unicef
logo 
VeftÝmarit um ■rˇunarmßl
gunnisal
5. ßrg. 160. tbl.
23. maÝ 2012
Bestu frÚttirnar um ßrangur ■rˇunarsamvinnu a­ margra mati:
Verulega dregur ˙r barnadau­a Ý fj÷lm÷rgum rÝkjum AfrÝku 
Tˇlf AfrÝkurÝki draga hra­ar ˙r barnadau­a en ■˙saldarmarkmi­in gera rß­ fyrir. Myndin sřnir ßrlegar prˇsentut÷lur.

Ůa­ er full ßstŠ­a til a­ gle­jast yfir ßrangri og gˇ­um frÚttum frß AfrÝku sem fj÷lgar me­ hverju ßrinu. ┴ d÷gunum voru birtar t÷lur um dßnartÝ­ni barna Ý AfrÝku sunnan Sahara og ■Šr sřna a­ barßttan fyrir ■vÝ a­ halda lÝfi Ý ungvi­inu skilar ßrangri. Ůrßtt fyrir fj÷lgun fŠ­inga hefur b÷rnum sem deyja ß­ur en fimm ßra aldri er nß­ fŠkka­ ˙r 9.6 milljˇnum ßri­ 2000 ni­ur Ý 7.6 milljˇnir ßri­ 2010. Ůarna munar tveimur milljˇnum.

 

mati Michaels Clemens hjß Centre for Global Development er ■etta einfaldlega stŠrsta og besta frÚttin af ■rˇunarmßlum. Gabriel Demombynes ß skrifstofu Al■jˇ­abankans Ý NŠrˇbÝ segir ■etta vera magna­a s÷gu um ßrangur Ý al■jˇ­legri ■rˇunarsamvinnu sem sÚ ■ˇ enn ß vitor­i fßrra.

 

LÝti­ ß t÷lurnar ß t÷flunni hÚr til hli­ar. ┴rlega hefur a­ me­altali Ý ■essum fimmtßn rÝkjum tekist a­ draga ˙r barnadau­a sem nemur 5.9%. ┴rangurinn ß ■essu svi­i er meiri en hßleit ■˙saldarmarkmi­in ger­u rß­ fyrir. Ůar var markmi­i­ a­ draga ˙r dau­sf÷llum barna yngri en fimm ßra um tvo ■ri­ju hluta ß ßrabilinu 1990 til 2015, e­a um 4.3% a­ me­altali ß ßri. Tˇlf af ■essum fimmtßn eru a­ nß ■vÝ a­ gera enn betur - og ■arna er tvŠr af samstarfs■jˇ­um ═slendinga Ý hˇpnum: ┌ganda me­ 6.8% og MˇsambÝk me­ 5.5% en MalavÝ er lÝka me­al ■essara fimmtßn fyrirmyndar■jˇ­a og lŠkkar prˇsentut÷luna um 2.8 a­ me­altali ß ßri.

 

Hans Rosling:
Hans Rosling: "The good news of the decade"

Fyrir ■ß sem horfa ß hungurfrÚttirnar frß Horni AfrÝku og ßlykta ß ■ß lei­ a­ Ý AfrÝku sÚ enn samfelld eymd og volŠ­i eru frÚttir um mikinn ßrangur Ý barßttunni vi­ barnadau­a til marks um a­ margt Ý ßlfunni hefur veri­  a­ breytast til batna­ar. Engu a­ sÝ­ur er ˇlÝklegt a­ ■˙saldarmarkmi­i­ um barnadau­a nßist. Til ■ess er tÝminn fram a­ ßrinu 2015 einfaldlega of skammur.

 

Lungabˇlgan skŠ­ust

Smitsj˙kdˇmar eru banamein langflestra barnanna sem deyja ß unga aldri og ■a­ eru lŠknanlegir sj˙kdˇmar eins og lungnabˇlga, fylgikvillar tengdir ni­urgangspestum, malarÝa og heilahimnubˇlga. Af ■essum sj˙kdˇmum er lungnabˇlgan skŠ­ust, af ■eim 7.6 milljˇnum barna sem deyja ßralega fyrir fimm ßra afmŠli­ dregur lungnabˇlga 1.4 milljˇnir barna til dau­a ßrlega e­a 18% af heildarfj÷ldanum. Ni­urgangspestirnar lei­a til dau­a 1.1 milljˇnar barna e­a um 11%, a­ ■vÝ er fram kemur Ý nřrri grein Ý lŠknatÝmaritinu The Lancet.

 

FyrirburafŠ­ingar lÝfshŠttulegar

┴ d÷gunum kom ˙t v÷ndu­ skřrsla um fyrirbura: Born to Soon. ═ skřrslunni kemur fram a­ fyrirbura fŠ­ingar sÚu ÷nnur helsta ßstŠ­a barnadau­a Ý heiminum, eftir lungnabˇlgu. Eitt af hverjum tÝu b÷rnum sem fŠ­ast eru fŠdd fyrir tÝmann. ═ skřrslunni benda sÚrfrŠ­ingar ß lei­ir til ˙rbˇta Ý ■essum efnum og ■ar er m.a. birt gagnvirkt heimskort ■ar sem unnt er a­ sko­a hvar fyrirburar eru Ý mesti hŠttu.  

 

Fimm ßra afmŠlisdagurinn!

Ůrˇunarsamvinnustofnun BandarÝkjanna, USAID, hˇf ß d÷gunum herfer­ Ý barßttunni gegn barnadau­a ■ar sem yfirskriftin er: SÚrhvert barn ß a­ eiga ■ess kost a­ halda upp ß fimm ßra afmŠlisdaginn - Every Child Deserves a Fifth Birthday. Herfer­in stendur yfir fram Ý mi­jan j˙nÝ en ■ß ver­ur haldin tveggja daga rß­stefna um mßlefni barna: Child Survival: Call to Action.

 

The Best Story In Development/ The Economist


┴rniPßll
┴rni Pßll ┴rnason.

═slenskir ■ingmenn kynntu sÚr verkefni ŮSS═ Ý ┌ganda:  

"Mestu skipti hin dj˙pa vir­ing sem heimamenn bßru fyrir verkefninu"

 

 

"MÚr fannst sÚrstaklega merkilegt a­ sjß verkefni ŮSS═ ˙ti ß ViktorÝuvatni, ■ar sem stutt er vi­ eyjasamfÚl÷g sem byggja afkomu ß fiskvei­um," segir ┴rni Pßll ┴rnason ■ingma­ur en hann var einn ■riggja Ýslenskra ■ingmanna sem sˇttu fyrir nokkru vor■ing Al■jˇ­a■ingmannasambandsins (IPU) sem haldi­ var Ý Kampala, h÷fu­borg ┌ganda. ═ tilefni af komu ■ingmannanna til ┌ganda var skipul÷g­ af hßlfu umdŠmisskrifstofu Ůrˇunarsamvinnustofnunar ═slands kynnisfer­ ˙t Ý Ssese eyjar Ý Kalangala hÚra­i ■ar sem ═slendingar hafa um ßrabil stutt vi­ ■rˇunarߊtlun hÚra­sins sem nŠr til ■essara afskekktu eyja.  Auk ┴rna Pßls sˇttu ■ingi­ ŮurÝ­ur Backman og Einar K. Gu­finnsson en einnig var Arna Gu­mundsdˇttur Bang frß skrifstofu Al■ingis me­ Ý f÷r.

 

"Vi­ sßum ßrangur samfÚlagsverkefna sem sta­i­ hafa frß ■vÝ um aldamˇt - sßum fˇlk sem haf­i nß­ afli til a­ stofna fyrirtŠki e­a lßta til sÝn taka Ý samfÚlagsmßlum - eftir a­ hafa noti­ ■jßlfunar fyrir tilstu­lan ŮSS═. Vi­ sßum heimavist, bygg­a fyrir fÚ frß ŮSS═, sem tryggir b÷rnum af afskekktum og fßmennum eyjum m÷guleikann a­ sŠkja skˇla. Svo sßum vi­ lÝka ßrangur verkefna sem tryggja betri geymslugŠ­i og ferskleika fisks sem veiddur er, svo ver­mŠtin ver­i meiri. Mestu skipti hin dj˙pa vir­ing sem heimamenn bßru fyrir verkefninu og hversu mikla ßbyrg­ ■eir taka ß ■vÝ a­ mˇta stefnuna sem vi­ svo sty­jum," segir ┴rni Pßll.

 

EinarK
Einar K. Gu­finnsson ■ingma­ur Ý gˇ­um fÚlagsskap barna ß Ssese eyjum. Ljˇsmynd: Arna Bang.

═slendingarnir heimsˇttu Namisoke ■orp ß einni af ■eim 64 eyjum sem eru Ý bygg­ en ■ar hefur veri­ bygg­ upp v÷ndu­ a­sta­a fyrir ■orpsb˙a til a­ me­h÷ndla fisk og jafnframt sett ni­ur flotbryggja ■ar sem bßtar landa afla a­ lokinni vei­ifer­ vi­ hreinlegar a­stŠ­ur. Fyrir Ýslenskt ■rˇunarfÚ hefur einnig veri­ lagt neysluvatnskerfi me­ 20 ■˙sund lÝtra for­a og sjßlfrennandi vatni til notkunar vi­ l÷ndunarsta­inn og dreifikerfi Ý krana vÝ­a um ■orpi­.  HÚra­sstjˇrn Kalanga tˇk ß mˇti gestum ß str÷ndinni og gekk me­ ■eim um ■orpi­ og sřndi ■ß uppbyggingu sem or­i­ hefur ß li­num ßrum me­ stu­ningi ═slendinga. 

 

═ mßli hÚr­asstjˇrnarmanna kom fram hversu mikilvŠg ■essi uppbyggingu vŠri fyrir fˇlki­ Ý ■orpinu. Til marks um ■a­ var m.a. sagt frß ■vÝ a­ hin bŠtta a­sta­a fyrir l÷ndun og me­fer­ ß fiski og ˇmenta­ neysluvatn  la­i fˇlk a­ sta­num-  Ýb˙afj÷ldi Ý Namisoki hef­i tv÷faldast, vŠri n˙ yfir 1000 manns en var um 500 ■egar uppbyggingin ß vegum ŮSS═ hˇfst.

 

"Ůeim mun meira sem ma­ur sÚr af AfrÝku ver­ur manni ljˇst hversu nßlŠgt vi­ st÷ndum ■essum ■jˇ­um. Flestar ■eirra stˇ­u okkur framar Ý efnalegu tilliti um mi­ja 20. ÷ld, en ■ar hefur sigi­ ß ˇgŠfuhli­ina ß me­an okkur hefur lßnast - a­ mestu - a­ taka rÚttar ßkvar­anir," segir ┴rni Pßll.  
 
gunnisal
Stˇr■jˇ­ir, al■jˇ­astofnanir og einkafyrirtŠki taka h÷ndum saman Ý barßttunni gegn fßtŠkt. Ljˇsmynd frß einu af fßtŠkrahverfum Kampala: gunnisal

Fj÷l■jˇ­aßtak um ß a­ koma 50 milljˇnum AfrÝkub˙a ˙t ˙r fßtŠkt

 

G8 rÝkin, afrÝskar ■jˇ­ir, ■rˇunarsamvinnustofnanir og 45 lei­andi al■jˇ­leg fyrirtŠki hafa teki­ h÷ndum saman um a­ a­sto­a milljˇnir afrÝskra bŠnda vi­ a­ auka framlei­slu sÝna, framlei­a betri nytjapl÷ntur og heilbrig­ari b˙fÚna­. Markmi­i­ er a­ koma 50 milljˇnum manna ˙t ˙r fßtŠkt ß nŠstu tÝu ßrum. Nřja samstarfi­ byggir ß eldri al■jˇ­legum samningi sem var ger­ur Ý L┤Aquila ßri­ 2009 til a­ ÷rva afrÝskan landb˙na­ me­ ■vÝ a­ bjˇ­a upp ß tŠkni- og fjßrhagsa­sto­ til a­ ■rˇa b˙skap og landb˙na­.

 

Andrew Mitchell utanrÝkisrß­herra Breta sag­i ■egar hann tilkynnti ßkv÷r­unina Ý a­draganda fundar lei­toga G8 rÝkjanna Ý Washington um sÝ­ustu helgi: "Ůa­ er skammarlegt a­ einn af hverjum ■remur AfrÝkub˙um leggist hungra­ur til svefns ß hverju kv÷ldi. Bein tenging er ß milli hungurs og fßtŠktar ■annig a­ bŠndur ■urfa fjßrmuni og stu­ning ef ■eir eiga a­ rŠkta nŠringarrÝkari fŠ­u og komast hjß uppskerubresti. RÝkisstjˇrnir rß­a ekki einar vi­ ■ennan vanda. Kunnßtta, ˙rrŠ­i og fjßrhagsleg sÚr■ekking lei­andi einkafyrirtŠkja mun hjßlpa til vi­ a­ umbreyta landb˙na­i Ý AfrÝku og gefa ■annig fßtŠkum bŠndum m÷guleika ß a­ brjˇtast ˙t ˙r fßtŠkt, hungri og nŠringarskorti."

 

Nřja samtarfi­ mun efla stu­ning vi­ endurbŠtur Ý landb˙na­i, hvetja einkafyritŠki til fjßrfestinga Ý ■rˇun landb˙na­ar Ý ßlfunni, au­velda innlei­ingu nřjustu tŠkni, bŠta tryggingar bŠnda bŠnda uppskerubrests e­a annarra h÷rmunga og hafa hvetjandi ßhrif ß fjßrfestingu.

 

Food: Britain to help Africa on supply and nutrition/ DFID 

G8 to Help 50 Million Africans Out of Poverty/ AllAfrica 

IS G8 OFFERING A 'SHRINKING RESPONSE' TO THE GROWING FOOD PROBLEM?/ Devex 

G8 summit: The hunger game - Broken pledges from rich nations have put millions at risk of famine/ The Independent 

Africa: IFAD President Welcomes G8's 'New Alliance' On Food Security/ All Africa 

The New Alliance to improve Food and nutrition security is supported by the EU/ Euroalert

Aid groups question Group of 8 plan to fight African hunger

Obama Unveils Private-Public Partnership on Food Aid/Time

Bono addresses global leaders on hunger, agriculture and transparency at pre-G8 symposium/ ONE 

 

 
Joyce Banda
Joyce Banda forseti MalavÝ.

Alvarleg fjßrmßlakreppa blasir vi­ MalavÝ:

"Vi­ ■urfum mikinn fjßrstu­ning - mj÷g fljˇtt," segir Banda

 

Alvarleg fjßrmßlakreppa blasir vi­ MalavÝ, einu fßtŠkasta rÝki heims, eftir langvarandi pˇlÝtÝskan ˇrˇleika og langvarandi deilur vi­ stŠrstu veitendur ■rˇunara­sto­ar sem hafa skr˙fa fyrir ■rˇunarfÚ til landsins Ý langan tÝma. Ofan Ý kaupi­ bŠtist skyndileg en ■ˇ ekki ˇvŠnt gengislŠkkun. Af ■essum ßstŠ­um, og fleirum, blasir vi­ nřrri rÝkisstjˇrn undir forsŠti Joyce Banda risavaxi­ fjßrlagagat sem ■arf a­ stoppa Ý sem allra fyrst.

 

═ Bretlandi er skilingur fyrir ■vÝ a­ breg­ast ■urfi vi­ a­ste­jandi fjßrlagavanda Ý MalavÝ. Fyrir rÚttu ßri var sendiherra ■eirra Ý MalavÝ rekinn ˙r landi fyrir ummŠli um Bingu wa Mutharika forseta og ■rˇunarfÚ hefur ekki nema a­ litlu leyti komi­ ˙r breska rÝkiskassanum frß ■eim tÝma og engar beinar grei­slur innÝ rÝkisstjˇ­ landsins. "MalavÝ stendur ß tÝmamˇtum og ver­i be­i­ me­ a­ger­ir Ý ■rjß til sex mßnu­i kann ■a­ a­ ver­a of seint," hefur BBC eftir Andrew Mitchell ■rˇunarmßlarß­herra.

 

SamkvŠmt ߊtlun bresku rÝkisstjˇrnarinnar ßtti a­ grei­a 30 milljˇnir punda inn Ý rÝkissjˇ­ MalavÝ sÝ­ar ß ßrinu en vegna ■eirrar ■r÷ngu st÷­u sem nřja rÝkisstjˇrnin Ý MalavÝ stendur frammi fyrir hafa Bretar ßkve­i­ a­ flřta fjßrveitingum og hvetja a­ra veitendur ■rˇunarfjßr til a­ gera slÝkt hi­ sama. "Vi­ ■urfum mikinn fjßrstu­ning - mj÷g fljˇtt, einhvers sta­ar Ý nßmunda vi­ 500 milljˇnir dollara," sag­i Joyce Banda forseti MalavÝ en h˙n tˇk sem kunnugt er vi­ embŠtti forseta ■egar Bingu wa Muthharika var­ brß­kvaddur Ý sÝ­asta mßnu­i.

 

BBC greinir frß ■vÝ a­ veitendur ■rˇunara­sto­ar hafi ■egar heiti­ stu­ningi en be­i­ sÚ eftir sam■ykkt Al■jˇ­agjaldeyrissjˇ­sins ß efnahagsߊtlun rÝkisstjˇrnarinnar.

 

Ătlar a­ breyta l÷gum um samkynhneig­a

Joyce Banda forseti MalavÝ hefur Ý hyggju a­ breyta l÷gum um samkynhneig­a og fella ˙r gildi bann vi­ samkynhneig­. MalavÝ ver­ur fyrsta rÝki AfrÝku frß 1994 sem fellir slÝka l÷ggj÷f ˙r gildi gangi ■essi ßform eftir. Tveir samkynhneig­ir karlar voru dŠmdir Ý fjˇrtßn ßra fangelsi ßri­ 2010 eftir a­ ■eir tilkynntu tr˙lofun sÝna. Dˇmurinn vakti mikla rei­i vÝ­a um heim og margir vestrŠnir veitendur ■rˇunara­sto­ar hafa a­ s÷gn breska rÝkis˙tvarpsins BBC lßti­ a­ ■vÝ liggja a­ draga ˙r stu­ningi vi­ ■jˇ­ir AfrÝku sem brjˇta mannrÚttindi ß samkynhneig­um.

 

TvŠr samkynhneig­ar konur Ý Blantyre voru fljˇtar a­ tilkynna opinberun sÝna ß sunnudag eftir a­ forsetinn haf­i gefi­ til kynna a­ l÷gunum um samkynhneig­a yr­i breytt. L÷gregluyfirv÷ld hafa engu a­ sÝ­ur hafi­ leit a­ parinu og hvatt ■Šr til a­ gefa sig fram enda fer samb˙­ fˇlks af sama kyni Ý berh÷gg vi­ n˙gildandi l÷g. ═ gŠr bßrust svo frÚttir af ■vi a­ st˙lkurnar hef­u kŠrt dagbla­i­ sem fyrst birti frÚttina.

 

UK call to aid Malawi's economy/ BBC

Malawi: Bumpy Road to Economic Recovery/ AllAfrica

Banda Devalues the Kwacha: When Needs Must?/ ThinkAfricaPress

Malawi Probes Death Of President Mutharika

Malawi President Urges Repeal of Gay Ban/ VOA

High Hopes For Malawi's First Woman President/ Awid

Testing the waters: Private engagement for a lesbian couple in Blantyre

Malawi: Banda Brings Malawi Back From the Brink/ AllAfrica 

Mixed reactions over Malawi's plan to repeal anti-gay law/ CSM 

 

 
gunnisal
Afar erfitt er a­ fß mennta­ heilbrig­isstarfsfˇlk til starfa ß Ssese eyjum. Ljˇsmynd: gunnisal

Nřrß­inn lŠknir ß Ssese eyjum ß ViktorÝuvatni hvarf af vettvangi eftir hßlfan mßnu­:

LŠknislaust ßrum saman ■rßtt fyrir bo­ um kaupauka og frÝ­indi

 

"Ůessi skrif lřsa ßstandinu rÚttilega hva­ var­ar frambo­ ß menntu­u starfsfˇlki Ý heilbrig­isgeiranum. Ůa­ er skortur ß lŠknum og hj˙krunarfˇlki Ý landinu og hi­ opinbera heilbrig­iskerfi er ekki samkeppnisfŠrt vi­ einkasj˙krah˙s og einkareknar heilbrig­isstofnanir me­ starfsa­st÷­u og launakj÷r sem Ý bo­i eru," segir ┴rni Helgason verkefnastjˇri ß skrifstofu Ůrˇunarsamvinnustofnunar ═slands Ý Kampala. Dagbla­i­ Observer Ý ┌ganda birti ß d÷gunum frÚtt ■ar sem m.a. er minnst ß stu­ning ═slendinga vi­ heilbrgi­ismßl ß Ssese eyjum. FrÚttin fjallar hins vegar mest lŠkni sem heilbrgi­isrß­uneyti­ rÚ­ til starfa ˙ti ß eyjunum en s˙ sta­a hafi veri­ laus um margra ßra skei­. LŠknirinn fÚkk 50% launahŠkkun, bÝl og h˙snŠ­i, og heilbrig­isyfirv÷ld Ý hÚra­inu f÷gnu­u rß­ingunni en gle­in var skammvinn ■vÝ lŠknirinn staldra­i a­eins vi­ Ý hßlfan mßnu­ og hvarf sÝ­an af vettvangi. SamkvŠmt frÚttinni heyr­u hÚra­syfirv÷ldin nŠst af lŠkninum a­ hann hef­i  rß­i­ sig ß sj˙krah˙s Ý h÷fu­borginni Kampala. Hann lÚt hins vegar ˇgert a­ tilkynna brottf÷rina.

 

"Jß, st÷rf ß rÝkisreknum sj˙krah˙sum og heibrig­isstofnunum Ý Kampala eru eftirsˇttari heldur en st÷rf Ý heilbrig­istofnunum ß landsbygg­inni," segir ┴rni. "LŠknar og hj˙krunarfˇlk sŠkir ■anga­ og landsbygg­in ver­ur undir Ý samkeppninni. Einnig er algengt heilbrig­isstarfsfˇlk sŠki framhaldsmenntun erlendis, Ýlendist og komi ekki til aftur til starfa Ý Uganda og ■a­ er ßstand sem vi­ ■ekkjum mŠtavel ß ═slandi. A­ fß lŠkna e­a hj˙krunarfˇlki til starfa ß landsbygg­inni, svo Úg tali n˙ ekki um hinar afskekktu Ssese eyjar Ý Kalangala, er ■vÝ afar erfitt og hlunnindi og frÝ­i sem Ý bo­i eru duga ekki til til a­ breyta ■vÝ, og eins fram kemur Ý greininni."

 

═slendingar sty­ja ekki lengur heilbrig­ismßlin

A­ s÷gn ┴rna var ■rˇun og uppbygging ß svi­i heilbrig­imßla ein af ■eim ßherslum sem ˇska­ var eftir a­ ŮSS═ hef­i Ý stu­ningi vi­ bygg­a■rˇunarverkefni­ Ý Kalangala-hÚra­. Or­i­ var vi­ ■eim ˇskum. "┴ fyrri hluta framkvŠmdartÝma verkefnisins nß­i ■essu ■ßttur verkefnisins hinsvegar aldrei neinu flugi, einkum vegna skorts ß starfsfˇlki ß svi­i heilbrig­ismßla ß Ssese eyjum," segiri ┴rni. "Og ■a­ var vi­varandi allan tÝmann, ■rßtt fyrir hvetjandi a­ger­ir ß bor­ vi­ skˇlastyrki og fleira Ý ■eim d˙r, eims og fram kemur Ý greininni. Vi­ endursko­un ß verkefni ß mi­jum framkvŠmdartÝmanum ur­u menn a­ jßta sig sigra­a, og sÚrstakur stu­ningur vi­ heilbrig­ismßl var tekinn ˙t, enda litlar lÝkur ß ■vÝ a­ verkefni­ gŠti ß neinn hßtt haft ßhrfi til batna­ar ß ■essu landlŠga ßstandi, umfram ■a­ sem b˙i­ vŠri a­ reyna."

 

┴rni bendir ß a­ ■etta sÚ ekki sÚrtŠkt vandamßl Ý ┌ganda ■vÝ sama sta­a sÚ uppi ß teningnum Ý m÷rgum ■rˇunarrÝkjum. "Ůa­ ekki sÝst samkeppni frß "efnu­um" ■jˇ­um sem  sogar til sÝn fˇlk ˙r heilbrig­stÚttum Ý ■rˇunarl÷ndunum me­ gyllibo­um um laun og starfskj÷r sem fßtŠkari ■jˇ­irnar nß ekki a­ keppa vi­," segir hann.

 

ŮvÝ er vi­ a­ bŠta a­ Ý fyrri hluta Kalangala verkefnisins var ■jßlfa­ teymi Ý ÷llum ■orpum Kalangala til a­ sinna frumheilsugŠslu og bo­nir voru tveir skˇlastyrkir fyrir lŠknisnßm og sj÷ styrkir fyrir lŠknatŠkna (clinical medical officers). ═ dag eru tvŠr konur frß Kalangala Ý lŠknanßmi me­ styrk frß ŮSS═ og ■ess er vŠnst a­ ■Šr sn˙i heim Ý hÚra­ a­ loknu nßmi.  ┴ tÝmabilinu kostu­u ═slendingar einnig uppsetningu ß sˇlardrifnu rafmagnskerfi fyrir heilsugŠslust÷­var (HCIII) Ý Kalangala og starfsmannh˙s tengdum ■eim auk ■ess sem Ýslenskt ■rˇunarfÚ var nota­ til a­ endurbˇta ß lŠknisb˙sta­num ß a­aleyjunnifyrir heilsugŠslulŠkni sem alltaf er be­i­ eftir.

 

 

 
Forma­ur og framkvŠmdastjˇri Barnaheilla - Save the Children ß ═slandi - lßta af st÷rfum:

Kolbr˙n Baldursdˇttir nřr forma­ur samtakanna

 

Kolbr˙n Baldursdˇttir sßlfrŠ­ingur var kosinn forma­ur stjˇrnar Barnaheilla - Save the Children ß ═slandi ß a­alfundi samtakanna 14. maÝ sÝ­astli­inn. Tap var­ af rekstri samtakanna ß ßrinu 2011 en sta­a ■eirra er engu a­ sÝ­ur mj÷g sterk, a­ ■vÝ er fram kemur ß heimasÝ­u Barnaheilla. 

 

Auk Kolbr˙nar Baldursdˇttur hlaut SigrÝ­ur Olgeirsdˇttir kosningu Ý stjˇrn. Ůß voru endurkj÷rnir Ý stjˇrn ┴sta ┴g˙stsdˇttir sem varaforma­ur, Gu­r˙n Kristinsdˇttir og Helga Sverrisdˇttir sem me­stjˇrnendur. ═ stjˇrn samtakanna eru fyrir D÷gg Pßlsdˇttir og ┴g˙st ١r­arson, sem er gjaldkeri stjˇrnar.

 

Helgi ┴g˙stsson, fyrrverandi sendiherra lŠtur af starfi formanns eftir 3 ßra starf og PetrÝna ┴sgeirsdˇttir framkvŠmdastjˇri hefur sagt starfi sÝnu lausu. Ůeim voru fŠr­ar ■akkir fyrir vel unnin st÷rf Ý ■ßgu samtakanna ß a­alfundinum. 

 

Nßnar 

 

Ůri­jungur malarÝulyfja 
falsa­ur

Ůri­jungur malarÝulyfja sem notu­ eru Ý heiminum gegn ■essum skŠ­a sj˙kdˇmi eru falsa­ur. VÝsindamenn tˇku fimmtßn hundru­ sřni af sj÷ mismunandi malarÝulyfjum Ý sj÷ l÷ndum Ý su­austur AsÝu og komust a­ raun um a­ Ý ■ri­jungi tilvika voru lyfin řmist svo lÚleg e­a f÷lsu­ a­ ■au veittu enga v÷rn gegn sj˙kdˇmnum.  SambŠrileg ni­ursta­a fÚkkst eftir sřnat÷ku Ý sunnanver­ri AfrÝku ■ar sem ranns÷ku­ voru 2500 sřni. Um ■a­ bil 3.3. milljar­ar jar­arb˙a eiga ß hŠttu a­ smitast af malarÝu en sj˙kdˇmurinn lei­ir ßrlega til ■ess a­ 655 ■˙sund til 1.2 milljˇnir manna deyja. Afstřra mŠtti m÷rgum ■essara dau­sfalla ef lyf vŠru ß bo­stˇlum og gŠ­i ■eirra trygg­.

 

Nßnar

  

 K R Ă K J U R

-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-

Nř jafnrÚttisstika gefin ˙t
SIGI

Me­al ■jˇ­a ■ar sem konum er ˇheimilt a­ vera landeigendur eru a­ me­altali sex af hverjum tÝu b÷rnum vannŠr­. ┴ ■essa sta­reynd var me­al annars bent ■egar kynnt var nř jafnrÚttisstika ß vegum OECD, svok÷llu­ SIGI vÝsitala (Social Institutions and Gender Index).  SambŠrileg vÝsitala var birt ßri­ 2009 og me­al helstu breytinga ß ■essum ■remur ßrum mß nefna a­ dregi­ hefur ˙r snemmbŠrum giftingum sem voru 21% a­ me­altali ßri­ 2009 en eru 17% 2012. Ůß hefur ■jˇ­um me­ sÚrst÷k l÷g um heimilisofbeldi fj÷lga­ um meira en helming, ˙r 21 ßri­ 2009 Ý 53 ß ■essu ßri.

Ůrßtt fyrir framfarir ß řmsum svi­um er vÝ­a pottur brotinn Ý jafnrÚttismßlum og vÝsitalan sřnir a­ konur sŠta mismunun Ý lagasetningu e­a si­um me­al 86 ■jˇ­a af ■eim 121 sem stikan nŠr til.  Fram kemur a­ a­eins ein af hverjum fimm konum hefur ■ß st÷­u a­ stjˇrna eigin barneignum. Og konur eiga a­eins lÝti­ brot af jar­eignum Ý heiminum, e­a um 15 prˇsent.

TvŠr af ■remur samstarfs■jˇ­um ═slands Ý ■rˇunarsamvinnu hafa bŠtt st÷­u sÝna ß jafnrÚttisstikunni. MalavÝ er komi­ Ý 38. sŠti af 86 ■jˇ­um en var Ý 60. sŠti af 102 fyrir ■remur ßrum; MˇsambÝk er Ý 39. sŠti af 86, var Ý 77. sŠti af 102 en ┌ganda fellur ß listanum og situr Ý 73. sŠti af 86 bori­ saman vi­ 77. sŠti af 102 ßri­ 2009.

 

Nßnar 

 

 

┴rsskřrsla UN Women ß ═slandi komin ˙t

┴rsskřrsla UN Women ß ═slandi er komin ˙t og eing÷ngu Ý rafrŠnu formi. Inga Dˇra PÚtursdˇttir framkvŠmdastřra segir Ý frÚtt um ˙tgßfuna a­ sÝ­asta ßr hafi veri­ merkilegt fyrir samt÷kin. "UNIFEM sameina­ist ■remur ÷­rum systurstofnunum sÝnum innan SŮ og var­ a­ UN Women. Landsnefndin fagna­i ■essari breytingu og vi­br÷g­ landsmanna komu okkur ßnŠgjulega ß ˇvart. Mßna­arlegir styrktara­ilar Ý Systralagi UN Women tv÷f÷ldu­ust ß ßrinu og framlag ═slendinga til verkefna sem mi­a a­ ■vÝ a­ bŠta a­stŠ­ur kvenna Ý fßtŠkustu l÷ndum heims hŠkka­i um 140 prˇsent frß ßrinu ß­ur."
 

 

UNWOMEN
Íryggi neysluvatns
MJG

Mi­vikudaginn 30. maÝ nk. fer fram doktorsv÷rn vi­ Umhverfis- og byggingarşverkfrŠ­ideild Hßskˇla ═slands Ý umhverfis- og au­lindafrŠ­i.  Ůß ver MarÝa J. Gunnarsdˇttir byggingatŠknifrŠ­ingur og umhverfisfrŠ­ingur doktorsritger­ sÝna "Íryggi neysluvatns: Reynsla af innra eftirliti vatnsveitna og ßhŠttu■Šttir mengunar". AndmŠlendur eru  Dr. Steve Hrudey, prˇfessor emerÝtus, Analytical & Environmental Toxicology Division, Faculty of Medicine and Dentistry vi­ University of Alberta Ý Kanada, og Dr. JosÚ Manuel Pereira Vieira, prˇfessor vi­ University of Minho Largo do Pašo Ý Portugal.  

Doktorverkefni­ er a­ hluta um "Uganda Experience with Water Safety Plan" og "Comparison between WSP in Uganda and Iceland" en sß hluti verkefnisins var styrktur af Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands.

Ni­urst÷­ur rannsˇkna MarÝu sřna t÷lfrŠ­ilega marktŠkan mun ß bŠ­i betri neysluvatnsgŠ­um og bŠttri heilsu Ýb˙a ■ar sem vatnsveitur hafa sett upp innra eftirlit. Rannsˇknin leiddi einnig Ý ljˇs ßvinning af innra eftirliti Ý rekstri vatnsveitna, hva­ ■arf a­ vera til sta­ar til a­ ■a­ virki vel og hverjar hindranirnar eru.

Dr. Bjarni Bessason, prˇfessor vi­ Umhverfis- og byggingarverkfrŠ­ideild, stjˇrnar ath÷fninni sem fram fer Ý sal 132 Ý Ískju og hefst kl. 14:00.

 

 

AfrÝkuspjall Ý SamfÚlaginu Ý nŠrmynd ß Rßs 1

┴hugamannasamt÷kin AfrÝka 20:20 og SamfÚlagi­ Ý nŠrmynd ß Rßs 1 RÝkis˙tvarpsins ver­a me­ vikuleg vi­t÷l Ý sumar vi­ ═slendinga sem hafa b˙i­ um lengri e­a skemmri tÝma Ý AfrÝku. Fyrsta vi­tali­ birtist Ý gŠr og ■ß var rŠtt vi­ Jˇn Geir PÚtursson lÝffrŠ­ing og skˇgfrŠ­ing sem jafnframt er ritari AfrÝku 20:20. Leggi­ ß minni­ og leggi­ vi­ hlustir!
 
Frjßls fÚlagasamt÷k Ý al■jˇ­legu hjßlparstarfi:

VeftÝmariti­ hefur ß sÝ­ustu misserum birt upplřsingar um starfsemi nokkurra Ýslenskra frjßlsra fÚlagasamtaka Ý al■jˇ­legu hjßlparstarfi. A­ ■essu sinni birtum vi­ upplřsingar um HjßlparfÚlagi­ Sˇl Ý Tˇgˇ af heimasÝ­u fÚlagsins en ß vefsÝ­unni er a­ finna Ýtarlegri upplřsingar fyrir ■ß sem vilja kynna sÚr starfsemina nßnar.

Sˇl Ý Tˇgˇ styrkir varnarlaus b÷rn og ungmenni Ý Aneho

 

SOL
B÷rnin ß heiminu eru frß tveggja mßna­a til ßtjßn ßra - alls 78 b÷rn

 

Sˇl Ý Tˇgˇ styrkir heimili fyrir varnarlaus b÷rn og ungmenni Ý Aneho Ý Togo me­ ■vÝ a­ safna heimilisvinum og styrktarforeldrum ß ═slandi. Me­ framlagi ═slendinga getum vi­ b˙i­ b÷rnunum skjˇl og ÷ruggt umhverfi. Anna­ verkefni okkar er a­ efla og mennta starfsfˇlki­ ß barnaheimilinu Ý Aneho og auka ■annig getu heimilisins til ■ess a­ b˙a b÷rnin vel ˙t Ý lÝfi­. B÷rn sem alast upp ßn eigin fj÷lskyldu fara ß mis vi­ tilfinningalegt ÷ryggi. Vi­ viljum leggja okkar a­ m÷rkum til ■ess a­ bŠta ■eim ■a­ upp og saman byggja upp farsŠlt umhverfi fyrir b÷rn og starfsfˇlk. 

 

Um fÚlagi­

Sˇl Ý Tˇgˇ (Sˇley og fÚlagar) var stofna­ ßri­ 2008. Vi­ erum frjßls fÚlagasamt÷k (NGO) og stundum hjßlparstarf  Ý Aneho Ý Togo. Allt starf ß vegum Sˇl Ý Tˇgˇ er unni­ Ý sjßlfbo­avinnu. FÚlagi­ er Ý samstarfi vi­ grasrˇtarfÚlag (CSO) Ý Aneho Ý Tˇgˇ sem nefnist Divine Providence stofna­ af Victorine AGBO.

 

A­standendur Sˇl Ý Tˇgˇ lei­a hjß sÚr pˇlitÝk og tr˙arsko­anir af ÷llum toga en hafa ßtt farsŠlt samstarf vi­ Victorine sem er nunna. SkjˇlstŠ­ingar Vito, eins og Victorine er jafnan k÷llu­, eru a­ jafna­i 70 b÷rn og unglingar sem flest eru muna­arlaus. Tveir ■ri­ju hluti barnanna er undir sex ßra aldri. Megin ßhersla okkar er a­ b˙a vel a­ b÷rnunum Ý Aneho og efla menntun starfsfˇlksins ß heimilinu. Me­ bŠttri menntun starfsfˇlksins aukum vi­ lÝfsgŠ­i barnanna og b˙um ■au betur til ■ess a­ takast ß vi­ lÝfi­.

 

Menntun starfsmanna heimilisins Ý Aneho felst Ý skiptinemaprˇgrammi ■ar sem nemar frß heimilinu ver­a Ý starfsnßmi ß Laufßsborg Ý sex mßnu­i Ý senn. ┴Štla­ er a­ starfsmenn frß Laufßsborg fari utan ßsamt nemunum og hjßlpi ■eim a­ innlei­a og byggja upp stefnu ß barnaheimilinu Ý Aneho.

 

Vi­ tr˙um a­ menntun og skřr stefna sem sprettur af reynslu geri starfsfˇlkinu kleift a­ vinna uppbyggilegt starf Ý sÝnu umhverfi sem aftur mun skila sÚr til barnanna og gera ■au a­ hamingjusamari einstaklingum.

 

┴ heimilinu eru 78 b÷rn ß ÷llum aldri, frß tveggja mßna­a til ßtjßn ßra. H˙sakostur er skelfilega ■r÷ngur. Vito, sem rekur heimili­, ■arf a­ skipta starfsseminni ni­ur ■annig a­ eldri b÷rnin eru ß svefnlofti hjß gamla barnaskˇlanum en yngri b÷rnin Ý brß­abirg­ah˙snŠ­i sem h˙n fÚkk lßna­.

StŠrsti hluti barnanna er undir 6 ßra aldri. M÷rg ■eirra hafa fundist yfirgefin og ÷nnur eru b÷rn kvenna sem b˙a ß ge­veikrahŠli, barnsfe­ur oft ˇ■ekktir og b÷rnin eini vitnisbur­urinn um ■ß. B÷rnin eru fj÷lskyldulaus ■ar sem mŠ­urnar eru ekki Ý andlegu ßstandi til ■ess a­ annast ■au.

Sˇl Ý Tˇgˇ vill byggja h˙snŠ­i fyrir b÷rnin. Reistur hefur veri­ veggur Ý kringum land sem bŠjarstjˇrinn gaf undir starfsemina. Enn■ß vantar fimm milljˇnir til ■ess a­ klßra fyrsta ßfangann af h˙snŠ­inu sem ver­ur hŠgt a­ nota fyrir yngstu b÷rnin og starfsemina Ý kringum ■au.

 


Auglřst eftir verkefnastjˇra Ý MalavÝ                     

 

Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands (ŮSS═) auglřsir eftir verkefnastjˇra til starfa Ý MalavÝ.

Verkefnastjˇri tekur ■ßtt Ý stu­ningi vi­ hÚra­sstjˇrn Mangochi hÚra­s Ý su­urhluta MalavÝ ■ar sem Ýslensk stjˇrnv÷ld styrkja hÚra­i­ Ý lř­heilsu-, vatns- og menntamßlum, auk stjˇrnsřslu.

 

ICEIDA

Starfssvi­:

  • Verkefnastjˇrn og undirb˙ningur verkefna Ý ■rˇunarsamvinnu
  • ┴Štlanager­ og eftirfylgni
  • Greinaskrif og skřrsluger­ir
  • Samskipti vi­ stjˇrnv÷ld, ■ar me­ tali­ hÚra­sstjˇrn
  • Samvinna og stu­ningur vi­ hagsmunasamt÷k, stofnanir og a­ra hagsmunaa­ila
  • A­sto­ og rß­gj÷f vi­ umdŠmisstjˇra ŮSS═ Ý MalavÝ

Menntunar- og hŠfniskr÷fur:

  • Hßskˇlamenntun sem nřtist Ý starfi
  • Ůekking og reynsla af verkefnastjˇrn og ߊtlanager­
  • Gˇ­ tungumßlakunnßtta, Ýslenska og enska, Ý rŠ­u og riti
  • Ůekking ß ■rˇunarmßlum og ß a­ minnsta kosti einu af ■eim svi­um sem stofnunin vinnur a­ Ý MalavÝ, einkum lř­heilsu
  • Ůekking ß stjˇrnsřslu og me­fer­ fjßrmuna og ß helstu stjˇrntŠkjum Ý ■eim efnum
  • HŠfni og lipur­ Ý samskiptum og upplřsingami­lun
  • A­l÷gunarhŠfni og geta til a­ starfa undir ßlagi
  • Reynsla af st÷rfum Ý ■rˇunarl÷ndum Šskileg
Starfsma­ur vinnur undir stjˇrn umdŠmisstjˇra ß skrifstofu ŮSS═ Ý Lilongwe og er b˙settur ■ar, en starfi­ krefst mikillar vi­veru Ý Mangochi, sem er Ý 260 km fjarlŠg­ frß Lilongwe, og fjarveru a­ heiman. Rß­i­ ver­ur Ý starfi­ til tveggja ßra og er reikna­ me­ a­ starfsma­urinn hefji st÷rf eigi sÝ­ar en Ý september.

 

Umsjˇn me­ umsˇknarferlinu hafa Helga Jˇnsdˇttir (helga.jonsdottir@capacent.is) og Jˇna Bj÷rk Sigurjˇnsdˇttir (jona.sigurjonsdottir@capacent.is) hjß Capacent Rß­ningum.

 

Umsˇknarfrestur er til og me­ 5. j˙nÝ nk.

 

UmsŠkjendur eru vinsamlega be­nir a­ sŠkja um starfi­ ß heimasÝ­u Capacent Rß­ninga, http://www.capacent.is/.

 

Umsˇknum eiga a­ fylgja Ýtarlegar starfsferilsskrßr og kynningarbrÚf ■ar sem ger­ er grein fyrir ßstŠ­u umsˇknar og r÷kstu­ningur fyrir hŠfni vi­komandi Ý starfi­.

iceida 

 

 
facebook
VeftÝmariti­ er ß Facebook

UM VEFT═MARITIđ

 

VeftÝmarit um ■rˇunarmßl er gefi­ ˙t af Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands. Ritinu er Štla­ a­ glŠ­a umrŠ­u um ■rˇunarmßl og gefa ßhugas÷mum kost ß a­ fylgjast me­ ■vÝ sem hŠst ber hverju sinni. Efni veftÝmaritsins ■arf ekki endilega a­ endurspegla stefnu ŮSS═.

  

Skrßi­ ykkur Ý ßskrift ß heimasÝ­unni, www.iceida.is og lßti­ vinsamlegast a­ra me­ ßhuga ß ■rˇunarmßlum vita af tilvist veftÝmaritsins. Allar ßbendingar um efni eru vel ■egnar.

 

Ůeir sem vilja senda okkur ßbendingu um efni e­a afskrß sig af netfangalista eru vinsamlegast be­nir um a­ senda slÝk erindi ß netfangi­ iceida@iceida.is. Ritstjˇri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is.

 

Vi­ bi­jumst velvir­ingar ß ■vÝ a­ geta ekki nota­ Ýslenskar gŠsalappÝr Ý vi­t÷lum en bandarÝskt sni­mˇt VeftÝmaritsins leyfir ekki notkun ■eirra.

 

Bestu kve­jur, ┌tgßfu- og kynningardeild ŮSS═

ISSN 1670-8105