"Við lögðum nótt við dag til að ljúka verkefninu fyrir Íslendinga, tíminn var knappur en okkur tókst að standa við samninginn og ljúka við að sauma fimm þúsund taupoka á tíu dögum," segir Kuteesa Harriet ein rúmlega tuttugu kvenna í fimm smáþorpum í Mukono héraði í Úganda. "Fyrir vinnulaunin get ég nú keypt mér nýja saumavél, sent börnin mín þrjú áfram í framhaldssnám og ég á fyrir komugjöldum á spítalann ef eitthvert okkar í fjölskyldunni veikist," bætir hún við.

Handverkskonurnar sem saumuðu taupokana úr margvíslegum litfögrum afrískum efnum fengu pöntunina frá fulltrúum nokkurra íslenskra frjálsra félagasamtaka sem í samvinnu við Þróunarsamvinnustofnun Íslands eru að hrinda af stað kynningarátaki um mikilvægi þrónarsamvinnu undir kjörorðinu: Þróunarsamvinna ber ávöxt. Átakið hefst með greinaflokki hér í Fréttablaðinu á mánudag sem stendur út alla vikuna.

Megintilgangur átaksins er að kynna árangur af þróunarsamvinnu í fátækustu ríkum heims og koma þeim skilaboðum til almennings á Íslandi að miklar framfarir hafi orðið í þróunarríkjunum fyrir tilstuðlan alþjóðlegrar þróunarsamvinnu. "Það er löngu tímabært að það góða starf sem unnið er fyrir íslenskt fjármagn, bæði af hálfu frjálsra félagasamtaka og opinberra aðila, sé dregið fram í dagsljósið og Íslendingar fái vitneskju um að þessum peningum sé vel varið og að þeir bæti lífsgæði tuga þúsunda auk þess sem mannslífum er bjargað," segir Gunnar Salvarsson útgáfu- og kynningarstjóri Þróunarsamvinnustofnunar en hann hitti handverkskonurnar í Úganda á fimmtudag og ræddi við þær um verkefnið. Hann segir að þær hafi ljómað af ánægju með vinnulaunin en þær höfðu þann háttinn á að skipta sér upp í hópa og deila verkþáttunum að mæla, sníða, sauma, binda fyrir og strauja. Sá hópur sem lauk flestum pokum bar mest úr býtum.

Afrísku taupokarnir eru umbúðir utan um fimm þúsund epli sem dreift verður til almennings á átta stöðum á landinu næstkomandi miðvikudag í þeim tilgangi að minna á að þróunarsamvinna beri ávöxt. "Fólk á förnum vegi má þá eiga von á því að sjá fulltrúa frjálsra félagasamtaka með epli í hjólbörum á fjölförnum stöðum og fá eitt epli af gjöf í þessum vönduðu afrísku pokum. Við höfum fengið til liðs við okkur við afhendingu á eplunum ýmsa þjóðþekkta Íslendinga sem vilja leggja þessum málaflokki lið og pokarnir eru í sjálfu sér fallegir minjagripir sem vonandi varðveitast á heimilum Íslendinga og minna stöðugt á gildi þess að við sem þjóð rækjum skyldur okkar, ekki síður en aðrar ríkar þjóðir, í þágu þeirra sárafátækustu," segir Gunnar.

"Þegar við sjáum aðstæður eins og þær sem fólkið í þorpunum í Mukano býr við áttar maður sig á því hversu ríkir við Íslendingar erum þrátt fyrir krepputal og barlóm. Þessar konur sem unnu verkefnið fyrir okkur hafa það reyndar framyfir marga aðra íbúa þróunarríkja sem búa við allsleysi og örbirgð að frjáls félagasamtök, Buiga Sunrise, hafa tekið fimm þorp á þessu svæði undir verndarvæng sinn og stuðla með heimamönnum að framförum á ýmsum sviðum, m.a. í menntun, bæði leikskóla og fullorðinnafræðslu, þau reka fábrotna heilsugæslustöð, rækta grænmeti og kaffi og halda geitur, auk þess sem þær taka að sér margvíslegt handverk. Þótt afrakstur vinnunnar við pokana renni að mestu í vasa kvennanna og til fjölskyldna þeirra fer hluti til samfélagslegrar uppbyggingar og því er sumaskapurinn þeirra fyrir okkur Íslendinga í raun sjálfstætt þróunarverkefni sem gefur þessu átaki sérstakan lit og undirstrikar gildi þróunarsamvinnu," segir hann.

Með eplunum sem dreift verður á miðvikudag fylgir lítið spjald með ýmsum upplýsingum um þann mikla árangur sem alþjóðleg þróunarsamvinna hefur skilað á undanförnum áratug. Þeim árangri verður gefinn sérstakur gaumur á málþingi sem haldið verður í Háskóla Íslands næstkomandi fimmtudag. Frjálsu félagasamtökin sem taka höndum saman með Þróunarsamvinnustofnun Íslands að þessu átaki eru Rauði kross Íslands, Hjálparstarf kirkjunnar, Barnaheill, UNICEF, UN Women, SOS barnaþorpin á Íslandi, ABC barnahjálp og Samband íslenskra kristniboðsfélaga.

Upphaf samstarfsins við úgandísku konurnar má rekja til ólíkra aðila. Auglýsingastofnan EXPO leitaði til Evu Rósar hjá Valfoss, en Valfoss selur fjölbreyttar markaðsvörur til fyrirtækja. Hún var fljót að átta sig á að heimsókn Hrefnu Bachmann og fjölskyldu sem fóru sem sjálfboðaliðar til Úganda fyrr á árinu mundi nýtast við framkvæmd verkefnis. Það má með sanni segja að sú heimsókn hafi borðið ríkulegan ávöxt.  

Úr Fréttablaðinu laugardaginn 2. september 2011