j├│lakve├░ja
logo  
VeftÝmarit um
■rˇunarmßl
gunnisal
4. ßrg. 143. tbl.
21. desember 2011
gunnisal
Framsˇkn Ý sjˇsˇkn - breytingar Ý vŠndum Ý strandvei­um Ý MˇsambÝk. Ljˇsmynd: gunnisal

Breytingar bo­a­ar Ý hefbundum fiskvei­um Ý MˇsambÝk:

Krafa um meiri gŠ­i og vÚlkn˙na bßta

 

Strandvei­ar e­a hef­bundnar fiskvei­ar eru ein af undirst÷­u atvinnugreinum Ý MˇsambÝk. Vei­arnar eru stunda­ar eftir endilangri strandlengjunni sem spannar hvorki meira nÚ minna en 2800 kÝlˇmetra. Um 90 ■˙sund fiskimenn stunda sjˇsˇkn og skrß­ir bßtar eru um 39 ■˙sund, ■orri ■eirra smßbßtar, mest kanˇar. VÚlkn˙nir bßtar eru a­eins um 3% flotans. Ůar sem tveir af hverjum ■remur Ýb˙um MˇsambÝk b˙a Ý innan vi­ 150 kÝlˇmetra fjarlŠg­ frß str÷nd er sjßvar˙tvegurinn - fyrst og fremst strandvei­arnar - bŠ­i mikilvŠg atvinnugrein og mikilvŠg uppspretta fŠ­u en nßnast allt sem veitt er af strandvei­im÷nnum fer til innanlandsneyslu. Sjßvar˙tvegurinn - vei­ar, vinnsla og sala - er tekjulind beint og ˇbeint fyrir hundru­ ■˙sunda Ýb˙a sem b˙a me­fram ■essari grÝ­arl÷ngu strandlengju.

 

Spurn eftir fiski, bŠ­i innanlands og utan, hefur auki­ ■rřsting ß strandvei­imenn a­ auka bŠ­i vei­ar og gŠ­i sjßvarfangsins og TomÚ N. Capece, einn af yfirm÷nnum ■eirrar rÝkisstofnuar sem fer me­ mßlaefni strandvei­imanna (IDPPE), segir Ý samtali vi­ VeftÝmariti­ a­ n˙ sÚ talsver­ ßhersla l÷g­ ß a­ fj÷lga vÚlkn˙num bßtum ■annig a­ unnt sÚ a­ sŠkja lengra ˙t ß hafi­. Einnig eru gŠ­amßl ofarlega ß lista enda aukast kr÷fur neytenda um gŠ­i sÝfellt. Hvoru tveggja sŠtir tÝ­indum Ý atvinnugrein sem hefur um langalengi veri­ litlum breytingum hß­.

 

gunnisal
TomÚ N. Capece

"Okkar hlutverk sem rÝkisstjˇrnar er ekki a­ kaupa stŠrri bßta heldur a­ kynna tŠkninřjungar og vekja ßhuga fjßrfesta ß kostum ■ess a­ setja fÚ Ý strandvei­arnar," segir TomÚ. En ■a­ er ekki nˇg a­ koma vÚlbßtum ß sjˇ: me­ ■vÝ a­ sŠkja ß fjarlŠgari mi­ ■arf a­ huga a­ frystingu aflans til a­ halda gŠ­um og ■a­ kallar ß Ýs sem aftur kallar ß orku og ■ar fram eftir g÷tunum. Eins eru vegir til ■orpa vi­ st÷ndina margir hverjir slŠmir og nau­synlegt a­ bŠta samg÷ngur til a­ au­velda flutning ß ferskum afla til marka­a.

 

═slendingar vinna me­ stjˇrnv÷ldum Ý MˇsambÝk ßsamt Nor­m÷nnum a­ eflingu sjßvar˙tvegs og hluti af ■vÝ verkefni er skilyrtur stu­ningur vi­ grasrˇtina, fßtŠk fiskimannasamfÚl÷g vi­s vegar vi­ str÷ndina. TomÚ segir a­ sß stu­ningur hafi ß ■essu ßri veri­ veittur til ■˙sunda Ýb˙a Ý fiskimanna■orpum og bŠjum, m.a. Ý formi nßmskei­a um gŠ­amßl og vinnslu, tŠknilega ■Štti og eflingu stjˇrnsřslunnar sem fer me­ fiskimßl Ý samfÚl÷gunum, svo nokku­ sÚ nefnd. TomÚ nefnir einnig a­ hluti af ■vÝ ■rˇunarfÚ sem fari til fiskvei­a hafi veri­ nota­ur til a­ efla vei­ar Ý st÷­uv÷tnum og til samfÚlaga vi­ v÷tn vÝ­s vegar Ý landinu sem hafi sannarlega veri­ afskipt fram til ■essa.

 

Stu­ningur norsk-Ýslenska verkefnisins er hluti af ■eirri vi­leitni a­ draga ˙r fßtŠkt og tryggja fŠ­u÷ryggi Ý samrŠmi vi­ stefnu stjˇrnvalda, m.a. var­andi fiskvei­istjˇrnun. Stjˇrnv÷ld hafa a­ s÷gn TomÚ uppi ߊtlanir um stˇrauknar fiskvei­ar strandvei­imanna og aukin ver­mŠti sjßvarfangs ■ar sem gŠ­in eru Ý ÷ndvegi. A­ mati FAO - Al■jˇ­amatvŠlastofnunarinnar - gŠtu vei­arnar tv÷faldast ß nŠstu fimmtßn ßrum, fari ˙r r˙mlega 80 ■˙sund tonnum Ý 170 ■˙sund ßri­ 2025.

 

Verkefni­ nŠr ekki a­eins til strandvei­a heldur alls sjßvar˙tvegs Ý MˇsambÝk. Me­al ■ess sem gert hefur veri­ Ý verkefinu ß sÝ­ustu mßnu­um mß nefna mat og rß­gj÷f var­andi vei­ar ß dj˙psjßvarrŠkju, tilraunavei­ar ß krabba og humar Ý gildrur, rß­gj÷f vi­ uppsetningu og framkvŠmd fiskvei­ieftirlits og landhelgisgŠslu, en fyrir tilstu­lan verkefnisins hafa stjˇrnv÷ld haft tÝmabundi­ landhelgisgŠsluskip, Kuswag, sem hefur fari­ fj÷lmargar eftirlitsfer­ir ß ßrinu og fari­ hefur veri­ um bor­ Ý fj÷lm÷rg vei­iskip. ┴ d÷gunum bŠttist anna­ landhelgisskip Ý flotann, Antillas Reefer, en ■a­ skip var ß sÝnum tÝma, 2008, gert upptŠkt fyrir ˇl÷glegar en hefur veri­ endurbyggt fyrir nřja hlutverki­. Ël÷glegar vei­ar og rßnyrkja Ý fiskvei­il÷gs÷gu MˇsambÝk eru miki­ vandamßl og tekjutapi­ meti­ ß 64 milljˇnir BandarÝkjadala ß ßri. -Gsal, Map˙tˇ

irin
Fjßr■÷rf vegna ney­ara­sto­ar er mest Ý SˇmalÝu. Ljˇsmynd: IRIN

┴kall frß Sameinu­u ■jˇ­unum um 7.7 milljar­a dala ß nŠsta ßri:

 

R˙mlega 50 milljˇnir manna Ý sextßn rÝkjum ■urfa ney­ara­sto­

 

Sameinu­u ■jˇ­irnar hafa ˇska­ eftir 7.7 millj÷r­um dala til ney­ara­sto­ar ß nŠsta ßri Ý ■ßgu 51 milljˇnar manna sem b˙a Ý sextßn ■jˇ­rÝkjum. Ellefu af ■eim eru Ý AfrÝku. Ůjˇ­irnar eru m.a. Mi­afrÝkulř­veldi­, Chad, Austur-Kongˇ, DjÝb˙tÝ, HaÝtÝ, FÝlabeinsstr÷ndin, KenÝa, NÝger, PalestÝna, Filippseyjar, SˇmalÝa, Su­ur-S˙dan, Jemen og Simbabve.

 

Sameinu­u ■jˇ­irnar vara vi­ ■vÝ a­ tugir milljˇna manna Ý umrŠddum sextßn rÝkjum komi til me­ a­ deyja ßn ney­ara­sto­ar. Fulltr˙ar samtakanna segja ■etta varnarlausasta fˇlki­ Ý ver÷ldinni - fˇlk sem břr vi­ margs konar ß■jßn, m.a. strÝ­, ■urkka, hungursney­ og sj˙kdˇma.

A­ mati SŮ ■urfa nÝu af umrŠddum sextßn rÝkjum umtalsvert meira fÚ til mann˙­ara­sto­ar ß nŠsta ßri en ß ■vÝ ßri sem er a­ lÝ­a. Af einst÷kum l÷ndum ■arf SˇmalÝa ß mestum fjßrmunum halda, hßlfum milljar­i meira ß nŠsta ßri en ■essu.

-

UN needs $7.7B for 2012 humanitarian aid response/ DEVEX

-

UN seeks $7.7 billion to provide humanitarian aid to millions of people in 2012/ SŮ

 

MannrÚttindi samkynhneig­ra Ý skřrslu Sameinu­u ■jˇ­anna
 
GayFlagMannrÚttindarß­ Sameinu­u ■jˇ­anna - Human Right Council - hefur gefi­ ˙t Ý fyrsta sinn skřrslu um mannrÚttindi samkynhneig­ra, tvÝkynhneig­ra og transgender fˇlks. ═ skřslunni eru birt fj÷lm÷rg dŠmi um ■a­ hvernig broti­ er ß mannrÚttindum ■essara hˇp vÝ­s vegar um ver÷ldina, me­ ofbeldi og lagasetningu, en jafnframt eru Ý skřrslunni till÷gur til ■jˇ­a heims um lei­ir til a­ vernda ■egnana.

 

═ skřrslunni er sta­hŠft a­ rÝkisstjˇrnir hafi oft horft framhjß ofbeldi og mismunun ß grundvelli kynhneig­ar og framfylgi l÷gum og venjum sem feli Ý sÚr mannrÚttindabrot. 

  

Skyldur rÝkisstjˇrna gagnvart ■essum ■jˇ­fÚlagshˇpum eru tÝunda­ar Ý skřrslunni og rakin eru dŠmi um brot gegn einstaklingum.

-

U.N.'s First Official Report on Gays Notes Widespread Bias/ IPS

-

UN issues first report on human rights of gay and lesbian people/ SŮ 

gunnisal
NorrŠna
rß­herranefndin sty­ur auglřsinga-samkeppni SŮ um vatn

 

Sameinu­u ■jˇ­irnar Ý Brussel og NorrŠna rß­herranefndin řttu ß d÷gunum ˙r v÷r evrˇpskri auglřsingasamkeppni undir fyrirs÷gninni "The Future We Want - Drop by Drop" sem nŠr til vatns, grŠna hagkerfisins og Rio+20.

 

Samkeppnin er haldin um alla Evrˇpu og er li­ur Ý al■jˇ­legri herfer­ Sameinu­u ■jˇ­anna sem nefndist The Future We Want Ý a­draganda Rio+20: Rß­stefnu Sameinu­u ■jˇ­anna um sjßlfbŠra ■rˇun sem haldin ver­ur 20.-22. j˙nÝ 2012.

 

NorrŠna rß­herranefndin veitir fyrstu ver­laun, sem nefnast Ver­laun NorrŠnu rß­herranefndarinnar auk fimm ■˙sunda evra. "Nor­url÷nd hafa bolmagn og pˇlitÝskan vilja til ■ess a­ vera Ý fararbroddi Ý sjßlfbŠrum lausnum og grŠnum hagvexti. Marmi­i­ me­ ■essari samkeppni er a­ hvetja og stu­la a­ ■ßttt÷ku allra Evrˇpub˙a Ý barßttunni fyrir betri og vistvŠnni framtÝ­," segir Halldˇr ┴sgrÝmsson, framkvŠmdastjˇri NorrŠnu rß­herraefndarinnar ß vef Upplřsingaskrifstofu SŮ Ý Vestur-Evrˇpu.

 

Me­ samkepppninni er vonast til a­ einstaklingar og fyrirtŠki Ý 48 EvrˇpurÝkjum hanni bla­aauglřsingar sem veki fˇlk til vitundar og hvetji ■a­ til a­ finna grŠnar lausnir ß stjˇrnun og var­veislu vatnsau­linda, n˙ og fyrir kynslˇ­ir framtÝ­arinnar.

-

Nßnar

 
Rau­i krossinn Ý samstarf vi­ Alvogen
RK

Rau­i kross ═slands og bandarÝska lyfjafyrirtŠki­ Alvogen hafa gert samstarfssamning til ■riggja ßra. Starfsmenn Alvogen Ý 20 l÷ndum hafa undanfarnar vikur sta­i­ fyrir s÷fnunarßtakinu Alvogen for Africa og safna­ fjßrframl÷gum me­al samstarfsmanna og samstarfsa­ila sem renna ˇskert til Rau­a krossins. N˙ ■egar hafa safnast um ßtta milljˇnir krˇna en gert er rß­ fyrir a­ fÚlagi­ styrki starf Rau­a krossins Ý AfrÝku um a­ minnsta kosti tÝu milljˇnir krˇna ß samningstÝmanum.

Rau­i krossinn hefur frß ■vÝ Ý sumar sta­i­ fyrir lands÷fnun vegna hungursney­ar Ý SˇmalÝu en ■ar hafa geisa­ mestu ■urrkar Ý yfir hßlfa ÷ld sem ˇgna lÝfi og heilsu tÝu milljˇna manna. S÷fnunarfÚ hefur m.a. veri­ nřtt til kaupa ß bŠtiefnarÝku hnetusmj÷ri, ÷­rum ney­armatvŠlum, fatna­i og hreinlŠtisv÷rum. Hjßlparstarf Rau­a krossins hefur mi­ast vi­ a­ a­sto­a r˙mlega eina milljˇn manna ß­ur en uppskera hefst Ý desember og jan˙ar. Samstarfi­ vi­ Alvogen gerir Rau­a krossinum me­al annars kleift a­ a­sto­a fˇlk Ý flˇttamannab˙­um Ý nor­urhluta landsins.

 

Nßnar

-

lvogen og RK═ gegn ney­ Ý AfrÝku - Milljˇnasamningur - Rˇbert Wessman sřnir ß sÚr nřjar hli­ar/ Pressan

K R Ă K J U R

-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
A Year in Development Research
A Year in Development Research
-
-
-
-
-
-
-
BerfŠtta dÝvan fallin frß

 

CESARIA EVORA  Sodade .wmv
CESARIA EVORA Sodade - S÷knu­ur

Ein af stˇru r÷ddum AfrÝku er ■÷gnu­. Cesßria ╔vora, berfŠtta dÝvan frß GrŠnh÷f­aeyjum, lÚst um helgina sj÷tug a­ aldri.

 

╔vora haf­i ßtt vi­ alvarleg veikindi a­ strÝ­a sÝ­an Ý september og lÚst ß Hospital Baptista de Sousa sj˙krah˙sinu ß SŃo Vicente eyju. H˙n fŠddist Ý hafnarborginni Mindelo ß GrŠnh÷f­aeyjum ßri­ 1941. H˙n hˇf snemma a­ koma fram ß kaffih˙sum og knŠpum Ý heimabŠ sÝnum og hlaut skjˇtan frama Ý heimalandinu. Fyrsta hljˇmplatan hennar kom ˙t Ý Frakklandi ßri­ 1988.

 

H˙n kom oft fram berfŠtt til a­ minna ß fßbrotinn uppruna sinn og bßg kj÷r fˇlks, einkum kvenna, ß GrŠnh÷f­aeyjum. Evˇra hÚlt tvenna tˇnleika ß ═slandi, fyrst 2000 og sÝ­an 2002.

 

Nßnar 

 

RŠktar monthana Ý MalavÝ

 

stefanjon
Smelli­ ß ÷rina til a­ hlusta ß vi­tali­ vi­ Stefßn Jˇn.

Stefßn Jˇn Hafstein rŠddi Ý SÝ­degis˙tvarpinu ß Rßs 2 um ■rˇunarstarfi­ Ý MalavÝ

 

Ůa­ er sagt a­ ef allt gengur vel Ý MalavÝ ■ß ver­i ■ar grŠn jˇl. Vi­ fj÷llum um fßtŠkasta hluta heimsins, ■ann sta­ ■ar sem fˇlk břr sÚr hreysi ˙r g÷mlum pappak÷ssum og bßrujßrni og ■ykir ■a­ fÝnt. Stefßn Jˇn hefur unni­ Ý AfrÝku undanfarin fimm ßr og sÝ­astli­i­ ßr Ý MalavÝ Ý Su­-Austur AfrÝku. Hann ver­ur gestur okkar ß eftir og rŠ­ir ■rˇunarstarfi­ og ■a­ sem hann kallar "ljˇla-ljˇsavÝsit÷luna". En lÝka hvernig honum lei­ a­ kafa me­al hßkarla og hvernig monthanarŠktunin gengur sem hann sinnir lÝka ■ar ytra. - Kynning ß vi­tali vi­ Stefßn Jˇn ß rßs 2 sÝ­astli­inn f÷studag.
 

Kvikmyndafrßsagnir Stefßns Jˇns frß AfrÝku mß sjß ß YouTube 

 

Glefsur ˙r s÷gu Ýslenskrar ■rˇunarsamvinnu - VIII. hluti

 

 

Fjßrsvelti og a­st÷­uleysi A­sto­arinnar

 

Stofnunin "A­sto­ ═slands vi­ ■rˇunarl÷ndin" tˇk til starfa - a­ nafninu til - 1. aprÝl 1971 Ý samrŠmi vi­ l÷gin sem sam■ykkt voru viku fyrr. Stofnunin haf­i hins vegar engar fjßrveitingar ß ■essu fyrsta ßri en Al■ingi kaus henni stjˇrn. "Fyrsta ßri­, sem stofnunin starfa­i, haf­i h˙n ekki til umrß­a neina fjßrveitingu, og ßri­ 1972 voru a­eins veittar ■rjßr milljˇnir til starfsemi hennar," segir Ëlafur Bj÷rnsson prˇfessor og ■ingma­ur Ý grein Ý 19. j˙nÝ, ßrsriti KvenrÚttindafÚlagsins, en hann var Ý aprÝl 1971 skipa­ur

timinn
Bla­amannafundur me­ stjˇrn A­sto­arinnar ßri­ 1976. ┌rklippa ˙r TÝmanum.

forma­ur stjˇrnarinnar. Me­ honum Ý stjˇrn voru kosnir Gunnar G. Schram prˇfessor, Jˇn Kjartansson forstjˇri, Ëlafur R. Einarsson mennta-skˇlakennari og Írlygur Geirsson stjˇrnarrß­sfulltr˙i. Gunnar flutti reyndar af landi brott sk÷mmu sÝ­ar og ■ß kaus Al■ingi Sk˙la M÷ller kennara Ý hans sta­.

 

┴ fyrsta starfsßri "A­sto­arinnar" eins og stofnunin var oft k÷llu­ "var rŠtt um a­ e­lilegt vŠri a­ ═sland tŠki ■ßtt Ý hinu norrŠna samstarfi sem ■egar var komi­ ß um a­sto­ vi­ ■rˇunarl÷nd," eins og Bj÷rn Dagbjartsson or­ar ■a­ Ý FrÚttbrÚfi ŮSS═ l÷ngu sÝ­ar ■egar hann skrifar um samstarfi­ vi­ Nor­url÷ndin. ═sland ger­ist ßri­ 1973 formlegur a­ili a­ svok÷llu­um Oslˇarsamningi frß ßrinu 1968 um samstarf Nor­urlandanna til a­sto­ar ■rˇunarrÝkjum.

 

VÝsir a­ auknum samskiptum

"Fjßrveitingar til stofnunarinnar hafa hÚr ß landi veri­ af svo skornum skammti, a­ um tvÝhli­a a­sto­, sem neinu munar, hefir ekki veri­ a­ rŠ­a. Hins vegar hefir ═sland ßtt a­ild a­ hinum norrŠnu verkefnum sÝ­an 1973 og hefir teki­ ■ßtt Ý kostna­i vi­ ■au samkvŠmt reglum, sem Nor­url÷ndin hafa komi­ sÚr saman um. Ůessi norrŠnu verkefni eru ■rj˙, svok÷llu­ samvinnuverkefni Ý Kenyu og TanzanÝu og landb˙na­arverkefni Ý TanzanÝu," segir Ëlafur Bj÷rnsson Ý grein sinni Ý 19. j˙nÝ ritinu, ßri­ 1975. "Starf A­sto­ar ═slands vi­ ■rˇunarl÷ndin hefir hinga­ til veri­ svo smßtt Ý sni­um, a­ varla er hŠgt a­ tala um meira en vÝsi a­ auknum samskiptum vi­ ■ri­ja heiminn," segir ■ar ennfremur.

 

Bj÷rn Ůorsteinsson kennari var fyrsti og eini starfsma­ur A­sto­arinnar, lausrß­inn alla tÝ­ Ý hlutastarfi frß haustinu 1971. Bj÷rn skrifar um starfsemina fyrstu ßrin Ý 1. tbl. frÚttabrÚfs A­sto­ar ═slands vi­ ■rˇunarl÷ndin sem kom ˙t fj÷lrita­ Ý jan˙ar 1977, m.a. um fjßrveitingar: ŮŠr voru 3 milljˇnir 1972, 5 milljˇnir 1973, 5 milljˇnir 1974, 10 milljˇnir 1975 og 12.5 milljˇnir 1976. Um sÝ­ustu fjßrveitingarnar skrifar Bj÷rn: "Bß­ar ■essar fjßrveitingar voru rÚtt nŠgilegar til a­ standa vi­ samningsbundnu framl÷gin. Ůa­ var ■vÝ ˙tsÚ­ um ■a­ a­ stofnunin gŠti sinnt a­ ÷­ru leyti ■eim verkefnum sem henni ber samkvŠmt l÷gum. ┴ ■vÝ er engra breytinga von, nema fjßrveitingavaldi­ sjßi sÚr fŠrt a­ auka fjßrveitingar til stofnunarinnar. Ver­ur a­ vona a­ rß­amenn og Al■ingi sjßi sig um h÷nd Ý ■essum efnum fyrr en seinna, ■vÝ a­ l÷g, sem ■essi hafa Šri­ lÝti­ gildi ef ekki er hŠgt a­ framfylgja ■eim. Ver­ur a­ segja eins og er, a­ starfsgrundv÷llur stofnunar, sem ■essarar, er au­vita­ enginn ef h˙n ver­ur ßfram Ý fjßrsvelti eins og h˙n hefur veri­ til ■essa."

 

ŮrˇunarfÚ til ═slands meira en framl÷g til ■rˇunarrÝkja

"Ůiggjum yfirleitt meira ˙r sjˇ­um Sameinu­u ■jˇ­anna en vi­ verjum til styrktar ■rˇunarl÷ndum," sag­i Ý fyrirs÷gn TÝmans vori­ 1976 en ■ß haf­i komi­ ˙t skřrsla stjˇrnar A­sto­arinnar fyrir starfstÝmabili­ 1971-1975. TÝminn segir: "═ ßr mß Štla a­ 1% ■jˇ­artekna okkar ver­i um 1.5 milljar­ar krˇna, og er ■ß ljˇst a­ framlag ═slands ■etta ßr er a­eins um Ż prˇmill. ... Hitt er ■ˇ alvarlegra, a­ ═slendingar hafa ■egi­ jafn miki­ og ■ˇ oftar meira, ˙r sjˇ­um samkvŠmt fjßrlagafrumvarpi," segir ■ar. ═ bˇkinni Stjˇrnarrß­ ═slands er einnig fjalla­ um ■rˇunarsamvinnu frß ■essu sjˇnarhorni en grei­slur frß UNDP, Ůrˇunarstofnun SŮ, til ═slendinga voru st÷­va­ar Ý mars 1976 ■egar ■Šr nßmu 400 ■˙sund dollurum og h÷f­u fari­ fram ˙r ߊtlun. "═ skřrslu sinni um utanrÝkismßl 1976 nefndi utanrÝkisrß­herra a­ "styrkir Ůrˇunarstofnunar Sameinu­u ■jˇ­anna vŠru fyrst og fremst Štla­ir hinum fßtŠkari ■rˇunarl÷ndum" og hlyti ■a­ a­ vera kappsmßl ═slendinga a­ ßrlegt framlag ■eirra samsvara­i a­ minnsta kosti ■eim grei­slum sem rynnu til landsmanna, svo svo hef­i ekki veri­ hinga­ til. - Ůrˇunara­sto­in ßkva­ ßri­ 1976 a­ ˙thluta ═slendingum s÷mu upphŠ­ Ý ■rˇunara­sto­ og ■eir hef­u fengi­ nŠstli­in fimm ßr. En rÝkisstjˇrnin tˇk ■ß ßkv÷r­un a­ af■akka ■essa a­sto­ "ß ■eirri forsendu, a­ van■rˇu­ rÝki Šttu a­ hafa forgang og a­ rÚtt ■yki a­ ═sland sÚ frekar gefandi en ■iggjandi a­ sjˇ­um Sameinu­u ■jˇ­anna." (Stjˇrnarrß­ ═slands, bls. 346-347, h÷f: Ëlafur Rastrick og Sumarli­i R. ═sleifsson).

 

Fjßrsvelti og a­st÷­uleysi

Fjßrsvelti og a­st÷­uleysi var einkennandi fyrir stofnunina ■au tÝu ßr sem h˙n starfa­i, Bj÷rn Ůorsteinsson haf­i t.d. a­st÷­u Ý herbergiskytru, fyrst Ý Borgart˙ni 7 hjß Fasteignamati rÝkisins og sÝ­an hjß ┴TVR ß Lindarg÷tu. "Stofnunin er Ý sjßlfheldu," er haft eftir Ëlafi Bj÷rnssyni ßri­ 1979 Ý grein Helgarpˇstsins en h˙n hefst ß ■essum or­um: S˙ stofnun sem sÚr um ■ßtt ═slands Ý a­sto­ vi­ ■rˇunarl÷ndin, "A­sto­ ═slands vi­ ■rˇundarl÷ndin" er Ý fjßrhagslegu svelti og hefur veri­ ■a­ frß ■vÝ h˙n var sett ß laggirnar me­ l÷gum frß Al■ingi ßri­ 1971. ┴ Al■ingi hefur ß sama tÝma rÝkt ßhugaleysi um mßlefni stofnunarinnar, og illa hefur gengi­ a­ fß ■ingmenn til a­ sam■ykkja samningsbundin framl÷g til ■r˙narhjßlpar." ═ greininni kemur m.a. fram hausti­ 1978 hafi Al■ingi hafna­ bei­ni frß A═Ů um fimm milljˇna krˇna framlag til stjˇrnunar, skrifistofu og upplřsingastarfsemi. "Ef fari­ er a­ leggja ˙t Ý eitthvert skrifstofuhald Útur ■etta sig meira og minna upp sjßlft. Ůa­ er ekki meira fÚ en svo, sem vi­ leggjum Ý ■rˇunara­sto­, a­ ■a­ ß a­ renna Ý hana ˇskipt," er haft eftir Geir Gunnarssyni al■ingismanni.

 

Vextir nota­ir Ý styrki

Bj÷rn Ůorsteinsson lřsir ■vÝ Ý ■essari s÷mu grein hvernig fjßr er afla­ til a­ senda fˇlk til ■rˇunarlanda til a­ kynna sÚr mßlin af eigin raun, "...me­ ■vÝ a­ taka framl÷gin frß rÝkinu ˙t jafnˇ­um og ■au hafa fengist greidd, og leggja ■au inn Ý banka. Ůar hafa ■au sÝ­an legi­ ß v÷xtum ■ar til eftir ■eim hefur veri­ kalla­. Vextina h÷fum vi­ sÝ­an nota­, me­ leyfi rß­uneytisins, til a­ styrkja fˇlk til fer­a til ■rˇunarlanda. ŮrÝr ═slendingar fengu slÝka styrki, fyrst MargrÚt Einarsdˇttir sem sˇtti rß­stefnu Ý Oslˇ (!) "■ar sem rŠdd voru vandamßl kvenna Ý ■rˇunarl÷ndunum me­ ■ßttt÷ku fj÷lda kvenna ■a­an," (ËB Ý 19. j˙nÝ ritinu), sÝ­an KristÝn Tryggvadˇttir kennari sem fˇr til TansanÝu og safna­i efni Ý samfÚlagsfrŠ­iverkefni, og loks Pßll Hei­ar Jˇnsson sem ger­i nokkra ˙tvarps■Štti um GrŠnh÷f­aeyjar.

 

Ůß tˇk stofnunin ß ßrunum 1972 til 1974 ■ßtt Ý ■vÝ Ý samrß­i vi­ utanrÝkisrß­uneyti­ a­ kosta dv÷l Ýslenskra skipstjˇrnarmanna Ý Indlandi ■ar sem ■eir lei­beindu m÷nnum vi­ fiskvei­ar. ═ nŠsta pistli - eftir ßramˇtin - ver­ur fjalla­ um verkefni A­sto­arinnar ß ßrunum 1971-1981. -Gsal

 

 
facebook
VeftÝmariti­ er ß Facebook
 

VeftÝmarit um ■rˇunarmßl er gefi­ ˙t af Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands. Ritinu er Štla­ a­ glŠ­a umrŠ­u um ■rˇunarmßl og gefa ßhugas÷mum kost ß a­ fylgjast me­ ■vÝ sem hŠst ber hverju sinni. Efni veftÝmaritsins ■arf ekki endilega a­ endurspegla stefnu ŮSS═.
          
Skrßi­ ykkur Ý ßskrift ß heimasÝ­unni, www.iceida.is og lßti­ vinsamlegast a­ra me­ ßhuga ß ■rˇunarmßlum vita af tilvist veftÝmaritsins. Allar ßbendingar um efni eru vel ■egnar.  

Ůeir sem vilja senda okkur ßbendingu um efni e­a afskrß sig af netfangalista eru vinsamlegast be­nir um a­ senda slÝk erindi ß netfangi­ iceida@iceida.is. Ritstjˇri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is. 

Vi­ bi­jumst velvir­ingar ß ■vÝ a­ geta ekki nota­ Ýslenskar gŠsalappÝr Ý vi­t÷lum en bandarÝskt sni­mˇt VeftÝmaritsins leyfir ekki notkun ■eirra.

 

Bestu kve­jur, ┌tgßfu- og kynningardeild ŮSS═
 
ISSN 1670-810