unicef 
logo
VeftÝmarit um
■rˇunarmßl
gunnisal
5. ßrg. 156. tbl.
25. aprÝl 2012
Jangamo
Laurina Titoce hÚra­sstjˇri, ┴g˙sta GÝsladˇttir umdŠmisstjˇri, Beatrice Jacob menntamßlastjˇri og Maria de Fatima Zacarias rß­uneytisstjˇri.

Samora Machel frŠ­slusetri­ teki­ Ý notkun Ý Jangamˇ hÚra­i

 

Ůa­ var miki­ um dřr­ir Ý Cumbane ■orpi Ý Jangamˇ hÚra­i Ý MˇsambÝk ß d÷gunum ■egar yfirv÷ld menntamßla vÝg­u fyrsta fullor­insfrŠ­slusetur sem reist hefur veri­ ß ■eim slˇ­um.  Bygging setursins var hluti af stu­ningi Ůrˇunarsamvinnustofnunar ═slands vi­ menntamßlayfirv÷ld Ý hÚra­inu og kosta­i alls 20 milljˇnir Ýslenskra krˇna. ═ ■vÝ er m.a. kennslustofa, a­sta­a til t÷lvunßms og lÝti­ bˇkasafn. Setri­ er Štla­ fyrir fullor­ins-frŠ­slunemendur, jafnt n˙verandi sem fyrrverandi, kennara ■eirra og almenning Ý ■orpinu ■ar sem ■a­ er sta­sett. Fyrirhuga­ er a­ nota h˙si­ fyrir řmiss nßmskei­ svo sem fyrir stu­ningskennara Ý fullor­insfrŠ­slukj÷rnum, fullor­insfrŠ­slukennarana og nemendahˇpa me­ lÝfsleikniverkefni.  SÚrstaklega ver­ur l÷g­ ßhersla ß a­ kynna m÷guleika setursins til a­ hřsa nßmskei­ Ý řmsum hagnřtum greinum svo sem vi­skiptafŠrni, t÷lvunotkun, framlei­slu og marka­setningu matvŠla, trÚ- og blikksmÝ­ar, sem haldin eru ß vegum opinberra a­ila.

Vi­ hßtÝ­arh÷ldin hlaut setri­ nafn fyrsta forseta MˇsambÝk, Samora Machel, og ver­ur rekstur ■ess Ý umsjˇn menntamßladeildar hÚra­sins.  Rß­uneytisstjˇri menntamßlarß­uneytisins, klippti sÝ­an ß bor­ann og foringi forystusveitar flokksins helga­i h˙si­ og fri­■Šg­i hina framli­nu me­ kampavÝns- svettu ß tr÷ppurnar.  A­ ■vÝ loknu voru grˇ­ursett nokkur trÚ og forystukvinnur verkefnisins ■.e. rß­uneytissjˇrinn, menntamßlastjˇri Inhambane fylkis,  hÚra­sstjˇrinn Ý Jangamˇ, og umdŠmisstjˇri ŮSS═ skßru k÷kuna og deildu einni snei­ Ý tilefni dagsins. ═b˙ar ■orpsins skemmtu svo vi­st÷ddum me­ s÷ng og dansi.

Banda
Joyce Banda.

Bingu wa Mutharika jar­sunginn:

Miklar vonir bundnar vi­ Joyce Banda nřjan forseta MalavÝ

 

 

Ů˙sundir Ýb˙a MalavÝ fylgdu Bingu wa Mutharika forseta til grafar ß mßnudaginn en hann var jar­settur Ý fj÷lskyldugrafreit Ý ThyolohÚra­i Ý su­urhluta landsins. Forsetinn lÚst sem kunnugt er 5. aprÝl eftir hjartaßfall og fßeinum d÷gum sÝ­ar tˇk Joyce Banda varaforseti vi­ embŠttinu. H˙n er fyrst kvenna til a­ gegna starfi forseta Ý su­urhluta AfrÝku og a­eins ÷nnur konan ß forsetastˇli Ý AfrÝku.

Joyce Banda er li­lega sextug, fŠdd ßri­ 1950 Ý litlu ■orpi Ý grennd vi­ borgina Zomba Ý su­urhluta MalavÝ, heims■ekkt kvenrÚttindakona og ■vÝ talsvert undrunarefni ■egar Mutharika kynnti hans sem varaforseta Ý kosningabarßttunni 2009.  Samstarfinu lauk Ý fyrra, Banda var ■ß rekin ˙r flokki  forsetans en honum tˇkst ekki a­ bola henni ˙r embŠtti. Ëttast var a­ Peter Mutharika utanrÝkisrß­herra og brˇ­ir hins lßtna forseta myndi seilast til valda en til ■ess kom ekki .

FrÚttaskřrendur segja of einfeldningslegt a­ halda ■vÝ fram a­ ÷ll vandamßl Ý MalavÝ hafi horfi­ me­ andlßti Mutharika. Hins vegar sÚ ljˇst a­ Joyce Banda hafi tŠkifŠri til ■ess a­ lagfŠra margt sem mi­ur fˇr Ý embŠttistÝ­ fyrrverandi forseta sÝ­ustu misserin, ekki sÝst sambandi­ vi­ veitendur ■rˇunara­sto­ar. Sem kunnugt er h÷f­u margir stŠrstu veitendurnir dregi­ verulega ˙r framl÷gum til MalavÝ vegna stir­ra samskipta vi­ forsetann. Strax ß fyrstu d÷gum Ý embŠtti hefur Banda hreinsa­ til Ý rÝkisstjˇrninni og kalla­ eftir gˇ­um samskiptum vi­ veitendur ■rˇunara­sto­ar og al■jˇ­astofnanir. AfrÝski ■rˇunarbankinn hefur heiti­ 45 milljˇna dollara fyrirgrei­slu Ý beinan fjßralagastu­ning og sambÝska rÝkisstjˇrnin lÚt MalavÝ Ý tÚ sex milljˇnir lÝtra af eldsneyti - en skortur ß peningum og bensÝni hefur veri­ einkenndi fyrir ■jˇ­ina um langt skei­.

-
-
-
-
-
-
 
Paulina
Paulina peter Lokongo
 Vel heppna­ nßmskei­ um st÷­u kynjanna Ý loftslagsverkefnum Ý ┌ganda

 

 "═ mÝnu starfi skiptir miklu a­ geta greint vatnsskort og skort ß eldivi­i ˙t frß mismunandi st÷­u kvenna og karla Ý samfÚlaginu. Ůetta nßmskei­ hefur fŠrt mÚr tŠki til a­ sinna starfi mÝnu betur," segir Paulina peter Lokongo, umhverfis- og landnřtingarsÚrfrŠ­ingur hjß hÚra­sstjˇrninni Ý Napak-hÚra­i Ý ┌ganda.

Paulina var einn ■ßtttakenda Ý fimm daga nßmskei­i um kynjasjˇnarmi­ Ý loftslagsverkefnum Ý Mbale-hÚra­i Ý ┌ganda sem lauk fyrir nokkru. Tilgangur nßmskei­sins var a­ opna augu ■ßtttakenda fyrir ˇlÝkri og ˇjafnri st÷­u kvenna og karla barßttunni gegn loftslagsbreytingum og veita ■eim frŠ­slu um nau­syn sam■Šttingar kynjasjˇnarmi­a Ý verkefnum sem hafa ■a­ a­ markmi­i a­ draga ˙r ßhrifum loftslagsbreytinga.

Nßmskei­i­ sˇttu 53 ■ßtttakendur frß nor­austurhluta landsins, ■.ß.m. embŠttismenn hÚr­a­sstjˇrna ß svi­i umhverfis-, skipulags-, au­linda- og fÚlagsmßla, kennarar og fulltr˙ar fÚlagasamtaka. ┴hersla var l÷g­ ß a­ ■ßtttakendur gŠtu hagnřtt sÚr efni nßmskei­sins Ý daglegum st÷rfum sÝnum, t.d. vi­ ߊtlanager­. Kennarar ß nßmskei­inu eru allir ˙gandÝskir og hafa langa reynslu stefnumˇtun ß svi­i kynja- og loftslagsmßla.

Nßmskei­i­ er samstarfsverkefni Al■jˇ­legs JafnrÚttisskˇla Hßskˇla ═slands, Ůrˇunarsamvinnustofnunar ═slands og sendirß­a Danmerkur og Noregs Ý Kampala. ═ verkefnisstjˇrn sitja tveir sÚrfrŠ­ingar JafnrÚttisskˇla H═,  ßsamt sÚrfrŠ­ingum frß Vatns- og umhverfismßlarß­uneyti og Kynja, vinnu- og fÚlagsmßlarß­uneyti ┌ganda, Makerere hßskˇla og skrifstofu ŮSS═ Ý Kampala.

Paulina peter Lokongo, sem sˇtti LandgrŠ­sluskˇla SŮ ß ═slandi Ý fyrra, segir a­ styrkja ■urfi st÷­u kvenna Ý ┌ganda m.t.t. landnřtingar og eignarhalds ß landi: "Konur ■urfa a­ ■ekkja rÚttindi sÝn," segir Paulina, sem er viss um a­ nßmskei­ af ■essu tagi efli starfsfˇlk hÚra­sstjˇrnanna til nřrra starfshßtta ■egar heim kemur.

Konur voru 25% ■ßtttakenda. ╔g geri rß­ fyrir a­ ■a­ enduspegli st÷­u ■eirra Ý hÚra­sstjˇrnunum. ŮŠr voru hins vegar mj÷g gˇ­ir og aktÝvir ■ßtttakendur og karlarnir lŠr­u margt af ■eim, held Úg.

Anna­ sambŠrilegt nßmskei­ eru fyrirhugu­ Ý ┌ganda Ý lok j˙lÝ ß ■essu ßri Ý Lira Ý nor­urhluta landsins.

The Word on Women - Is climate change funding neglecting women?, eftir Rebekha Curtis/ Reuters


EU Sustainable Energy for All Summit
EU Sustainable Energy for All Summit

Evrˇpusambandi­ heitir a­ fjßrmagna raforkuframlei­slu ■rˇunarrÝkja:

Fimm hundru­ milljˇnir manna fß rafmagn fyrir ßri­ 2030


Evrˇpusambandi­ hefur gert skuldbindandi samning um fjßrm÷gnun Ý orkumßlum Ý ■ßgu ■rˇunarrÝkja ß grundvelli ßtaks Sameinu­u ■jˇ­anna um sjßlfbŠra orku fyrir alla - United Nations Sustainable Energy for All Initiative. ESB er sß veitandi ■rˇunara­sto­ar sem fyrstur skrifar undir skuldbindandi samninga Ý ßtakinu sem fram kom ß fundi Ý vikunni ■ar sem samningurinn var kynntur a­ hann ß a­ tryggja hßlfum milljar­i manna a­gang a­ rafmagni ß nŠstu ßtjßn ßrum, e­a fram til ßrins 2030. JosÚ Manuel Barroso framkvŠmdastjˇri ESB og Ban Ki-moon, framkvŠmdastjˇri Sameinu­u ■jˇ­anna, kynntu samninginn en ß fundinum kom einnig fram a­ Ůjˇ­verjar Štla sÚrstaklega a­ auka hlut sinn Ý ■rˇunarsamvinnu ß svi­i endurnřjanlegra orkugjafa og bŠta 100 milljˇnum manna vi­ hˇp raforkunotenda.

 

Allsherjar■ing Sameinu­u ■jˇ­anna sam■ykkti eins og margir muna a­ ßri­ 2012 yr­i al■jˇ­legt ßr sjßlfbŠrrar orku Ý ■ßgu allra. Rß­stefna um mßlefni­ var haldi­ Ý Brussel Ý vikunni.

 

EU makes €50m pledge for clean energy schemes in developing countries 

-

Sustainable development is not possible without sustainable energy

-

Sustainable Energy For All EU Summit - EuroSolar

-

Michelle Bachelet advocates for gender equality at EU Summit on Sustainable Energy for All

-

Friis Bach: Verdens fattige skal have el i deres hjem/ DANIDA 

 

 

irin
┴ sama tÝma og opinbert fÚ er minna en ß­ur til mann˙­ar- og ■rˇunarmßla fj÷lgar krˇnunum sem koma frß almenningi og einkaa­ilum. Ljˇsmynd: IRIN

Al■jˇ­legt mann˙­ar- og hjßlparstarf:

Fjˇr­ungur fjßrmagnsins kemur frß einkaa­ilum - og fer hŠkkandi

 

Ůrßtt fyrir efnahags■rengingar sÝ­ustu ßra hafa einstaklingar, fyrirtŠki og sjˇ­ir haldi­ ßfram a­ gefa fÚ til mann˙­ar- og ■rˇunarmßla og veri­ afgerandi uppspretta fjßrm÷gnunar ß tÝmum minnkandi framlaga opinberra a­ila.

 

skřrsla frß Global Humanitarian Assistence dregur fram Ý dagsljˇsi­ ■ennan st÷­ugleika einkaa­ila Ý fjßrm÷gnun til al■jˇ­legrar mann˙­armßla. SamkvŠmt skřrslunni fjßrm÷gnu­u einkaa­ilar me­ frjßlsum framl÷gum tŠpan fjˇr­ung, e­a 24%, af heildarkostna­i vi­ al■jˇ­legt mann˙­arstarf ßranna 2006 til 2010 - e­a sem svarar til 18 milljar­a dala. Mikil aukning var­ ß umrŠddu tÝmabili en gjafafÚ frß einka­ilum nam 17% ßri­ 2006 en 32% ßri­ 2010 - en ■a­ ßr gßfu einstaklingar stˇrfÚ til mann˙­armßla, sÚrstaklega Ý kj÷lfar jar­skjßlftanna ß HaÝti og flˇ­anna Ý Pakistan.

 

Al■jˇ­astofnanir og frjßls fÚlagasamt÷k eiga mismiki­ undir gjafmildi almennings, t.d. kemur fram Ý skřrslunni a­ samt÷kin LŠknar ßn landmŠra sŠkja 90% af fjßrmagni sÝnu til almennings en norska flˇttmannarß­i­ einungis 2%. Fram kemur ennfremur a­ 8% af ˙tgj÷ldum stofnana Sameinu­u ■jˇ­anna, sem voru til sko­unar Ý skřrslunni, koma frß almenningi en ■ar hefur Barnahjßlp SŮ (UNICEF) ■ˇ afgerandi sÚrst÷­u me­ 20% fjßrmagnsins ˙r vasa almennings en MatvŠlaa­sto­ SŮ (WFP) hins vegar a­eins 2%.  

 

Humanitarian funding watchdog says private finance is key to aid efforts/ The Guardian

-

Private funding: An emerging trend in humanitarian donorship/ GHA 

-

AID POLICY: Does private money buy independence?/ IRIN

Stop land grabbing! (trailer): Life, land, and justice in Uganda
Stop land grabbing! (trailer): Life, land, and justice in Uganda

EyjasamfÚl÷gin ˙ti ß ViktorÝuvatni:

Jar­ir seldar nau­ungar-s÷lu vegna pßlmaolÝu-verkefnis

 

Samt÷kin Vinir jar­ar Ý ┌ganda birtu ß mßnudag skřrslu um hneykslismßl sem lengi hefur veri­ ß vitor­i margra: samfÚl÷g ˙ti ß Ssese eyjunum Ý ViktorÝuvatni hafa or­i­ a­ selja jar­ir nau­ungars÷lu ß sÝ­ustu ßrum vegna umfangsmikillar framlei­slu ß pßlmaolÝu til ˙tflutnings. Fyrir viki­ standa landeigendur uppi fßtŠkari en ß­ur og umhverfisska­inn er mikill.

 

Vinir jar­ar Ý ┌ganda birtu skřrsluna daginn ß­ur en ßrleg rß­stefna Al■jˇ­abankans um jar­nŠ­i og fßtŠkt hˇfst Ý Washington. Al■jˇ­abankinn veitti Ý upphafi tugmilljˇnir krˇna Ý fjßrfestingu og tŠknilega a­sto­ vi­ pßlmolÝuverkefni­ sem er risastˇrt verkefni al■jˇ­legra fyrritŠkja me­ stu­ningi rÝkisstjˇrnar ┌ganda. Ni­ursta­a rannsˇknarskřrslunnar er s˙ a­ margvÝsleg brot ß mannrÚttindum hafi veri­ framin, fˇlk hafi nau­ugt ■urft a­ gefa eftir lÝfsvi­urvŠri sitt, fŠ­u÷flun og a­gengi a­ vatni. Fyrirheit um atvinnu hafi veri­ svikin. Einnig hafi veri­ unnin mikil umhverfisspj÷ll.

 

═ skřrslunni kemur fram a­ Al■jˇ­abankinn sÚ ekki lengur hluti af verkefninu en jar­ir sÚu enn teknar nau­ugar af bŠndum. A­ mati skřrsluh÷funda eru broti­ grˇflega ß rÚttindum Ýb˙anna sem hafa stjˇrnarskrßrvar­ rÚtt. Vitna­ er Ý bˇnda sem lřsir ■vÝ hvernig hann vaknar einn gˇ­an ve­urdag vi­ ■a­ a­ stˇrvirkar vinnuvÚlar eru a­ ey­ileggja landi­ sem haf­i rŠkta­ og ßtt Ý 34 ßr.

 
DŠmi­ var Kalangala er langt ■vÝ frß ■a­ eina um erlenda fjßrfesta sem s÷lsa undir sig jar­ir Ý ■rˇunarrÝkjum. SamkvŠmt skřrslu sem kom ˙t Ý jan˙ar frß International Land Coalition (ILC) voru 203 milljˇnir hektara lands seldir e­a leig­ir ß ßratugnum milli 2000 og 2010, flestar Ý AfrÝku. LandflŠmi­ sem um rŠ­ir er um tuttugu sinnum stŠrra en ═sland. ┴sˇkn Ý jar­nŠ­i Ý ■rˇunarrÝkjunum hefur aukist miki­ frß 2007.
 

 

Samvinna vi­ KÝna um jar­hita

Xu Shaoshi rß­herra au­linda- og landnřtingar Ý KÝna og Íssur SkarphÚ­insson utanrÝkisrß­herra skrifu­u ß d÷gunum undir samkomulag vi­ samstarf um samvinnu Ý jar­hitamßlum. SamkvŠmt frÚtt rß­uneytisins snřr ■a­ a­ samvinnu Ý ■rˇunarrÝkjum. "Samkomulagi­ gefur tŠkifŠri til ■ess a­ ═sland og KÝna vinni sameiginlega a­ rannsˇknum, fork÷nnunum, ■rˇun og framkvŠmd ß virkjun jar­hita Ý ■rˇunarrÝkjum, me­al annars m÷gulega a­komu KÝna a­ samstarfi ═slands og Al■jˇ­abankans um ■rˇun jar­hitanřtingar Ý sigdalnum Ý austurhluta AfrÝku," segir ß vef rß­uneytisins.

Framl÷g hvergi hŠrri en ß ═slandi

 

Ney­ars÷fnun UNICEF ß ═slandi fyrir Sahel-svŠ­i­ hefur gengi­ mj÷g vel.  Framl÷g almennings eru hvergi hŠrri mi­a­ vi­ h÷f­at÷lu en hÚr ß landi. Hvergi Ý heiminum hafa hlutfallslega fleiri gefi­ til al■jˇ­legrar ney­ars÷fnunar UNICEF en ß ═slandi. Ney­ars÷fnunin stendur enn sem hŠst. UNICEF safnar framl÷gum um allan heim til styrktar vannŠr­um b÷rnum Ý ßtta rÝkjum ß Sahel-svŠ­inu Ý AfrÝku.

S÷fnun UNICEF ß ═slandi fyrir ney­ara­ger­um ß Sahel-svŠ­inu er n˙ komin vel yfir 17 milljˇnir. Allar landsnefndir UNICEF standa a­ s÷fnuninni en vi­br÷g­ ═slendinga hafa veri­ mj÷g sterk og framl÷gin frß ═slandi eru hŠst mi­a­ vi­ h÷f­at÷lu. Hßtt Ý 6500 manns hafa lagt s÷fnun UNICEF li­ hÚr ß landi.

-

46 tonn af hjßlparg÷gnum UNICEF komin til MßritanÝu

-

Sahel hunger crisis worsens as aid agencies admit massive cash shortfall/ The Guardian 

 

  FrŠ­igrein um tßknmßlsverkefni­ Ý NamibÝu
gunnisal

═ nřjasta hefti tÝmaritsins Development in Practice er birt frŠ­igrein um tßknmßlsverkefni­ Ý NamibÝu sem Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands og yfirv÷ld menntamßla Ý NamibÝu stˇ­u a­ ß ßrunum 2006 til 2010. Greinin ber yfirskriftina "Signs speak as loud as words: deaf empowerment in Namibia" og h÷fundar hennar eru DavÝ­ Bjarnason, sem var verkefnisstjˇri ŮSS═ Ý NamibÝu, Valger­ur Stefßnsdˇttir framkvŠmdastjˇri Samskiptami­st÷­var heyrnarlausra og heyrnarskertra, og Lizette Beukes forst÷­uma­ur Samskiptami­st÷­var heyrnarlausra Ý NambÝu.

 

Nßnar

Minna fÚ til ■rˇunarmßla Ý fyrsta sinn um langt skei­

═sland stendur ÷­rum Nor­urlanda■jˇ­um langt a­ baki Ý ˙tgj÷ldum til ■rˇunara­sto­ar, samkvŠmt t÷lum OECD. ┌tgj÷ld ═slands til ■rˇunarmßla drˇgust saman um r˙mlega 18 prˇsent milli ßranna 2010 og 2011. A­eins Grikkland og Spßnn skßru meira ni­ur. ┌tgj÷ld til ■rˇunarmßla drˇgust saman um nŠrri 3 prˇsent ß heimsvÝsu Ý fyrra og er ■etta Ý fyrsta skipti sÝ­an ßri­ 1997 sem samdrßttur ver­ur ß ■essu svi­i, a­ ■vÝ er fram kemur Ý skřrslu OECD. Skuldakreppu me­al vestrŠnna rÝkja er kennt um.

Are aid cuts inevitable and if so, what should aid campaigners do about it?, eftir Duncan Green/ Oxfamblogs

Foreign aid, the great leap backwards , eftir Philippe Perdix/ The Africa Report

K R Ă K J U R

-

Translators fight the fatal effects of the language gap, eftir Mark Tran/ The Guardian

-

Ůrˇunara­sto­ Nor­urlandanna: Nř meistararitger­/ FÚlag Sameinu­u ■jˇ­anna ß ═slandi

-

Hunger: the real economic crisis, eftir Jeremy Hobbs/ Oxfam

-

Preparing An IT Force For Emergency Response/ WFP

-

International Citizen Service: Young people fight poverty/ DFID

-

Kony 2012: what happens next?, eftir Polly Curtis og Tom McCarthy/ The Guardian

-

FOREIGN AID III: BRICS AS DONORS/ DEVEX

-

Nř bˇk: How Do We Help? The Free Market in Development Aid, eftir Patrick Develtere/ Leuven University Press

-

Business: Britain to kick start banking for poorest/ DFID

-

Family Planning: Making the Fundamental Human Right a Reality, eftir Dr. Babatunde Osotimehin/ HuffingtonPost

-

Seven worries about focusing on results, and how to manage them, eftir Owen Barder/ Owen.org

-

A slippery slope in Southern Africa, eftir Mandeep Tiwana/ NAI Forum

-

 Gender Matter/IFPRI og IVMI

-

Mali crisis: Who's who?/ BBC

-

NAVI PILLAY CALLS FOR MAJOR EFFORT TO HALT HUMAN RIGHTS ABUSES IN MALI/ UNOG

-

MALAWI: Hunger deepens in the south/ IRIN

-

Sverige betalar 295 miljoner till Mošambiques fattigdomsbekńmpning/ SIDA

-

Hague court may probe Mali rapes, killing/ AlertNet

-

 Children in school is not enough - they must learn something there, eftir David Archer

-

OECD urges EU to spell out its aid message more clearly, eftir Mark Tran/ The Guardian

-

 Are the Paris Declaration objectives of untied aid and defragmented aid compatible? New evidence from Knack and Lodewijk / AidData

-

EU development co-operation: improving but still cumbersome/ OECD

-

Africa Groundwater Maps Could Help Improve Access To Water (VIDEO)

-

Uganda Turinawe 'sexual abuse' police officer suspended/ BBC

-

Viewpoint: Binyavanga on why Africa's international image is unfair/ BBC

-

Internal Displacement Global Overview 2011: People internally displaced by conflict and violence/ IDMC 

-

Er allt ˇm÷gulegt?, eftir Sv÷lu Jˇnsdˇttur/ Spegill.is

 

 Al■jˇ­legi malarÝu-dagurinn Ý dag
WHO: Scale up the fight against malaria -- Test. Treat. Track.

Um ■a­ bil annar hver jar­arb˙i er Ý ßhŠttuhˇp vegna malarÝu. ┴ hverju ßri veikjast um 216 milljˇnir manna af sj˙kdˇmnum og tali­ er a­ 655 ■˙sund lßtist. Fˇlk Ý fßtŠkustu l÷ndunum er Ý mestri hŠttu. Al■jˇ­legi malarÝudagurinn hefur veri­ haldinn 25. aprÝl frß 2007 og yfirskrift dagsins er a­ ■essu sinni - Vi­h÷ldum ßrangri, bj÷rgum mannslÝfum: Fjßrfestum Ý malarÝu (Sustain Gains, Save Lives: Invest in Malaria).

┴ sÝ­asta ßratug hefur malarÝutilvikum fŠkka­ umtalsvert, um ■ri­jung Ý AfrÝku. ═ sumum l÷ndum innan ßlfunnar er ßrangurinn enn glŠsilegri, 35 rÝki af 53 nß­ 50% a­ fŠkka tilvikum sj˙kdˇmsins um 50% me­ tilheyrandi fŠkkun Ý tÝ­ni barnadau­a.

Nßnar

Health and Science - Football, fashion, fruit and fishing: 101 uses for a net/ AlertNet


Breytt nßlgun ■rˇunarsamvinnu Ý MalavÝ


eftir Stefßn Jˇn Hafstein umdŠmisstjˇra ŮSS═ Ý MalavÝ


gunnisal
Frß Mangochi - hÚra­sh÷fu­borginni. Ljˇsmynd: gunnisal

2012 er tÝmamˇtaßr Ý MalavÝ ■egar Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands tekur upp nřja nßlgun Ý samstarfi vi­ heimamenn.  HÚr eftir sem hinga­ til ver­ur meginßhersla ═slands Ý hÚra­inu Mangochi vi­ sunnanvert MalavÝ vatn.  En ■ar sem ß­ur voru st÷k verkefni undir stjˇrn Ýslenskra verkefnastjˇra ver­ur framkvŠmd fŠr­ undir hÚra­sstjˇrn.  Verkefni eru valin Ý samrŠmi vi­ ■rˇunarߊtlun Mangochi hÚra­s.  Ůetta ■ř­ir a­ framkvŠmd, ˙tfŠrsla og stjˇrn verkefna ver­ur einkum Ý h÷ndum starfsmanna hÚra­sins og stofnana ■ess.  Ůßttaka ŮSS═ ver­ur Ý formi fjßrhagsstu­nigns, tŠknia­sto­ar og stu­nings me­ řmsum ÷­rum hŠtti.  Eftirlit ŮSS═ me­ fjßrmßlum og framvindu ver­ur virkt. 

 

Langur a­dragandi

 

Undirb˙ningur ■essa hˇfst ßri­ 2009 ■egar stefndi Ý lok řmissa verkefna ß vegum ŮSS═ Ý hÚra­inu.  Vali­ stˇ­ ■ß um a­ endurnřja ■essi eldri verkefni e­a sŠkjast eftir nßnari samvinnu vi­ hÚra­sstjˇrn og fela henni framkvŠmd.  HÚra­sstjˇrn haf­i mikinn ßhuga ß samstarfi vi­ ŮSS═.  Ůessi nßlgun er Ý samrŠmi vi­ h÷fu­ßherslur Ý al■jˇ­legri stefnumˇtun um ■rˇunarsamvinnu, svo sem ParÝsaryfirlřsinguna og Accra-samkomulagi­.   Ůar er kve­i­ ß um a­ ■rˇunarsamvinnu-stofnanir nřti getu heimamanna og styrki innvi­i ■eirra til framkvŠmda.  ═  samvinnu ŮSS═ Ý MalavÝ vi­ hÚra­sstjˇrn voru ßherslumßl ßkve­in og ni­ursta­an s˙ a­ ŮSS═ tŠki a­ sÚr stu­ning Ý lř­heilsu, menntamßlum og vatns-og hreinlŠtismßlum.  ŮSS═ haf­i reynslu ß ÷llum ■essum svi­um.  Ůegar ß ßrinu 2010 tˇk hÚra­ vi­ nokkrum framkvŠmda■ßttum eldri verkefna og n˙ Ý ßr ver­ur tilfŠrslan endanleg.  Ůegar malavÝska fjßrhagsßri­ hefst Ý j˙lÝ 2012 ver­ur framlag ŮSS═ Ý MalavÝ a­ fullu samhŠft fjßrhagsߊtlun og framkvŠmdagetu hÚra­sstjˇrnar.

 

Mikil breyting hjß ŮSS═

 

Ůessi breytta nßlgun lei­ir af sÚr mikil umskipti ß starfi ŮSS═ Ý MalavÝ.  ┴ri­ 2008 voru sj÷ Ýslenskir starfsmenn vi­ st÷rf Ý landinu, n˙ ver­ar ■eir a­eins tveir.  FŠkkun er 70%.  Sta­arrß­num starfsm÷nnum ŮSS═ Ý MalavÝ hefur fŠkka­ jafnt og ■Útt fram til ■essa me­ ■vÝ a­ verkefni fŠrast til hÚra­s.  FŠkkun sta­arrß­inna starfsmanna er ß bilinu 70-80%.  Stˇrri starfsst÷­ ŮSS═ Ý Monkey Bay ver­ur loka­.  Ůjßlfa­ir starfsmenn sem ß­ur unnu hjß ŮSS═ eru n˙ margir komnir til starfa hjß hÚra­sstjˇrn me­ styrk frß ŮSS═.  Ůannig efla ■eir framkvŠmdagetu hÚra­ssins.  H˙n styrkist einnig me­ tŠkjum og fjßrframl÷gum sem ŮSS═ nota­i ß­ur vi­ eigin verkefni.   

 

TŠkifŠri

 

Breytingar af ■essu tagi fela Ý sÚr vandamßl og tŠkifŠri.  ┌tfŠra ■arf samskipti milli ŮSS═, hÚra­sstjˇrnar og rß­uneyta sem fara me­ vi­komandi mßlaflokka, ■vÝ ■essi nßlgun kallar ß nřjar lei­ir Ý samstarfi sem ■arf a­ slÝpa og lßta reyna ß.  TŠkifŠrin felast Ý uppbyggingu ß getu heimamanna og meiri sjßlfbŠrni til lengri tÝma liti­ me­ ■vÝ a­ ■ekking og reynsla byggist upp ■ar sem hennar nřtur til framb˙­ar.

 

Frjßls fÚlagasamt÷k Ý al■jˇ­legu hjßlparstarfi:

 

VeftÝmariti­ hefur fari­ ■ess ß leit vi­ frjßls fÚlagasamt÷k Ý al■jˇ­legu hjßlparstarfi a­ gera stuttlega grein fyrir starfsemi sinni og vi­fangsefnum ß ■essu ßri. Gefum landsnefnd UN Women or­i­:

 

Valdefling kvenna frumforsenda ■ess a­ draga ˙r fßtŠkt Ý heiminum

 

UNWomen┴ri­ 2011 var vi­bur­arrÝkt fyrir landsnefnd UN Women ß ═slandi, en ■etta var fyrsta starfsßr samtakanna eftir a­ UNIFEM sameina­ist ■remur systurstofnunum ßri­ 2010. ═ tilefni af ■essum tÝmamˇtum efndi landsnefndin til fjßr÷flunarviku sem mi­a­i a­ ■vÝ a­ kynna UN Women fyrir ═slendingum og hvetja fˇlk til ganga Ý Systralagi­ - helstu fjßr÷flunarlei­ samtakanna. Landsmenn sv÷ru­u kalli systra sinna og styrktara­ilar Systralagsins tv÷f÷ldu­ust ß ßrinu. Ůa­ eru a­ sjßlfs÷g­u mikil gle­itÝ­indi ■vÝ framlag Ýslensku landsnefndarinnar til UN Women hŠkka­i um 140 prˇsent ß ßrinu og var ■a­ hŠsta ß eftir framlagi ┴stralÝu.

 

UN Women fer me­ umbo­ Sameinu­u ■jˇ­anna til a­ vinna a­ jafnrÚtti kynjanna og valdeflingu kvenna um heim allan. UN Women styrkir verkefni sem mi­a a­ ■vÝ a­ binda enda ß ofbeldi gegn konum, draga ˙r fßtŠkt og stu­la a­ efnahagslegri og pˇlitÝskri valdeflingu auk ■ess a­ veita konum sjßlfs÷g­ mannrÚttindi. UN Women vinnur eftir ■eirri hugmyndafrŠ­i a­ heilbrig­ar, og mennta­ar konur sem eru ■ßtttakendur Ý hagkerfinu hagnast ekki einungis sjßlfar heldur skila ßvinningi til barna sinna, samfÚlaga og ■jˇ­a. Til ■ess a­ nß ■essum markmi­um treystir stofnunin alfari­ ß frjßls framl÷g frß rÝkisstjˇrnum, fyrirtŠkjum og einstaklingum.

 

UN Women ß ═slandi hefur undanfarin ßr veri­ dyggur stu­ningsa­ili Styrktarsjˇ­s UN Women til afnßms ofbeldis gegn konum. Sjˇ­urinn er sß eftirsˇttasti innan UN Women og ekki a­ ßstŠ­ulausu ■ar sem 600 milljˇnir kvenna b˙a Ý l÷ndum ■ar sem heimilisofbeldi er ekki refsivert. ═ Su­ur- AfrÝku ver­a konur fyrir ofbeldi ß 90 sek˙nda fresti og Ý m÷rgum l÷ndum eru konur sˇttar til saka fyrir a­ vera nau­ga­. FrŠ­sla og hugarfarsbreyting eru ßhrifarÝkar lei­ir til ■ess a­ upprŠta slÝk ofbeldisverk gegn konum og hefur UN Women lagt ßherslu ß a­ styrkja verkefni sem hafa ■a­ a­ markmi­i.

 

Sjˇ­urinn styrkti 22 verkefni ß sÝ­asta ßri og snerti lÝf sex milljˇna kvenna um allan heim. Ůeirrar styrkur hefur ßhrif ß lÝf fj÷lskyldna ■eirra og nŠrsamfÚlags. ŮvÝ eru margf÷ldunarßhrifin ˇmŠlanleg.

 

Valdefling kvenna er frumforsenda ■ess a­ m÷gulegt sÚ a­ draga ˙t fßtŠkt Ý heiminum og a­eins er hŠgt a­ nß ■˙saldarmarkmi­um ef bŠ­i kynin geta fullnřtt hŠfileika sÝna. Ůrßtt fyrir ■etta eru jafnrÚttismßl ■vÝ mi­ur sß mßlaflokkur sem fyrst ver­ur fyrir ni­urskur­i ■egar a­ kreppir. ŮvÝ hefur aldrei veri­ brřnna a­ ═slendingar leggi systrum sÝnum vÝ­svegar um heim li­.

Me­ ■vÝ a­ ganga Ý Systralag UN Women, leggjum vi­ okkar af m÷rkum til ■ess a­ gera konum kleift a­ mennta sig, stunda vinnu, fŠ­a b÷rnin sÝn, fer­ast til og frß vinnu ˇßreittar og njˇta allra ■eirra tŠkifŠra sem lÝfi­ hefur upp ß a­ bjˇ­a. Er ■a­ ekki einmitt ■a­ sem vi­ ˇskum systrum okkar og dŠtrum? Ůetta er ˇsk÷p einfalt - bŠtt sta­a kvenna og auki­ jafnrÚtti og valdefling er skilvirkasta lei­in til ■ess a­ b˙a til betri heim.

.

Hanna EirÝksdˇttir verkefnastřra landsnefndar UN Women ß ═slandi.

 
 

UM VEFT═MARITIđ

 

facebook
VeftÝmariti­ er ß FACEBOOK - skrßi­ ykkur Ý hˇpinn.

 

Ritstjˇrinn skuldar ykkur kŠru lesendur skřringu ß ■vÝ hlÚi sem or­i­ hefur ß ˙tgßfu VeftÝmaritsins sÝ­ustu vikurnar en tvennt kemur til: snemmteki­ pßskafrÝ ritstjˇrans og sÝ­an ˇvenjuv÷ndu­ umgangspest. En n˙ ver­ur ˙tgßfunni haldi­ ßfram eins og ekkert hafi Ýskorist. Ůi­ sem hafi­ sent mÚr lÝnu og veri­ me­ ßhyggjur - takk fyrir hugulsemina.

 

VeftÝmarit um ■rˇunarmßl er gefi­ ˙t af Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands. Ritinu er Štla­ a­ glŠ­a umrŠ­u um ■rˇunarmßl og gefa ßhugas÷mum kost ß a­ fylgjast me­ ■vÝ sem hŠst ber hverju sinni. Efni veftÝmaritsins ■arf ekki endilega a­ endurspegla stefnu ŮSS═.

 

Skrßi­ ykkur Ý ßskrift ß heimasÝ­unni, www.iceida.is og lßti­ vinsamlegast a­ra me­ ßhuga ß ■rˇunarmßlum vita af tilvist veftÝmaritsins. Allar ßbendingar um efni eru vel ■egnar.

 

Ůeir sem vilja senda okkur ßbendingu um efni e­a afskrß sig af netfangalista eru vinsamlegast be­nir um a­ senda slÝk erindi ß netfangi­ iceida@iceida.is. Ritstjˇri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is.

 

Vi­ bi­jumst velvir­ingar ß ■vÝ a­ geta ekki nota­ Ýslenskar gŠsalappÝr Ý vi­t÷lum en bandarÝskt sni­mˇt VeftÝmaritsins leyfir ekki notkun ■eirra.

 

Bestu kve­jur, ┌tgßfu- og kynningardeild ŮSS═

ISSN 1670-810