HK 
logo
Veftmarit um runarml
gunnisal
5. rg. 159. tbl.
16. ma 2012
gunnisal
Mradagurinn er minning um a va heiminum ba verandi mur vi r astur a fing er lfshttuleg - sumum rkjum deyr sjunda hver mir. Ljsmyndir: gunnisal.
Mradaui runarrkjum er faraldur:

 

Rmlega 800 konur deyja af barnsfrum hverjum degi

 

Mradagurinn var haldinn htlegur sastliinn sunnudag me hefbundnum auglsingum fr blmaframleiendum og krttlegum smgjfum og kaffisamstum til heiurs mrum okkar heimshluta. Allt gott um a a segja. Hins vegar er mradagurinn va heiminum enginn htisdagur - r konur sem deyja af barnsfrum eru alltof margar til ess a sta s til ess a fagna, einkum og srlagi vegna ess a stur ess a konur deyja vi barnsbur eru alvarlegar blingar, skingar, megngueitranir og arar orsakir sem tiltlulega auvelt er a afstra og mennta heilbrigisstarfsflk kann skil .

 

Mradaui heiminum er ekkert anna en faraldur. Hundru sunda kvenna deyja rlega vi a fa barn heiminn - og auvita engin mir a deyja egar hn kveikir lf me v a fa njan einstakling heiminn. hverjum degi deyja af barnsfrum, megngu ea vi fingu, rmlega 800 konur. Ein kona hverja hlfa ara mntu. a eru fleiri konur hverju ri en allir slendingar: 358 sund. Enn fleiri bjargast naumlega en ba vi einhverskonar ftlun a sem eftir er vinnar.

 

Af essum sundum kvenna sem falla fr besta aldri ba nu af hverjum tu Afrku ea Asu. Og a er takanleg stareynd a ungun er helsta dnarorsk ungra stlkna aldrinum 15-19 ra runarrkjunum. Af llum saldarmiunum tta er markmii um a draga r tni mradaua a sem lengst land - aeins bi a taka rijung af v skrefi.

 

dag kom t skrsla fr Mannfjldastofnun Sameinuu janna, UNFPA, ar sem fram kemur a sasta ratug hafi tekist a fkka konum sem deyja af barnsfrum en engan veginn samrmi vi saldarmarkmiin. Stahft er a ekkingin er til staar um a hvernig m bjarga lfi kvenna megngu og fingu og unnt s a gera betur. Skrslan nefnist: Trends in Maternal Morality 1990-2010.

 

No Mothers Day
No Mothers Day

egar mir fellur fr eru afleiingarnar oft skelfilegar fyrir fjlskylduna, nfdda barni, systkini, maka. Rannsknir hafa snt a brn mra sem deyja fingu eru lklegri en nnur brn til a deyja fyrsta aldursri. a eru essar stareyndir um brilega stu mra vsvegar um heiminn sem leiddu til ess a Bandarkjunum var farin herfer mradaginn undir yfirskriftinni No Mothers Day. ar var fyrirstan Christy Turlington fylkingarbrjsti og hvatti mur til ess a lta sig "hverfa" mradaginn, svara ekki tlvupstum, htta a skrifa Fsbkina og taka hvorki vi gjfum ea smtlum. Markmii a vekja flk til vitundar um r sundir kvenna sem deyja barnsfrum og f aldrei tkifri til a glejast mradaginn, og vekja flk til umhugsunar um a hva missir margra er mikill egar ung mir er skyndilega horfin fyrir fullt og allt.

  

Are We Doing Enough to Save Mothers' Lives?, eftir Jennifer James/ Impatient Optimists

S
ssur Skarphinsson utanrkisrherra.
Utanrkisrherra  beinni lnu hj DV um runarml:

Tel a a s vilji Alingi a hkka framlgin nstu rum

ssur Skarphinsson utarnrkisrherra var spurur a v  beinni lnu hj DV sustu viku hvort hann teldi a slendingar ttu a setja meira f runarasto - og ef j - af hverju. "J. g skammast mn fyrir a vi skrum niur kreppunni. runarasto rur rslitum um mguleika ftkustu janna. Vi erum me rkustu jum og ber siferileg skylda till a astoa rsnaua."

Fleiri spurningar til rherrans snertu runarmlunum, t.d. spurningin: Hvaa verkefni ertu stoltastur af num ferli sem stjrnmlamaur og hvar hefur r brugist bogalistin? "g er stoltastur af Palestnu. g skammast mn fyrir a hafa ekki veri harari gegn niurskurinum til runarmla mean kreppan rei yfir," svarai ssur.

Hann var lka inntur eftir v hvort nleg heimskn til Malav hefi breytt vihorfum hans til runarsamvinnu og hvort hann telji vilja fyrir v ingi a hkka opinber framlg nstu rum. Svari: "J, hn breytti afstu minni. Mr fundust okkar eigin vandaml ri sm samanburi vi stu eirra. g taldi heimkominn a aukin framlg ttu a vera forgangsml rkrar jar einsog okkar. g tel a a s vilji Alingi til a hkka framlgin nstu rum. ar hafa ori kynslaskipti, t.d. gladdist g yfir hversu snaggaralega forysta Sjlfstisflokksins talai mlinu. Gott hj BB."

 
SOS
Forsa skrslu SOS Barnaorpanna.

Aljlegur dagur fjlskyld-unnar var gr, 15. ma:

Barna-fjlskyldur

vanda 

 

Brn eiga rtt v a tilheyra fjlskyldu svo au roskist og dafni elilegan htt. Aljlega fjrmlakreppan hefur verulega rengt a barnafjlskyldum um allan heim og nausynlegt er a styja vi baki eim til a tryggja rttindi og velfer barnanna. SOS Barnaorpin hafa gert ttekt stu barnafjlskyldna 86 lndum, skilgreint fimm helstu gnir fjlskyldna og sett fram tillgur til rbta.

 gnirnar fimm eru:

o   Yfirvldum hefur mistekist a hefta tbreislu ftktar

o   Brn la fyrir atvinnuleysi foreldra og atvinnuleit fjarri heimahgum

o   Brn undir fimm ra aldri urfa ekki a deyja r fyrirbyggjanlegum sjkdmum

o   Brottfall nemenda r sklum er of miki

o   Efnahagskreppan hefur haft slm hrif umnnun barna

 Yfirvldum hefur mistekist a hefta tbreislu ftktar

 "egar yfirvld skru niur llum svium velferakerfisins og lkkuu laun leituu yfir 1.000 foreldrar eftir hjlp til SOS Barnaorpanna," segir George Protopapas, framkvmdastjri SOS Grikklandi.

Fram kemur skrslunni a mrgum lndum virast yfirvld ekki geta hjlpa barnafjlskyldum ney.  ar segir a skortur flagslegri asto geti komi veg fyrir a rki ni saldarmarkmium Sameinuu janna um trmingu ftktar og hungurs.

Ennfremur segir skrslunni:

"ri 2007 hkkai matvlaver va umtalsvert og fyrir viki versnuu astur barnafjlskyldna ftkari rkjum. SOS Barnaorpin hjlpa slkum fjlskyldum a afla sr tekna, gefa eim mat, nausynleg lyf og greia sklagngu barna. Markmii er a hjlpa barnafjlskyldum til sjlfshjlpar svo r geti s fyrir brnum snum me smasamlegum htti.

Brn undir fimm ra aldri urfa ekki a deyja r fyrirbyggjanlegum sjkdmum

hverjum einasta degi deyja 27.000 brn undir fimm ra aldri r sjkdmum sem auvelt er a fyrirbyggja og mehndla. Lungnablga, inflensa og arir ndunarfrasjkdmar eru algengasta orsk barnadaua. Skortur forvrnum heilbrigiskerfinu og ekkingu svii heilsu og nringar veldur v a fjldi barna deyr af stum sem vel er hgt a koma veg fyrir. Brn ftkum fjlskyldum eru mestri httu.

Brottfall nemenda r sklum er of miki

rtt fyrir a mikill fjldi barna s skla vantar enn miki upp gi nms og agengi a nmi. Brottfall nemenda, einkum stlkna, er mjg miki eim tilgangi a hefja vinnu og afla heimilinu tekna. tla er a um 150 milljnir barna aldrinum 5-14 ra stundi vinnu essum tilgangi. Brn illa staddra foreldra eru vikvmust fyrir essu eins og gefur a skilja.

   

Aljabankinn hvetur til ess 

a hagvaxtarstefnan s grn

  

Aljabankinn hvetur rkisstjrnir nrri skrslu til ess a hugsa grnum ntum egar kemur a stefnumrkun um hagvxt, grnn vxtur s bi eftirsknarverur og hagkvmur og gti beinlnis ori nausynlegur nstu rum til a vihalda efnhagslegum uppgangi.

 

skrslunni er slegi gosgnina um a grnn hagvxtur s munaur sem aeins rkar jir hafi efni . Skrslan - Inclusive Green Growth: The Pathway to Sustainable Development var gefin t sustu viku rstefnunni Global Green Growth Summit.

 

skrslunni er a bent a undangengnum tveimur ratugum hafi hagvxtur leitt til ess a 660 milljnir manna hafi losna r fjtrum ftktar og tekjur langtum fleiri hafi hkka. Hins vegar s essi hagvxtur oft tum kostna umhverfisins. Skrsluhfundar segja margar stur fyrir eirri tilhneigingu a umgengni um aulindir jarar s me fjrhagslega hagkvmum og eyslusmum htti n ess a reikna s t hrgul hver flagslegur kostnaur felist eyingu aulindanna. Minnt er a rtt fyrir hagvxt liinna ra hafi 1.3 milljnir manna ekki agang a rafmagni, 2.6 milljnir ekki agang a hreinltisastu, og 900 milljnir manna skorti hreint drykkjarvatn.

 

A mati Aljabankans er grnn hagvxtur forsenda sjlfbrrar runar . Rkisstjrnir veri a innleia slka stefnu og bta annig flagslega velfer egnanna, stula a gri umgengi nttruaulinda og tryggja vikvmt jafnvgi nttrunnar fyrir komandi kynslir.

 

WORLD BANK REPORT: ALL COUNTRIES CAN GO GREEN/ DEVEX

-

Verdensbanken: Kutt oljesubsidiene , sats p grnn vekst/ Bistandsaktuelt

-

Green growth is not just for rich nations: World Bank/ EconomicTimes

-

World Bank calls on countries to take urgent steps to protect 'natural capital'/ The Guardian

-

Africa Represents a "Golden Opportunity for a Green Future"

 

UNAIDS Ekkert barn me HIV fyrir ri 2015 

 

UNAIDS, stofnun Sameinuu janna sem berst gegn alnmi,  hefur hafi herfer gu barna sem smitast af HIV veirunni og til a tryggja ga heilsu mra me HIV veiruna. Tali er a 390 sund brn smitist rlega af HIV og a 42 sund konur me HIV ltist rlega megngu af vldum fylgikvilla tengdum veirunni.

 

Herferin nefnist "Believe it. Do it." og er hluti af aljlegri tlun sem jarleitogarnir samykktu fundi Sameinuu janna um alnmi sasta ri. tlunin miar a v stva ngengi HIV veirunnar meal barna fyrir ri 2015.

Meginherslur herferarinnar eru rjr og mia a v a auka skilning v a stva urfi tbreislu HIV meal barna, a senda t skilabo og vekja athygli eim agerum sem flk getur gripi til og a auka stuning almennings vi mur gegnum samtk sem vinna me fjlskyldum.

Herferin reiir sig stuning svokallara "gvildar" sendiherra Sameinuu janna en eirra meal eru leikkonurnar Naomi Watts og Whoopi Goldberg og einnig sngkonan Annie Lennox.

Formlega hfst herferin Bandarkjunum morgunttinum Good Morning America tengslum vi mradaginn sastliinn sunnudag.

-
-
CahoraMalav fr rafmagn fr Msambk

 

Innan tar er lklegt a Malav fi rafmagn fr vatnsafls-virkjuninni Cahora Bassa Msambk. Forsetar rkjanna beggja, Joyce Banda Malav og Armando Guebuza Msambk, fru fyrir samninganefndum sem skrifuu undir viljayfirlsingu um mli fundi Mapt um helgina. Malav hefur ekki nema a litlu leyti veri rafvtt og v er ljst a raforkusamningur vi Msambk er afar mikilvgur, eins og reyndar kemur fram umsgn Ephraim Chiuma utanrkisrherra fjlmilum.

Cahora Bassa orkuveri er Zambezi nni tiltlulega skammt fr Malav eins og sst kortinu.

Nnar

Mozambique, Malawi agree on Cahora Bassa energy deal

 Fyrsta lfskjaraskrsla Afrku komin t
Vital vi Ellen Johnson Sirleaf um skrsluna
Vital vi Ellen Johnson Sirleaf um skrsluna

Hvergi heiminum br jafnmargt flk vi hungur eins og Afrku sunnan Sahara. Matarskortur hefur hrif fjrung banna essum heimshluta. anga til etta stand breytist til batnaar er a vnta ltillar framrunar hj milljnum Afrkuba segir fyrstu Lfskjaraskrslu um Afrku sem UNDP gaf t gr - Africa Human Development Report 2012, en yfirskrift skrslunnar er: Toward a Food Secure Future. Fram kemur skrslunni a furyggi og run su tveir ttir sem styrki hvor annan, run veri ekki n ess a hungri s trmt.

"Mikill hagvxtur Afrku hefur ekki leitt til ess a hungri og vanrmingu hafi veri trmt. a arf a byggja upp innri vxt og furyggi me arfir flksins huga," segir Helen Clark yfirmaur UNDP.

A mati skrsluhfunda munu agerir sem beinast eingngu a landbnai ekki duga til og eir hvetja til ess a fjlttari rlausnum s beitt.

-

Sub-Saharan Africa can only grow if it solves hunger crisis - UNDP

-

UNDP / KENYA FOOD SECURITY (Video)
K R K J U R

 

-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Hvernig forast maur rlahald?

Konur eru seldar kynlfsnau, verkaflk rlavinnu og brnum smygla yfir landamri misjfnun tilgangi. etta eru nokkrar birtingarmyndir mansals sem er ein af alvarlegustu gnum samflaga Austur-Evrpu. Raui krossinn styur barttu flaga okkar Hvta-Rsslandi gegn mansali me asto utanrkisruneytisins.

 

annig hefst frsgn heimasu Raua krossins ar sem segir fr jafningjafrslu Hvta Rsslandi um httur og leynistigu mansals.

-

Nnar

ESB fkkar samstarfsjum

Utanrkisrherrar Evrpusambandsrkjanna samykktu mnudag a fkka samstarfsrkjum ESB runarsamvinnu og jafnframt a setja vimiunarreglu a hvert og eitt aildarrki hafi a hmarki rj verkefnasvi hverju landi. Jafnframt trekuu rherrarnir a eir vru fylgjandi beinum fjrlaga-stuningi vi samstarfsjir.

-
rangur og erfii Sahel svinu

Aljleg neyarsfnun UNICEF fyrir Sahel-svi hefur gengi vonum framar og alls hafa safnast um 1,4 milljarar krna - yfir 20 milljnir hafa safnast slandi.

 

N egar urrkatmabili er gengi gar er bist vi a standi muni versna. Auk ess hefur hjlparstarf UNICEF urft a taka mi af flttaflki fr Mal, en vopnu tk ar hafa leitt til aukins vanda svinu.

 

Nnar vef UNICEF slandi

 

 
M g kaupa fimm metra af netkapli?
 

 

-eftir Vilhjlm Wiium verandi umdmisstjra  Malav

 

gunnisal
Vilhjlmur Wiium veltir fyrir sr merkingu hugtaksins runarsamvinna.
Ljsmynd fr Malav: gunnisal

 

runarsamvinna. Hva ir a or? Samvinna um run, gti einhver sagt. Og glott a heimskulegri spurningu. kei. Samvinna um run ar sem annar ailinn heldur um pyngjuna og hinn tekur mti. Annar er rkur, hinn ftkur. En hverjir ra ferinni samvinnu? Tkum dmi. slendingar leggja peninga til runarsamvinnu me Malvum. Peninga sem eiga a astoa Malavi uppbyggingu og run snu landi. Hver rur fr? slendingurinn sem heldur um pyngjuna, ea Malavinn sem arf a ba landinu um komin r?

  

Ef samvinna er bori, en ekki bara ori, hljta menn a ra fr saman. A kvea markmi saman. A marka leiina a settum markmium saman. Annars er samvinnan innantm. En til a vinna saman ennan htt, arf traust. Bir ailar urfa a treysta hinum. Ef traust er ekki til staar, fer samvinnan ngstrti. S sem heldur um pyngjuna gerir anna af tvennu, kveur a ra sjlfur og hlusta ekki hinn, ea hreinlega httir og ltur sig hverfa.

 

gegnum tina runarsamvinnu hefur s me pyngjuna yfirleitt ri. S sem tekur vi hugsar kannski ann veg a runarverkefni su vinlega af hinu ga, tt su kannski ekki alveg eins og mttakandinn vill. Allt er betra en ekkert. Vi slendingar hfum hvorki veri betri n verri essu en arir. Iulega hfum vi ekki snt samstarfsailum miki traust. Vi hfum ri fr. lgum nr. 43/1981 um runarsamvinnustofnun slands tti stofunin a "skipuleggja, annast framkvmd og/ea yfirstjrn og hafa eftirlit me ... samstarfsverkefnum." Stofnunin tti sem sagt a sj um allt. Ekki miki rmi til a treysta samstarfsailanum fyrir nokkru. lgum nr. 121/2008 um aljlega runarsamvinnu slands kveur vi annan tn og n er vel mgulegt fyrir SS a sna samstarfsailum fyllsta traust og afhenda eim byrg.

 

En sporin hra. Meal eirra sem halda um pyngjur runarsamvinnu ganga endalausar sgur um spillingu og svik samstarfsaila. Nlega gekk SS fr njum samstarfssamningi vi Malava. samningnum var kvi um spillingu og hvernig tti a bregast vi. Aeins kom mig egar einn Malavi sagi vi mig: " veist Villi a einhver n megin gti lka ori spillingu a br." Mr br vi. kvi nefndi nefnilega aeins hva tti a gera ef einhver malavskur yri stainn a spillingu. Oralaginu var breytt snatri.

 

essum nja samningi eru mikil byrg lg herar samstarfsaila okkar. Og miki traust. Framkvmd eirra verkefna sem tlu eru nstu fjgur rin Malav verur meira og minna hndum Malava. Vi sem vinnum fyrir SS munum fyrst og fremst fylgjast me. Horfa yfir xl okkar samstarfsflaga, veita r ef okkur finnst verkefni fara af braut, hrsa ef vel gengur og skammast ef illa gengur. San eltum vi krnurnar og reynum a sj hvort r fru ekki rugglega rtta stai. En verkefnastjrnin verur hndum Malava. Vi leggjum fram peninga, en eir bera byrg a nta sem skynsamlegastan htt til a okkar sameiginlegu samstarfstlanir uppfyllist.

 

Undirbningur fyrir essa nju nlgun okkar hefur stai anna r. v fllust mr eiginlega hendur fyrir tveimur vikum ea svo egar mr barst tlvupstur fr samstarfsailanum. Einum af eim sem eiga a taka byrgina snar herar. "Villi, vi eigum vandrum me a nettengja tvr tlvur skrifstofunni okkar. M g kaupa 5 metra af netkapli?"

 

Ekki er prenthft a sem fr gegnum huga minn stundina. Enn er eitthva land til a samvinnan veri eins og stefnt er a. a er vst. En markmii mun nst. a mun nst.

 

 
Afrka - ng vatn en samt ekki
 

 

ERLM bja r vatn? er yfirskrift fyrirlestra sem haldnir eru Norrna hsinu essar vikurnar tilefni ess a ri 2012 er r vatnsins Evrpu. Bjarni Gslason frslufulltri Hjlparstarfs kirkjunnar flutti dgunum fyrirlestur essari fyrirlestrar me yfirskriftinni "Afrka - ng vatn en samt ekki." Bjarni fddist Kons Epu og bj ar sar vinni um rabil en hefur aukinheldur teki tt hjlparstarfi kirkjunnar Afrku sem felst m.a. v a byggja vatnsbrunna kringum orp. erindi snu geri hann njar rannsknir grunnvatni Afrku a umtalsefni sem sna a vatnsforabr Afrku er meira en liti var. Grpum ofan fyrirlestur Bjarna:

 

"Fram kemur a n er tali a um 300 milljnir manna Afrku hafi ekki agang a hreinu drykkjar vatni. En a kom fram skrslu fr S um daginn a heiminum llum eru um 800 milljnir manna sem ekki af hafa agang a hreinu vatni.Vsindamenn telja a heildarmagn vatns neanjarar Afrku s 100 sinnum meira en magn ess vatns sem er yfirborinu. En um lei leggja eir herslu a a s ekki rtta leiin ntingu essa vatns a bora strar og margar holur og dla upp vatninu miklu magni.

 

Mestu vatnsbirgirnar neanjarar eru Norur-Afrku, Lbu, Alsr og Chad. Helen Bonsor, einn vsindamannanna, segir a essu svi s vatnsmagn sem jafnast vi 75 metra ykkt lag af vatni undir llu svinu, sem er gfurlegt magn. Niurstur eru byggar 283 rannsknum jarlgum sem geyma grunnvatn. Vegna loftslagsbreytinga sem hafa breytt Sahara i eyimrk gegnum aldirnar me ltilli ea engri rkomu eru allt upp 5000 r san sast kom rkoma sem fyllti etta grunnvatn ea me rum orum miki af essu grunnvatni er 5000 ra gamalt.

 

Skortur rkomu verur v til ess a ef miklu magni er dlt upp skmmum tma tmast vatnsbirgirnar. Alan MacDonald einn af vsindamnnunum segir a ekki s vnlegt a bora margar og strar borholur, a veri a gera tarlegar rannsknir stu grunnvatns og endurnjun. Fram kemur a vnlegast s a setja upp brunna me handpumpum til a tvega drykkjarvatn og til notkunar dreifbli ar sem smbndur nta vatni en ekki til landbnaarinar ea annarrar framleislu ea rktunar strum stl sem notar miki magn af vatni. Sdi Arabar fru t.d. flatt v a slunda miklum vatnsfora, rsunda gmlum, stuttum tma. eir byggu upp hveitirkt me veitu, en n er vatni bi og rktunin ti.

 

a er trlegt magn af vatni sem fer framleislu mat: a arf 1.500 ltra af vatni til a framleia aeins 1 kl af korni og a arf tu sinnum meira vatn ea 15.000 ltra til a framleia 1 kl af kjti. a arf 13 ltra til a framleia einn tmat, 40 til a framleia eina brausnei, 70 fyrir eitt epli, 135 fyrir eitt egg, 200 fyrir eitt glas af mjlk, 2.400 fyrir einn hamborgara.

 

ess vegna er svo mikilvgt a enginn landbnaarinaur fari gang svum ar sem vatn er af skornum skammti. En jafnvel sunnan Sahara ar sem vatnsbirgirnar eru minna mli og rkoma er flktandi er samt tali htt a setja upp brunna me handpumpum og til veitu sjlfsurftarbnda. Me slkri notkun tti vatni a duga 20-70 r a ltil sem engin rkoma s fyrir hendi. essar vatnsaulindir gefi v sveigjanleika gagnvart dyntttri rkomu sem er afleiingar loftslagsbreytinga. Ef svo kmi g rkoma essum tma myndu hn fylla vatnsbirgirnar aftur.

 

Vatnsverkefni Hjlparstarfsins
a eru einmitt slkir brunnar sem grafnir eru og borair vatnsverkefnum Hjlparstarfs kirkjunnar Malav. Chikwawa hrai Suur-Malav ar sem verkefni okkar er, er vandamli a a er annahvort of lti af vatni og annig er a oftast, en svo kemur lka of miki af vatni me flum og tilheyrandi, eins og gerist fyrr essu ri.

 

Va eru vatni sem flki notar mjg hreint og af skornum skammti. eim svum sem Hjlparstarfi er me vatnsverkefni notar hver manneskja a mealtali 4-5 ltra af vatni dag, til drykkjar matargerar, rifa og alls. En slandi notum vi a mealtali um 300 ltra dag mann ea 60 sinnum meira!

 

Brunnurinn er samflagsverkefni sem er sambyrg orpsins, flksins sem br svinu. Stofnu er vatnsnefnd og ef brunnurinn er handgrafinn mynda au vinnuhpa sem grafa brunninn. a sem au geta ekki gert sjlf ea ra ekki vi kemur r verkefninu eins og steyptu hringirnir til a brunnurinn falli ekki saman, loki yfir og pumpan ofan. ar sem ekki er hgt a handgrafa eru strvirkur bor notaur.

 

4-700 fjlskyldur nota hvern brunn fyrir sig og drin sn og sum staar einnig til a veita litla grnmetisgara. annig verur vatnsnotkunin aldrei mjg mikil en samt breytir brunnurinn llu. Me hreinu vatni verur heilsan betri. a deyja 1.8 milljn barna ri hverju r niurgangi sem tengist hreinu vatni ea 4.900 dausfll dag. Ng hreint vatn breytir llu. Ekki ng me a heilsan batnar heldur eru mjg margar jkvar hliarverkanir vi svona vatnsverkefni.

 

egar vatni er komi er hgt er a auka fjlbreytni fu me grnmetisgrum. Stlkur sem ur urftu a nota mikinn tma a skja vatn langar leiir komast n skla, ar sem svo stuttan tma tekur a skja vatn, annig a vatn er menntun fyrir stlkur. g talai vi tlf ra stlku Malav og spuri hana hvenr hn byrjai skla og hn svarai a egar brunnurinn kom hafi hn geta byrja skla. Konur f lka meiri tma til a sinna um hlutum betur svo sem brnum og vinnu akri. egar vatni er komi er raunhft a fra um hreinlti, reistir eru kamrar og flk frtt um notkun eirra um lei er frtt um smitleiir sjkdma m.a. HIV/alnmis.

egar vatnir er komi er hgt a auka fjlbreytni fu me geitum og hnum. annig verur vatni grundvllur a betra lfi svo margan htt og veitir inngang inn samflag flks sem er eflt til a hjlpa sr sjlft, valdefling kvenna verur mguleg og mguleikar opnast a auka jafnrtti kynjanna ar sem fleiri stlkur fara skla og ganga menntavegin og geta sar sjlfar haft hrif til meira jafnrttis."

 

Size matters: Africa's water resources, eftir Rogers Calow/ ODI

 

'For much of Africa, water resources are available'/ DW

 

Africa sitting on sea of groundwater reserves/ Reuters

 

We'll drink to that: Massive underground reserves of water found in some of Africa's driest areas - including the Sahara Desert/ Daily Mail

 

'Huge' water resource exists under Africa/ BBC

 

Evrpskt r vatnsins

 


Hva er furyggi?

What is food insecurity? An explanation


 
facebook
Veftmariti er FACEBOOK!

U M   V E F T M A R I T I

 

Veftmarit um runarml er gefi t af runarsamvinnustofnun slands. Ritinu er tla a gla umru um runarml og gefa hugasmum kost a fylgjast me v sem hst ber hverju sinni. Efni veftmaritsins arf ekki endilega a endurspegla stefnu SS.

 

Skri ykkur skrift heimasunni, www.iceida.is og lti vinsamlegast ara me huga runarmlum vita af tilvist veftmaritsins. Allar bendingar um efni eru vel egnar.

 

eir sem vilja senda okkur bendingu um efni ea afskr sig af netfangalista eru vinsamlegast benir um a senda slk erindi netfangi iceida@iceida.is. Ritstjri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is.

 

Vi bijumst velviringar v a geta ekki nota slenskar gsalappr vitlum en bandarskt snimt Veftmaritsins leyfir ekki notkun eirra.

 

Bestu kvejur, tgfu- og kynningardeild SS

 
ISSN 1670-810