logo
logo
VeftÝmarit um ■rˇunarmßl
gunnisal
4. ßrg. 1323. tbl.12. oktˇber 2011
SÝ­asta verkefni ═slendinga Ý NamibÝu a­ lj˙ka:

Sex nřjar vatnsveitur fyrir Ovahimba frumbyggja ß lokastigi

 

Borunum eftir vatni Ý ■ßgu Ovahimba frumbyggjanna Ý nor­vesturhluta NamibÝu er loki­. Vatn fannst ß sex st÷­um, eins og ߊtlanir ger­u rß­ fyrir. Allar holurnar eru nokku­ ÷flugar og veita frß 8 ■˙sund lÝtrum ß dag upp Ý 20 ■˙sund lÝtra. A­ s÷gn Vilhjßlms Wiium, sem var sÝ­asti umdŠmisstjˇri ŮSS═ Ý NamibÝu, hefur veri­ unni­ a­ ■vÝ sÝ­ustu vikurnar a­ setja upp for­atanka, vatnskrana og trog en dŠlub˙na­urinn er vŠntanlegur fljˇtlega.

 

Frank
Skortur ß vatni er svo mikill ß Oturindi a­ Himbakonan fjŠrst ß myndinni leit ß ■ennan le­jukennda br˙nleita v÷kva sem drykkjarvatn. Ljˇsmynd: Frank BockmŘhl.

Ůegar formlegri ■rˇunar-samvinnu ═slendinga og NamibÝumanna lauk um sÝ­ustu ßramˇt var ßkve­i­ a­ halda ßfram me­ vatnsverkefni­ ß HimbasvŠ­um Ý ljˇsi ■ess a­ verkefni­ haf­i tekist afbur­a vel. ┴Štlun var sam■ykkt um borun ß 6 nřjum st÷­um en ß­ur h÷f­u veri­ teknar Ý gagni­ 33 vatnsveitur sem unni­ var a­ ßrunum frß 2007 til 2010.

 

Ůrˇunarsamvinnustofnun rÚ­ ß sÝnum tÝma Frank BockmŘhl jar­frŠ­ing sem verkefnafulltr˙a Ý vatnsverkefni­ og hann hefur haft yfirumsjˇn me­ borunum alla tÝ­. A­ s÷gn Vilhjßlms hefur ■a­ vaki­ mikla athygli og hrifningu fulltr˙a rß­uneytis vatnsmßla a­ vatn hefur fundist vi­ hverja einustu borun. Ůurrar borholur eru nefnilega eitt meginvandamßl rß­uneytisins vi­ vatnsleit. "┴stŠ­an fyrir ■vÝ a­ vi­ nß­um svona gˇ­um ßrangri Ý vatnsleitinni var s˙ a­ Frank st÷­va­i boranir og fŠr­i sig um set ■egar honunm leist ■annig ß a­ ekkert vatn vŠri a­ finna. Hann bar Ý sÝfellu saman kostna­ og fjßrhagsߊtlun og tˇkst Švinlega a­ halda sig innan ߊtlunar en samt a­ finna vatn ß 33 st÷­um. Hann ߊtla­i a­ borun hafi hafist ß um 50-55 st÷­um til a­ finna vatn ß 33. Ůegar rß­uneyti­ stendur a­ mßlum eru yfirleitt borverktakar sendir af sta­ ßn jar­frŠ­inga, til a­ lŠkka kostna­. Ůß er einfaldlega bora­ Ý ■ß dřpt sem skilgreind vŠri Ý ˙tbo­sg÷gnum og svo hŠtt. Sparna­urinn er ■vÝ enginn, ■vÝ ß ■ennan hßtt heppnast ekki nema um helmingur borana," segir Vilhjßlmur.

 

Myndin sem fylgir ■essari frÚtt er tekin af Frank BockmŘhl ■ar sem hann var a­ vinna a­ borunum Ý Oturindi en ß ■vÝ svŠ­i hafa bŠ­i Ovahimbar og Herero b˙setu. Hvergi Ý nßgrenninu er hreint vatn a­ hafa og nŠsta vatnsbˇl Ý tÝu kÝlˇmetra fjarlŠg­. Eftir a­ borun lauk loka­i Frank holunni einsog venja er ■annig er gengi­ frß henni uns dŠlub˙na­ur er kominn. "Ůa­ var semsagt ekkert meira vatn a­ hafa ˙r holunni en ■ß sÚ Úg ■essa konu sem af mikilli ■olinmŠ­i reynir a­ ausa upp smß vatni upp˙r ■essum drullupolli til a­ drekka. ╔g held a­ ■essi mynd sÚ lřsandi fyrir ■ß gÝfurlega ■÷rf eftir vatni sem er Ý ■essum samfÚl÷gum og Ý raun undirstrika hva­ vi­ erum a­ lÚtta miklu oki af Ýb˙um me­ ■vÝ a­ fŠra ■eim hreint og ˇmenga­ vatn," segir Frank.

 

 

Hreyfing komin ß fram■rˇun Ý fiskeldi Ý AfrÝku

 

"Rß­stefnan var bŠ­i ßhugaver­ og frˇ­leg og gefur tilefni til a­ Štla a­ hreyfing sÚ komin ß fram■rˇun Ý fiskeldi Ý AfrÝku. Enn er ■ˇ langt Ý land ß­ur en hŠgt er a­ tala um greinina sem umtalsver­a atvinnugrein ßlfunni," segir ┴rni Helgason svi­sstjˇri fiski- og orkumßla hjß Ůrˇunarsamvinnustofnun en hann sˇtti ß d÷gunum rß­stefnu Ý MalavÝ um fiskeldi. Rß­stefnan var haldin af AASA

fiskeldi
RÝkisstyrktur sjßlfs■urftarb˙skapur Ý fiskeldi er ekki ß dagskrß Ý AfrÝku.

samt÷kunum sem eru hagsmunasamt÷k fyrir ferskvatnseldi Ý AfrÝku.

 

┴rni segir a­ starfsemi samtakanna hafi vaxi­ jafnt og ■Útt ß umli­num ßrum og me­al me­lima sÚu n˙ a­ilar sem stunda Ý sjßvareldi ß fiski, rŠkju og skelfiski, eldi Ý fersku vatni, skrautfiskarŠkt auk a­ila Ý řmsum sto­greinum svo sem fˇ­urframlei­slu, s÷lu ß tŠkjab˙na­i og heilbrig­is■jˇnustu. A­ s÷gn ┴rna er megin markmi­ samtakanna a­ stu­la a­ fram■rˇun Ý fiskeldismßlum Ý sunnanver­ri AfrÝku me­ skilvirkri hagsmunagŠslu og mi­lun upplřsinga um fiskeldismßl.

 

"Ůa­ vir­ist vera samdˇma ßlit a­ uppbygging Ý fiskeldi Ý AfrÝku ■urfi a­ grundvallast ß ar­semi frekar en ßherslu ß rÝkistyrktan sjßlfs■urftarb˙skap," segir ┴rni. "Innan ■ess ramma geta hins vegar allar stŠr­argrß­ur ■rifist, frß einf÷ldu eldi Ý smßum stÝl yfir Ý hßtŠknivŠtt fiskeldi Ý stˇrum stÝl, og allt ■ar ß milli."

 

┴rni segir a­ fulltr˙i Al■jˇ­abankans, Randell Brummet, hafi gert a­ umtalsefni Ý erindi sÝnu a­ veitendur ■rˇunara­sto­ar hafi ß undanf÷rnum ßratugum liti­ ß ■rˇun Ý fiskeldi sem ■ßtt Ý a­ger­um ■eirra vi­ a­ tryggja fŠ­u÷ryggi og ey­a fßtŠkt Ý ßlfunni - og ■a­ hafi leitt til st÷­nunar. "Brummet sag­i a­ fiskeldi hafi ■rˇast Ý ßtt a­ eldisa­fer­um, sem skila lÝtilli framlei­slu og eru hvorki ar­bŠrar nÚ sjßlfbŠrar. ┴ sÝ­ustu ßrum hefur or­i­ vi­sn˙ningur Ý ■essu, og nřjar ßherslur komnar, ■ar sem fiskeldi, Ý smßum e­a stˇrum stÝl, er skilgreint sem framlei­slugrein, sem ver­i a­ vera ar­bŠr og geta sta­i­ undir eigin fjßrfestingum og rekstri. Ůessar vi­horfsbreytingar hafa or­i­ til ■ess a­ fiskeldisframlei­sla ═ AfrÝku er komin yfir 800 ■˙sund tonn ß ßri, og ßherslur eru n˙ ß marka­smßl, arbŠrni og atvinnusk÷pun. Til a­ fiskeldi nßi a­ vaxa og dafna Ý AfrÝku ■urfa stjˇrnv÷ld Ý vi­komandi l÷ndum a­ skapa greininni jßkvŠ­ rekstrarskilyr­i me­ skřrri stefnum÷rkun Ý fiskeldismßlum, einf÷ldun leyfisveitinga og hagstŠ­u skatta- og tollaumhverfi til a­ stu­la a­ samkeppnisfŠrni," segir ┴rni.

 
gunnisal
Ung sveitast˙lka vi­ landb˙na­arst÷rf Ý ┌ganda. Ljˇsm. gunnisal
Sveitast˙lkur ver­a a­ lei­a umbŠtur Ý landb˙na­i

 

Ůrennt setur unglingsst˙lkur Ý sveitum ■rˇunarrÝkja sk÷r lŠgra en a­ra Ý samfÚl÷gunum: b˙seta, kyn og aldur. En unglingsst˙lkur sem b˙a Ý sveitum ■rˇunarrÝkjanna eru lykillinn a­ fŠ­u÷ryggi a­ mati Catherine Bertini fyrrverandi framkvŠmdastjˇri MatvŠlaߊtlunar Sameinu­u ■jˇ­anna. Sveitast˙lkur ß unglingsaldri eru ■ungami­ja stefnuskjals sem řmsir sÚrfrŠ­ingar ß vegum Chicago Council on Global Affairs hafa unni­ og kom ß d÷gunum ˙t undir yfirskriftinni: Girls Grow: a Vital Force in Rural Economies. 

 

"Ůessar st˙lkur b˙a yfir ˇtr˙legum m÷guleikum," segir h˙n," til a­ auka framlei­ni Ý landb˙na­i og efla hagv÷xt, en ■vÝ a­eins a­ ■Šr sÚu teknar me­ Ý stefnum÷rkun og ßkvar­anat÷ku og ■vÝ a­eins a­ ■Šr ver­i hluti af forgangsmßlum rÝkisstjˇrna og ■eirra vi­t÷kurÝkja sem veita ■rˇunara­sto­." ═ ritinu er hvatt til ■ess a­ athyglinni sÚ beint Ý rÝkari mŠli a­ sveitast˙lkum, ekki a­eins vegna rÚttlŠtis og sanngirni, heldur einnig vegna ■ess a­ ■a­ sÚ mikilvŠgt fyrir fŠ­u÷ryggi heimsins.


Bertini bendir ß a­ Ý heiminum ■urfi auka matvŠlaframlei­slu um 70% fyrir ßri­ 2050 og sÚrstaklega ■urfi framlei­slan a­ aukast Ý AfrÝku og AsÝu. "═ m÷rgum ■rˇunarrÝkjanna eru konur bŠndur og st˙lkur dagsins Ý dag ver­a ■vÝ bur­arstˇlparnir Ý ■vÝ a­ lßta ■etta ver­a a­ veruleika. ŮŠr ver­a ■vÝ a­ fß menntun Ý uppvextinum, ver­a heilbrig­ar og sjßlfs÷ruggar, ■vÝ ella blasir hungur vi­ heiminum," segir h˙n.

 

═ skřrslunni er a­ger­aߊtlun til a­ styrkja unglingsst˙lkur til sveita, m.a. til framhaldsmenntunar, frumkv÷­lafrŠ­slu, valdeflingar inna heimilis og utan, eignarÚttar, heilbrig­isfrŠ­slu- og heilbrig­is■jˇnustu og ÷ryggismßla svo nokku­ sÚ nefnt.

 
 
 

Hßtt matvŠlaver­ bitnar harkalega ß fßtŠkum Ý ■rˇunarrÝkjum


┌tlit er fyrir a­ ver­ ß matvŠlum haldist ßfram hßtt og hŠkki jafnvel enn frekar. Ůessi ■rˇun veikir st÷­u fßtŠkra bŠnda, neytenda og ■jˇ­a gagnvart fßtŠkt og fŠ­u÷ryggi, a­ ■vÝ er fram kemur Ý nřrri skřrslu ■riggja stofnana Sameinu­u ■jˇ­anna um hungur Ý heiminum -The State of Food Insecurity in the World 2011.

Al■jˇ­leg skřrsla um hungur - 2011
Al■jˇ­leg skřrsla um hungur - 2011

 

Ůegar matvŠlaver­ helst jafn hßtt og raun ber vitni, a­ ekki sÚ tala­ um ver­hŠkkanir, bitnar ■a­ verst ß ■eim fßtŠkustu sem ■urfa ■ß a­ verja stŠrri hluta af litlum tekjum til ■ess eins a­ lifa af. Fjßrmunir sem ß­ur fˇru Ý menntun barna e­a heilsugŠslu fara til kaupa ß mat og ■ß gerist ■a­ oft fyrst a­ b÷rn hŠtta a­ ganga Ý skˇla.

 

Litlar AfrÝku■jˇ­ir hß­ar innflutningi eru Ý mestri hŠttu a­ mati skřrsluh÷funda. Margar ■eirra eiga enn Ý alvarlegum vanda Ý framhaldi af matvŠla- og fjßrmßlakreppunni 2006-2008.

 

A­ mati MatvŠla- og landb˙na­arstofnunar SŮ (FAO) voru hungra­ir Ý heiminum ß sÝ­asta ßri 925 milljˇnir en voru ßrin 2006-2008 um 850 milljˇnir. A­fer­afrŠ­i FAO vi­ ˙treikning ß fj÷lda hungra­ra er til endursko­unar og ■vÝ hafa engar t÷lur veri­ birtar fyrir ßri­ 2011.

 

Al■jˇ­amatvŠladagurinn er nŠstkomandi sunnudag, 16. oktˇber.

 

oxfam
Hverjir b˙a vi­ sult og hvar b˙a ■eir? Mynd frß Oxfam.

 

With high food prices set to continue, UN agencies issue call to action/ UN News Centre

 

UN: Food prices likely to remain volatile, high/ AP 

 

Sta­reyndir um hungur/ WFP
 

Food crises compromising fight against world hunger, warns UN report/ The Guardian

 
Fri­arver­laun Nˇbels 2011Ůrjßr barßttukonur deila Fri­ar- ver­launum
Nˇbels

 

Ůrjßr barßttukonur fyrir kvenrÚttindum og lř­rŠ­i deila sameiginlega fri­arver­launum Nˇbels ■etta ßri­, ■Šr Ellen Johnson Sirleaf, forseti LÝberÝu, Leymah Gwobee sem einnig er frß LÝberÝu og Tawakkul Karman frß Jemen. Konurnar ■rjßr hafa helga­ lÝf sitt barßttu fyrir kvenrÚttindum og auknu lř­rŠ­i Ý heimal÷ndum sÝnum. Nˇbelsnefndin lofa­i ■Šr sÚrstaklega Ý ums÷gn sinni fyrir a­ bugast ekki Ý barßttu sem hafi ■ˇ oft ß tÝ­um veri­ bŠ­i erfi­ og hŠttuleg.

 

Gunnar Hersveinn rith÷fundur og heimspekingur gerir fri­arver­launin a­ umtalsefni Ý pistli ß Smugunni ß mßnudaginn undir heitinu "┴byrg­ fj÷lmi­la ß strÝ­i og fri­i" og segir Ý uppphafi: "Val norsku Nˇbelsnefndarinnar ß fram˙rskarandi fri­arsinnum varpar skřru ljˇsi ß frÚttamat Ýslenskra fj÷lmi­la. Ver­launahafarnir og afrekskonurnar Karman, Gbowee og Sirleaf voru nßnast ˇnefndar Ý helstu fj÷lmi­lum landsins ß sama tÝma og klikka­ir karlar eru i­ulega fyrsta frÚtt svo mßnu­um skiptir.

 

SÝ­ar Ý greininni segir Gunnar:

Eitt af ■vÝ sem nau­synlega ■arf a­ breytast er ßhugasvi­ karllŠgra frÚttastjˇra. Einsřnt frÚttamat ■eirra snřst um strÝ­, stjˇrnmßl, glŠpi, vi­skipti, valdabarßttu, gjald■rot, hry­juverk, rÚttarkerfi, stˇrslys, samg÷ngur, orkumßl, eignarrÚtt, skattkerfi, ßrsreikninga, persˇnulega harmleiki og nßtt˙ruhamfarir ... en Tawakkul Karman sem beitir gandhiÝskum a­fer­um til a­ bylta samfÚlaginu er hvergi nefnd ß nafn jafnvel ■ˇtt h˙n sÚ um ■a­ bil a­ breyta samfÚlagi sÝnu varanlega.

 

Women of strength share Nobel peace prize/ Sydney Morning Herald

 

UN Women Applauds Nobel Peace Prize Award for Women Leaders 

Ů˙saldarmarkmi­unum
mi­ar ßfram en of hŠgt

 

Nř skřrsla um ■˙saldarmarkmi­in sřnir a­ AfrÝku■jˇ­ir sŠkja fram Ý ßtt a­ markmi­unum en ˇlÝklegt er a­ ■au nßist ÷ll ß ■eim 1500 d÷gum tŠpum ■anga­ til tÝmam÷rkum er nß­ - ßrslok 2015. Skřrslan sem nefnist "Assessing Progress in Africa toward the Millennium Development Goals" sta­festir a­ 

MDG Countdown 2011
MDG Countdown 2011

framfarir hafa or­i­ verulegar ß m÷rgum svi­um og ■ˇtt a­eins sum markmi­anna nßist, og ÷nnur ekki, hafi ■˙saldarmarkmi­in haft gÝfurleg ßhrif ß umrŠ­u um ■rˇunarmßl sÝ­asta ßratuginn.

 

Mikill ßrangur hefur nß­st vi­ a­ fj÷lga grunnskˇlanemendum en 65% barna sˇttu skˇla ßri­ 1999. Ůessi tala var komin Ý 83% ßri­ 2008. Ůß hefur konum ß ■ingi fj÷lga­ verulega Ý AfrÝkurÝkjum og barßttan gegn ˙tbrei­slu alnŠmis hefur skila­ ßrangri. Hins vegar er m÷rg ÷nnur markmi­anna ˇrafjarri og miki­ ßhyggjuefni t.d. hversu seint og illa gengur a­ fŠkka dau­sf÷llum af barnsf÷rum - enn eru nokkur rÝki AfrÝku ■ar sem ■˙sund dau­sf÷ll eru ß eitt hundra­ ■˙sund fŠ­ingar. Ůß er framfarir Ý vatnsmßlum ˇfullnŠgjandi, ■eim fj÷lgar talsvert sem hafa a­gang a­ hreinu vatni, ˙r 56% ßri­ 1990 Ý 65% ßri­ 2008, en framfarir ß ■essu svi­i eru of hŠgar til ■ess a­ raunhŠft sÚ a­ markmi­i­ nßist.

 

VeftÝmariti­ hefur teki­ saman nokkrar nřjar frÚttaskřringar og greinar um st÷­u ■˙saldarmarkmi­anna.

 

Helping Africa's poor to manage risks key to region's progress, says new report /UNDP

-

The Millennium Development Goals after 2015: no goals yet, please, eftir Clarie Melamed/ ODI

-

A new mood at the MDG Summit, eftir Liesbet Steer/ ODI

-

Political motivation in sub-Saharan Africa essential for reaching sanitation MDGs/

-

EU €1 billion Millennium Development Goals initiative to support maternal health, contribute to fight against child mortality and hunger and improve supply of water and sanitation/ Europa.eu

-

After the Millennium Development Goals: what do women want?/ Womenkind

-

Where do we stand? -Estimated number of children (0-17 years) who have lost one of both parents to AIDS in sub-Saharan Africa (2008)/ UNDP

-

MDG targets are overlooking inequality, eftir Richard Jolly/ The GuardianUN advocates agree to targeted actions in support of anti-poverty goals/ UN News Centre

-

The World Bank eAtlas of the Millennium Development Goals

AfmŠlismßl■ing um ■rˇunarsamvinnu
21. oktˇber
    Paul Collier

┴ ■essu ßri er 40 ßra afmŠli Ýslenskrar ■rˇunarsamvinnu, 30 ßra afmŠli Ůrˇunar-samvinnustofnunar ═slands (ŮSS═) og 10 ßra afmŠli ═slensku fri­argŠslunnar. Af ■essu tilefni ver­ur efnt til mßl■ings Ý samvinnu vi­ FÚlagsvÝsindasvi­ Hßskˇla ═slands og Al■jˇ­amßlastofnun, f÷studaginn 21. oktˇber kl. 13:30 Ý Ískju, stofu 132. Hei­ursfyrirlesari mßl■ingsins er Paul Collier prˇfessor vi­ Oxford-hßskˇla. Erindi hans nefnist: Can Africa catch up - and can we help?

 

Dr. Paul Collier er  hagfrŠ­iprˇfessor og stjˇrnandi Centre for the Study of African Economies vi­ Oxford-hßskˇla. Hann er einn virtasti frŠ­ima­ur samtÝmans Ý ■rˇunarmßlum og mj÷g eftirsˇttur fyrirlesari. Hann var um ßrabil starfsma­ur Al■jˇ­abankans og hefur hann haft mikil ßhrif ß stefnu bankans Ý ■rˇunarmßlum. Ůekktasta verk Collier er bˇkin The Bottom Billion, Why the Poorest Countries are Failing and What Can Be Done About It (2008).  H˙n vakti heimsathygli og breytti vi­horfum margra Ý ■rˇunarsamvinnugeiranum. Nřjar bŠkur eftir hann hafa einnig vaki­ athygli og umtal; Wars, Guns and Votes (2009) og The Plundered Planet: Why We Must - and How We Can - Manage Nature for Global Prosperity (2010). ═ hinni sÝ­astt÷ldu eru umhverfis- og au­lindamßl ofarlega ß baugi og kemur hann ■ar m.a. lÝtillega inn ß Ýslenska kvˇtakerfi­. 

 

The Plundered Planet: How to Reconcile Prosperity with Nature, By Paul Collier - ritdˇmur Financial Times (2010)

 

Ritdˇmar um bˇkina The Bottom Billion

 

Action will speak louder than words, eftir Heather Stewart Ý The Guardian

-

The Least Among Us, eftir Niall Ferguson

-

Erindi Paul Collier hjß UNUWIDER um ■rˇunarmßl 20. september 2011
Erindi Paul Collier hjß UNUWIDER um ■rˇunarmßl 20. september 2011

 


K R Ă K J U R

-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Kofi Annan rŠddi ■rˇunarmßl ß hßtÝ­armßl■ingi H═

Kofi Annan fyrrverandi framkvŠmdastjˇri Sameinu­u ■jˇ­anna hvatti ═slendinga til a­ leggja sitt af m÷rkum til ■rˇunarrÝkja ß svi­i jar­hita, fiskimßla og landb˙na­ar, Ý hßtÝ­arrŠ­u ß aldarafmŠli Hßskˇla ═slands sÝ­astli­inn f÷studag. Erindi hans nefndist "Restoring Confidence in Our Shared Future." Hann sag­i ■a­ lykilatri­i Ý barßttunni fyrir betri heimi a­ endurheimta traust en einnig kalla­i hann eftir breytingum ß vi­horfum til lř­rŠ­slegra gilda og lag­i sÚrstakla ßherslu ß ■ßtt unga fˇlksins. Hann sag­i a­ ═slendingar hef­u nß­ langt sem smß■jˇ­ og gŠtu kennt ÷­rum rÝkjum řmislegt me­ ■vÝ a­ sřna hvernig ═sland bygg­ist upp ß sÝ­ustu ÷ld, me­ sÚrtŠkri ■ekkingu og tŠkni. Ůeir sem misstu af rŠ­unni geta hlusta­ ß hana ß vef RÝkis˙tvarpsins.

SÚrkafli um ═sland Ý Courier
courier

═ nřju t÷lubla­i Courier - sem er tÝmarit ■rˇunarsjˇ­s ESB - er sÚrstakur kafli um ═sland. ═ bla­inu er me­al annars rŠtt vi­ Engilbert Gu­mundsson framkvŠmdastjˇra Ůrˇunarsamvinnustofnunar ═slands um ■rˇunarmßl en einnig er Ý bla­inu fjalla­ um umsˇknarferli ═slands a­ Evrˇpusambandinu, si­fer­i og fjßrmßlastarfsemi og hugtaki­ "the utrasarvikingar" Ý vi­tali vi­ Vilhjßlm ┴rnason, lŠsi og bˇkmenntaarf, og nßtt˙ru ═slands me­ ßherslu ß eldgos og hraun, svo fßtt eitt sÚ tali­.

 
Forseti GrŠnh÷f­aeyja fŠr ver­laun fyrir gott stjˇrnarfar
 PetroPeres

Petro Verona Piras fyrrverandi forseti GrŠnh÷f­aeyja hlaut Ý vikunni vi­urkenningu Mo Ibrahim stofnunarinnar fyrir gˇ­a stjˇrnsřslu Ý AfrÝku. Stofnunin hefur m÷rg undanfarin ßr hvatt til gˇ­rar stjˇrnsřslu Ý ßlfunni og birtir ßrlega lista yfir ßrangur rÝkja me­ tilliti til stjˇrnarfars ■ar sem fj÷gur atri­i eru l÷g­ til grundvallar. Vaki­ hefur athygli ß sÝ­ustu ßrum a­ stofnunin hefur ekki tali­ neinn lei­toga AfrÝkurÝkis ver­skulda vi­urkenningu fyrir stjˇrnarfar. Hins vegar tilkynnti stofnunin ß mßnudag a­ Petro Verona Pires frß GrŠnh÷f­aeyjum hlyti ver­launin Ý ßr fyrir stjˇrnarhŠfileika Ý forsetatÝ­ sinni ß eyjunum. A­rar ■jˇ­ir sem skora hßtt ß lista Mo Ibrahim stofnunarinnar eru,  lÝkt og fyrri ßr, MßritÝus, Botsvana, Seychelles-eyjar og Su­ur-AfrÝka.

 

Petro Verona Pires lÚt af st÷rfum sem forseti GrŠnh÷f­aeyja Ý sÝ­asta mßnu­i eftir a­ hafa seti­ tv÷ kj÷rtÝmabil. Undir hans forystu hefur lř­rŠ­i dafna­, st÷­ugleiki haldist og velmegun aukist.

 

GrŠnh÷f­aeyjar voru sem kunnugt er fyrsta rÝki­ sem ═slendingar ßttu Ý samstarfi vi­ Ý ■rˇunarmßlum en fyrsti samningurinn um tvÝhli­a ■rˇunarsamvinna vi­ stjˇrnv÷ld ß eyjunum var undirrita­ur 1981.

 

Africa: Mo Ibrahim Prize - It's Good Governance, Not the Size of a Country That Matters/ AllAfrica

-

Ex- Cape Verde President Wins Mo Ibrahim $5 million

-

The 2011 Ibrahim Index: Citizens at the centre of governance?, eftir Suzane Muhereza/ One

 

Samkynhneig­: Bretar hˇta ni­urskur­i ß framl÷gum

 

Bretar segjast Štla a­ draga ˙r fjßrhagslegum stu­ningi vi­ ■jˇ­ir sem vi­urkenna ekki samkynhneig­. David Cameron forsŠtisrß­herra Breta varar ■jˇ­ir Ý AfrÝku, eins og MalavÝ, ┌ganda og Gana, vi­ ■vÝ a­ vir­i ■au ekki mannrÚttindi homma og lesbÝa komi bresk stjˇrnv÷ld til me­ a­ sker­a framl÷g til ■rˇunarsamvinnu. SlÝkt hafi ■egar veri­ gert Ý MalavÝ ■ar sem tveir samkynhneig­ir ungir menn voru fangelsa­ir Ý fyrra ■egar ■eir opinberu­u tr˙lofun sÝna.

 

Foreign aid for countries with anti-gay rights records to be slashed, pledges Cameron/ DailyMail

-

Tough Love: Britain Will Cut Aid to 'Anti-gay' Nations/ Time

-

Bretland: Cameron warns of African aid cuts to anti-gay countries/ BBC 

VeftÝmariti­ er ß...
facebook
Taktu ■ßtt Ý umrŠ­um!

Starfsnemar ŮSS═ skrifa:

Hvernig er keisaraskur­ur ger­ur Ý rafmagnsleysi eftir a­ dimma tekur?

  

ŮrÝr ungir hßskˇlanemar voru Ý ßg˙st sÝ­astli­num rß­nir sem starfsnemar Ůrˇunarsamvinnustofnunar ═slands til fj÷gurra mßna­a dvalar Ý samstarfsrÝkjum ═slands Ý ■rˇunarsamvinnu. Ůeir dvelja sy­ra fram Ý mi­jan desember og skrifa til skiptis a­ bei­ni VeftÝmaritsins um ■a­ sem ß daga ■eirra drÝfur Ý samstarfsl÷ndum okkar. Ël÷f Steinunnardˇttir Ý MalavÝ er h÷fundur ■essa pistils.

gunnisal
Ël÷f Steinunnardˇttir fŠr lei­s÷gn malavÝskra barna vi­ vatnsbˇl. Ljˇsm. gunnisal

 

Ëtr˙legt en satt ■ß er dv÷l mÝn hÚr Ý MalavÝ a­ ver­a hßlfnu­ og ■vÝ er ekki ˙r vegi a­ lÝta yfir farinn veg og punkta ni­ur hva­ hefur helst komi­ mÚr ß ˇvart ß ■essum tŠplega tveimur mßnu­um sem Úg hef dvali­ hÚrna bŠ­i Ý h÷fu­borginni Lilongwe auk ■ess sem Úg hef einnig veri­ t÷luvert ni­ur vi­ Apaflˇa.

 

╔g get alveg vi­urkennt ■a­ a­ ■a­ eru ansi blendar tilfinningar sem Úg hef veri­ a­ eiga vi­ sÝ­an Úg kom hinga­. ╔g hÚlt Úg vŠri vi­ ÷llu b˙in ■ar sem Úg haf­i stunda­ nßm bŠ­i Ý Su­ur AfrÝku og Indlandi og ■vÝ fer­ast t÷luvert um l÷nd ■ar sem fßtŠkt er ˙tbreitt vandamßl en einhvern meginn finnst mÚr fßtŠktin ÷­ruvÝsi hÚr Ý MalavÝ. ╔g get reyndar alveg vi­urkennt ■a­ a­ Úg fˇr aldrei Ý heimsˇkn Ý grunnskˇla Ý Su­ur AfrÝku nÚ Indlandi auk ■ess sem Úg heimsˇtti ekki heilsugŠslust÷­var Ý dreifbřli. ╔g ■urfti reyndar Ý bß­um l÷ndunum a­ fara ß sj˙krah˙s en ■ar sem Úg var Ý l÷ndum sem bŠ­i eru betur sett en MalavÝ samkvŠmt lÝfskjaralista Sameinu­u Ůjˇ­anna (e. Human Development Index) ■ß gat Úg ekki sÚ­ mikinn mun ß ■eim sj˙krah˙sum og LandspÝtalanum Hßskˇlasj˙krah˙si fyrir utan ■ß sta­reynd a­ ■ar voru lŠknarnir kannski af ÷­rum kyn■Štti en algengast er innan veggja Ýslensks sj˙krah˙s.

 

Ătli Úg eigi nokkurn tÝma eftir a­ gleyma nokkrum heimsˇknum sem Úg fˇr Ý fyrstu vikuna mÝna hÚrna Ý MalavÝ ßsamt Vilhjßlmi Wiium og Gunnari Salvarssyni ■ar sem vi­ fˇrum inn ß ■rjßr heilsugŠslust÷­var vÝ­svegar um Mangochi hÚra­ sem og spÝtalann Ý Monkey Bay en allar ■essar stofnanir eiga ■a­ sameiginlegt a­ Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands hefur ß einn e­a annan hßtt komi­ a­ uppbyggingu ■eirra. ╔g veit reyndar ekki vi­ hverju Úg var a­ b˙ast ■egar Úg gekk inn ß spÝtalann Ý Apaflˇa sem ŮSS═ bygg­i fyrir nokkrum ßrum. ╔g hef­i kannski ßtt a­ ßtta mig betur ß ■vÝ a­ Úg vŠri Ý einu fßtŠkasta rÝki heims ■ar sem ekki rÝkir strÝ­sßstand. Ůa­ er svosem ekki hŠgt a­ setja ˙t ß spÝtalann sem slÝkan, ßgŠtis byggingar og allur ß einni hŠ­ sem gerir fˇlki Ý hjˇlastˇlum au­velt fyrir. Ůa­ sem mÚr ■ˇtti verst a­ vita var ■a­ a­ rafallinn sem ß a­ taka vi­ ■egar rafmagnslaust er ß svŠ­inu sem er ansi algengt - lÝklega ■rj˙ kv÷ld Ý viku hi­ minnsta og jafnvel ß daginn lÝka -hann hefur ekki virka­ Ý fleiri mßnu­i.

 

Eins og oft vill ver­a fŠ­ast b÷rn eftir a­ dimma tekur. Ůa­ er ■vÝ mj÷g algengt a­ konurnar ß svŠ­inu Ý kringum Apaflˇa sem eignast b÷rn eftir a­ sˇlin sest Ý rafmagnsleysi ver­a a­ lßta sig nŠga kertaljˇs n˙ e­a vasaljˇs ef ■Šr b˙a svo vel a­ eiga rafhl÷­ur. Eins og annars sta­ar Ý heiminum ganga fŠ­ingar oft erfi­lega og ■vÝ ■arf stundum ß keisaraskur­i a­ halda til a­ hjßlpa b÷rnunum Ý heiminn. SpÝtalinn vi­ Apaflˇa břr svo vel a­ ■ar er skur­deild. Reyndar er enginn skur­lŠknir en ■a­ er lÝklega efni Ý annan pistil en Úg velti fyrir mÚr hvernig skur­a­ger­ir eins og keisaraskur­ur ß sÚr sta­ eftir a­ dimma tekur og Ý rafmagnsleysi.

 

═ Manchester Ý Englandi eru fleiri malavÝskir hj˙krunarfrŠ­ingar en Ý heimalandi ■eirra. Ůa­ er algengt vandamßl a­ mennta­ fˇlk flytjist b˙ferlum ■ar sem kj÷rin Ý heimalandi ■eirra eru mj÷g frßbrug­in ■eim sem ■a­ getur fengi­ nor­ar ß hnettinum. Reyndar vill ■a­ svo til a­ Su­ur AfrÝka sem er vÝst ÷rlÝti­ sunnar ß hnettinum heillar marga Malava einnig mj÷g miki­ ■ar sem hagkerfi­ ■ar er t÷luvert sterkara en ■a­ malavÝska og launin ■vÝ nŠr ■vÝ a­ vera eitthva­ sem vi­ Vesturlandab˙ar gŠtum kalla­ mannlegri.

 

Ůa­ mß vel vera a­ Ýslenskir hj˙krunarfrŠ­ingar sem og anna­ heilbrig­isstarfsfˇlk, kennarar og l÷greglumenn og konur sÚu ˇßnŠg­ me­ sÝn kj÷r Ý samanbur­i vi­ a­ra rÝkisstarfsmenn en ■a­ er ■ˇ sta­reynd a­ allir ═slendingar geta sent b÷rnin sÝn Ý skˇla me­ nesti og jafnvel eftir a­ hafa bor­a­ morgunmat. ═slendingar sem telja sig fßtŠka eru einungis fßtŠkir Ý samanbur­i vi­ ■ß sem ■eir eru a­ bera sig saman vi­. HÚr Ý MalavÝ er fßtŠktin svŠsnari en fˇlk ß a­ venjast. Flest b÷rn eru send til vinnu e­a Ý skˇla me­ tˇman maga ß morgnana og teljast heppin ef skˇlinn ■eirra bř­ur upp ß skˇlamßltÝ­ sem er verkefni sem World Food Programme hefur veri­ a­ styrkja hÚr Ý MalavÝ ß undanf÷rnum ßrum.  

 

At hverju fßtŠkt?

 
whypoverty

 

┴ nŠsta ßri ver­a sřndir Ý sjˇnvarpi, Ý farsÝmum og ß Netinu heimilda■Šttir me­ yfirskriftinni: Af hverju fßtŠkt? Samt÷k evrˇpskra sjˇnvarpsst÷­va (EBU) eru me­al ■eirra sem ßkve­i­ hafa a­ sřna ■Šttina en me­ ■eim er leitast vi­ a­ svara stŠrstu spurningu samtÝmans: hvernig stendur ß ■vÝ ß 21. ÷ld a­ einn milljar­ur manna břr vi­ fßtŠkt? Tali­ er a­ ßhorfendur a­ ■ßttunum ver­i um 500 milljˇnir manna en um er a­ rŠ­a ßtta klukkutÝmalanga ■Štti og ■rjßtÝu styttri. Efni­ ver­ur sřnt Ý nˇvember ß nŠsta ßri, 2012.

 

 
logo 
VeftÝmarit um ■rˇunarmßl er gefi­ ˙t af Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands. Ritinu er Štla­ a­ glŠ­a umrŠ­u um ■rˇunarmßl og gefa ßhugas÷mum kost ß a­ fylgjast me­ ■vÝ sem hŠst ber hverju sinni. Efni veftÝmaritsins ■arf ekki endilega a­ endurspegla stefnu ŮSS═.
          
Skrßi­ ykkur Ý ßskrift ß heimasÝ­unni, www.iceida.is og lßti­ vinsamlegast a­ra me­ ßhuga ß ■rˇunarmßlum vita af tilvist veftÝmaritsins. Allar ßbendingar um efni eru vel ■egnar.  

Ůeir sem vilja senda okkur ßbendingu um efni e­a afskrß sig af netfangalista eru vinsamlegast be­nir um a­ senda slÝk erindi ß netfangi­ iceida@iceida.is. Ritstjˇri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is. 

Vi­ bi­jumst velvir­ingar ß ■vÝ a­ geta ekki nota­ Ýslenskar gŠsalappÝr Ý vi­t÷lum en bandarÝskt sni­mˇt VeftÝmaritsins leyfir ekki notkun ■eirra.
 

Bestu kve­jur, ┌tgßfu- og kynningardeild ŮSS═

 
ISSN 1670-810