Laurina Titoce héraðsstjóri, Ágústa Gísladóttir umdæmisstjóri, Beatrice Jacob menntamálastjóri og Maria de Fatima Zacarias ráðuneytisstjóri.

Það var mikið um dýrðir í Cumbane þorpi í Jangamó héraði í Mósambík á dögunum þegar yfirvöld menntamála vígðu fyrsta fullorðinsfræðslusetur sem reist hefur verið á þeim slóðum.  Bygging setursins var hluti af stuðningi Þróunarsamvinnustofnunar Íslands við menntamálayfirvöld í héraðinu og kostaði alls 20 milljónir íslenskra króna. Í því er m.a. kennslustofa, aðstaða til tölvunáms og lítið bókasafn. Setrið er ætlað fyrir fullorðins-fræðslunemendur, jafnt núverandi sem fyrrverandi, kennara þeirra og almenning í þorpinu þar sem það er staðsett. Fyrirhugað er að nota húsið fyrir ýmiss námskeið svo sem fyrir stuðningskennara í fullorðinsfræðslukjörnum, fullorðinsfræðslukennarana og nemendahópa með lífsleikniverkefni.  Sérstaklega verður lögð áhersla á að kynna möguleika setursins til að hýsa námskeið í ýmsum hagnýtum greinum svo sem viðskiptafærni, tölvunotkun, framleiðslu og markaðsetningu matvæla, tré- og blikksmíðar, sem haldin eru á vegum opinberra aðila.

Við hátíðarhöldin hlaut setrið nafn fyrsta forseta Mósambík, Samora Machel, og verður rekstur þess í umsjón menntamáladeildar héraðsins.  Ráðuneytisstjóri menntamálaráðuneytisins, klippti síðan á borðann og foringi forystusveitar flokksins helgaði húsið og friðþægði hina framliðnu með kampavíns- svettu á tröppurnar.  Að því loknu voru gróðursett nokkur tré og forystukvinnur verkefnisins þ.e. ráðuneytissjórinn, menntamálastjóri Inhambane fylkis,  héraðsstjórinn í Jangamó, og umdæmisstjóri ÞSSÍ skáru kökuna og deildu einni sneið í tilefni dagsins. Íbúar þorpsins skemmtu svo viðstöddum með söng og dansi.

Joyce Banda.

Þúsundir íbúa Malaví fylgdu Bingu wa Mutharika forseta til grafar á mánudaginn en hann var jarðsettur í fjölskyldugrafreit í Thyolohéraði í suðurhluta landsins. Forsetinn lést sem kunnugt er 5. apríl eftir hjartaáfall og fáeinum dögum síðar tók Joyce Banda varaforseti við embættinu. Hún er fyrst kvenna til að gegna starfi forseta í suðurhluta Afríku og aðeins önnur konan á forsetastóli í Afríku.

Joyce Banda er liðlega sextug, fædd árið 1950 í litlu þorpi í grennd við borgina Zomba í suðurhluta Malaví, heimsþekkt kvenréttindakona og því talsvert undrunarefni þegar Mutharika kynnti hans sem varaforseta í kosningabaráttunni 2009.  Samstarfinu lauk í fyrra, Banda var þá rekin úr flokki  forsetans en honum tókst ekki að bola henni úr embætti. Óttast var að Peter Mutharika utanríkisráðherra og bróðir hins látna forseta myndi seilast til valda en til þess kom ekki .

Fréttaskýrendur segja of einfeldningslegt að halda því fram að öll vandamál í Malaví hafi horfið með andláti Mutharika. Hins vegar sé ljóst að Joyce Banda hafi tækifæri til þess að lagfæra margt sem miður fór í embættistíð fyrrverandi forseta síðustu misserin, ekki síst sambandið við veitendur þróunaraðstoðar. Sem kunnugt er höfðu margir stærstu veitendurnir dregið verulega úr framlögum til Malaví vegna stirðra samskipta við forsetann. Strax á fyrstu dögum í embætti hefur Banda hreinsað til í ríkisstjórninni og kallað eftir góðum samskiptum við veitendur þróunaraðstoðar og alþjóðastofnanir. Afríski þróunarbankinn hefur heitið 45 milljóna dollara fyrirgreiðslu í beinan fjáralagastuðning og sambíska ríkisstjórnin lét Malaví í té sex milljónir lítra af eldsneyti - en skortur á peningum og bensíni hefur verið einkenndi fyrir þjóðina um langt skeið.

Paulina peter Lokongo

 "Í mínu starfi skiptir miklu að geta greint vatnsskort og skort á eldiviði út frá mismunandi stöðu kvenna og karla í samfélaginu. Þetta námskeið hefur fært mér tæki til að sinna starfi mínu betur," segir Paulina peter Lokongo, umhverfis- og landnýtingarsérfræðingur hjá héraðsstjórninni í Napak-héraði í Úganda.

Paulina var einn þátttakenda í fimm daga námskeiði um kynjasjónarmið í loftslagsverkefnum í Mbale-héraði í Úganda sem lauk fyrir nokkru. Tilgangur námskeiðsins var að opna augu þátttakenda fyrir ólíkri og ójafnri stöðu kvenna og karla baráttunni gegn loftslagsbreytingum og veita þeim fræðslu um nauðsyn samþættingar kynjasjónarmiða í verkefnum sem hafa það að markmiði að draga úr áhrifum loftslagsbreytinga.

Námskeiðið sóttu 53 þátttakendur frá norðausturhluta landsins, þ.á.m. embættismenn hérðaðsstjórna á sviði umhverfis-, skipulags-, auðlinda- og félagsmála, kennarar og fulltrúar félagasamtaka. Áhersla var lögð á að þátttakendur gætu hagnýtt sér efni námskeiðsins í daglegum störfum sínum, t.d. við áætlanagerð. Kennarar á námskeiðinu eru allir úgandískir og hafa langa reynslu stefnumótun á sviði kynja- og loftslagsmála.

Námskeiðið er samstarfsverkefni Alþjóðlegs Jafnréttisskóla Háskóla Íslands, Þróunarsamvinnustofnunar Íslands og sendiráða Danmerkur og Noregs í Kampala. Í verkefnisstjórn sitja tveir sérfræðingar Jafnréttisskóla HÍ,  ásamt sérfræðingum frá Vatns- og umhverfismálaráðuneyti og Kynja, vinnu- og félagsmálaráðuneyti Úganda, Makerere háskóla og skrifstofu ÞSSÍ í Kampala.

Paulina peter Lokongo, sem sótti Landgræðsluskóla SÞ á Íslandi í fyrra, segir að styrkja þurfi stöðu kvenna í Úganda m.t.t. landnýtingar og eignarhalds á landi: "Konur þurfa að þekkja réttindi sín," segir Paulina, sem er viss um að námskeið af þessu tagi efli starfsfólk héraðsstjórnanna til nýrra starfshátta þegar heim kemur.

Konur voru 25% þátttakenda. Ég geri ráð fyrir að það enduspegli stöðu þeirra í héraðsstjórnunum. Þær voru hins vegar mjög góðir og aktívir þátttakendur og karlarnir lærðu margt af þeim, held ég.

Annað sambærilegt námskeið eru fyrirhuguð í Úganda í lok júlí á þessu ári í Lira í norðurhluta landsins.

The Word on Women - Is climate change funding neglecting women?, eftir Rebekha Curtis/ Reuters

Á sama tíma og opinbert fé er minna en áður til mannúðar- og þróunarmála fjölgar krónunum sem koma frá almenningi og einkaaðilum. Ljósmynd: IRIN

Alþjóðlegt mannúðar- og hjálparstarf:

Fjórðungur fjármagnsins kemur frá einkaaðilum - og fer hækkandi

Stop land grabbing! (trailer): Life, land, and justice in Uganda

Eyjasamfélögin úti á Viktoríuvatni:

Jarðir seldar nauðungar-sölu vegna pálmaolíu-verkefnis

Xu Shaoshi ráðherra auðlinda- og landnýtingar í Kína og Össur Skarphéðinsson utanríkisráðherra skrifuðu á dögunum undir samkomulag við samstarf um samvinnu í jarðhitamálum. Samkvæmt frétt ráðuneytisins snýr það að samvinnu í þróunarríkjum. "Samkomulagið gefur tækifæri til þess að Ísland og Kína vinni sameiginlega að rannsóknum, forkönnunum, þróun og framkvæmd á virkjun jarðhita í þróunarríkjum, meðal annars mögulega aðkomu Kína að samstarfi Íslands og Alþjóðabankans um þróun jarðhitanýtingar í sigdalnum í austurhluta Afríku," segir á vef ráðuneytisins.

Ísland stendur öðrum Norðurlandaþjóðum langt að baki í útgjöldum til þróunaraðstoðar, samkvæmt tölum OECD. Útgjöld Íslands til þróunarmála drógust saman um rúmlega 18 prósent milli áranna 2010 og 2011. Aðeins Grikkland og Spánn skáru meira niður. Útgjöld til þróunarmála drógust saman um nærri 3 prósent á heimsvísu í fyrra og er þetta í fyrsta skipti síðan árið 1997 sem samdráttur verður á þessu sviði, að því er fram kemur í skýrslu OECD. Skuldakreppu meðal vestrænna ríkja er kennt um.

Are aid cuts inevitable and if so, what should aid campaigners do about it?, eftir Duncan Green/ Oxfamblogs

Foreign aid, the great leap backwards , eftir Philippe Perdix/ The Africa Report

-

Translators fight the fatal effects of the language gap, eftir Mark Tran/ The Guardian

-

Þróunaraðstoð Norðurlandanna: Ný meistararitgerð/ Félag Sameinuðu þjóðanna á Íslandi

-

Hunger: the real economic crisis, eftir Jeremy Hobbs/ Oxfam

-

Preparing An IT Force For Emergency Response/ WFP

-

International Citizen Service: Young people fight poverty/ DFID

-

Kony 2012: what happens next?, eftir Polly Curtis og Tom McCarthy/ The Guardian

-

FOREIGN AID III: BRICS AS DONORS/ DEVEX

-

Ný bók: How Do We Help? The Free Market in Development Aid, eftir Patrick Develtere/ Leuven University Press

-

Business: Britain to kick start banking for poorest/ DFID

-

Family Planning: Making the Fundamental Human Right a Reality, eftir Dr. Babatunde Osotimehin/ HuffingtonPost

-

Seven worries about focusing on results, and how to manage them, eftir Owen Barder/ Owen.org

-

A slippery slope in Southern Africa, eftir Mandeep Tiwana/ NAI Forum

-

 Gender Matter/IFPRI og IVMI

-

Mali crisis: Who's who?/ BBC

-

NAVI PILLAY CALLS FOR MAJOR EFFORT TO HALT HUMAN RIGHTS ABUSES IN MALI/ UNOG

-

MALAWI: Hunger deepens in the south/ IRIN

-

Sverige betalar 295 miljoner till Moçambiques fattigdomsbekämpning/ SIDA

-

Hague court may probe Mali rapes, killing/ AlertNet

-

 Children in school is not enough - they must learn something there, eftir David Archer

-

OECD urges EU to spell out its aid message more clearly, eftir Mark Tran/ The Guardian

-

 Are the Paris Declaration objectives of untied aid and defragmented aid compatible? New evidence from Knack and Lodewijk / AidData

-

EU development co-operation: improving but still cumbersome/ OECD

-

Africa Groundwater Maps Could Help Improve Access To Water (VIDEO)

-

Uganda Turinawe 'sexual abuse' police officer suspended/ BBC

-

Viewpoint: Binyavanga on why Africa's international image is unfair/ BBC

-

Internal Displacement Global Overview 2011: People internally displaced by conflict and violence/ IDMC 

-

Er allt ómögulegt?, eftir Svölu Jónsdóttur/ Spegill.is

Um það bil annar hver jarðarbúi er í áhættuhóp vegna malaríu. Á hverju ári veikjast um 216 milljónir manna af sjúkdómnum og talið er að 655 þúsund látist. Fólk í fátækustu löndunum er í mestri hættu. Alþjóðlegi malaríudagurinn hefur verið haldinn 25. apríl frá 2007 og yfirskrift dagsins er að þessu sinni - Viðhöldum árangri, björgum mannslífum: Fjárfestum í malaríu (Sustain Gains, Save Lives: Invest in Malaria).

Á síðasta áratug hefur malaríutilvikum fækkað umtalsvert, um þriðjung í Afríku. Í sumum löndum innan álfunnar er árangurinn enn glæsilegri, 35 ríki af 53 náð 50% að fækka tilvikum sjúkdómsins um 50% með tilheyrandi fækkun í tíðni barnadauða.

Nánar

Health and Science - Football, fashion, fruit and fishing: 101 uses for a net/ AlertNet

Frá Mangochi - héraðshöfuðborginni. Ljósmynd: gunnisal

2012 er tímamótaár í Malaví þegar Þróunarsamvinnustofnun Íslands tekur upp nýja nálgun í samstarfi við heimamenn.  Hér eftir sem hingað til verður megináhersla Íslands í héraðinu Mangochi við sunnanvert Malaví vatn.  En þar sem áður voru stök verkefni undir stjórn íslenskra verkefnastjóra verður framkvæmd færð undir héraðsstjórn.  Verkefni eru valin í samræmi við þróunaráætlun Mangochi héraðs.  Þetta þýðir að framkvæmd, útfærsla og stjórn verkefna verður einkum í höndum starfsmanna héraðsins og stofnana þess.  Þáttaka ÞSSÍ verður í formi fjárhagsstuðnigns, tækniaðstoðar og stuðnings með ýmsum öðrum hætti.  Eftirlit ÞSSÍ með fjármálum og framvindu verður virkt. 

Langur aðdragandi

Undirbúningur þessa hófst árið 2009 þegar stefndi í lok ýmissa verkefna á vegum ÞSSÍ í héraðinu.  Valið stóð þá um að endurnýja þessi eldri verkefni eða sækjast eftir nánari samvinnu við héraðsstjórn og fela henni framkvæmd.  Héraðsstjórn hafði mikinn áhuga á samstarfi við ÞSSÍ.  Þessi nálgun er í samræmi við höfuðáherslur í alþjóðlegri stefnumótun um þróunarsamvinnu, svo sem Parísaryfirlýsinguna og Accra-samkomulagið.   Þar er kveðið á um að þróunarsamvinnu-stofnanir nýti getu heimamanna og styrki innviði þeirra til framkvæmda.  Í  samvinnu ÞSSÍ í Malaví við héraðsstjórn voru áherslumál ákveðin og niðurstaðan sú að ÞSSÍ tæki að sér stuðning í lýðheilsu, menntamálum og vatns-og hreinlætismálum.  ÞSSÍ hafði reynslu á öllum þessum sviðum.  Þegar á árinu 2010 tók hérað við nokkrum framkvæmdaþáttum eldri verkefna og nú í ár verður tilfærslan endanleg.  Þegar malavíska fjárhagsárið hefst í júlí 2012 verður framlag ÞSSÍ í Malaví að fullu samhæft fjárhagsáætlun og framkvæmdagetu héraðsstjórnar.

Mikil breyting hjá ÞSSÍ

Þessi breytta nálgun leiðir af sér mikil umskipti á starfi ÞSSÍ í Malaví.  Árið 2008 voru sjö íslenskir starfsmenn við störf í landinu, nú verðar þeir aðeins tveir.  Fækkun er 70%.  Staðarráðnum starfsmönnum ÞSSÍ í Malaví hefur fækkað jafnt og þétt fram til þessa með því að verkefni færast til héraðs.  Fækkun staðarráðinna starfsmanna er á bilinu 70-80%.  Stórri starfsstöð ÞSSÍ í Monkey Bay verður lokað.  Þjálfaðir starfsmenn sem áður unnu hjá ÞSSÍ eru nú margir komnir til starfa hjá héraðsstjórn með styrk frá ÞSSÍ.  Þannig efla þeir framkvæmdagetu héraðssins.  Hún styrkist einnig með tækjum og fjárframlögum sem ÞSSÍ notaði áður við eigin verkefni.   

Tækifæri

Breytingar af þessu tagi fela í sér vandamál og tækifæri.  Útfæra þarf samskipti milli ÞSSÍ, héraðsstjórnar og ráðuneyta sem fara með viðkomandi málaflokka, því þessi nálgun kallar á nýjar leiðir í samstarfi sem þarf að slípa og láta reyna á.  Tækifærin felast í uppbyggingu á getu heimamanna og meiri sjálfbærni til lengri tíma litið með því að þekking og reynsla byggist upp þar sem hennar nýtur til frambúðar.

Veftímaritið hefur farið þess á leit við frjáls félagasamtök í alþjóðlegu hjálparstarfi að gera stuttlega grein fyrir starfsemi sinni og viðfangsefnum á þessu ári. Gefum landsnefnd UN Women orðið:

Valdefling kvenna frumforsenda þess að draga úr fátækt í heiminum

Árið 2011 var viðburðarríkt fyrir landsnefnd UN Women á Íslandi, en þetta var fyrsta starfsár samtakanna eftir að UNIFEM sameinaðist þremur systurstofnunum árið 2010. Í tilefni af þessum tímamótum efndi landsnefndin til fjáröflunarviku sem miðaði að því að kynna UN Women fyrir Íslendingum og hvetja fólk til ganga í Systralagið - helstu fjáröflunarleið samtakanna. Landsmenn svöruðu kalli systra sinna og styrktaraðilar Systralagsins tvöfölduðust á árinu. Það eru að sjálfsögðu mikil gleðitíðindi því framlag íslensku landsnefndarinnar til UN Women hækkaði um 140 prósent á árinu og var það hæsta á eftir framlagi Ástralíu.

UN Women fer með umboð Sameinuðu þjóðanna til að vinna að jafnrétti kynjanna og valdeflingu kvenna um heim allan. UN Women styrkir verkefni sem miða að því að binda enda á ofbeldi gegn konum, draga úr fátækt og stuðla að efnahagslegri og pólitískri valdeflingu auk þess að veita konum sjálfsögð mannréttindi. UN Women vinnur eftir þeirri hugmyndafræði að heilbrigðar, og menntaðar konur sem eru þátttakendur í hagkerfinu hagnast ekki einungis sjálfar heldur skila ávinningi til barna sinna, samfélaga og þjóða. Til þess að ná þessum markmiðum treystir stofnunin alfarið á frjáls framlög frá ríkisstjórnum, fyrirtækjum og einstaklingum.

UN Women á Íslandi hefur undanfarin ár verið dyggur stuðningsaðili Styrktarsjóðs UN Women til afnáms ofbeldis gegn konum. Sjóðurinn er sá eftirsóttasti innan UN Women og ekki að ástæðulausu þar sem 600 milljónir kvenna búa í löndum þar sem heimilisofbeldi er ekki refsivert. Í Suður- Afríku verða konur fyrir ofbeldi á 90 sekúnda fresti og í mörgum löndum eru konur sóttar til saka fyrir að vera nauðgað. Fræðsla og hugarfarsbreyting eru áhrifaríkar leiðir til þess að uppræta slík ofbeldisverk gegn konum og hefur UN Women lagt áherslu á að styrkja verkefni sem hafa það að markmiði.

Sjóðurinn styrkti 22 verkefni á síðasta ári og snerti líf sex milljóna kvenna um allan heim. Þeirrar styrkur hefur áhrif á líf fjölskyldna þeirra og nærsamfélags. Því eru margföldunaráhrifin ómælanleg.

Valdefling kvenna er frumforsenda þess að mögulegt sé að draga út fátækt í heiminum og aðeins er hægt að ná þúsaldarmarkmiðum ef bæði kynin geta fullnýtt hæfileika sína. Þrátt fyrir þetta eru jafnréttismál því miður sá málaflokkur sem fyrst verður fyrir niðurskurði þegar að kreppir. Því hefur aldrei verið brýnna að Íslendingar leggi systrum sínum víðsvegar um heim lið.

Með því að ganga í Systralag UN Women, leggjum við okkar af mörkum til þess að gera konum kleift að mennta sig, stunda vinnu, fæða börnin sín, ferðast til og frá vinnu óáreittar og njóta allra þeirra tækifæra sem lífið hefur upp á að bjóða. Er það ekki einmitt það sem við óskum systrum okkar og dætrum? Þetta er ósköp einfalt - bætt staða kvenna og aukið jafnrétti og valdefling er skilvirkasta leiðin til þess að búa til betri heim.

.

Hanna Eiríksdóttir verkefnastýra landsnefndar UN Women á Íslandi.