til fiskimįla var į sķšasta įri variš 31% af heildarframlagi stofnunarinnar mišaš viš 21% į įrinu į undan. Hlutfall til menntamįla dróst saman śr 25% ķ 13% į įrinu 2011. Framlög til vatns- og hreinlętismįla drógust lķka saman milli įra śr 14% į įrinu 2010 ķ 6% į įrinu 2011. Į sama tķma varš hins vegar nokkur aukning į framlögum til uppbyggingar į félagslegum innvišum sem hękkaši um 6% milli įra og fékk sį mįlaflokkur nś 20% af heildarframlagi ŽSSĶ įriš 2011. Framlög til orkumįla héldust nįnast ķ staš milli įra og žaš sama į um viš śtgjöld til heilbrigšismįla. Ķ kynningar- og upplżsingarstarf er variš tępum 2% af heildarframlagi stofnunarinnar į įrinu 2011 mišaš viš 1% į įrinu 2010.

 

Įrsskżrsla ŽSSĶ 2011 

 

 
gunnisal

Žróunar-samvinnu-stofnun tekur žįtt ķ  jaršhitaleit ķ Bśrśndķ

 

Fyrr į žessu įri barst Žróunarsamvinnu-stofnun beišni frį rķkisstjórn Bśrśndķ um ašstoš viš jaršhitaleit og žróun jaršhita ķ landinu. ŽSSĶ įkvaš aš verša viš žeirri beišni en stofnunin hefur į sķšustu įrum lagt fram nokkurn stušning til jaršhitamįla ķ Austur-Afrķku. Mį žar nefna stušning viš svęšasamstarf Afrķkurķkja į sviši jaršhitamįla, ARGeo skrifstofunnar, sem er ķ Naķróbķ, höfušborg Kenķa.

 

Aš sögn Davķšs Bjarnasonar svišsstjóra į ašalskrifstofu Žróunarsamvinnustofnunar hafa starfsmenn ŽSSĶ fariš til Bśrśndi og rętt viš rįšamenn į sviši orkumįla og jaršhitarannsókna. "Į nęstunni munu ķslenskir jaršhitasérfręšingar halda til Bśrśndķ žar sem žeir munu ašstoša žarlenda sérfręšinga viš fyrstu skref ķ jaršhitaleit. Ętlunin er aš kanna m.a. svęši sem liggur į landamęrum Bśrśndķ, Rśanda og Austur-Kongó. Nišurstöšur žessara frumrannsókna munu svo leiša ķ ljós hvort frekari flötur er į jaršhitarannsóknum ķ Bśrśndi og žį ķ framhaldinu hvort ŽSSĶ mun styšja landiš frekar į žvķ sviši," segir Davķš.

 

Hann nefnir aš einnig verši kannašir möguleikar į žįtttöku nemenda frį Bśrśndi ķ Jaršhitaskóla Sameinušu žjóšanna į Ķslandi.

 

Aš sögn Davķšs vinnur ŽSSĶ nś aš undirbśningi verkefnis sem styšja į frekar viš jaršhitarannsóknir, menntun og stofnanauppbyggingu į sviši jaršhitamįla, į svęši sigdalsins ķ Austur-Afrķku, sem alls nęr til žrettįn landa. Verkefniš veršur m.a. framkvęmt ķ samvinnu viš Norręna žróunarsjóšinn og Alžjóšabankann. Nįnar veršur greint frį žvķ verkefni ķ Veftķmaritinu sķšar.

 

 

gunnisal

Gķfurlega hröš śtbreišsla farsķmatękni og óžrjótandi möguleikar: 

Ķ sumum žróunarrķkjum hafa fleiri ašgang aš farsķma en vatni

 

Farsķmasamskipti hafa aš öllum lķkindum haft meiri įhrif į mannkyniš į skemmri tķma en nokkur önnur uppfinning ķ veraldarsögunni. Sex milljaršar farsķma eru skrįšir hjį farsķmafyrirtękjum og žrķr af hverjum fjórum ķbśum jaršarinnar eru farsķmanotendur. Engin nśtķmatękni er jafn śtbreidd ķ heiminum. Ķ sumum žróunarrķkjanna hafa fleiri ašgang aš farsķma en hreinu vatni aš ekki sé talaš um rafmagn eša bankareikning. Ljóst er aš farsķmatęknin skapar ótrśleg tękifęri fyrir žróun - allt frį žvķ aš vera gagnaveita fyrir skóla eša upplżsingaveita um heilbrigši til žess aš vera hrašbanki og tęki til lżšręšisžróunar.

 

Žetta er mešal žess sem fram kemur ķ nżrri skżrslu frį Alžjóšabankanum sem nefnist: Information and Communications for Development 2012: Maximizing Mobile.

 

Farsķmar voru sjaldgęfir ķ žróunarrķkjunum ķ upphafi aldarinnar en nśna eru žeir hvarvetna aš heita mį. Įriš 2000 voru farsķmar um einn milljaršur talsins en į žessum tólf įrum sem lišin hefur žeim fjölgaš ķ sex milljarša. 

 

Farsķmabyltingin, eins og margir vilja nefna įhrif žessarar tękni į samfélög, er talin hafa óžrjótandi möguleika ķ žróunarstarfi og opna dyr aš tękifęrum fyrir ķbśa fįtękra rķkja ķ meira męli en nokkurn tķma hefur žekkst. Efnahagslegur įvinningur vegna tękninnar er augljós. Žį er vakin athygli į žvķ aš žróunin ķ žessum mįlum er mjög hröš, sjįlf tękin veršur sķfellt öflugri og bśnašurinn į sama tķma ódżrari. Į žessum öšrum įragtug aldarinnar felst įskorunin ķ žvķ aš hįmarka möguleika farsķmatękninnar ķ žįgu ķbśa žróunarrķkjanna og žar žurfa rķkisstjórnir, einkafyrirtęki og allir sem tengjast žróunarmįlum aš leggjast į eitt, segir m.a. ķ skżrslunni.

 

Mobile technology's role in a sustainable future/ WorldWatch 

 

Innovation in Africa: Upwardly mobile - Kenya's technology start-up scene is about to take off/ The Economist 

 

Africa innovations: 15 ideas helping to transform a continent/ The Guardian 

 

Vefsķšan: Mobile Active 

 

UNESCO Request for Input on Mobile Learning Policy Guidelines/ Edutechdebate 

 

Mobile technology boosts water security for the poor/ Reuters 

 

Tracking Disease One Text at a Time/ Time 

 

 
gunnisal

Jafnrétti mikilvęgt til aš nį įrangri ķ žróunarmįlum

Nišurstöšur rannsókna sżna aš ķ samfélögum žar sem jafnréttisbarįttan hefur nįš mestum įrangri eru bęši félagsleg og efnahagsleg réttindi borgaranna meiri en annars stašar, segir Terra Lawson-Remer ķ nżrri
grein į vefsķšu žekkingarmišstöšvarinnar bandarķsku, CFR (Counsil on Foreign Relation). 

 

Hśn segir aš aukiš jafnrétti kynjanna sé ķ sjįlfu sér skżrt markmiš sem hafi mikiš gildi. Hins vegar komi sķfellt betur ķ ljós meš nżjum rannsóknum aš jafnrétti og margvķsleg önnur žróunarmarkmiš haldist algerlega ķ hendur, til dęmis hvaš varšar heilsu, menntun, félagsleg og efnahagsleg réttindi, og jafnvel hagvöxt.

 

Terra Lawson-Remer tekur sem dęmi aš sżnt hafi veriš fram į aš mennun kvenna og lęsi dragi śr barnadauša og bęti nįmsįrangur nęstu kynslóšar. Žįtttaka kvenna ķ forystu stjórnmįla leiši aš lķkindum til žess aš fjölga stślkum į skólabekk. Žį nefnir hśn aš völd kvenna į heimilum hafi lķka jįkvęš įhrif į heilsu barna. "Fękkun barnsfęšinga, einnig ķ tengslum viš aukna menntun kvenna, hefur jįkvęš įhrif į hagvöxt, en kynjamisrétti dregur śr hagvexti," skrifar Terra. 

 

Hśn bendir į aš Žróunarįętlun Sameinušu žjóšanna (UNDP) hafi greint mikla fylgni į milli jafnréttis og įrangurs ķ žróunarstarfi žar sem žjóšir nešarlega į lķfskjaralista SŽ (HDI) eigi žaš sammerkt aš męlast lįgt į męlistikum fyrir jafnrétti boriš saman viš žjóšir ķ efstu sętum lķfskjaralistans.

 

Bók byggš į rannsóknum Terru er vęntanleg frį Oxford University Press.

 

Rśanda: Women helping lead country's transformation/ UNDP 

 

Measuring Inequity: The 2012 Gender Equity Index  

 

Foreign Aid for Gender Equality: The Challenge for Donors, eftir Malokele Nanivazo and Lucy Scott/ UNU-WIDER 

 

 
vbn Heimsins bestu fréttir           

 

"Vissir žś aš sįrasta fįtękt og męšradauši ķ heiminum hefur minnkaš um nęstum helming frį žvķ įriš 1990? Og aš tveir milljaršar manna hafa fengiš ašgang aš hreinu vatni į sama tķma? Fréttir af žróunarlöndum eru oft og tķšum neikvęšar en nś er hafin herferš ķ Danmröku til aš snśa viš blašinu," segir ķ frétt Upplżsingaskrifstofu Sameinušu žjóšanna fyrir Vestur-Evrópu.

Herferšin "Heimsins bestu fréttir" eša "Verdens Bedste Nyheder" er hafin žrišja įriš ķ röš. Nęsta mįnušinn er ętlunin aš flytja Dönum fréttir af jįkvęšri framžróun, žökk sé žróunarsamvinnu.

 

Bestu fréttirnar eru frumkvęši frjįlsra félagasamtaka sem lįta sig žróunarmįl varša, dönsku žróunarsamvinnustofnunarinnar, Danida og Sameinušu žjóšanna. Žau njóta stušnings fjölda fyrirtękja. Margir danskir stjórnmįlamenn styšja frumkvęšiš og taka žįtt ķ aš śtdeila bęklingum žegar frumkvęšiš nęr hįmarki 14. september.

 

Heimasķša įtaksins

 

Fésbókarsķša įtaksins 

 

 

 
Komum 
heiminum ķ lag!
logo

Kynningarvika um žróunarmįl meš yfirskriftinni "Žróunarsamvinna ber įvöxt" veršur haldin öšru sinni dagana 17.-22. september nęstkomandi. Um er aš ręša samstarfsverkefni Žróunarsamvinnustofnunar Ķslands og frjįlsra félagasamtaka sem starfa aš alžjóšlegu hjįlparstarfi auk tveggja annarra samtaka sem lįta sig mįlefniš varša: Félags Sameinušu žjóšanna į Ķslandi og Afrķka 20:20. Frjįlsu félagasamtökin eru sem fyrr: Rauši krossinn, Barnahjįlp SŽ - UNICEF į Ķslandi, Hjįlparstarf kirkjunnar, ABC barnahjįlp, SOS barnažorpin į Ķslandi, Barnaheill - Save the Children į Ķslandi, UN Women - ķslensk landsnefnd, og Samband ķsl. kristnibošsfélaga.

 

Žema vitundarvikunnar ķ įr veršur ójöfnušur ķ heiminum og yfirskriftin er: Komum heiminum ķ lag.

 

Nįnar veršur geint frį įtakinu ķ nęstu viku.

 

 

KRĘKJUR

-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Bistands

Neyšarsöfnun UNICEF į Ķslandi hefst ķ dag
UNICEF

Mikill straumur flóttafólks liggur nś frį Sżrlandi og į hverjum degi leita žśsundir barna og fjölskyldur žeirra skjóls ķ nįgrannarķkjunum. Helmingur flóttafólksins eru börn. UNICEF, Barnahjįlp Sameinušu žjóšanna, er meš mikinn višbśnaš į svęšinu enda veršur įstandiš alvarlegra meš degi hverjum. UNICEF į Ķslandi byrjar ķ dag neyšarsöfnun fyrir ašgeršum sķnum į stašnum.

 Almenningur į Ķslandi er hvattur til aš senda sms meš skilabošunum "unicef" ķ söfnunarsķmanśmeriš 1900 og styrkja žannig hjįlparstarfiš um 1500 krónur. Einnig er hęgt aš leggja söfnuninni liš hér

 

 

SignWiki ķ namabķsku pressunni
signwiki

Dagblašiš NewEra ķ Namibķu birti ķ gęr frétt um ķslenska upplżsingakerfiš SignWiki sem žessa dagana er veriš aš setja upp ķ landinu į vegum starfsmanna Samskiptamišstöšvar heyrnarlausra og heyrnarskertra. Įšur hafši SignWiki veriš żtt śr vör ķ Tansanķu  eins og fram kom ķ frétt ķ Veftķmaritinu ķ sķšustu viku.

 

 

Um Veftķmaritiš
facebook
Veftķmaritiš į Fésbókinni.

Veftķmarit um žróunarmįl er gefiš śt af Žróunarsamvinnustofnun Ķslands. Ritinu er ętlaš aš glęša umręšu um žróunarmįl og gefa įhugasömum kost į aš fylgjast meš žvķ sem hęst ber hverju sinni. Efni veftķmaritsins žarf ekki endilega aš endurspegla stefnu ŽSSĶ.

 

Skrįiš ykkur ķ įskrift į heimasķšunni, www.iceida.is og lįtiš vinsamlegast ašra meš įhuga į žróunarmįlum vita af tilvist veftķmaritsins. Allar įbendingar um efni eru vel žegnar.

 

Žeir sem vilja senda okkur įbendingu um efni eša afskrį sig af netfangalista eru vinsamlegast bešnir um aš senda slķk erindi į netfangiš iceida@iceida.is. Ritstjóri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is

.

Viš bišjumst velviršingar į žvķ aš geta ekki notaš ķslenskar gęsalappķr ķ vištölum en bandarķskt snišmót Veftķmaritsins leyfir ekki notkun žeirra.

 

Bestu kvešjur, Śtgįfu- og kynningardeild ŽSSĶ


ISSN 1670-8105


Örlyndi, ósérhlķfni og umburšarlyndi


-er mešal žess sem vekur hrifningu Jórunnar Eddu Helgadóttur starfsnema ŽSSĶ ķ Kampala

 

Į umdęmisskrifstofum Žróunarsamvinnustofnunar ķ Malavķ, Mósambķk og Śganda eru komnar til starfa žrjįr ungar konur sem eru ķ svoköllušum starfsnemastöšum ķ fjóra mįnuši. Lķkt og ķ fyrra fór Veftķmaritiš žess į leit viš starfsnemana aš skrifa til skiptis persónulega pistla um sjįlfvališ efni. Jórunn Edda Helgadóttir ķ Kampala sendir okkur fyrsta pistilinn.

 

gunnisal
Götumynd frį Kampala. Ljósmynd: gunnisal

 

Žaš erfišasta viš aš skrifa pistil nżkomin ķ fyrsta sinn til Afrķku held ég aš hljóti aš vera aš velja og hafna, koma auga į hvaš af žvķ sem drifiš hefur į daga manns gęti veriš įhugaveršara aš lesa um en annaš, žvķ ekki vantar efnivišinn og aušvelt vęri aš fylla eins og eitt veftķmarit af upplifunum mķnum sķšustu daga einum saman.

 

Menningarlegi munurinn į ķslensku og śgönsku samfélagi - eša nįnar tiltekiš reykvķsku og kampölsku samfélagi, žvķ ég hef enn lķtiš komiš śt fyrir borgina - er aš sjįlfsögšu mikill į żmsum svišum, en į öšrum er erfitt aš koma auga į hann, ef hann er žį til stašar. Žegar žessi menningarlegi munur hverfur śr augsżn getur žaš gerst aš stašsetning og umhverfi samręšunnar gleymist um stund, eša žar til nżr įrekstur į sér staš. Samskiptin geta žannig, rétt eins og vešriš ķ bįšum žessara borga, flakkaš hratt į milli žess aš vera aušveld og žęgileg yfir ķ žaš aš vera krefjandi eša allt aš žvķ įtakanleg. Yfirleitt eru samskiptin žó öll merkileg fyrir nżliša eins og mig sjįlfa, enda skortir ekki fjölbreytnina.

 

Žaš sem helst hefur vakiš hrifningu mķna viš mannlķfiš hér ķ Kampala er hvaš fólki viršist almennt žykja sjįlfsagt aš deila meš öšrum, jafnvel žótt žaš eigi vart nóg fyrir sig sjįlft, og aš ašstoša nįungann, jafnvel žótt žaš hafi fullt ķ fangi meš sitt eigiš. Eins kemur fram grķšarlegt umburšarlyndi og žolinmęši į żmsum vettvangi, ekki sķst ķ hringišu og allt aš žvķ glundroša umferšarinnar.

jorunn
Jórunn Edda ķ Kampala.

 

Ķ ljósi žess örlętis, ósérhlķfni og almenns umburšarlyndis sem viršist rķkjandi į žessum slóšum kemur manni svolķtiš fyrir sjónir eins og įlfur śt śr hól žaš sem hefur helst borist undanfariš af fréttum til Ķslands frį Śganda. Ķ heimsfréttunum var sagt frį žvķ fyrst įriš 2009 aš lagt hefši veriš frumvarp fyrir śganska žingiš sem fól ķ sér daušarefsingu viš samkynhneigš og lķfstķšarfangelsi fyrir aš lįta hjį lķša aš tilkynna yfirvöldum um samkynhneigš athęfi. Žį var sagt frį žvķ aš almennt nyti frumvarpiš stušnings almennings. Ķ dag rķkir enn óvissa um žetta frumvarp en žaš hefur ekki veriš tekiš af boršinu, heldur ķtrekaš sett į salt ķ kjölfar mikillar andstöšu į alžjóšlegum vettvangi.

 

Af fyrstu nišurstöšum mjög óvķsindalegrar könnunar minnar (ž.e. hversdagslegum samręšum viš nokkra Kampalabśa) aš dęma, žį viršist mér almenningsįlitiš ķ žessum mįlaflokki verulega litaš af hręšslu viš žaš sjįlft, almenningsįlitiš. Żmsir viršast hika viš aš lįta ķ ljósi umburšarlyndi sitt af hręšslu viš žaš aš verša dęmdir sjįlfir, en višurkenningu į slķku umburšarlyndi ķ garš samkynhneigšra hefur išulega fylgt lękkašur rómur og flóttalegar augnagotur. Žegar hįvęrar raddir żmissa valdhafa, bęši handhafa kennivalds, s.s. trśarleištoga og fjölmišla, sem og handhafa rķkisvalds, boša refsingar ķ bęši žessum heimi og žeim nęsta, viršist sjįlfsbjargarvišleitnin verša til žess aš fólk dęmir ašra įšur en žaš veršur sjįlft dęmt.

 

Žaš mį alls ekki gera lķtiš śr žeirri hęttu sem barįttufólk fyrir réttindum samkynhneigšra og annarra minnihlutahópa tengdum kyni og kynferši leggur sig ķ, eša įhrifum almenningsįlitsins, sama hversu veikum grunni žaš grundvallast į. Žį er žessi litla greining mķn aš sjįlfsögšu mikil einföldun mjög flókins menningarlegs fyrirbęris. Engu aš sķšur er žaš jįkvętt ef rétt reynist aš fordómar ķ garš samkynhneigšra risti grynnra hér ķ höfušborg Śganda en įstęša hefur veriš til žess aš ętla.

 

 

 

Endurskošašar reglur um styrkveitingar til frjįlsra félagasamtaka - umsóknarfrestur til 15. september

-kynningarfundur į morgun ķ utanrķkisrįšuneytinu

 

Frestur mannśšarsamtaka til aš skila inn umsóknum vegna verkefna ķ žróunarsamvinnu eša mannśšarašstoš er til 15. september nęstkomandi. Um er aš ręša seinni śthlutun įrsins 2012. Sérstakar verklagsreglur utanrķkisrįšuneytisins og Žróunarsamvinnustofnunar Ķslands kveša į um skilyrši fyrir styrkveitingum. Reglurnar hafa veriš endurskošašar og verša kynntar į fundi ķ utanrķkisrįšuneytinu fimmtudaginn 6. september kl. 15:00.

 
Einungis er tekiš viš umsóknum sem skilaš er inn į žar til geršum eyšublöšum. Nįnari upplżsingar er aš finna į vef utanrķkisrįšuneytisins.


Vel męlt: Ómegš ķ staš almannatrygginga....

 

gunnisal Fęrri barnsfęšingar ķ fįtękum löndum stušla jafnan aš meiri hagvexti og velferš, žótt undarlegt megi viršast. Börn eru öšrum žręši eins og hver önnur fjįrfesting. Fękkun barneigna gerir foreldrum kleift aš bśa betur aš hverju barni, veita žvķ meiri og betri menntun og betri skilyrši til aš hafa eitthvaš fram aš fęra į vinnumarkaši annaš en vöšvaafliš eitt. Ķ fįtękum löndum hlešur fólk nišur börnum ķ žeirri von, aš eitt žeirra verši žį kannski eftir heima hjį foreldrunum og lķti eftir žeim ķ ellinni. Ómegšinni er žannig ętlaš aš koma ķ staš almannatrygginga. Foreldrunum er žaš flestum um megn aš koma öllum börnum sķnum til mennta, svo aš oft er žaš elzti sonurinn einn, sem nżtur skólagöngu umfram lögbošna skyldu, hin börnin sitja į hakanum. Fękkun barnsfęšinga į Ķslandi hefur haldizt ķ hendur viš batnandi menntun žjóšarinnar. Nś fęšir hver kona į Ķslandi aš jafnaši 2,1 barn. Žessi fęšingartala heldur fólksfjöldanum föstum. Fólksfjölgun į Ķslandi um žessar mundir stafar af innflutningi fólks utan śr heimi, ekki af barnsfęšingum. Į Ķslandi fęddi hver kona aš jafnaši 4,3 börn 1960. Ķ Mósambķk fęšir hver kona nś aš mešaltali 5,3 börn į móti 6,5 börnum 1960. Fęst žessara barna eiga kost į skólagöngu umfram skyldunįm. Flest žeirra eru dęmd til fįtęktar.

 

 

Žorvaldur Gylfason - śr greininni Börn engin fyrirstaša, Fréttablašiš 2007.