|
|
|
|
|
5. árg. 155. tbl. |
21. mars 2012 |
|
|
|
|
 |
Myndir frá hátíðahöldunum í gær. Ljósmyndir: Vilhjálmur Wiium. |
Þjóðhátíð í Monkey Bay við afhendingu sjúkrahússins
-Utanríkisráðherra Íslands og forsetafrú Malaví klipptu sameiginlega á borða
"Þetta var eins lítil þjóðhátíð," sagði Stefán Jón Hafstein umdæmisstjóri Þróunarsamvinnustofnunar í Malaví skömmu eftir að Íslendingar höfðu í gær formlega afhent stjórnvöldum í Malaví sjúkrahúsið í Monkey Bay. Össur Skarphéðinsson utanríkisráðherra og Callista Mutharika forsetafrú klipptu sameiginlega á borða sem tákn um afhendinguna. Margt fyrirmanna var við hátíðahöldin sem fram fóru á útileikvangi við menningarmiðstöðina í Monkey Bay en hún var einnig var reist fyrir íslenskt þróunarfé.
Össur Skarphéðinsson utanríkisráðherra lýsti yfir ánægu með uppbyggingu sjúkrahússins og kvaðst greinilega hafa fundið fyrir þakklæti fólksins í garð Íslendinga fyrir stuðninginn. Í ræðu sinni við athöfnina þakkaði ráðherra Malaví fyrir 23 ára þróunarsamvinnu og hét því að Íslendingar myndu áfram styðja vel við fátæka íbúa landsins. Hann kynnti væntanlega fjögurra ára áætlun um aukin framlög til heilbrigðis- og menntaverkefna í Mangochi héraði og til vatns- og hreinlætismála.
"Þessi spítali er liður í þróunaraðstoð okkar við örsnauðasta héraðið í fátækasta ríki heims, Malaví, og gjörbreytir lífskjörum manna á svæðinu. Áður en Íslendingarnir komu til Monkey Bay við Malaví-vatn með átak sitt í að byggja upp heilbrigðisþjónustu var nánast engin heilsugæsla. Nýi spítalinn, sem Þróunarsamvinnustofnun hefur verið að byggja síðustu árin, þjónar 130 þúsund manna svæði, og bætir úr mikilli og sárri þörf," er haft eftir ráðherranum á vef Pressunnar.
Þar segir ennfremur: Össur sagði að það hefði verið lífsreynsla að sjá og finna þakklæti íbúanna, en afhendingin fór fram við opna athöfn þar sem fjöldi íbúa var viðstaddur þegar Össur afhenti forsetafrú landsins og heilbrigðisráðherra spítalann fyrir hönd Íslendinga.
"Fyrir utan spítalann höfum við komið upp fæðingardeildum við tvær heilsugæslustöðvar í sveitunum, og á þessum þremur deildum hafa nú fæðst næstum sextán þúsund börn. Ég kom á eina stöðina langt úti í skógi þar sem höfðu fæðst tvö börn fyrr um daginn, og konurnar sem þar voru sögðu að þær ferðuðust langan veg til að komast í öryggið sem íslensku stöðvarnar veita," segir í frétt Pressunnar.
Í stuttri heimsókn ráðherrans, sem lýkur í dag, gafst honum meðal annars tækifæri að skoða vatns- og hreinlætisverkefni ÞSSÍ í Nankumba þar sem 450 voru gerð og öllum íbúum sveitarinnar á tuttugu þúsund heimilum var tryggt hreint vatn í 500 metra göngufjarlægð frá heimili. Til marks um mikinn árangur af verkefninu sögðu heimamenn íslenska ráðherranum frá því að kólera hefði verið landlæg á svæðinu og árlega hefðu komið upp eitt til tvö hundruð tilvik af veikinni. Nú léti kóleran hins vegar ekkert á sér kræla. Það þóttu ráðherranum góð tíðindi.
Fjölmenni var við hátíðahöldin í gær en auk heimafólks fjölmenntu fulltrúar ráðuneyta frá höfuðborginni Lilongwe og fulltrúar héraðsstjórnarinnar í héraðshöfuðborginni Mangochi. Eins og jafnan þegar hátíðahöld fara fram í Malaví stíga konur dansa og syngja hástöfum en ræðuhöld eru líka í hávegum höfð. Stefán Jón segir að mikið lof hafi verið borið á störf Íslendinga, ekki aðeins fyrir stuðninginn við sjúkrahúsið og heilsugæsluna, heldur einnig fyrir aðkomu að öðrum verkefnum á svæðinu. Meðal þeirra sem luku lofsorði á verkefni Íslendinga og flutti einkar skörulega ræðu var Welemu Masina, höfðinginn af Nankumba, en hann er héraðshöfðingi og yfirmaður á annað hundrað þorpshöfðinga.
"Ég afhenti spítalann með ræðu sem andinn blés mér í brjóst og stemmningin var þannig að ég hef aldrei fengið slíkar viðtökur, enda líklega aldrei talað á jafn fjölmennum útifundi," er haft eftir Össuri í frétt Pressunnar.
Samvinna um heilsugæslu - Myndband um verkefnið í Monkey Bay/ Stefán Jón
Íslendingar reistu spítala í Malaví - Aldrei fengið slíkar viðtökur, segir Össur/ Pressan
Nýr spítali þjónar 125 þúsund manns/ Vísir
Afhenti sjúkrahús í Malaví/ Morgunblaðið
|
|
|
|
|
|
 | | Svona leit heilsugæslustöðin í Apaflóa út árið 2000. Ljósmynd: Geir Gunnlaugsson. |
"Breytingin frá hörlegri heilsugæslustöð í öflugt svæðissjúkrahús á tólf árum nánast kraftaverki líkast"
- segir Geir Gunnlaugsson landlæknir og helsti ráðgjafi Þróunarsamvinnustofnunar frá upphafi
"Aðstoð Þróunarsamvinnustofnunar Íslands hefur verið afgerandi í því ætlunarverki malavískra stjórnvalda að skapa heilsugæslunni á Monkey Bay svæðinu góða umgjörð fyrir fjölbreytta þjónustu," segir Geir Gunnlaugsson landlæknir og helsti ráðgjafi ÞSSÍ frá upphafi samstarfsins fyrir rúmum tólf árum. Geir segir í viðtali við Veftímaritið að í vaxandi mæli hafi íbúar svæðisins sótt til sjúkrahússins. Á síðasta ári hafi um 100 þúsund manns haft bein samskipti við sjúkrahúsið í leit að lausn á margvíslegum heilbrigðisvanda. "Í raun má segja að breytingin frá hörlegri heilsugæslustöð í öflugt svæðissjúkrahús á 12 árum sé nánast kraftaverki líkast. Árangurinn ber vitni góðs samstarfs íslenskra og malavískra stjórnvalda um að bæta þjónustuna þar sem ÞSSÍ hefur séð um fjármögnunina en malavísk stjórnvöld séð meðal annars til þess að marka því stefnu, manna sjúkrahúsið, birgja það lyfjum eftir því sem kostur hefur verið og lagt til rekstrarfé."
-Hvað hefur munað mest um?
"Mörg stór skref hafi verið tekin á þessum árum til að bæta þjónustuna, t.d. við fólk sem er sýkt af alnæmisveirunni, legudeildir, rannsóknarstofa og svo ný og glæsileg fæðingardeild sem var opnuð í nóvember 2010. Aftur á móti er ég ekki í nokkrum vafa um að opnun skurðstofu var mjög stórt skref til að breyta stórri heilsugæslustöð í sjúkrahús. Frá því að skurðstofan var opnuð um mitt ár 2008 hafa verið gerðar um 2000 aðgerðir og eru um 30% þeirra keisaraskurðir og um 2/3 allra aðgerða snerta konur. Slík þjónusta léttir á héraðssjúkrahúsinu og frásagnir íbúanna og önnur gögn sýna að þessi þjónusta er mjög vel metin og nýtur mikils álits."
-Hvernig hefur okkur tekist að tryggja gæði þjónustunnar?
"Það sem hefur skipt höfuðmáli í þessu samstarfi er að áherslur þess hafa byggst á forgangsröðun Malava varðandi uppbyggingu heilbrigðisþjónustu á svæðinu. Í forgrunni hefur verið að tryggja öllum íbúunum lágmarks heilsugæsluþjónustu þar sem þeir búa. Auk sjúkrahússins hafa því tvær heilsugæslustöðvar hafa verið endurnýjaðar með áherslu á þjónustu við þungaðar konur og nýfædd börn þeirra og aðstaðan bætt fyrir veikt fólk sem sækir þjónustuna. Einnig hefur starf í nærsamfélaginu verið eflt með stuðningi við forvarnarstarf í þorpunum, t.d. mæðravernd, fæðingarhjálp og bólusetningar. Auk þessa hefur sjúkrabíll sjúkrahússins þjónað öllu svæðinu og verið forsenda þess að hægt hefur verið að flytja fæðandi konur í vanda eða fárveikt fólk á sjúkrahúsið til aðhlynningar og viðeigandi meðferðar. Það segir ef til vill meira en mörg orð að samskiptin á árinu 2010 voru um 220 þúsund alls við fjölbreytta heilsugæsluþjónustu malavískra stjórnvalda sem Ísland hefur stutt á liðnum árum.
-Telurðu að sjúkrahúsið muni halda áfram að eflast eftir brotthvarf Íslendinga?
"Heilbrigðisþjónusta verður aldrei sjálfbær í skilningi þess orðs. Hún kostar alltaf fjármagn sem kemur frá hinu opinbera og notendum þjónustunnar og í tilfelli Malava með þróunaraðstoð af margvíslegum toga. Það er því mikil breyting fyrir starf heilsugæslunnar á svæðinu að ÞSSÍ lýkur núverandi samstarfi sem hefur verið farsælt á liðnum árum. Starf ÞSSÍ er líka mikils metið af starfsfólki og íbúunum eins og fjömörg dæmi sýna.
Ég er aftur á móti bjartsýnn á að sjúkrahúsið muni halda áfram öflugu starfi sínu enda er allt starfsfólkið opinberir starfsmenn sem hafa þegið laun sem slíkir. Þeir hafa einnig fengið umtalsverða þjálfun til að takast á við dagleg verkefni og þeim hefur fjölgað á liðnum árum að ákvörðun stjórnvalda. Til að mæta því hefur ÞSSÍ stutt byggingu 19 starfsmannabústaða og malavísk stjórnvöld aðra átta slíka bústaði. Lyf munu auk þess berast sjúkrahúsinu eftir sömu leiðum og áður. Fjármögnun starfseminnar færist aftur á móti nú meir yfir á héraðsstjórn heilsugæslunnar í Mangochi bænum sem hefur á liðnum árum tekið virkan þátt í uppbyggingu heilsugæslunnar á svæðinu. Samkvæmt nýjum tillögum sem liggja fyrir um áframhaldandi samstarf út árið 2016 þá munu Íslendingar styðja starf heilsugæslu Mangochi héraðs og þar með einnig starfið á Monkey Bay svæðinu." |
 | | Á tólf árum hefur heilbrigðisþjónusta við íbúana í Monkey Bay tekið stakkaskiptum - þökk sé uppbyggingu sjúkrahússins. |
Upphaf heilbrigðisverkefnis í Monkey Bay fyrir tólf árum
-Björn Dagbjartsson hugmyndafræðingur verkefnisins
Þegar þróunarsamvinna Íslands og Malaví hófst 1989 var ætlunin að Íslendingar veittu eingöngu stuðning á sviði fiskimála. Fimm árum síðar, 1994, hóf Þróunarsamvinnustofnun Íslands verkefnavinnu á öðrum sviðum, bæði í menntun og heilsu. Árið 1999 var samþykkt að hefja nýtt verkefni undir heitinu: Monkey Bay Health Centre. Geir Gunnlaugsson yfirlæknir Miðstöðvar heilsuverndar barna og núverandi landlæknir fór að beiðni ÞSSÍ til Malaví í október 1999 til að kynnast heilbrigðismálum í landinu og athuga á hvern hátt Íslendingar gætu komið að sem mestu gagni. Árinu áður, síðsumars 1998, bar þáverandi heilbrigðisráðherra Malaví, Harry Thompson, fram þá tillögu í heimsókn Halldórs Ásgrímssonar utanríkisráðherra Íslands, að Íslendingar tækju að sér stuðning við heilsugæslu á Apaflóasvæðinu. Hugmyndafræðingurinn á bak við tillöguna var Björn Dagbjartsson þáverandi framkvæmdastjóri ÞSSÍ sem var góður vinur malavíska ráðherrans.
Geir Gunnlaugsson lýsti heilsugæslustöðinni í Monkey Bay með þessum orðum eftir kynnisferð sína árið 1999, í Fréttabréfi um þróunarmál. "Heilsugæslustöðin í Monkey Bay er sem stendur til húsa í gamalli byggingu sem hefur verið lítið haldið við undanfarin ár. Er augljóst að bæta þarf aðstöðuna verulega ef stöðin á að genga hlutverki miðstöðvar fyrir Monkey Bay svæðið. ... Það er þó ekki nóg að byggja heilsugæslustöð eina sér ef styðja á heilsugæslu í Malaví. Það er starfsemi slíkrar stöðvar sem mestu skiptir. Heilusgæslan í Monkey Bay verður að vera í nánum tengslum við aðrar heilsugæslustöðvar á svæðinu ef hún á að standa undir nafni. ... Mikilvægast er að starfa í góðum tengslum við grasrótina, þ.e. þá starfsmenn sem eru í nánustu snertingu við þann markhóp sem við viljum styðja sem er fátækt fólk, mæður og börn þeirra. Lítið korn á vogarskálina getur þar skipt sköpum," skrifar Geir.
Samkvæmt samkomulaginu frá 1999 milli heilbrigðisyfirvalda í Malaví og ÞSSÍ fól stuðningurinn af Íslands hálfu í sér fjárveitingar til byggingaframkvæmda við nýja heilsugæslustöð í Monkey Bay sem gæti verið vísir að sveitasjúkrahúsi. Einnig var heitið tæknilegum og fjárhagslegum stuðningi við að bæta heilsugæslu á svæðinu. Eftir að hönnun sjúkrahússins var lokið hófust byggingaframkvæmdir í september árið 2000 við lyfjageymslu, fæðingarálmu, skrifstofuhúsnæði, deild fyrir allt að 60 sjúklinga, líkhús og fjögur starfsmannahús. Samkvæmt áætlun átti framkvæmdum að ljúka ári síðar. Um þetta leyti kom út fimm ára heilbrigðisáætlun fyrir Malaví - The Malawi National Health Plan 1999-2004 - og samkvæmt þeirri áætlun var ráð fyrir því gert að heilsugæslan í Monkey Bay yrði gerð að sveitasjúkrahúsi. Um haustið, í október, var fyrsti læknirinn ráðinn til starfa til að undirbúa starfsemi í nýju húsakynnunum og skipuleggja heilbrigðisþjónustu á svæðinu.
Í næstu áföngum á næstu árum var haldið áfram framkvæmdum við byggingar, kaup á ýmsum búnaði og tækjum til sjúkrahússins, og unnið að gæðamálum heilbrigðisþjónustunnar með t.d. öflun gagna og menntun starfsfólks. Í júní árið 2002 hófst formleg starfsemi á nýja sjúkrahúsi, fyrst í smáum stíl vegna skorts á starfsfólki, en smám saman varð þjónustan umfangsmeiri og jafnframt bættu Íslendingar við stuðning sinn í nærliggjandi sveitahéruðum með endurbótum á heilsugæslustöðvum og menntun starfsfólks.
|
|
DANIDA 50 ára
Sýning, málþing, afmælisrit og kynningar-herferð í tilefni tímamótanna
Danska þróunarsamvinnustofnunin, DANIDA, hefur starfað í fimmtíu ár. Tímamótanna var minnst með margvíslegum hætti í Danmörku í liðinni viku en 16. mars árið 1962 voru í fyrsta sinn samþykkt lög á danska þinginu um opinbera þróunarsamvinnu.
Danir hafa ætíð lagt mikla áherslu á þróunarmál í þróunarmálum og þeir voru meðal fyrstu þjóðanna sem uppfylltu kröfur Sameinuðu þjóðanna
 | | María krónprinsessa Dana opnar DANIDA sýninguna í tilefni af afmælinu |
um 0.7% framlag til þróunarmála af þjóðartekjum. Danir hafa allar götur síðan verið talsvert yfir þeim mörkum og látið velferð fátækra í þróunarríkjum sig miklu varða.
Í tilefni af tímamótum var haldin alþjóðleg ráðstefna í Kaupmannahöfn, opnuð var sýning um sögu DANIDA, gefið út afmælisrit og efnt verður til kynningarátaks um gervallt landið með áherslu á árangur í þróunarsamvinnu Dana á hálfrar aldar tímabili.
Danida 50 år
DANIDA's 50th anniversary: Celebrating the past by discussing the future
Danida fejrer sit 50 år med konference og landskampagne/ U-Landsnyt
International High Level Confernece - Danida 50 year anniversary
50 års kamp mod fattigdom - Danida fylder rundt/ Berlingske Tidende
Afmælisrit - A story of dairy projects, dirt roads and developers, values and water pumps, solidarity, successes and shortcomings - and a few white elephants - DANIDA 50 years
Danida fylder 50 år og markerer jubilæet med kampagne og udstilling/ DANIDA
Tre millioner job skabt af dansk bistand/ MetroXpress
Udstillingen: Danidas Oplevelsescirkler
|
|
Utanríkisráðherra á fundum í Suður-Afríku
Mannréttinda- og loftslagsmál og málefni Afríku, Palestínu og BRICS-ríkjanna voru meginefni á fundi Össurar Skarphéðinssonar utanríkisráðherra og Ebrahim I. Ebrahim aðstoðarutanríkisráðherra Suður Afríku síðastliðinn föstudag. Fundurinn fór fram í Pretoríu, höfuðborg Suður Afríku.
Utanríkisráðherra lýsti efnahagslegri endurreisn Íslands eftir bankahrunið og þakkaði Suður Afríku fyrir stuðninginn hjá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum við efnahagsáætlun Íslands. Þá ræddu þeir um aðgerðir gegn loftslagsbreytingum eftir Durban-fundinn á síðasta ári.
Á föstudag heimsótti Össur Skarphéðinsson utanríkisráðherra ennfremur miðstöð Efnahags og framfarastofnunarinnar, OECD, um skuldastýringu Afríkuríkja í Jóhannesarborg í Suður Afríku. Samkvæmt frétt utanríkisráðuneytisins er Ísland einn helsti styrktaraðili miðstöðvarinnar sem starfar með Afríkuríkjum við að stýra betur opinberum fjármálum sínum og koma á fót skilvirkum fjármálamörkuðum, m.a. með útgáfu skuldabréfa.
Á myndinni eru Össur Skarphéðinsson utarníkisráðherra og María Erla Marelsdóttir sviðsstjóri þróunarsamvinnussviðs utanríkisráðuneytis á fundi með starfsmönnum skuldastýringarmiðst0öðvarinnar. Ljósm. utanríkisráðuneytið
Nánar
|
 Rio+20 Þróunar-markmið taki tillit til mannréttinda Hópur sjálfstæðra sérfræðinga á vegum Sameinuðu þjóðanna hefur hvatt aðildarríki samtakanna til að taka tillit til alþjóðlegra mannréttindaviðmiða í þeim markmiðum um sjálfbæra þróun sem búist er við að verði samþykkt á svokallaðri Rio + 20 ráðstefnu í júnímánuði. Mannréttindaérfræðingarnir, 22 að tölu, segja í bréfi til ríkisstjórna aðildarríkjanna að nauðsynlegt sé að fella alþjóðlega mannréttindastaðla- og viðmmið inn í þau sjálfbæru þróunarmarkmið sem eru til umræðu í aðdraganda Ráðstefnu Smaeinuðu þjóðanna um Sjálfbæra þróun eða Rio + 20. "Það er auðvelt að setja alþljóðleg markmið, en erfiðara að ná þeim," segja mannréttindasérfræðingarnir í opnu bréfi til ríkisstjórna sem birt var við upphaf óformlegra viðræðna í New York til undirbúnings ráðstefnunni.
"Það er raunveruleg hætta að skuldbindingar sem samþykktar verða, reynist orðin tóm án skilvirks eftirlits og reikningsskila." |
|
|
|
Joseph Kony á forsíðu The TIME 
|
|
K R Æ K J U R
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - |
|
Fjörug umræða á DV um afhendingu spítalans í Malaví
Fjörug umræða og mikil að vöxtum hefur farið fram á umræðuvef DV í framhaldi af fréttum um afhendingu sjúkrahússins í Monkey Bay í gær. Blaðið ræðir við Guðmund Franklín Jónsson formann Hægri grænna sem hefur áður lýst þeirri skoðun sinni að leggja beri af þróunarsamvinnu og hann segir það "þvílíkt rugl" að byggja spítalann í Malaví.
Meðal þeirra sem andmæla skoðunum Guðmundar Franklín er Agnar Kristján Þorsteinsson sem skrifar eftirfarandi:
Til þeirra sem gleypa við þessu lýðskrumi Guðmunds Franklíns þá finnst mér þörf að benda ykkur sem fallið í þá gryfju að hefja hér upp sjálfumhvert væl ofdekraðrar þjóðar sem er ein sú feitasta í heimi, á nokkur atriði.
Við eyðum eitthvað um hálft prósent af þjóðarframleiðslu í þróunaraðstoð eða um 1700 milljónir. Þar af fær Malaví um 400 milljónir eða svo, sem eru um 23% af aðstoðinni sé miðað við tölur frá 2009.
Við eyðum um 150 milljörðum í heilbrigðiskerfið okkar sem sem gerir þessa upphæð sem fer í þróunaraðstoð um 0,01% af því sem við eyðum í okkar eigið kerfi.
Bygging spitala þar kostar aðeins brot af því sem það kostar að reka einn slíkan hér heima og skiptir okkur litlu sem engu máli í raun en íbúa þessa lands öllu máli.
Væntanlega munu þessar 400 millur sem fara til Malaví i þróunaraðstoð á ári, ekki slaga upp í brjóstastækkanir, botoxaðgerðir, þunglyndislyf og sálfræðihjálp handa þessari ofdekruðu vælukjóaþjóð.
Við erum ein af ríkustu þjóðum veraldar þrátt fyirr allt saman þar sem velflestir borgararnir hafa þak yfir höfðinu, rafmagn, hita, hreint vatn, erum velflest læs og skrifandi, góðar samgöngur, mat, gemsa, Internet o.fl. sem er þveröfugt við borgara Malaví sem er eitt fátækasta land heims, og hvað þeir hafa aðgang að.
Hættið þessu væi því, horifð aðeins upp úr þessu og lítið aðeins í kringum ykkur á gnægtirnar sem sjást hér á landi áður en þið farið að drulla yfir það að verið sé að hjálpa okkar minnstu bræðrum annars staðar í heiminum.
|
|
|
Málefnaþing um alþjóðlegt hjálparstarf - endurreisn eftir átök og hamfarir |
Háskóla Íslands (Öskju) 23. mars 2012 kl. 13.15-16.00 Rauði kross Íslands boðar til málefnaþings um alþjóðlegt hjálparstarf í samstarfi við Alþjóðamálastofnun Háskóla Íslands. Umfjöllunarefnið er endurreisn eftir átök og hamfarir. Þegar kastljós fjölmiðla flytjast af skaðasvæðum er hið eiginlega hjálparstarf jafnan að hefjast. Sífellt flóknara verður að skipuleggja endurreisn á svæðum þar sem jarðnæði minnkar sökum loftslagsbreytinga og náttúruhamfara, vopnuð átök hamla uppbyggingu og sálræn eftirköst áfalla höggva djúp skörð í samfélög. Fundarstjóri: Ragna Árnadóttir í stjórn Rauða kross Íslands. 13.15 Setning málefnaþings Kristján Sturluson, framkvæmdastjóri Rauða kross Íslands. 13.25 Endurhæfing ungmenna eftir langvarandi vopnuð átök Emmanuel Tommy, framkvæmdastjóri Rauða kross Síerra Leone. 14.00 Frá neyðaraðstoð til endurreisnar Anna Stefánsdóttir, formaður Rauða kross Íslands. 14.20 Starf íslenskra stjórnvalda að endurreisn í alþjóðlegu hjálparstarfi Svanhvít Aðalsteinsdóttir, sérfræðingur í utanríkisráðuneytinu. Kaffihlé 14.50 Börn og áföll í kjölfar hamfara og átaka Jóhann Thoroddsen, sálfræðingur Rauða kross Íslands. 15.10 Efnahagsleg uppbygging í kjölfar átaka - dæmi frá Síerra Leóne Engilbert Guðmundsson, framkvæmdastjóri Þróunarsamvinnustofnunar Íslands. 15.30 Pallborð 16:00 Slit málefnaþings.
|
|
Glefsur úr sögu íslenskrar þróunarsamvinnu XIX. hluti | |
Ævintýri á Boa Vista - seinni hluti
 | |
Kort af eyjunni Boa Vista og mynd sem Magni tók af fjölskyldu sinni í heimsókn í þorpinu Salamanza. |
Við skildum við strandaglópa í sandinum á Boa Bista eyjunni undir kvöld í síðasta Veftímariti þar sem gullinn máninn silfraði en níu menn af þremur þjóðernum, fjórir Íslendingar, fjórir Grænhöfðungar og einn Portúgali, áttu bágt með njóta fegurðarinnar. Holurnar sem þeir höfðu grafið sér eru orðnar blautar í flóðinu og moskítóflugurnar láta ófriðlega í myrkrinu. Magni Kristjánsson útgerðarstjóri skrifar þessa frásögn í Sjómannadagsblað Neskaupstaðar árið 1984 en atburðirnir gerast síðla árs 1980.
"Ég hafði afskrifað með öllu að nokkur tilraun yrði gerð í myrkrinu að komast um borð. Þeir innfæddu stungu saman nefjum og þar kom að þeir færðu í tal við mig að ganga til byggða. Mér fannst þessi möguleiki í fyrstu fjarstæðukenndur. Enginn þekkti leiðina, né vissi vegalengd til Sal Rei, en það var næsti mannabústaður sem vitað var um með vissu. Tveir innfæddir ásamt Portúgalanum óskuðu við athugun eftri að fá að ganga til byggða. Þrír innfæddir, ásamt mér og strákunum yrðu þá eftir. Eftir nokkrar bollalengingar ákvað ég að leyfa þeim gönguna. Og það sem meira var, ég ákvað að senda strákpjakkana með þeim. Moskítóið gerðist æ aðgangsfrekara og ég sá fram á afar erfiða nótt fyrir þá fullorðna, hvað þá óharðnaða unglinga. Ég treysti Brava, öðrum þeirra innfæddu, sem fara vildu, afar vel. Hann var flugsynt hraustmenni, rólegur og ráðagóður. Ég tók af honum loforð að fylgja ströndinni og stoppa ef ófærur yrðu á vegi þeirra og alls ekki að fara inn í landið. Í hans traustu höndum fannst mér strákarnir betur komnir á göngu um nóttina í von um mat og húsaskjól ásamt vörn gegn moskítóflugunum, heldur en að liggja í vonleysi í fjörunni. Þessir fimm gengu því út í tunglskinsbjarta nóttina líklega um kl. 22:30 til 23:00.
Veisla hjá moskítóflugunum
"Ég var nú ásamt þremur innfæddum eftir í fjörunni og moskítóflugurnar voru sífellt að angra. Sérstaklega hændust þær að mér. Félagar mínir hvolfdu léttabátnum yfir litla dæld og skriðu fljótlega undir og sofnuðu. Ég gekk um ströndina fram og aftur og hugsaði margt. Ég hafði áhyggjur af drengjunum ásamt þemi sem með þeim voru á göngunni, en traust mitt á Brava var mikið og áhyggjurnar rénuðu. Tunglið var komið hátt á loft og ég reyndi að nota það til tímamælingar. Ég taldi mér trú um að með því að leggjast annað slagið í flæðarmálið og halda mér sífellt votum myndi ég losna við moskítóbit. Við þetta setti að mér hroll sen ég náði honum úr mér með því að skokka um ströndina. Þorsti ásótti og melónurnar sem nota átti til glaðnings við heimkomuna voru nýttar ein af annarri. Ég vætti varir og munn með vökvanum en borðaði ekki mikið. Þannig leið nóttin við sífelldar endurtekningar."
Og allir komu þeir aftur
"Við fyrstu morgunskímu var ég orðinn hálfslappur. Ég ræsti félagana undir bátnum og það var ekki laust við að þeir hefðu sinadrátt eftir leguna undir bátskrílinu. Fljótlega sást hreyfing á Bjarti og ekki tók langa stund að ná okkur um borð. Síðan var keyrð full ferð með ströndinni í átt til Sal Rei, sem var ca. 12-14 sjómílur í burtu. Vandlega var hugað að mannaferðum á leiðinnni, en einskis varð vart.
Okkur létti þegar við komum til Sal Rei en þá biðu göngumenn okkar heilir á húfi. Þeir komu til Sal Rei um kl. 4 eða 5 um nóttina og fengu mat og gistingu hjá hjálpsamri lögreglu staðarins. Ég greiddi beinann og síðan var haldið heim á leið. Fæstir fengu teljandi bit af völdum moskítóflugnanna nema ég. Að einum til tveimur dögum liðnum komu í ljós líklega nokkur þúsund bit. Þetta olli miklum kláða og háum hita, sem þó brátt rénaði. Læknarnir sem dældu í mig ýmiss konar móteitri fyrir suðurferðina, hafa líklega komið í veg fyrir að ég fengi á einu bretti flesta þá sjúkdóma sem hægt er að fá í hitabeltinu.
Og allt er gott þegar endirinn er góður. Einn úr hópnum, Zeka, sextán ára borubrattur sláni sagði viði mig nokkrum dögum eftir þennan atburð. "Magni, do you know what Boa Vista means?" -"No," sagði ég.
"Boa Vista means a good place."
-
Takk, Magni, fyrir fráögnina. - Gsal |
|
| |
 | |
Veftímaritið er á FACEBOOK |
|
UM VEFTÍMARITIÐ
Veftímarit um þróunarmál er gefið út af Þróunarsamvinnustofnun Íslands. Ritinu er ætlað að glæða umræðu um þróunarmál og gefa áhugasömum kost á að fylgjast með því sem hæst ber hverju sinni. Efni veftímaritsins þarf ekki endilega að endurspegla stefnu ÞSSÍ.
Skráið ykkur í áskrift á heimasíðunni, www.iceida.is og látið vinsamlegast aðra með áhuga á þróunarmálum vita af tilvist veftímaritsins. Allar ábendingar um efni eru vel þegnar.
Ritstjóri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is.
Við biðjumst velvirðingar á því að geta ekki notað íslenskar gæsalappír í viðtölum en bandarískt sniðmót Veftímaritsins leyfir ekki notkun þeirra.
Bestu kveðjur, Útgáfu- og kynningardeild ÞSSÍ | |
ISSN 1670-810 |
|
|
|
