Framtíðarfyrirkomulag háskóla Sameinuðu þjóðanna rætt

Framtíðarfyrirkomulag háskóla Sameinuðu þjóðanna hér á landi var meðal umræðuefna á fundum Konrads Osterwalder rektors Háskóla Sameinuðu þjóðanna (HSÞ) en hann heimsótti Ísland á dögunum á vegum utanríkisráðuneytisins. Í ferðinni kynnti hann sér starfsemi Jarðhitaskóla HSÞ, Sjávarútvegsskóla HSÞ og Landgræðsluskóla HSÞ. Einnig kynnti rektor sér starfsemi alþjóðlegs jafnréttisskóla, en skólinn hefur verið starfandi innan Háskóla Íslands frá árinu 2009 með stuðningi frá utanríkisráðuneytinu.

Allsherjarþing SÞ stofnaði Háskóla Sameinuðu þjóðanna árið 1973 í því skyni að styðja við framgang markmiða og grundvallarreglna stofnsáttmála SÞ með rannsóknum, menntun og þekkingarmiðlun. Alþjóðlegt net 15 mennta- og rannsóknarstofnana um heim allan mynda HSÞ og er starf þeirra samhæft af aðalskrifstofu HSÞ í Tókíó. Jarðhitaskóli HSÞ hóf starfsemi 1. mars 1979 og var fyrsti skólinn á Íslandi sem varð hluti af neti HSÞ. Sjávarútvegskóli HSÞ bættist í hópinn 1998 og Landgræðsluskóli HSÞ árið 2010. Starf skólanna byggist á sex mánaða námi á Íslandi auk þess að styðja við sérfræðinga til meistara- og doktorsnáms hér á landi. Þá eru reglulega haldin námskeið á vegum skólanna í þróunarlöndum.

Að sögn Pálínu Bjarkar Matthíasdóttur á þróunarsamvinnusviði utanríkisráðuneytis er góð reynsla af starfsemi skóla HSÞ á Íslandi. "Vönduð kennsla og þjálfun sérfræðinga frá þróunarlöndunum hefur nýst í starfi þeirra við heimkomu og þannig stuðlað að félags- og efnahagslegri þróun víðsvegar um heiminn," segir hún.

Alls hafa 736 sérfræðingar lokið sex mánaða námi við skólana þrjá frá því Jarðhitaskólinn hóf störf. Þar af hafa 482 nemendur frá 50 löndunum lokið námi frá Jarðhitaskólanum, 223 nemendur frá 43 löndum lokið námi frá Sjávarútvegsskólanum og 31 nemandi lokið námi við Landgræðsluskólann. Auk þess hafa nokkrir tugir sérfræðinga frá þróunarlöndum lokið M.Sc. og PhD gráðum með stuðningi skólanna á Íslandi.

Pálína Björk vekur athygli á því að samkvæmt áætlun um alþjóðlega þróunarsamvinnu Íslands 2011-2014 sé háskóli Sameinuðu þjóðanna ein fjögurra alþjóðastofnana sem sérstök áhersla verður lögð á að styðja í marghliða þróunarsamstarfi Íslands. "Heimsókn rektors var liður í því að styrkja tengslin við aðalskrifstofu HSÞ og efla samstarfið og framtíðarfyrirkomulag á starfsemi HSÞ á Íslandi var rætt. Þá heimsótti rektor skólana, ræddi við forstöðumenn, kennara og nemendur er stunda nám við skólana og heimsótti Hellisheiðarvirkjun til að kynna sér betur möguleika í nýtingu jarðvarma í þróunarlöndum," segir hún.

Í heimsókninni skrifaði rektor einnig undir framlengingu á samningi um Jarðhitaskóla HSÞ til ársins 2014, ásamt Össuri Skarphéðinssyni, utanríkisráðherra og Guðna A. Jóhannessyni, orkumálastjóra, eins og áður hefur komið fram í Veftímaritinu.

Í þessari fyrstu nákvæmu tölfræðirannsókn sinnar tegundar, kemur fram að 91% barna náðu bata, sem þjáðust af alvarlegri lungnabólgu og fengu hjálp frá heilbrigðisstarfsfólki á vettvangi, á meðan að 82% þeirra barna, sem hlutu þá meðferð sem Alþjóðaheilbrigðisstofnunin mælir með í dag, náðu sér. Sú meðferð felst í einum skammti af sýklalyfjum en barninu er síðan vísað á næstu heilbrigðisstofnun.  

Niðurstöður rannsóknarinnar eru birtar daginn fyrir alþjóðlegan dag lungnabólgunnar, þar sem kastljósinu er beint að þessari helstu dánarorsök barna í heiminum. U.þ.b. 1,4 milljónir barna undir fimm ára aldri deyja úr lungnabólgu, nær öll þeirra búa í þróunarríkjum.  

Nánar

-

Health and Science - Fighting back against pneumonia/

-

Aid brings pneumonia jab to Malawi/ UKPA

-

Shot in arm breathes hope into lives of world's most vulnerable/ SMH

 Reinvent the toilet/ Bill And Melinda Gates Foundation

--

Health and Science - Building a latrine in timelapse/ Reuters 

Frétt Alþýðublaðsins um söfnunina.

Þegar punktur  var settur aftan við síðasta pistil var Alþingi búið að samþykkja fyrstu þingsályktunartillögu um alþjóðlega þróunarsamvinnu Íslands, þ.e. tillöguna frá Ólafi Björnssyni hagfræðingi og þingmanni Sjálfstæðisflokksins þess efnis að kannað yrði á hvern hátt Íslendingar gætu best skipulagt aðstoð við þróunarlöndin þannig að hún mætti koma að sem mestum notum. Þetta var vorið 1965, síðasta dag marsmánaðar. Um haustið, í september, skipaði Emil Jónsson utanríkisráðherra þriggja manna nefnd til að fjalla um málið. Sú nefnd skilaði loks af sér áliti hálfum áratug síðar, 1970, en margt gerðist í millitíðinni og minnst af því inni á Alþingi.

Það var unga fólkið á Íslandi sem hélt á lofti merki þróunarsamvinnu á sjöunda áratugnum - þótt hugtakið þróunarsamvinna væri ekki komið til sögunnar. Ungt fólk, í stjórnmálaflokkum, framhaldsskólum, Háskólanum og félagasamtökum, tók upp málstað baráttunnar gegn hungri og æskulýðsmálasíður dagblaðanna tókust á um málaflokkinn. Síðsumars 1964 var fimmdálka fyrirsögn á síðu Sambands ungra sjálfstæðismanna (SUS) í Morgunblaðinu: Íslenskt æskufólk leggi eitthvað af mörkum. Þar skrifar Ragnar Kjartansson greinina "Baráttan gegn hungri og fávisku - Verðugt verkefni" og fjallar um þann mannskæða óvin sem hungrið sé og þær þjáningar, veikindi og dauðsföll sem af fæðuskorti leiði. "Við Íslendingar erum þess vel megnugir að senda hóp ungra, sérþjálfaðra manna til að taka þátt í því víðtæka og göfuga starfi að kenna og hjálpa vanmáttugum að hjálpa sér sjálfir." Hann viðrar síðar í greininni þá hugmynd að íslenskur æskulýður standi fyrir víðtækum söfnunum undir kjörorðinu "herferð gegn hungri," en FAO hafði víða um heim beitt sér fyrir slíkum herferðum. Ragnar telur verkefnið verðugt og vísar hugmyndinni til heildarsamtaka æskunnar á Íslandi, Æskulýðssambands Íslands. Nokkrum misserum síðar, vorið 1965, er hugmyndin orðin að veruleika.

En hinkrum aðeins. Æskulýðsfylkingin hélt með sama hætti og SUS úti síðu í Þjóðviljanum á þessum árum undir yfirskriftinni "Æskan og sósíalisminn" og þar á bæ var lítil hrifning af ýmsu í málflutningi SUS í grein sem bar yfirskriftina "Sýndarmennska og aðstoðin við hin vanþróuðu lönd." Morgunblaðsgreininni er lýst sem fagurmála hugvekju um baráttuna gegn hungri "og Bandaríkin þar óspart lofuð," eins og sagt er. Ólafur R. Einarsson skrifar undir greinina og segir: "En arðrán auðvaldsþjóða Vesturveldanna á hinum sveltandi börnum og alþýðu þróunarlandanna gerir velviljuga aðstoð tilfinningaríks almennings að dropa í hafi." Fram kemur að Æskulýðsfylkingin muni styðja framkomna hugmynd um "herferð gegn hungri." Og lokaorðin: "Þessi verðugu verkefni sem æskulýðssambönd borgaraflokkanna á Íslandi styðja í orði í málgögnum sínum, hafa of oft reynst sýndarmennskan ein á borði."

Og það er ekkert verið að tvínóna við hlutina. Æskulýðssamband Íslands ákvað á stjórnarfundi 25. ágúst að boða fulltrúa hinna fjögurra pólítísku æskulýðssambanda til að kanna möguleika á aðgerðum til "styrktar því fólki í heiminum, sem við skort og hungur býr." Sá fundur var haldinn 1. september og kom þar fram mikill vilji fundarmanna. Rúmri viku síðar, 9. september, samþykkir stjórn ÆSÍ að skipa undirbúningsnefnd með Alþýðuflokksmanninn Sigurð Guðmundsson í forsæti, og sú nefnd vann um veturinn og skilaði áliti til stjórnar 16. mars 1965, "vel unnar tillögur og sérstaklega ítarlegar" eins og segir í frétt af aðlafundi ÆSÍ síðar um vorið. Nefndin lagði til nafngiftina "herferð gegn hungri" - skammstafað HGH. Því næst var framkvæmdanefnd skipuð.

Almenn fjársöfnun hófst um haustið og stóð yfir næstu mánuði - átti upphaflega aðeins að standa yfir í einn mánuð - þar sem um tvö þúsund manns lögðu hönd á plóg. Þegar herferðinni lauk kom í ljós að safnast höfðu tæpar 10 milljónir króna, eða þreföld sú upphæð sem gert var ráð fyrir í upphafi. Til marks um áhuga almennings má vitna í frétt Alþýðublaðins frá 11. desember 1965: "Athyglisvert er hve ungt fólk hefur látið sig máli skipta. Í Reykjavík tóku um 1100 manns úr hópi æskufólks þátt í fjársöfnuninni. Víða í sveitum þar sem nefndir voru ekki starfandi hófu kvenfélög, ungmennafélög, skólar og hreppsnefndin ótilkvödd söfnun með góðum árangri. Börn í skólum landsins hafa sýnt mikla framtakssemi í sambandi við ýmis konar fjáröflunarleiðir, hafa þau haldið hlutaveltur og skemmtanir, bazara og bögglauppboð..."

Peningarnir fóru til ákveðins verkefnis sem unnið var undir merkjum FAO - Matvæla- og landbúnaðarstofnunar Sameinuðu þjóðanna. Verkefnið var aðstoð við fiskimenn í samfélögum við Alaotra-vatnið á eyjunni Madagaskar við austurströnd Afríku. "Við vatn þetta sem er mjög auðugt af fiski, búa um 100 þúsund manns, sem lifa á fiskveiðum, en hafa mjög frumstæða veiðitækni og lélegan útbúnað. Ef þessir fiskimenn fengju betri veiðarfæri og væri kennt að nota þau, myndu þeir ekki einungis geta framfleytt sjálfum sér miklu betur en nú er, heldur einnig séð næstu héruðum, en þar ríkir nú mikill næringarskortur, fyrir fæðu," segir í ályktun Stúdentaráðs Háskóla Íslands haustið 1965 eftir að undirnbúningsnefnd ÆSÍ hafði fengið úthlutað ákveðnu verkefni af hálfu FAO.

Í nóvember berst þakklætisbréf frá Madagaskar til Sigurðar Guðmundssonar formanns framkvæmdanefndar HGH frá Amiel forseta landsnefndar Madagaskar um Herferð gegn hungri. Þar segir m.a.: "Þér megið treysta því, að vinarbragð þetta mun sérstaklega verða metið af fiskimönnum við Alaotra-vatnið, sem búa við bág kjör, en munu nú geta útbúið sig veiðarfærum og komið veiðiaðferðum sínum í nútímahorf, til mikilla heilla fyrir Alaotra-héraðið. Það er mér sérstök ánægja að hugsa til þess að fiskimennirnir við Alaotra-vatn fá stuðning frá raunverulegum "bræðrum" þar sem þjóð yðar hefur stundað fiskveiðar frá aldaöðli, og hin mikla fjarlægð, sem skilur oss að, mun ekki koma í veg fyrir, að mikil vinátta skapist milli þjóða vorra."

Meira eftir viku. -Gsal

Hjá útvegsbændum við Alaotra vatn - viðtal Vísis við Andra Ísaksson sem dvaldi á Madagaskar