|
|
|
|
|
5. árg. 158. tbl.
|
9. maí 2012
|
|
|
|
|
Skrifað undir rammasamning um þróunarsamvinnu við Malaví til fjögurra ára:
Fyrirkomulag til fyrirmyndar að mati ráðherra
Frú Grace Zinenani Maseko nýr ráðherra sveitarstjórnarmála í Malaví og Stefán Jón Hafstein umdæmisstjóri Þróunarsamvinnustofnunar Íslands í Malaví undirrituðu á dögunum nýjan rammasamning um samstarf í Mangochi héraði. Samningurinn er um þróunarsamvinnu á hérðasvísu næstu fjögur árin og hefur vakið athygli í fjölmiðlum. "Þetta fyrirkomulag er til fyrirmyndar fyrir aðrar þróunarsamvinnustofnanir," sagði frú Maseko, en þetta var eitt af fyrstu embættisverkum hennar. Hún sagði nýja ríkisstjórn leggja áherslu á að koma framkvæmdafé út til héraðanna og að þar byggðist upp þekking og geta til að taka að sér verkefni einsog ÞSSÍ styður. Það væri óvenjulegt að sjá erlenda þróunarsamvinnustofnun ganga jafn rösklega til verks og ÞSSÍ í þessu efni.
 | | Stefán Jón Hafstein umdæmisstjóri ÞSSÍ skrifaði undir samninginn af Íslands hálfu. |
Frú Maseko sagði sérlega áhugavert að sjá þær áherslur sem lagðar væru á mæðra- og barnavernd í heilbrigðisverkefninu, þau mál væru nýjum forseta Joyce Banda ákaflega hugfólgin og þær stöllur myndu heimsækja vettvang ÞSSÍ til að skoða framvindu.
Meginþættir samningsins kveða á um stuðning við vatn og hreinlæti, menntamál og lýðheilsu, auk þess að byggja upp getu heimamanna til að annast svona verkefni sjálfir. Heildarframlög eru árangurstengd, ætlað er að þau verði að lágmarki 8 milljónir dollara á þessu tímabili, en geti farið upp í allt að 13 milljónir dollara ef framlög til ÞSSÍ eru næg og framvinda verkefna réttlætir.
Í ávarpi til ráðuneytismanna og fjölmiðla sagði Stefán Jón Hafstein að þetta væri söguleg stund fyrir ÞSSÍ í Malaví. Nú væri tekið skref sem færði eignarhald og sjálfbærni í auknum mæli til heimamanna. ÞSSÍ hefði aflað mikillar reynslu í verkefnum í rúma tvo áratugi, og sú reynsla hefði nýst vel við að leggja upp þessa nýju nálgun. Hann beindi máli sínu til héraðsstjóra Malaví sem var viðstaddur: "Manstu þegar við hittumst fyrst með fólkinu okkar á stórum fundi í desember 2009? Þá hófst þessi undirbúningur sem nú hefur borið ávöxt."
Síðan þá hafa fjölmargir starfsmenn og ráðgjafar ÞSSÍ komið að undirbúningi þessa verkefnis í náinni samvinnu við stjórnendur á héraðsskrifstofunni.
Ralph Jooma nýr aðstoðar fjármálaráðherra Malaví, Ralph Jooma, var einnig viðstaddur undirritun samningsins en hann er þingmaður frá Mangochi. Hann lauk miklu lofsorði á verkefni ÞSSÍ í héraðinu á liðnum árum.
Malawi gets K2 billion boost from Iceland/ Malawi Today
|
|
|
|
|
|
 | | Joyce Banda forseti Malaví og Árni Magnússon fyrrverandi félagsmálaráðherra. Myndin tekin í Malaví sumarið 2004. Ljósmynd: Þórdís Sigurðardóttir. |
Aukin réttindi kvenna forgangs-verkefni í forsetatíð Joyce Banda
Joyce Banda forseti Malaví er fyrst kvenna til að gegna forsetaembætti meðal þjóða í sunnanverðri Afríku. Hún heitir því að aukin réttindi kvenna verði forgangsverkefni í forsetatíð sinni. Í viðtali við The Guardian segist Banda bera þessar þungu byrðar fyrir allar konur. Ef henni mistakist þá séu það mistök fyrir allar konur í þessum heimshluta en gangi allt að óskum yrði það hvatning fyrir allar konur.
Í tvo örlagaríka sólarhringa eftir lát Bingu wa Mutharika forseta var Joyce Banda fórnarlamb samsæris, segir í The The Guardian. Á þeim tíma hékk framtíð Malaví í lausu lofti. Blaðið greinir frá því að Joyce Banda hafi síðan hringt í yfirmann hersins og spurt hvort hún gæti treyst á stuðning hans. Hann samþykkti það. Á þeirri stundu komst hún á spjöld sögunnar.
Banda var réttkjörin varaforseti og átti lögum samkvæmt að taka við forsetastarfinu þegar Mutharika lést úr hjartaáfalli í byrjun apríl. Utanríkisráðherrann og bróðir forsetans, Peter Mutharika, taldi sig aftur á móti eiga tilkall til starfsins og kallaði til sín alla ráðherra og þingmenn landsins og beið þess að sverja embættiseiðinn. Þá var honum sagt að herinn hefði safnast saman við heimili Banda. Ef hann flytti eiðinn yrði litið á það sem landráð.
Joyce Banda er 61 árs. Hún giftist þegar hún var 22 ára og bjó við andlegt og líkamlegt ofbeldi í hjónabandinu í tíu ár. Hún segir að það hafi orðið henni hvatning til dáða. Hún tók þá ákvörðun að skilja og tveimur árum síðar giftist hún hæstaréttardómara. Það hjálpaði henni að rísa til valda og hún studdi meðal annars samtök sem unnu að auknum réttindum kvenna á landsbyggðinni. Hún rak einnig stærsta iðnfyrirtækið í eigu konu í Malaví. Árið 1999 sneri hún sér að stjórnmálum og varð ráðherra jafnréttismála í forsetatíð Bakili Muluzi en myndin af henni og Árna Magnússyni var tekin í byrjun júlí 2004 þegar Bingu wa Mutharika var nýtekinn við sem forseti. Árni var þá félagsmálaráherra og þau skrifuðu sameiginlega undir rammasamkomulag um samstarf ráðuneytanna um félagsmál, einkum og sér í lagi málefni barna og fjölskyldna. "Hún kom mér fyrir sjónir sem öflug og einbeitt manneskja sem gæti átt eftir að gera stóra hluti - sem nú virðist komið á daginn," segir Árni í samtali við Veftímaritið.
Tíminn hjá Banda hefur ekki farið til spillis frá því að hún tók við embætti. Hún hefur nú þegar skipað nýja ríkisstjórn, rekið Seðlabankastjórann og lögreglustjórann og fellt úr gildi óvinsælustu ákvarðanir forvera hennar í starfi. Hún hefur einnig heitið að fylgja ráðleggingum Alþjóðagjaldeyrissjóðsins um 40% gengisfellingu. Og hún vinnur hratt og örugglega að því að bæta samskiptin við helstu veitendur þróunaraðstoðar sem forveri hennar hafði komið í öngstræti.
Malawi president Joyce Banda eager to build bridges with western donors/ The Guardian
-
Joyce Banda: Another President by Providence/ ThinkAfricaPress
-
Banda, Sirleaf Pave Way for More African Female Leaders/ VOA
-
Africa's Two Female Presidents Confer in Liberia/ VOA
-
Malawi President Joyce Banda recruits a 22 member government of national unity cabinet/NewsTimeAfrica
-
|
 | | Merki ráðstefnunnar. |
Norræn-mósambísk ráðstefna í þessum mánuði þar sem Þorvaldur Gylfason fjallar um hagvöxt og náttúruauðlindir:
Norrænu ríkin deila reynslu sinni af vegferðinni til velfarnaðar
"Norrænu löndin hafa starfað með mósambískum stjórnvöldum um langt skeið og njóta álits sem traustir samstarfsaðilar. Eftir fund sendiherranna norrænu með utanríkisráðherra Mósambík í nóvember síðastliðnum spratt upp hugmynd um ráðstefnu þar sem norrænu löndin fimm deildu með mósambískum framámönnum mismunandi reynslu sinni af vegferðinni til velfarnaðar," segir Ágústa Gísladóttir umdæmisstjóri Þróunarsamvinnustofnunar í Mósambík en síðar í mánuðinum verður haldin í Mapútó norræn/mósambísk ráðstefna: Inclusiv Growth - Opportunities for Mozambique Sharing Nordic Experience.
Eftir umfangsmikið samráð milli ríkjanna fimm og við Mósambísk stjórnvöld var að sögn Ágústu ákveðið að halda ráðstefnuna í maí, nánar tilteikið dagana 23. og 24 maí. Fyrri daginn verður stór fundur með framsöguræðum og pallborðsumræðum, með þátttöku ráðherra, stjórnmálamanna, fræðimanna og annarra góðra gesta frá Mósambík og Norðurlöndunum. Reiknað er með 200 gestum á fundinn. Seinni daginn verða vinnustofur þar sem nánar verður fjallað hin þrjú megin þema; atvinnusköpun og efnahagsleg umskipti (e. economic transformation); gegnsæi og ábyrgðaskylda við náttúruauðlindastjórnun; skattheimta og uppbygging samfélags (e. state building).
Frá Íslandi kemur Þorvaldur Gylfason hagfræðiprófessor sem mun fjalla um hagvöxt og náttúruauðlindir og leggja út af svonefndri auðlindabölvun og hvernig megi forðast hana (e. "beyond the resource curse"). Einnig munu þau Engilbert Guðmundsson framkvæmdastjóri ÞSSÍ og Ágústa Gísladóttir umdæmisstjóri stofnunarinnar í Mósambík taka þátt í fundinum.
"Mósambík, sem var í fjórða neðsta sæti á síðasta lífskjaralista Sameinuðu þjóðanna, stendur nú á efnahagslegum krossgötum því miklar gaslindir hafa fundist við stendur landsins og umfangsmikil kolavinnsla er hafin í einu héraða landsins," segir Ágústa. "Nýlega er farið að tala um þversögnina í Mósambík, því glimrandi hagvöxtur síðasta áratuginn hefur ekki skilað merkjanlegum árangri við útrýmingu fátæktar. Má sumsé rekja bróðurpart hagvaxtarins til fárfestinga í stóriðju en ekki til aukinnar innanlandsveltu. Í framhaldi af þessum aðstæðum er mikið rætt um möguleika landsins í framtíðinni og mikilvægi hagvaxtar fyrir alla," segir hún.
|
Feimnin við að ræða klósettmálin er dýru verði keypt
Opinberu þróunarfé er í of litlum mæli varið til þess að bæta aðgengi að klósettum, kömrum eða annarri hreinlætisaðstöðu í fátækum ríkjum vegna þess að viðfangsefnið heldur áfram að vera feimnismál - tabú. Þetta segir Frank Rijsberman framkvæmdastjóri vatns- og hreinlætismála hjá Bill og Melindu Gates stofnuninni. "Hver vill tala um skít?" spurði hann blaðamann Retuers í Róm þar sem á dögunum var haldin fjölsótt ráðstefna: Global Water Summit 2012. "Klósett er síðasta stóra bannorðið og afleiðingarnar eru þær að rúmlega ein milljón barna deyr á hverju ári af völdum niðurgangspesta sem eru önnur helsta dánarorsök ungra barna á eftir öndunarfærasýkingum," sagði Frank.
Að mati hans eiga þjóðir heims að nota tækifærið á Sameinuðu þjóða ráðstefnunni í Rio í næsta mánuði og setja ný markmið um hreinlæti. Gates-stofnunin hefur lagt fram mikla fjármuni í því skyni að vekja athygli á því ófremdarástandi sem ríkir víða í hreinlætismálum og m.a. hvatt til þess að uppfinningamenn leiði hugann að því að endurhanna klósettið og finna ódýra hagkvæma lausn. "Það þarf að finna upp einskonar snjallsíma fyrir hreinlæti," hefur Reuter eftir Frank. Meðal hugmynda sem fram hafa komið er ein sem breytir þurrum hægðum í eldsneyti til matargerðar og önnur þar sem örbylgjur breyta þeim í raforku.
Um 1.1 milljarður jarðarbúa þarf að létta á sér undir berum himni vegna þess að kamrar eða önnur aðstaða er ekki fyrir hendi. Þúsaldarmarkmiði um hreinlæti, sem er eitt af undirmarkmiðum í sjöunda markmiðinu, er fjarri því að nást. Aðeins um 63% jarðarbúa hafa bætt aðgengi að hreinlætisaðstöðu en markmiðið var að sú tala yrði komin í 75% árið 2015. Hins vegar gegni öðru máli að aðgengi að vatni þar sem miklar framfarir hafa orðið, segir í Reutersfréttinni og vitnar til tölfræðigagna frá Sameinuðu þjóðunum frá því í mars.
Í grein um hreinlætismál í fátækum ríkjum í tímaritinu D+C í Þýskalandi kemur fram að þrjú börn undir fimm ára aldri deyja á mínútu hverri af völdum niðurgangspesta. Ástæðurnar eru ófullnægjandi klósettaðstaða, mengað vatn og lélegt hreinlæti. "Raunverulegi vandinn er hins vegar sá að þeir sem taka ákvarðanir og frjáls félagasamtök veigra sér við að ræða vandamálið," segir í greininni sem ber yfirskriftina: Toilets - a taboo topic. Fram kemur í greininni að skortur á vatni og hreinlætisaðstöðu leiði til fleiri dauðsfalla meðal barna en alnæmi, malaría og mislingar til samans. Þar er ennfremur bent á sívaxandi vanda í fátækrahverfum stórborga þar sem hreinlætisaðstaða er víðast fyrir neðan allan hellur og veldur bæði heilsutjóni og umhverfisspjöllum. Staðhæft er að innan við 10% af íbúum í þéttbýli í Afríku búi á heimilum sem er tengd fráveitukerfum og ríkisstjórnir í álfunni eru gagnrýndar fyrir það að verja aðeins 1.5% af opinberu fé í skólplagnir.
- -
|
 | | Móðir og nýfætt barn í Malaví - fyrir íslenskt þróunarfé hefur fæðingaraðstaða mæðra á Monkey Bay svæðinu stórbatnað á síðustu árum. Ljósmynd: gunnisal |
Mæðravísitalan:
Mæður hafa það næstbest á Íslandi en verst er staða mæðra í Níger
Börn hafa það best á Íslandi en best er að vera móðir í Noregi samkvæmt árlegri skýrslu Barnaheilla - Save the Children um stöðu mæðra í heiminum. Mæður hafa það næstbest á Íslandi en verst í Níger. Nýjar rannsóknir sýna að brjóstagjöf gæti komið í veg fyrir dauða milljón barna á ári. - Þetta kemur fram í frétt frá Barnaheillum - Save the Children á Íslandi.
Níger tekur við Afghanistan á neðsta sæti listans frá í fyrra en Ísland færist upp um eitt sæti. Þetta er 13. árið sem skýrslan kemur út. Á eftir Noregi og Íslandi koma Svíþjóð, Nýja Sjáland, Danmörk, Finnland, Ástralía, Belgía, Írland og Holland.
Í skýrslunni eru aðstæður mæðra í 165 löndum bornar saman og fengin út svokölluð mæðravísitala. Hún tekur tillit til ýmissa þátta sem hafa áhrif á líf mæðra, svo sem heilsu, menntun og efnahag. Aðstæður barna eru skoðaðar sérstaklega með tilliti til áhrifavalda á borð við heilsu, menntun og næringu. Ísland er í efsta sæti þess lista. Þá er staða kvenna metin og vermir Ísland 5. sæti listans um stöðu kvenna í heiminum.
Næring og fæða er til sérstakrar skoðunar þegar velferð barna og mæðra er skoðuð. Vannæring er undirliggjandi orsök að minnsta kosti fimmtungs dauðsfalla mæðra og þriðjungs barna í heiminum. Meira en 171 milljón barna þjáist af falinni vannæringu sem hefur varanleg áhrif á líkamlegan og andlegan þroska þeirra og gerir þeim ókleift að ná þeim árangri sem þau gætu annars. Staðan verður til umræðu á G8 fundinum sem haldinn verður í Bandaríkjunum 18.-19. maí. Af þeim tíu löndum sem skipa neðstu sæti listans í mæðraskýrslunni, er hungusneið í sjö. Í Nígeríu, sem er á botni listans, ógnar hungursneið lífi milljóna barna og staðan fer versnandi. Í fjórum þeirra landa sem skipa tíu neðstu sætin hafa alvarlegar afleiðingar vannæringar aukist síðustu tvo áratugi og haft varanleg áhrif á líkamlegan og andlegan þroska barna.
Skýrslan sýnir þá ógnvekjandi stöðu sem vannærðar mæður eru í; þær fæða börn sem eru undir ákjósanlegri fæðingarþyngd og hafa ekki fengið nauðsynlega næringu í móðurkviði. Búi móðir við slæma heilsu, fátækt, of mikla vinnu og er illa menntuð, eru líkur á að hún geti ekki gefið barni sínu nægilega næringu sem getur haft varanleg áhrif á barnið. Save the Children bendir á að í löndum sunnan Sahara eru 20% kvenna flokkaðar sem óhóflega grannar og hlutfallið í suðurhluta Asíu fer upp í 35%. Í skýrslunni er lögð áhersla á að besta leiðin til að rjúfa þennan grimma vítahring, og vernda barnshafandi mæður og börn þeirra, sé að einblína á fyrstu 1.000 dagana frá þungun.
Save the Children hefur kallað eftir aukinni alþjóðlegri þátttöku til að snúa þróuninni við, ekki síst fyrir leiðtogafund G8 ríkjanna í Camp David 18.-19. maí. "Skýrslan um stöðu mæðra í heiminum 2012 sýnir greinilega að vannæring getur haft varanleg áhrif á líf mæðra og barna þeirra. Það er afar áríðandi að alþjóðsamfélagið beiti sér fyrir að þróa og koma á fót næringaráætlunum sem skila sér til mæðra og ungbarna til að tryggja heilsu þeirra og lífslíkur," segir Sigríður Guðlaugsdóttir, verkefnastjóri kynningarmála hjá Barnaheillum - Save the Children á Íslandi.
Nánar á vef Barnaheilla - Save the Children á Íslandi
-
Report: Best and Worst Places to be a Mother
-
Revealed: The worst place in the world to be a mother / Mail Online
|
|
|
|
Gífurleg gengisfelling í Malaví
Ríkisstjórn Malaví tók þá ákvörðun á mánudag að fella gengi malavíska gjaldmiðilsins, kvatsans, í samræmi við tillögur frá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum. Gengisfellingin nemur um 33% og leiddi til þess að flestar vörur í verslunum hurfu eins og dögg fyrir sólu. Þess er vænst að langtímahrifin verði aukið fjárstreymi til landsins og m.a. kemur fram í frétt Chicago Tribune í morgun að AGS ætli að skrifa öllum veitendum þróunaraðstoðar við Malaví bréf og fara þess á leit við þá að hjálpa til við endurreisn efnahagsins í landinu. Fyrri ríkisstjórn þverneitaði að verða við tilmælum um gengisfellingu þótt öllum væri ljóst að gjaldmiðillinn væri allt of hátt skráður. Gífurlegur skortur á gjaldeyri hefur sett mark á allt þjóðlíf í Malaví síðustu misserin og m.a. leitt til þess að eldsneyti hefur verið af skornum skammti og verðlag hækkað úr hófi.
- - - - |
 Regína Bjarnadóttir áfram formaður stjórnar UN Women
Aðalfundur UN Women var haldinn á Café Haiti þann 26. apríl sl. Á fundinum fóru fram kosningar í stjórn landsnefndar UN Women á Íslandi. Hlutverk stjórnarinnar felst í að fara með málefni félagsins milli aðalfunda, gera starfsáætlun, veita prókúru fyrir félagið og skipa í starfsnefndir.
Voru úrslit kosninganna þau að Regína Bjarnadóttir, þróunarhagfræðingur mun áfram sinna störfum formanns. Í aðalstjórn sitja sem fyrr Aðalheiður Inga Þorsteinsdóttir, alþjóðastjórnmálafræðingur, Magnús Árni Magnússon, dósent, Margrét Rósa Jochumsdóttir, þróunarfræðingur, Olga Eleonora Egonsdóttir, fjármálastjóri, Ólafur Stephensen, ritstjóri, Ólöf Ýrr Atladóttir, ferðamálastjóri og Þórey Vilhjálmsdóttir, framkvæmdastjóri. Var Þorsteinn Bachmann, leikari, kosinn inn sem nýr stjórnarmaður í stað Hönnu Bjargar Vilhjálmsdóttur, framhaldsskólakennara, sem lét af störfum eftir fimm ára stjórnarsetu. Á meðan UN Women á Íslandi þakkar Hönnu Björgu innilega fyrir vel unnin störf á liðnum árum viljum við bjóða Þorstein velkominn til starfa og fögnum því sérstaklega að enn einn karlmaður hefur bæst í hópinn.
Í varastjórn sitja áfram Birna Guðmundsdóttir, framkvæmdastjóri og Ragna Sara Jónsdóttir, þróunar- og viðskiptafræðingur.
|
|
Fjölmenningardagur í Reykjavík
Laugardaginn 12. maí verður haldinn hátíðlegur í fjórða sinn Fjölmenningardagur Reykjavíkurborgar.
Dagskráin hefst kl. 13.00 með skrúðgöngu frá Hallgrímskirkju. Gengið verður niður Skólavörðustíg niður að Ráðhúsi Reykjavíkur.
Í Ráðhúsinu verður markaður þar sem kynnt verður handverk og matur frá hinum ýmsu löndum og Í Tjarnarbíó verður lifandi skemmtidagskrá frá 14.00 -19.00. |
|
"Án hjálpar hefði barnið mitt dáið úr vannæringu"
 | |
Amina heldur á tveggja ára dóttur sinni Hadizu sem þjáist af alvarlegri bráðavannæringu.
|
Hadiza, 2 ára, hefur lést mikið að undanförnu. Móðir hennar, Amina, er áhyggjufull. Hún kom með dóttur sína á heilsumiðstöðina í Tibiri í Níger á Sahel-svæðinu þar sem henni var tjáð að dóttir hennar væri alvarlega vannærð. Síðan þá hefur Hadiza fengið aðstoð og hún er farin að þyngjast ... þetta er sagan hennar.
Hadiza fær nú vítamínbætt jarðhnetumauk á hverjum degi. Það mun gefa henni þau vítamín og steinefni sem hún þarf. Ef allt gengur að óskum mun hún ná þeim styrk sem tveggja ára barn á að hafa. Móðir hennar segir að hún sjái strax mun á heilsu dóttur sinnar.
Nánar á vef UNICEF á Íslandi
|
|
Flóttabörn í Malí setjast á skólabekk
134 flóttabörn stunda nú nám við skóla SOS Barnaþorpanna í Malí eftir að þau neyddust til að flýja heimili sín og skóla vegna átaka í norðurhluta landsins. Sum barnanna hafa orðið viðskila við foreldra sína.
Um 2.600 nemendur stunda nú nám við grunnskóla SOS í Mopti, Sanankoroba og Kita. Þó svo að skólarnir hafi verið þétt setnir voru skólastjórnendur, starfsfólk og nemendur sammála um að bjóða flóttabörnunum 134 pláss við skólana.
|
|
|
Jákvæð umræða um þróunarsamvinnu á Alþingi
-í tengslum við skýrslu utanríkisráðherra um utanríkismál
| |
Allmargir þingmenn nefndu þróunarsamvinnu á nafn í umræðum um skýrslu utanríkisráðherra sem rædd var á Alþingi á dögunum. Eðlilega skyggðu Evrópumálin á aðra þætti skýrslunnar en engu að síður varð talsvert umræða og jákvæð um þróunarmál en sá málaflokkur kemur því miður afar sjaldan til umræðu á þingi. Össur Skarpéðinssson sagði m.a. í ræðu sinni:
 | | Utanríkisráðherra í Malaví þar sem hann afhenti þarlendum stjórnvöldum fullbúið sjúkrahús í Monkey Bay. |
"Ég hef sjálfur notið þeirrar gæfu að upplifa af eigin raun þau áhrif sem framlög til þróunarlanda hafa. Það var áhrifamikil stund fyrir mig þegar ég og nokkrir aðrir Íslendingar afhentum fullgerðan spítala í Monkey Bay í Malaví í síðasta mánuði sem þjónar jafnmörgum íbúum og búa á öllu Reykjavíkursvæðinu. Ég hugsa að líklega gleymi ég seint orðunum sem örlítil ljósmóðir í drifhvítum búningi í íslenskri heilsugæslustöð langt inni í skógi í Nankumbasveit lét falla: Börnin lifa hjá okkur. Og nú eiga Íslendingar örlítinn hlut í 16 þús. börnum sem hafa fæðst á þremur íslenskum fæðingardeildum í héraðinu. Heimsókn eins og sú sem ég fór í sem fulltrúi Íslands til eins af fátækustu svæðum Afríku breytir viðhorfum manna. Ég játa það fúslega að heim kominn sá ég okkar eigið líf og okkar eigin vandamál í öðru ljósi.
Í dag finnst mér að það sé brýnna en áður og brýnna en margt annað að okkur takist að halda hraðanum sem þið, hv. þingheimur, ákváðuð í fyrra um að 0,7% af þjóðartekjum fari til þróunarsamvinnu. Ég tel ekki síst mikilvægt núna að við höldum þeirri áætlun sem, eins og þið munið, þið hröðuðuð umfram það sem tillaga mín var vegna þess að fram undan er eitt stærsta þróunarverkefni Íslendinga sem við leggjum nú drög að. Það felst í samkomulagi sem við höfum gert við Alþjóðabankann um að kosta í samvinnu við Norræna þróunarsjóðinn allar rannsóknir til að 13 ríki í Austur-Afríku geti aflað orku úr iðrum jarðar. Alþjóðabankinn mun síðan í samstarfi við aðra koma sjálfri orkuvinnslunni á legg.
Við eigum jafnframt í viðræðum við Norðmenn, Breta, Þjóðverja, OPEC-sjóðinn og Japani um að koma til liðs við okkur í þessu stóra verkefni sem ég tel að gæti leitt til gjörbyltingar á högum 150 milljón manna á nokkrum fátækustu svæðum heims. Í tengslum við þetta er líka rétt að geta þess að í síðustu viku skrifaði ég undir samning við ráðherra auðlindamála frá Kína, sem hér var á ferð með forsætisráðherra sínum, um þátttöku Kínverja í verkefnum af þessu tagi. Það er því óhætt að segja að þetta verkefni sé sögulegur áfangi í þróunarsamvinnu okkar."
Þór Saari þingmaður Hreyfingarinnar kvaðst í lok ræðu sinnar vilja ræða og fagna sérstaklega áframhaldandi framlagi utanríkisráðuneytis til þróunarmála "þrátt fyrir hrungið."
"Sjálfur hef ég starfað hjá alþjóðastofnunum og á alþjóðavettvangi og veit persónulega að litið er á það sem aðdáunarvert hvernig Ísland hélt áfram að veita fé til verkefna þess í þróunarlöndum og styðja málefni þróunarlanda. Ísland hefur tekið að sér verkefni í einu fátækasta landi heims, Malaví, þar sem ég hef m.a. hitt fólk sem hefur vakið athygli mína á því að í fjármálaráðuneyti Malaví er tæknivæðingin slík að þar eru tveir símar. Það veitir því svo sannarlega ekki af og í slíkum löndum er hægt að ná mjög langt með mjög litlum fjármunum. Þó að vissulega megi færa fyrir því rök að verja mætti þeim fjármunum vel innan lands þá setur engu að síður framlag Íslands, og sérstaklega framlagið þrátt fyrir hrunið, Ísland á ákveðinn stall í alþjóðasamhengi hvað þetta varðar.
Ég veit að hæstv. utanríkisráðherra hefur beitt sér mjög fyrir því að framlagi til þróunarmála verði haldið eins háu og mögulegt er og niðurskurður á þeim árin 2008 og 2009 verði færður eins hratt til baka og hægt er. Það er fátt eða ekkert sem gagnast íslensku orðspori betur á alþjóðavettvangi en þegar það spyrst út að okkar litla land verji fjármunum til þróunarmála þrátt fyrir allt sem á undan er gengið. Það er fagnaðarefni að því skuli vera haldið áfram."
Bjarni Benediktsson formaður Sjálfstæðisflokksins sagði Evrópusambandskaflanna mjög fyrirferðarmikinn í skýrslu utanríkisráðherra en fjölmargt annað væri að gerast í utanríkismálum okkar sem máli skipti og síðan fór hann fáeinum orðum um þróunarmál og sagð orðrétt:
"Ég get nefnt þróunarsamvinnuna og eins og ráðherrann hefur gert í inngangi skýrslunnar er komið inn á ánægjuleg verkefni sem við höfum stuðlað að í Afríku. Það eru áfangar sem ber að fagna og engum vafa undirorpið að við getum látið mjög gott af okkur leiða í þróunarsamvinnustarfi. Mér finnst hafa tekist ágætlega til á þeim vettvangi."
Árni Þór Sigurðsson formaður utanríkismálanefndar (VG) vék einnig að þróunarsamvinnumálum og sagði meðal annars:
"Á árinu 2011 var lögð fram á Alþingi á grundvelli nýrra laga um þróunarsamvinnu fyrsta þingsályktunartillagan um stefnumótun í alþjóðlegri þróunarsamvinnu af Íslands hálfu. Hún fékk sömuleiðis mikla umfjöllun á vettvangi utanríkismálanefndar og margir komu að þeirri vinnu og komu til fundar við nefndina. Það er rétt sem kemur fram í skýrslu utanríkisráðherra að utanríkismálanefnd sá ástæðu til þess að hnykkja á markmiðum um aukningu framlaga Íslands til þróunarsamvinnu. Hæstv. utanríkisráðherra orðar það svo í skýrslu sinni og trúi ég því að hann hafi þar sjálfur haldið á penna, a.m.k. í þessum inngangsorðum þar sem hann segir, með leyfi forseta:
"Þingið sló meira að segja undir nára og vildi hraða aukningu fjárframlaga til þróunarsamvinnu. Sæll er sá ráðherra sem við slíkan viðurgjörning býr á sínu þingi."
Það er auðvitað mjög ánægjulegt að hæstv. utanríkisráðherra var ánægður með þær breytingar sem voru gerðar á þessu máli í meðförum þingsins og utanríkismálanefndar. Ég er þeirrar skoðunar að Ísland sé, þrátt fyrir áföll í efnahagsmálum á umliðnum árum, með best stæðustu ríkjum í heimi og því ber að sjálfsögðu í hlutfalli við stærð sína skylda til að leggja sitt af mörkum til að draga úr fátækt og misskiptingu í heiminum, draga úr hungursneyð og að sjálfsögðu að reyna í gegnum þróunarsamvinnu að stuðla að uppbyggingu og friði í heimshlutum sem þurfa sannarlega á því að halda. Ég er því stoltur af því að Ísland og Alþingi skyldi hafa tekið þau skref við afgreiðslu á þingsályktunartillögu um þróunarsamvinnu."
Guðfríður Lilja Grétarsdóttir (VG) gerði þróunarsamvinnu einnig að umtalsefni í ræðu sinni um skýrslu utanríkisráðherra. Hún sagði meðal annars:
"Sú sem hér stendur hefur að sjálfsögðu mjög mikinn áhuga á mannréttindum kvenna og barna sem í reynd eru lykillinn að öflugri þróunaraðstoð og þróunarvinnu og svo að sjálfsögðu mannréttindum samkynhneigðra, tvíkynhneigðra og transgenderfólki. Um það hef ég fjallað hér áður þannig að ég ætla ekki að fjölyrða um það ýkja lengi á svo skömmum tíma. Eitt er þó víst og það er að þörf er á auknum framlögum til mannréttindamála. Við þurfum að efla samstarf okkar og rödd í þessum efnum á vettvangi ýmissa alþjóðasamtaka, þar á meðal Evrópuráðsins, en þar hefur dregið úr þátttöku okkar. Ég hvet hæstv. utanríkisráðherra til að beita sér fyrir slíku samstarfi.
Ég var svo heppin að fá að vera á allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna í New York í haust og kynnast starfi okkar þar. Ég tek undir með þeim sem hér hafa sagt að utanríkisþjónustan okkar, af því sem ég hef kynnst henni, ekki bara í New York heldur víða um lönd, sé að vinna mjög ötult og gott starf sem við eigum að vera þakklát fyrir og ekki vanmeta. En þetta sem ég hef talað um hér tengist að sjálfsögðu því sem ég nefndi áðan sem er þróunarsamvinna. Eins og við vitum eru markmið Sameinuðu þjóðanna um framlög 0,7% af vergum þjóðartekjum og okkar framlag er enn sem komið er talsvert undir þessu viðmiði, stefnir í um 0,2% á árinu 2012. Ég er mjög ánægð með að við höfum, þrátt fyrir okkar krísu, sagt að við ætlum og munum stefna að því með hraði að ná þessu lágmarksviðmiði. Ég legg áherslu á orðið lágmark því að auðvitað er það þannig, og það er nokkuð sem við ættum að minna okkur sjálf á á hverjum einasta degi, að okkar krísa er barnaleikur við hliðina á því sem svo margir þurfa að þola.
Það er mjög mikilvægt að fylgja eftir þessari fyrstu heildaráætlun um alþjóðlega þróunarsamvinnu. Það er margt gott að gerast þar og við þurfum stöðugt að minna á í verki að mæður og börn eru alfa og omega árangursríkrar þróunarsamvinnu. Þar eiga áherslur Íslands að liggja."
Guðmundur Steingrímsson (U) sagði í ræðu sinni um skýrsluna:
"Mér finnst það líka mikið fagnaðarefni að við skulum vinna eftir áætlun um þróunarsamvinnu Íslands sem samþykkt var hér og að við skulum halda áfram þróunaraðstoð þrátt fyrir kreppuástand hér á landi, það hefur verið rakið ágætlega í ræðum annarra í dag."
Og Helgi Hjörvar ( Sf) minnist sérstaklega á einn þátt í þróunarsamvinnu sem hann var ánægður með:
"Ég fagna líka sérstaklega þeirri áherslu sem nú er lögð á orkunýtingu í þróunarsamvinnu okkar Íslendinga og því verkefni sem lýst var í skýrslu ráðherrans um orkunýtingu fyrir svæði þar sem búa 150 milljónir manna í mörgum af fátækustu ríkjum heims. Þar sem við erum lítil þjóð og getum auðvitað ekki lagt óendanlega mikið af mörkum til þróunarsamvinnu held ég að nauðsynlegt sé fyrir okkur að sérhæfa okkur og veita bestu þekkingu og reynslu sem við höfum fram að færa. Við getum þannig miðlað af reynslu okkar og þekkingu í orkugeiranum og sjávarútveginum til að stuðla að því að hjálpa öðrum til sjálfshjálpar."
|
Frjáls félagasamtök í alþjóðlegu hjálparstarfi:
|
Veftímaritið hefur farið þess á leit við frjáls félagasamtök í alþjóðlegu hjálparstarfi að gera stuttlega grein fyrir starfsemi sinni og viðfangsefnum á þessu ári. Hér er greinarkorn og myndband um samtök sem kallast ENZA.  | |
ENZA - íslenskt kvennaverkefni í Suður-Afríku.
|
Reka fræðslumiðstöð fyrir konur í fátækrahverfi í útjarðri Höfðaborgar ENZA empoweing women eru íslensk/suður afrísk hjálparsamtök, sem reka fræðslumiðstöð fyrir konur í Mbekweni/Newrest fátækrahverfinu í útjaðri Höfðaborgar. Með jafnréttissjónarmið að leiðarljósi fer þar fram uppbyggingarstarf fyrir konur og stúlkur sem hafa vegna fátæktar og annarra samfélagsmeina ekki fengið tækifæri til að þroska sig og mennta.
Kjarnahópur samtakanna eru konur sem hafa neyðst til að gefa frá sér barn til ættleiðingar vegna sárrar fátæktar. Auk þess þjónar ENZA öðrum konum í hverfinu sem búa við mikla fátækt, en vilja fræðast og auka tækifæri sín til innihaldsríkara lífs og bættra lífskilyrða. Í fræðslumiðstöðinni fer einnig fram forvarnar og lífsleiknikennsla, auk aðstoðar við heimanám fyrir unglingsstúlkur frá 10 ára aldri
Starfsemi: Lestrarkennsla fyrir ólæsar eldri konur TölvunámLífsleikniForvarnarfræðslaHandavinnaFjármálalæsiSaumanám
Afrakstur/árangur
Að stuðla að atvinnuskapandi verkefnum sem leiða til sjálfbærni og að skjólstæðingar ENZA geti orðið fyrirmynd annarra kvenna í samfélagi sínu og orðið sáttir og nýtir þjóðfélagsþegnar. ENZA vill ekki breyta samfélagi kvennanna, heldur beina þeim á braut sjálfsbjargar og sjálfstæðis. Fá þær til að spyrja sig hvernig þær geti breytt eigin lífi við þær aðstæður sem þær búa við.
Árið 2011 komu 200 konur á námskeið hjá ENZA. 80 þeirra útskrifuðst af lífsleikni og tölvunámskeiði og hafa 40% þeirra fengið störf á almennum atvinnumarkaði í kjölfarið. Brottfall af námskeiðum hjá ENZA er innan við 2%.Í Fræðslumiðstöð ENZA fer einnig fram 12 mánaða starfsmenntun sem miðar að því að veita ENZA konum brautargengi í rekstri smáfyrirtækja. Starfsmenntun þessi felur meðal annars í sér kennslu á saumavél, einfalt fjármálalæsi, tölvukennslu, lífsleikni svo eitthvað sé nefnt. Stofnandi ENZA er Ruth S Gylfadóttir, sem búsett er í Suður-Afríku. Ruth er stjórnarformaður samtakanna og sér hún um daglegan rekstur á vettvangi. Aðrir stjórmarmenn Íslandsdeildar ENZA eru:
Erna Byndís Halldórssdóttir, lögg. endurskoðandi
Guðrún Sesselja Arnardóttir, hæstaréttalögmaður
Hrefna Ösp Sigfinnsdóttir, viðskiptafræðingur
Jóhanna Waagfjörð, hagfræðingur
Unnur Steinsson, markaðs og sölustjóri Lyfju ( formaður Íslandsdeildar)
|
|
| |
 Veftímaritið er á Facebook |
U M V E F T Í M A R I T I Ð
Veftímarit um þróunarmál er gefið út af Þróunarsamvinnustofnun Íslands. Ritinu er ætlað að glæða umræðu um þróunarmál og gefa áhugasömum kost á að fylgjast með því sem hæst ber hverju sinni. Efni veftímaritsins þarf ekki endilega að endurspegla stefnu ÞSSÍ.
Skráið ykkur í áskrift á heimasíðunni, www.iceida.is og látið vinsamlegast aðra með áhuga á þróunarmálum vita af tilvist veftímaritsins. Allar ábendingar um efni eru vel þegnar.
Þeir sem vilja senda okkur ábendingu um efni eða afskrá sig af netfangalista eru vinsamlegast beðnir um að senda slík erindi á netfangið iceida@iceida.is. Ritstjóri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is.
Við biðjumst velvirðingar á því að geta ekki notað íslenskar gæsalappír í viðtölum en bandarískt sniðmót Veftímaritsins leyfir ekki notkun þeirra.
Bestu kveðjur, Útgáfu- og kynningardeild ÞSSÍ
| | ISSN 1670-810 |
|
|
|
