Frummælendur og fundarstjóri á málþinginu, t.f.v. Regína Bjarnadóttir, Jón Kalman Stefánsson, Helga Þórólfsdóttir og Engilbert Guðmundsson.

Fjölsótt málþing um þróunarsamvinnu á Háskólatorgi:

"Þróunaraðstoð íslenskra stjórnvalda hefur fram til þessa verið hálfgerð þjóðarskömm - það er nákvæmlega ekkert sem stendur í vegi fyrir því að við breytum skömminni í þjóðarstolt. Nákvæmlega ekkert. Nema kannski vilji okkar. "

Jón Kalman Stefánsson rithöfundur gerði opinber framlög til þróunarsamvinnu að umtalsefni í erindi á málþingi í síðustu viku sem hann kallaði: Þróunaraðstoð - hvað græðum við á henni? Málþingið var hluti af kynningarátaki um gildi alþjóðlegrar þróunarsamvinnu sem átta frjáls félagasamtök stóðu að ásamt Þróunarsamvinnustofnun Íslands. Málþingið var fjölsótt, gestir um eitt hundrað talsins á Háskólatorgi í hádeginu síðastliðinn fimmtudag, en þingið var haldið í samvinnu við Alþjóðamálastofnun Háskóla Íslands. Jón Kalman var fyrsti frummælandi og lagði í erindi sínu að miklu leyti út af grein sem Össur Skarphéðinsson utanríkisráðherra skrifaði í Fréttablaðið í síðustu viku. Greinin bar yfirskriftina "Staðráðin í að gera betur" og hófst á þeirri staðhæfingu að Íslendingar geti verið stoltir af framlagi sínu.

"Hér held ég að amma mín heitin hefði farið að tala um hræsni. Og að kunna ekki að skammast sín. Ég veit það ekki. Hún var orðhvöss, hún amma, jafnvel ónærgætin. En átti það líka til að segja það sem var svo satt en óþægilegt að heyra," sagði Jón Kalman og bætti við.

"Það er nefnilega ekki nóg að hér á landi séu einstaklingar sem brenna í þessu máli, samtök sem lyfta grettistaki, ekki nóg að þjóðin bregðist við þegar blásið er til söfnunar. Það er nefnilega ekki nóg að bregðast snöggt við - og síðan ekki söguna meir. Þetta er langtímaverkefni, stöðugt á brattann í þeim skilningi að stundum virðist ekkert miða, það virðist svo óralangt í einhverskonar sigur, eða sigra. En til að ná verulegum árangri þarf kraft heillrar þjóðar, samstilltan kraft. Og þessvegna er svo mikilvægt að við Íslendingar hækkum framlag okkar, ekki til jafns við aðra, heldur umfram. Og sýnum umheiminum þannig að okkur er ekki sama. Sýnum fordæmi. Við erum fá og smá, en við erum með rödd og getum gert stóra hluti ef við kærum okkur um. Getum til að mynda lýst því yfir að við neitum að horfa upp á það að 750 þúsund manns deyi úr hungri í Sómalíu, neitum að horfa upp á að börn hafi ekki aðgang að vatni, ekki möguleika á skólagöngu. Við getum ekki bjargað heiminum, nei, en við getum stigið fram og sagt, við viljum bjarga heiminum - bæði í orði og verki.

"Staðráðin í að gera betur", er yfirskrift Össurar á grein sinni sem hefst með þeirri staðhæfingu að við Íslendingar "getum verið stoltir af framlagi okkar". Staðráðin í að gera betur" - og vísar kannski þar til þess að ríkisstjórnin stefni að því að hækka framlögin lítilleg á næstum árum. Lítillega. En "Lítillega" er ekki yfirbót heldur yfirklór. Nú hefur Össur hinsvegar gullið tækifæri til að sýna fram á að hann er ekki bara orðin tóm. Þróunaraðstoð íslenskra stjórnvalda hefur fram til þessa verið hálfgerð þjóðarskömm - það er nákvæmlega ekkert sem stendur í vegi fyrir því að við breytum skömminni í þjóðarstolt. Nákvæmlega ekkert. Nema kannski vilji okkar. "

Aðrir frummælendur á málþinginu voru Helga Þórólfsdóttir friðarfræðingur, sem fjallaði um árangur þróunarsamvinnu og langtímaáhrif þeirrar samvinnu í þróunarríkjunum, og Engilbert Guðmundsson framkvæmdastjóri Þróunarsamvinnustofnunar Íslands sem fjallaði um gagnrýni á þróunarsamvinnu og úttektir á notagildi hennar.

Að loknum framsöguerindum sátu frummælendur fyrir svörum og komust færri að vildu með spurningar enda tíminn knappur.

UN Women á Íslandi stendur fyrir umsvifamiklu fjáröflunarátaki, Fiðrildviku, sem hófst síðastliðinn mánudag og stendur út vikuna. Markmið átaksins er að vekja landsmenn til vitundar um stöðu kvenna í fátæktustu samfélögum heims og á stríðshrjáðum svæðum og fá sem flesta til að styrkja starfið og taka þannig þátt í að bæta líf þessara kvenna.

Í tilefni Fiðrildavikunnar var setningarhátíð við fiðrildatré UN Women á Austurvelli á mánudaginn. Nemendur Vesturbæjarskóla hönnuðu fiðrildaskreytingar sem hengdar voru upp í trén við Austurvöll til að vekja athygli á átakinu.

Á heimasíðu UN Women segir að það sé engin tilviljun að þema fjáröflunarvikunnar sé fiðrildið. "Ætlunin er að hafa fiðrildaáhrif frá Íslandi því eitthvað lítið eins og vængjasláttur örsmárra fiðrilda getur haft áhrif á veðurkerfi hinum megin á hnettinum. Íslendingar eru leiðandi þjóð í jafnréttismálum og er það því ábyrgð okkar að standa með systrum okkar víða um heim. Það er trú UN Women að með því að efla konur og auka réttindi þeirra og tækifæri sé verið að vinna samfélaginu öllu til heilla.

Saman getum við haft fiðrildaáhrif!"

Nánar

Fiðrildaáhrif systralags, eftir Steinunni Stefánsdóttur

Á hverri mínútu deyr kona af barnsförum - DV

Ert þú fiðrildi?/ Spegill.is

Ný úttekt sem Save the Children gefur út sýnir að börn, sem búa í löndunum í 20 neðstu sæti lista yfir þau lönd sem skortir flesta menntaða heilbrigðisstarfmenn, eru fimm sinnum líklegri til að deyja en börn í löndum ofar á listanum. Þessi sömu 20 lönd eiga það sammerkt að vera undir viðmiðum Alþjóða heilbrigðisstofnunarinnar (WHO) um ríflega tvo heilbrigðisstarfsmenn fyrir hverja þúsund íbúa. Frá þessu segir á vef Barnaheilla - Save the Children á Íslandi.

Sérstök athygli er vakin á löndum á borð við Eþíópíu, Nígeríu og Síerra Leóne þar sem milljónir barna gætu látist vegna skorts á þjálfuðu heilbrigðisstarfsfólki. Við gerð listans, er ekki einvörðungu lagt mat á hversu margir heilbrigðisstarfsmenn eru í hverju landi, heldur einnig á umfang og áhrif starfs þeirra. Þá er tekið tillit til þess hve stór hluti barna er reglulega bólusettur og til hlutfalls mæðra sem hafa aðgang að lífsnauðsynlegri aðstoð við fæðingar.

Með úttektinni vilja Barnaheill - Save the Children vekja athygli á þeirri staðreynd að nú vantar yfir 3,5 milljónir lækna, hjúkrunarfræðinga, ljósmæðra og annarra heilbrigðisstarfsmanna í heiminum. Án þeirra verða börn ekki bólusett, ekki er hægt að ávísa lífsnauðsynlegum lyfjum og konur fá ekki sérfræðiaðstoð við fæðingu. Sjúkdómar á borð við lungnabólgu og niðurgang, sem auðveldlega má lækna, verða börnum að bana.

Health Worker - Global Index  

Veftímarit um þróunarmál er gefið út af Þróunarsamvinnustofnun Íslands. Ritinu er ætlað að glæða umræðu um þróunarmál og gefa áhugasömum kost á að fylgjast með því sem hæst ber hverju sinni. Efni veftímaritsins þarf ekki endilega að endurspegla stefnu ÞSSÍ. 
          
 

ISSN 1670-810