|
|
|
|
| 4. árg. 1323. tbl. | 12. október 2011 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Síðasta verkefni Íslendinga í Namibíu að ljúka:
Sex nýjar vatnsveitur fyrir Ovahimba frumbyggja á lokastigi
Borunum eftir vatni í þágu Ovahimba frumbyggjanna í norðvesturhluta Namibíu er lokið. Vatn fannst á sex stöðum, eins og áætlanir gerðu ráð fyrir. Allar holurnar eru nokkuð öflugar og veita frá 8 þúsund lítrum á dag upp í 20 þúsund lítra. Að sögn Vilhjálms Wiium, sem var síðasti umdæmisstjóri ÞSSÍ í Namibíu, hefur verið unnið að því síðustu vikurnar að setja upp forðatanka, vatnskrana og trog en dælubúnaðurinn er væntanlegur fljótlega.
 | | Skortur á vatni er svo mikill á Oturindi að Himbakonan fjærst á myndinni leit á þennan leðjukennda brúnleita vökva sem drykkjarvatn. Ljósmynd: Frank Bockmühl. |
Þegar formlegri þróunar-samvinnu Íslendinga og Namibíumanna lauk um síðustu áramót var ákveðið að halda áfram með vatnsverkefnið á Himbasvæðum í ljósi þess að verkefnið hafði tekist afburða vel. Áætlun var samþykkt um borun á 6 nýjum stöðum en áður höfðu verið teknar í gagnið 33 vatnsveitur sem unnið var að árunum frá 2007 til 2010.
Þróunarsamvinnustofnun réð á sínum tíma Frank Bockmühl jarðfræðing sem verkefnafulltrúa í vatnsverkefnið og hann hefur haft yfirumsjón með borunum alla tíð. Að sögn Vilhjálms hefur það vakið mikla athygli og hrifningu fulltrúa ráðuneytis vatnsmála að vatn hefur fundist við hverja einustu borun. Þurrar borholur eru nefnilega eitt meginvandamál ráðuneytisins við vatnsleit. "Ástæðan fyrir því að við náðum svona góðum árangri í vatnsleitinni var sú að Frank stöðvaði boranir og færði sig um set þegar honunm leist þannig á að ekkert vatn væri að finna. Hann bar í sífellu saman kostnað og fjárhagsáætlun og tókst ævinlega að halda sig innan áætlunar en samt að finna vatn á 33 stöðum. Hann áætlaði að borun hafi hafist á um 50-55 stöðum til að finna vatn á 33. Þegar ráðuneytið stendur að málum eru yfirleitt borverktakar sendir af stað án jarðfræðinga, til að lækka kostnað. Þá er einfaldlega borað í þá dýpt sem skilgreind væri í útboðsgögnum og svo hætt. Sparnaðurinn er því enginn, því á þennan hátt heppnast ekki nema um helmingur borana," segir Vilhjálmur.
Myndin sem fylgir þessari frétt er tekin af Frank Bockmühl þar sem hann var að vinna að borunum í Oturindi en á því svæði hafa bæði Ovahimbar og Herero búsetu. Hvergi í nágrenninu er hreint vatn að hafa og næsta vatnsból í tíu kílómetra fjarlægð. Eftir að borun lauk lokaði Frank holunni einsog venja er þannig er gengið frá henni uns dælubúnaður er kominn. "Það var semsagt ekkert meira vatn að hafa úr holunni en þá sé ég þessa konu sem af mikilli þolinmæði reynir að ausa upp smá vatni uppúr þessum drullupolli til að drekka. Ég held að þessi mynd sé lýsandi fyrir þá gífurlega þörf eftir vatni sem er í þessum samfélögum og í raun undirstrika hvað við erum að létta miklu oki af íbúum með því að færa þeim hreint og ómengað vatn," segir Frank.
|
Hreyfing komin á framþróun í fiskeldi í Afríku
"Ráðstefnan var bæði áhugaverð og fróðleg og gefur tilefni til að ætla að hreyfing sé komin á framþróun í fiskeldi í Afríku. Enn er þó langt í land áður en hægt er að tala um greinina sem umtalsverða atvinnugrein álfunni," segir Árni Helgason sviðsstjóri fiski- og orkumála hjá Þróunarsamvinnustofnun en hann sótti á dögunum ráðstefnu í Malaví um fiskeldi. Ráðstefnan var haldin af AASA
 | | Ríkisstyrktur sjálfsþurftarbúskapur í fiskeldi er ekki á dagskrá í Afríku. |
samtökunum sem eru hagsmunasamtök fyrir ferskvatnseldi í Afríku.
Árni segir að starfsemi samtakanna hafi vaxið jafnt og þétt á umliðnum árum og meðal meðlima séu nú aðilar sem stunda í sjávareldi á fiski, rækju og skelfiski, eldi í fersku vatni, skrautfiskarækt auk aðila í ýmsum stoðgreinum svo sem fóðurframleiðslu, sölu á tækjabúnaði og heilbrigðisþjónustu. Að sögn Árna er megin markmið samtakanna að stuðla að framþróun í fiskeldismálum í sunnanverðri Afríku með skilvirkri hagsmunagæslu og miðlun upplýsinga um fiskeldismál.
"Það virðist vera samdóma álit að uppbygging í fiskeldi í Afríku þurfi að grundvallast á arðsemi frekar en áherslu á ríkistyrktan sjálfsþurftarbúskap," segir Árni. "Innan þess ramma geta hins vegar allar stærðargráður þrifist, frá einföldu eldi í smáum stíl yfir í hátæknivætt fiskeldi í stórum stíl, og allt þar á milli."
Árni segir að fulltrúi Alþjóðabankans, Randell Brummet, hafi gert að umtalsefni í erindi sínu að veitendur þróunaraðstoðar hafi á undanförnum áratugum litið á þróun í fiskeldi sem þátt í aðgerðum þeirra við að tryggja fæðuöryggi og eyða fátækt í álfunni - og það hafi leitt til stöðnunar. "Brummet sagði að fiskeldi hafi þróast í átt að eldisaðferðum, sem skila lítilli framleiðslu og eru hvorki arðbærar né sjálfbærar. Á síðustu árum hefur orðið viðsnúningur í þessu, og nýjar áherslur komnar, þar sem fiskeldi, í smáum eða stórum stíl, er skilgreint sem framleiðslugrein, sem verði að vera arðbær og geta staðið undir eigin fjárfestingum og rekstri. Þessar viðhorfsbreytingar hafa orðið til þess að fiskeldisframleiðsla Í Afríku er komin yfir 800 þúsund tonn á ári, og áherslur eru nú á markaðsmál, arbærni og atvinnusköpun. Til að fiskeldi nái að vaxa og dafna í Afríku þurfa stjórnvöld í viðkomandi löndum að skapa greininni jákvæð rekstrarskilyrði með skýrri stefnumörkun í fiskeldismálum, einföldun leyfisveitinga og hagstæðu skatta- og tollaumhverfi til að stuðla að samkeppnisfærni," segir Árni. |
 | |
Ung sveitastúlka við landbúnaðarstörf í Úganda. Ljósm. gunnisal |
Sveitastúlkur verða að leiða umbætur í landbúnaði
Þrennt setur unglingsstúlkur í sveitum þróunarríkja skör lægra en aðra í samfélögunum: búseta, kyn og aldur. En unglingsstúlkur sem búa í sveitum þróunarríkjanna eru lykillinn að fæðuöryggi að mati Catherine Bertini fyrrverandi framkvæmdastjóri Matvælaáætlunar Sameinuðu þjóðanna. Sveitastúlkur á unglingsaldri eru þungamiðja stefnuskjals sem ýmsir sérfræðingar á vegum Chicago Council on Global Affairs hafa unnið og kom á dögunum út undir yfirskriftinni: Girls Grow: a Vital Force in Rural Economies.
"Þessar stúlkur búa yfir ótrúlegum möguleikum," segir hún," til að auka framleiðni í landbúnaði og efla hagvöxt, en því aðeins að þær séu teknar með í stefnumörkun og ákvarðanatöku og því aðeins að þær verði hluti af forgangsmálum ríkisstjórna og þeirra viðtökuríkja sem veita þróunaraðstoð." Í ritinu er hvatt til þess að athyglinni sé beint í ríkari mæli að sveitastúlkum, ekki aðeins vegna réttlætis og sanngirni, heldur einnig vegna þess að það sé mikilvægt fyrir fæðuöryggi heimsins.
Bertini bendir á að í heiminum þurfi auka matvælaframleiðslu um 70% fyrir árið 2050 og sérstaklega þurfi framleiðslan að aukast í Afríku og Asíu. "Í mörgum þróunarríkjanna eru konur bændur og stúlkur dagsins í dag verða því burðarstólparnir í því að láta þetta verða að veruleika. Þær verða því að fá menntun í uppvextinum, verða heilbrigðar og sjálfsöruggar, því ella blasir hungur við heiminum," segir hún.
Í skýrslunni er aðgerðaáætlun til að styrkja unglingsstúlkur til sveita, m.a. til framhaldsmenntunar, frumkvöðlafræðslu, valdeflingar inna heimilis og utan, eignaréttar, heilbrigðisfræðslu- og heilbrigðisþjónustu og öryggismála svo nokkuð sé nefnt.
|
|
Hátt matvælaverð bitnar harkalega á fátækum í þróunarríkjum
Útlit er fyrir að verð á matvælum haldist áfram hátt og hækki jafnvel enn frekar. Þessi þróun veikir stöðu fátækra bænda, neytenda og þjóða gagnvart fátækt og fæðuöryggi, að því er fram kemur í nýrri skýrslu þriggja stofnana Sameinuðu þjóðanna um hungur í heiminum -The State of Food Insecurity in the World 2011.
 | | Alþjóðleg skýrsla um hungur - 2011 |
Þegar matvælaverð helst jafn hátt og raun ber vitni, að ekki sé talað um verðhækkanir, bitnar það verst á þeim fátækustu sem þurfa þá að verja stærri hluta af litlum tekjum til þess eins að lifa af. Fjármunir sem áður fóru í menntun barna eða heilsugæslu fara til kaupa á mat og þá gerist það oft fyrst að börn hætta að ganga í skóla.
Litlar Afríkuþjóðir háðar innflutningi eru í mestri hættu að mati skýrsluhöfunda. Margar þeirra eiga enn í alvarlegum vanda í framhaldi af matvæla- og fjármálakreppunni 2006-2008.
Að mati Matvæla- og landbúnaðarstofnunar SÞ (FAO) voru hungraðir í heiminum á síðasta ári 925 milljónir en voru árin 2006-2008 um 850 milljónir. Aðferðafræði FAO við útreikning á fjölda hungraðra er til endurskoðunar og því hafa engar tölur verið birtar fyrir árið 2011.
Alþjóðamatvæladagurinn er næstkomandi sunnudag, 16. október.
 | | Hverjir búa við sult og hvar búa þeir? Mynd frá Oxfam. |
With high food prices set to continue, UN agencies issue call to action/ UN News Centre
UN: Food prices likely to remain volatile, high/ AP
Staðreyndir um hungur/ WFP
Food crises compromising fight against world hunger, warns UN report/ The Guardian |
 Þrjár baráttukonur deila Friðar- verðlaunumNóbels
Þrjár baráttukonur fyrir kvenréttindum og lýðræði deila sameiginlega friðarverðlaunum Nóbels þetta árið, þær Ellen Johnson Sirleaf, forseti Líberíu, Leymah Gwobee sem einnig er frá Líberíu og Tawakkul Karman frá Jemen. Konurnar þrjár hafa helgað líf sitt baráttu fyrir kvenréttindum og auknu lýðræði í heimalöndum sínum. Nóbelsnefndin lofaði þær sérstaklega í umsögn sinni fyrir að bugast ekki í baráttu sem hafi þó oft á tíðum verið bæði erfið og hættuleg.
Gunnar Hersveinn rithöfundur og heimspekingur gerir friðarverðlaunin að umtalsefni í pistli á Smugunni á mánudaginn undir heitinu "Ábyrgð fjölmiðla á stríði og friði" og segir í uppphafi: "Val norsku Nóbelsnefndarinnar á framúrskarandi friðarsinnum varpar skýru ljósi á fréttamat íslenskra fjölmiðla. Verðlaunahafarnir og afrekskonurnar Karman, Gbowee og Sirleaf voru nánast ónefndar í helstu fjölmiðlum landsins á sama tíma og klikkaðir karlar eru iðulega fyrsta frétt svo mánuðum skiptir.
Síðar í greininni segir Gunnar:
Eitt af því sem nauðsynlega þarf að breytast er áhugasvið karllægra fréttastjóra. Einsýnt fréttamat þeirra snýst um stríð, stjórnmál, glæpi, viðskipti, valdabaráttu, gjaldþrot, hryðjuverk, réttarkerfi, stórslys, samgöngur, orkumál, eignarrétt, skattkerfi, ársreikninga, persónulega harmleiki og náttúruhamfarir ... en Tawakkul Karman sem beitir gandhiískum aðferðum til að bylta samfélaginu er hvergi nefnd á nafn jafnvel þótt hún sé um það bil að breyta samfélagi sínu varanlega.
Women of strength share Nobel peace prize/ Sydney Morning Herald
UN Women Applauds Nobel Peace Prize Award for Women Leaders |
|
Þúsaldarmarkmiðunum
miðar áfram en of hægt
Ný skýrsla um þúsaldarmarkmiðin sýnir að Afríkuþjóðir sækja fram í átt að markmiðunum en ólíklegt er að þau náist öll á þeim 1500 dögum tæpum þangað til tímamörkum er náð - árslok 2015. Skýrslan sem nefnist "Assessing Progress in Africa toward the Millennium Development Goals" staðfestir að
 | |
MDG Countdown 2011 |
framfarir hafa orðið verulegar á mörgum sviðum og þótt aðeins sum markmiðanna náist, og önnur ekki, hafi þúsaldarmarkmiðin haft gífurleg áhrif á umræðu um þróunarmál síðasta áratuginn.
Mikill árangur hefur náðst við að fjölga grunnskólanemendum en 65% barna sóttu skóla árið 1999. Þessi tala var komin í 83% árið 2008. Þá hefur konum á þingi fjölgað verulega í Afríkuríkjum og baráttan gegn útbreiðslu alnæmis hefur skilað árangri. Hins vegar er mörg önnur markmiðanna órafjarri og mikið áhyggjuefni t.d. hversu seint og illa gengur að fækka dauðsföllum af barnsförum - enn eru nokkur ríki Afríku þar sem þúsund dauðsföll eru á eitt hundrað þúsund fæðingar. Þá er framfarir í vatnsmálum ófullnægjandi, þeim fjölgar talsvert sem hafa aðgang að hreinu vatni, úr 56% árið 1990 í 65% árið 2008, en framfarir á þessu sviði eru of hægar til þess að raunhæft sé að markmiðið náist.
Veftímaritið hefur tekið saman nokkrar nýjar fréttaskýringar og greinar um stöðu þúsaldarmarkmiðanna.
Helping Africa's poor to manage risks key to region's progress, says new report /UNDP
-
The Millennium Development Goals after 2015: no goals yet, please, eftir Clarie Melamed/ ODI
-
A new mood at the MDG Summit, eftir Liesbet Steer/ ODI
-
Political motivation in sub-Saharan Africa essential for reaching sanitation MDGs/
-
EU €1 billion Millennium Development Goals initiative to support maternal health, contribute to fight against child mortality and hunger and improve supply of water and sanitation/ Europa.eu
-
After the Millennium Development Goals: what do women want?/ Womenkind
-
Where do we stand? -Estimated number of children (0-17 years) who have lost one of both parents to AIDS in sub-Saharan Africa (2008)/ UNDP
-
MDG targets are overlooking inequality, eftir Richard Jolly/ The GuardianUN advocates agree to targeted actions in support of anti-poverty goals/ UN News Centre
-
The World Bank eAtlas of the Millennium Development Goals |
|
|
|
Afmælismálþing um þróunarsamvinnu
21. október
Á þessu ári er 40 ára afmæli íslenskrar þróunarsamvinnu, 30 ára afmæli Þróunar-samvinnustofnunar Íslands (ÞSSÍ) og 10 ára afmæli Íslensku friðargæslunnar. Af þessu tilefni verður efnt til málþings í samvinnu við Félagsvísindasvið Háskóla Íslands og Alþjóðamálastofnun, föstudaginn 21. október kl. 13:30 í Öskju, stofu 132. Heiðursfyrirlesari málþingsins er Paul Collier prófessor við Oxford-háskóla. Erindi hans nefnist: Can Africa catch up - and can we help?
Dr. Paul Collier er hagfræðiprófessor og stjórnandi Centre for the Study of African Economies við Oxford-háskóla. Hann er einn virtasti fræðimaður samtímans í þróunarmálum og mjög eftirsóttur fyrirlesari. Hann var um árabil starfsmaður Alþjóðabankans og hefur hann haft mikil áhrif á stefnu bankans í þróunarmálum. Þekktasta verk Collier er bókin The Bottom Billion, Why the Poorest Countries are Failing and What Can Be Done About It (2008). Hún vakti heimsathygli og breytti viðhorfum margra í þróunarsamvinnugeiranum. Nýjar bækur eftir hann hafa einnig vakið athygli og umtal; Wars, Guns and Votes (2009) og The Plundered Planet: Why We Must - and How We Can - Manage Nature for Global Prosperity (2010). Í hinni síðasttöldu eru umhverfis- og auðlindamál ofarlega á baugi og kemur hann þar m.a. lítillega inn á íslenska kvótakerfið.
The Plundered Planet: How to Reconcile Prosperity with Nature, By Paul Collier - ritdómur Financial Times (2010)
Ritdómar um bókina The Bottom Billion
Action will speak louder than words, eftir Heather Stewart í The Guardian
-
The Least Among Us, eftir Niall Ferguson
-
 | |
Erindi Paul Collier hjá UNUWIDER um þróunarmál 20. september 2011 |
|
|
K R Æ K J U R
- - - - - - - - - - - - - - - - - |
|
Kofi Annan ræddi þróunarmál á hátíðarmálþingi HÍ
Kofi Annan fyrrverandi framkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna hvatti Íslendinga til að leggja sitt af mörkum til þróunarríkja á sviði jarðhita, fiskimála og landbúnaðar, í hátíðarræðu á aldarafmæli Háskóla Íslands síðastliðinn föstudag. Erindi hans nefndist "Restoring Confidence in Our Shared Future." Hann sagði það lykilatriði í baráttunni fyrir betri heimi að endurheimta traust en einnig kallaði hann eftir breytingum á viðhorfum til lýðræðslegra gilda og lagði sérstakla áherslu á þátt unga fólksins. Hann sagði að Íslendingar hefðu náð langt sem smáþjóð og gætu kennt öðrum ríkjum ýmislegt með því að sýna hvernig Ísland byggðist upp á síðustu öld, með sértækri þekkingu og tækni. Þeir sem misstu af ræðunni geta hlustað á hana á vef Ríkisútvarpsins. |
|
Sérkafli um Ísland í Courier 
Í nýju tölublaði Courier - sem er tímarit þróunarsjóðs ESB - er sérstakur kafli um Ísland. Í blaðinu er meðal annars rætt við Engilbert Guðmundsson framkvæmdastjóra Þróunarsamvinnustofnunar Íslands um þróunarmál en einnig er í blaðinu fjallað um umsóknarferli Íslands að Evrópusambandinu, siðferði og fjármálastarfsemi og hugtakið "the utrasarvikingar" í viðtali við Vilhjálm Árnason, læsi og bókmenntaarf, og náttúru Íslands með áherslu á eldgos og hraun, svo fátt eitt sé talið. |
|
Forseti Grænhöfðaeyja fær verðlaun fyrir gott stjórnarfar 
Petro Verona Piras fyrrverandi forseti Grænhöfðaeyja hlaut í vikunni viðurkenningu Mo Ibrahim stofnunarinnar fyrir góða stjórnsýslu í Afríku. Stofnunin hefur mörg undanfarin ár hvatt til góðrar stjórnsýslu í álfunni og birtir árlega lista yfir árangur ríkja með tilliti til stjórnarfars þar sem fjögur atriði eru lögð til grundvallar. Vakið hefur athygli á síðustu árum að stofnunin hefur ekki talið neinn leiðtoga Afríkuríkis verðskulda viðurkenningu fyrir stjórnarfar. Hins vegar tilkynnti stofnunin á mánudag að Petro Verona Pires frá Grænhöfðaeyjum hlyti verðlaunin í ár fyrir stjórnarhæfileika í forsetatíð sinni á eyjunum. Aðrar þjóðir sem skora hátt á lista Mo Ibrahim stofnunarinnar eru, líkt og fyrri ár, Máritíus, Botsvana, Seychelles-eyjar og Suður-Afríka. Petro Verona Pires lét af störfum sem forseti Grænhöfðaeyja í síðasta mánuði eftir að hafa setið tvö kjörtímabil. Undir hans forystu hefur lýðræði dafnað, stöðugleiki haldist og velmegun aukist. Grænhöfðaeyjar voru sem kunnugt er fyrsta ríkið sem Íslendingar áttu í samstarfi við í þróunarmálum en fyrsti samningurinn um tvíhliða þróunarsamvinna við stjórnvöld á eyjunum var undirritaður 1981. Africa: Mo Ibrahim Prize - It's Good Governance, Not the Size of a Country That Matters/ AllAfrica - Ex- Cape Verde President Wins Mo Ibrahim $5 million - The 2011 Ibrahim Index: Citizens at the centre of governance?, eftir Suzane Muhereza/ One |
Samkynhneigð: Bretar hóta niðurskurði á framlögum
Bretar segjast ætla að draga úr fjárhagslegum stuðningi við þjóðir sem viðurkenna ekki samkynhneigð. David Cameron forsætisráðherra Breta varar þjóðir í Afríku, eins og Malaví, Úganda og Gana, við því að virði þau ekki mannréttindi homma og lesbía komi bresk stjórnvöld til með að skerða framlög til þróunarsamvinnu. Slíkt hafi þegar verið gert í Malaví þar sem tveir samkynhneigðir ungir menn voru fangelsaðir í fyrra þegar þeir opinberuðu trúlofun sína. Foreign aid for countries with anti-gay rights records to be slashed, pledges Cameron/ DailyMail - Tough Love: Britain Will Cut Aid to 'Anti-gay' Nations/ Time - Bretland: Cameron warns of African aid cuts to anti-gay countries/ BBC |
|
Veftímaritið er á... 
Taktu þátt í umræðum! |
|
|
Starfsnemar ÞSSÍ skrifa:
Hvernig er keisaraskurður gerður í rafmagnsleysi eftir að dimma tekur? | |
Þrír ungir háskólanemar voru í ágúst síðastliðnum ráðnir sem starfsnemar Þróunarsamvinnustofnunar Íslands til fjögurra mánaða dvalar í samstarfsríkjum Íslands í þróunarsamvinnu. Þeir dvelja syðra fram í miðjan desember og skrifa til skiptis að beiðni Veftímaritsins um það sem á daga þeirra drífur í samstarfslöndum okkar. Ólöf Steinunnardóttir í Malaví er höfundur þessa pistils.
 | |
Ólöf Steinunnardóttir fær leiðsögn malavískra barna við vatnsból. Ljósm. gunnisal |
Ótrúlegt en satt þá er dvöl mín hér í Malaví að verða hálfnuð og því er ekki úr vegi að líta yfir farinn veg og punkta niður hvað hefur helst komið mér á óvart á þessum tæplega tveimur mánuðum sem ég hef dvalið hérna bæði í höfuðborginni Lilongwe auk þess sem ég hef einnig verið töluvert niður við Apaflóa.
Ég get alveg viðurkennt það að það eru ansi blendar tilfinningar sem ég hef verið að eiga við síðan ég kom hingað. Ég hélt ég væri við öllu búin þar sem ég hafði stundað nám bæði í Suður Afríku og Indlandi og því ferðast töluvert um lönd þar sem fátækt er útbreitt vandamál en einhvern meginn finnst mér fátæktin öðruvísi hér í Malaví. Ég get reyndar alveg viðurkennt það að ég fór aldrei í heimsókn í grunnskóla í Suður Afríku né Indlandi auk þess sem ég heimsótti ekki heilsugæslustöðvar í dreifbýli. Ég þurfti reyndar í báðum löndunum að fara á sjúkrahús en þar sem ég var í löndum sem bæði eru betur sett en Malaví samkvæmt lífskjaralista Sameinuðu Þjóðanna (e. Human Development Index) þá gat ég ekki séð mikinn mun á þeim sjúkrahúsum og Landspítalanum Háskólasjúkrahúsi fyrir utan þá staðreynd að þar voru læknarnir kannski af öðrum kynþætti en algengast er innan veggja íslensks sjúkrahús.
Ætli ég eigi nokkurn tíma eftir að gleyma nokkrum heimsóknum sem ég fór í fyrstu vikuna mína hérna í Malaví ásamt Vilhjálmi Wiium og Gunnari Salvarssyni þar sem við fórum inn á þrjár heilsugæslustöðvar víðsvegar um Mangochi hérað sem og spítalann í Monkey Bay en allar þessar stofnanir eiga það sameiginlegt að Þróunarsamvinnustofnun Íslands hefur á einn eða annan hátt komið að uppbyggingu þeirra. Ég veit reyndar ekki við hverju ég var að búast þegar ég gekk inn á spítalann í Apaflóa sem ÞSSÍ byggði fyrir nokkrum árum. Ég hefði kannski átt að átta mig betur á því að ég væri í einu fátækasta ríki heims þar sem ekki ríkir stríðsástand. Það er svosem ekki hægt að setja út á spítalann sem slíkan, ágætis byggingar og allur á einni hæð sem gerir fólki í hjólastólum auðvelt fyrir. Það sem mér þótti verst að vita var það að rafallinn sem á að taka við þegar rafmagnslaust er á svæðinu sem er ansi algengt - líklega þrjú kvöld í viku hið minnsta og jafnvel á daginn líka -hann hefur ekki virkað í fleiri mánuði.
Eins og oft vill verða fæðast börn eftir að dimma tekur. Það er því mjög algengt að konurnar á svæðinu í kringum Apaflóa sem eignast börn eftir að sólin sest í rafmagnsleysi verða að láta sig næga kertaljós nú eða vasaljós ef þær búa svo vel að eiga rafhlöður. Eins og annars staðar í heiminum ganga fæðingar oft erfiðlega og því þarf stundum á keisaraskurði að halda til að hjálpa börnunum í heiminn. Spítalinn við Apaflóa býr svo vel að þar er skurðdeild. Reyndar er enginn skurðlæknir en það er líklega efni í annan pistil en ég velti fyrir mér hvernig skurðaðgerðir eins og keisaraskurður á sér stað eftir að dimma tekur og í rafmagnsleysi.
Í Manchester í Englandi eru fleiri malavískir hjúkrunarfræðingar en í heimalandi þeirra. Það er algengt vandamál að menntað fólk flytjist búferlum þar sem kjörin í heimalandi þeirra eru mjög frábrugðin þeim sem það getur fengið norðar á hnettinum. Reyndar vill það svo til að Suður Afríka sem er víst örlítið sunnar á hnettinum heillar marga Malava einnig mjög mikið þar sem hagkerfið þar er töluvert sterkara en það malavíska og launin því nær því að vera eitthvað sem við Vesturlandabúar gætum kallað mannlegri.
Það má vel vera að íslenskir hjúkrunarfræðingar sem og annað heilbrigðisstarfsfólk, kennarar og lögreglumenn og konur séu óánægð með sín kjör í samanburði við aðra ríkisstarfsmenn en það er þó staðreynd að allir Íslendingar geta sent börnin sín í skóla með nesti og jafnvel eftir að hafa borðað morgunmat. Íslendingar sem telja sig fátæka eru einungis fátækir í samanburði við þá sem þeir eru að bera sig saman við. Hér í Malaví er fátæktin svæsnari en fólk á að venjast. Flest börn eru send til vinnu eða í skóla með tóman maga á morgnana og teljast heppin ef skólinn þeirra býður upp á skólamáltíð sem er verkefni sem World Food Programme hefur verið að styrkja hér í Malaví á undanförnum árum.
|
|
At hverju fátækt? | |
Á næsta ári verða sýndir í sjónvarpi, í farsímum og á Netinu heimildaþættir með yfirskriftinni: Af hverju fátækt? Samtök evrópskra sjónvarpsstöðva (EBU) eru meðal þeirra sem ákveðið hafa að sýna þættina en með þeim er leitast við að svara stærstu spurningu samtímans: hvernig stendur á því á 21. öld að einn milljarður manna býr við fátækt? Talið er að áhorfendur að þáttunum verði um 500 milljónir manna en um er að ræða átta klukkutímalanga þætti og þrjátíu styttri. Efnið verður sýnt í nóvember á næsta ári, 2012.
|
|
| |
 |
Veftímarit um þróunarmál er gefið út af Þróunarsamvinnustofnun Íslands. Ritinu er ætlað að glæða umræðu um þróunarmál og gefa áhugasömum kost á að fylgjast með því sem hæst ber hverju sinni. Efni veftímaritsins þarf ekki endilega að endurspegla stefnu ÞSSÍ.
Skráið ykkur í áskrift á heimasíðunni, www.iceida.is og látið vinsamlegast aðra með áhuga á þróunarmálum vita af tilvist veftímaritsins. Allar ábendingar um efni eru vel þegnar.
Þeir sem vilja senda okkur ábendingu um efni eða afskrá sig af netfangalista eru vinsamlegast beðnir um að senda slík erindi á netfangið iceida@iceida.is. Ritstjóri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is.
Við biðjumst velvirðingar á því að geta ekki notað íslenskar gæsalappír í viðtölum en bandarískt sniðmót Veftímaritsins leyfir ekki notkun þeirra.
Bestu kveðjur, Útgáfu- og kynningardeild ÞSSÍ | | ISSN 1670-810 |
|
|
|
