Leiðtogafundur um þúsaldarmarkmiðin í New York:
Mikill árangur síðustu árin en óvíst að markmiðin náist | 
Jóhanna Sigurðardóttir forsætisráðherra ávarpar síðar í dag leiðtogafund um þúsaldarmarkmið Sameinuðu þjóðanna. Leiðtogafundinn, sem haldinn er í New York, sækja sendinefndir frá 192 aðildarríkjum SÞ en þjóðarleiðtogar eru um 140 auk fjölda ráðherra. Markmið leiðtogafundarins er að kalla eftir endurnýjuðum stuðningi þjóðarleiðtoga við að ná þúsaldarmarkmiðunum fyrir árið 2015. Að loknum fundinum hefst leiðtogavika allsherjarþings Sameinuðu þjóðanna.
Ban Ki-moon framkvæmdastjóri SÞ hvatti þjóðarleiðtoga til þess í upphafi leiðtogafundarins að endurnýja stuðninginn við þúsaldarmarkið allt til enda og styðja við bakið á fátækustu ríkjum heims að ná markmiðunum á lokasprettinum. Ljóst er að samkvæmt nýjustu gögnum og skýrslum um stöðu þúsaldarmarkmiðanna að mikill árangur hefur náðst á síðustu árum en engu að síður er óraunhæft að ætla að öll markmiðin náist hvarvetna í heiminum. Samkvæmt gögnum frá SÞ eru allmörg ríki á góðri leið með að ná settu marki varðandi fyrsta þúsaldarmarkmiðið, að draga úr sárafátækt og hungri, en önnur markmið eins og að tryggja grunnmenntun allra barna, að fækka konum sem deyja af barnsförum, tryggja jafnrétti kynjanna og draga úr HIV/alnæmi eiga lengra í land og ekki líklegt að þau markmið náist fyrir 2015.
Fjölmargar skýrslur um þúsaldarmarkmiðin og stöðu þeirra fimm árum áður en tímamörkunum er náð hafa komið út á síðustu dögum. Veftímaritið mælir sérstaklega með þremur skýrslum: sú fyrsta er gefin út af ODI, Overseas Develpment Institute í London og heitir "Millennium Development Goals (MDG) Report Gard: Measuring Progress Across Countries", önnur skýrslan kom út í gær og heitir "Assessing Progress in Africa Toward the Millennium Development Goals" en um er að ræða sameiginlega útgáfu African Union Commission (AUC), Afríska þróunarbankans, United Nations Economic Commission for Africa og UNDP, Þróunarstofnunar SÞ. Þriðja skýrslan kom út í síðasta mánuði frá Center for Global Development (CGD) og bar yfirskriftina "Who Are the MDG Trailblazers? A New MDG Progress Index". Margt annað efni tengt þúsaldarmarkmiðunum er athyglisvert og hér fyrir neðan eru nokkrar krækjur.
MDGs: a list of the progress reports (The Guardian)
Uneven progress of UN Millennium Development Goals (BBC)
Ávörp leiðtoga á Þúsaldarmarkmiðafundinum
Maternal deaths worldwide drop by third (WHO)
|
Frumkvöðlaverkefni í Úganda fær fína dóma í úttekt:
Tekjuaukning hjá flestum sem sóttu frumkvöðlanám |
Hópurinn frá Úganda sem sótti frumkvöðlanám í Háskólanum í Reykjavík sumarið 2009. Ljósmynd: gunnisal |
Ný úttekt á frumkvöðlaverkefni Þróunarsamvinnu-stofnunar Íslands í Úganda sem unnið hefur verið í samvinnu við Háskólann í Reykjavík og Fjárfestingastofu Úganda sýnir að verkefnið hefur tekist einstaklega vel og skapað fjölmörg atvinnutækifæri í landinu. "Það er deginum ljósara að frumkvöðlaverkefnið hefur skilað miklu meiri árangri en lagt var af stað með í upphafi og úttektin sýnir að meirihluti þeirra rúmlega sex þúsund Úgandabúa sem tekið hafa þátt í frumkvöðlanámskeiðum bætir tekjur sínar og yfir 500 fyrirtæki tvöfalda tekjurnar, eða rúmlega 7% fyrirtækja í eigu þeirra sem sóttu námskeiðin," segir Geir Oddsson verkefnastjóri í Úganda.
Háskólinn í Reykjavík hélt frumkvöðlanámskeið fyrir fyrstu kynslóð leiðbeinenda frá Úganda sumarið 2006 og aftur sumarið 2009. "Hópurinn fékk leiðsögn í því hvernig fanga skuli viðskiptatækifæri og þekkingu í að láta viðskiptahugmynd verða að veruleika á vikulöngu námskeiði. Auk þess fengu þarlendir kennarar leiðsögn í að þjálfa starfsmenn sína samhliða þeim verkefnum sem þeir unnu að og efldu þar með hæfileika sinna starfsmanna til að axla meiri ábyrgð og frumkvæði," segir Halldóra Hinriksdóttir forstöðumaður hjá Háskólanum í Reykjavík. "Það er kennurunum og HR mjög ánægjulegt hversu vel verkefnið hefur tekist eins og árangurinn í Úganda ber merki," bætir hún við.
Lítil fjárfesting en mikill árangur
Það sem gerir frumkvöðlaverkefnið sérstakt að mati Geirs Oddssonar er það hversu lítil fjárfesting gefur af sér mikinn árangur. Hann segir það styðja hugmyndir um margfeldisáhrif stuðnings við einkageirann. "Við sjáum á úttektinni m.a. að næstum helmingur þátttakenda stofnar ný fyrirtæki og næstum öll þeirra eru ennþá starfandi tveimur árum eftir stofnun. Þá kemur fram að allt að því 80% gerðu viðskiptaáætlun, rúmlega helmingur hjálparlaust, sem er góð vísbending um gæði þjálfunarinnar. Úttektin leiðir líka í ljós að þriðjungur þátttakenda gat náð sér í fjármagn til að auka umsvif sín, allt frá götulánum og örlánum upp í hefðbundin bankalán. Nauðsynlegt er að bæta enn betur upplýsingar og aðstoða Fjárfestingastofu Úganda við aðgang að fjármagni," segir hann.
|
| Tvær skólastofur fyrir heyrnar-lausa afhentar í Namibíu |
Dansarar við athöfnina og trymbill í bakgrunni. Ljósmynd: Vilhjálmur Wiium. |
Í síðustu viku afhenti Vilhjálmur Wiium umdæmisstjóri Þróunarsamvinnustofnunar Íslands í Namibíu formlega skólayfirvöldum Kavangó-sýslu tvær skólastofur fyrir heyrnarlausa nemendur við Andreas Kandjimi barnaskólann. "Þessi skóli hefur sérstöðu meðal skóla í Namibíu því hann hefur stóra deild fyrir heyrnarlausa nemendur. Nær allir aðrir heyrnarlausir krakkar sem ganga í skóla eru í sérskólum fyrir heyrnarlausa. Vegna þessarar deildar hefur hann fengið stuðning í gegnum þróunarsamvinnu Íslands og Namibíu. Hluti af þeim stuðningi eru skólastofurnar tvær, en þær eru ætlaðar bekkjum heyrnarlausra," segir Vilhjálmur.
|
| Kynjamisrétti dregur úr fram-gangi þúsaldarmarkmiðanna |
Öll þúsaldarmarkmiðin líða fyrir kynjamisrétti, segir OECD. Ljósmynd: gunnisal |
Á sama tíma og þjóðarleiðtogar ræða þúsaldarmarkmiðin í New York birtir Efnahags-og framafarastofnun Evrópu (OECD) niðurstöður rannsóknar sinnar á þriðja þúsaldarmarkmiðinu, um jafnrétti og frumkvæðisrétt kvenna. Meginniðurstaða skýrslunnar er sú að viðvarandi kynjamisrétti dragi úr árangri varðandi öll þúsaldarmarkmiðin átta, ekki aðeins það þriðja.
Mælistikan - Social Institutions and Gender Index (SIGI) - var notuð við rannsóknina og leiðir í ljós nokkra meginþætti sem hamla framgangi jafnréttis, t.d. stjórn kvenna á auðlindum, hversu mikinn eða lítinn þátt þær eiga í ákvörðunum sem lúta að fjölskyldu og heimilishaldi, og hversu mikla eða litla stjórn konur hafa yfir líkamlegu öryggi sínu.
Staða jafnréttismála í samstarfsríkjum Íslendinga:
Malaví |
| Íslensk rannsókn á umfangi og eðli mansals í Gíneu-Bissá |
Forsíða skýrslunnar frá Gíneu Bissá. |
UNICEF áætlar að um 2.400 börn fari árlega frá Gíneu-Bissá til Senegal og Gambíu vegna vinnu og trúarlegs náms. Ný íslensk rannsókn varpar skýrara ljósi á umfang og eðli mansalsins og bendir á leiðir til úrbóta á verkefnum sem ætluð eru að draga úr mansali á börnum frá Vestur-Afríkuríkinu Gíneu-Bissá.
Jónína Einarsdóttir, prófessor í mannfræði við H.Í. og einn höfunda skýrslunnar, kynnti niðurstöður rannsóknarinnar á Jafnréttisdögum Háskóla Íslands í gær.
|
Mikil fjölgun barna í grunnskólum þróunarríkja:
Sitja í skólanum án þess að læra að lesa eða skrifa! |
Mikið skortir á að börn læri í skólum fátækra ríkja. Ljósmynd frá Maputo: gunnisal |
Það er ekki nóg að senda barn í skóla heldur verður líka að tryggja að barnið læri í skólanum. Ný rannsókn - Early Reading: Igniting Education for All - á læsi skólabarna í þróunarríkjum sýnir því miður að margar þjóðir telja sig uppfylla þúsaldarmarkmiðið um að tryggja öllum börnum grunnskólanám með því að bjóða upp á skólavist. Þegar kannað er hvort börnin læri eitthvað í skólanum, til dæmis að lesa eða skrifa, kemur í ljós að í mörgum tilvikum kunna þau hvorugt. Mörg börn ljúka tveggja, þriggja, fjögurra eða jafnvel lengra skólanámi án þess að kunna stakt orð í eigin móðurmáli!
Enginn dregur í efa mkilvægi menntunar og mikilvægi þess að börn nái tökum á læsi í upphafi skólagöngu. Þess vegna eru niðurstöður skýrslunnar frá USAid að vera viðvörunarljós og hvatning fyrir ríkisstjórnir og þá sem veita fjármagni til þróunarverkefna í grunnnám að tryggja raunverulegt nám í grunnskólum. Vert er að nefna að í grunnskólaverkefnum sem Þróunarsamvinnustofnun Íslands hefur tekið þátt í með stjórnvöldum samstarfsþjóða okkar er ávallt kappkostað að trygga gæði menntunar og lögð rík áhersla á innra starf skólans samhliða bygingu skólamannvirkja, kennarabústaða og að koma upp hreinlætisaðstöðu.
Skýrsla Oxfam: Back to School? The worst places in the world...
|
Íslenskur meistaranemi í sjálfboðaliðastarfi:
Tvær helgar með framtíðar-leiðtogum Guatemala |
Helga Sólveig Gunnell tók þátt í starfi sjálfboðaliða í Guatemala. Ljósmynd: HGS |
Á ferð um Mið-Ameríku í júlí og ágúst var ég svo lánsöm að komast í kynni við samtök háskólanema í Guatemala, Un Techo Para Mí País (UTPMP: Þak fyrir landið mitt), sem voru í óða önn að byggja hús fyrir bágstadda landa sína, fjölskyldur sem hafa orðið illa úti vegna fátæktar og náttúruhamfara. Samtökin sem voru stofnuð í Chile árið 1997 starfa nú í 18 löndum í Rómönsku Ameríku og hafa starfað í Guatemala frá árinu 2008. Markmið samtakanna er að vekja samkennd og ábyrgð meðal íbúa Rómönsku Ameríku, að byggja saman upp heimsálfu þar sem allir fá að lifa með reisn og veita fólki sem býr við gríðarlega fátækt tækifæri til að bæta sinn hag. Ég ákvað að slást í hópinn til að kynnast starfinu og sjálfboðaliðum og skipuleggjendum - 'los techeros'.
Þannig hljóðar upphaf frásagnar Helgu Sólveigar Gunnell, sem er íslenskur meistaranemi og skrifar fyrir Veftímaritið um verkefni sem hún var þátttakandi í á liðnu sumri í Guatemala.
Tvær helgar með framtíðarleiðtogum Guatemala, eftir Helgu Sólveigu Gunnell |
|
|
|
|
| Sighvatur Björgvinsson segir starfi sínu lausu |  |
Sighvatur Björgvinsson hyggst láta af störfum um næstu áramót sem framkvæmdastjóri Þróunarsamvinnustofnunar Íslands. Hann tilkynnti Össuri Skarpéðinssyni utanríkisráðherra um ákvörðun sína á fundi síðastliðinn föstudag og sagði starfinu lausu frá og með 1. október með þriggja mánaða uppsagnarfresti.
Sighvatur segir í tölvupósti til starfsfólks að hann hafi íhugað að hætta fyrir tveimur árum.
"Þá kom hrunið og þær raunir sem það hafði fyrir stofnunina," segir hann. "Mér þótti ekki ábyrgt af minni hálfu að hætta við þær aðstæður og ákvað að halda áfram þar til sæi fyrir endann á hörmungunum. Nú er sú stund komin. Miðað við áform næstu fjárlaga er útlitið vel ásættanlegt, mestu erfiðleikarnir að baki og kostur gefinn á að hefja aftur undirbúning nýrra verkefna. Horfurnar á árinu 2012 eru einnig þokkalegar. Nú er sem sé komið ljós við enda ganganna. Nýr framkvæmdastjóri getur því tekið við þegar uppbygging getur hafist á ný. Þrátt fyrir allt hefur tekist að verðveita þá þekkingu, sem byggst hefur upp hjá kjarnastarfsliði stofnunarinnar. Hún er því í öllum færum um að nýta sér þau tækifæri til vaxtar, sem eru í augsýn. Ég get því skilið sáttur við mitt starf," segir í tölvupóstinum.
Sighvatur Björgvinsson tók við starfi framkvæmdastjóra Þróunarsamvinnustofnunar Íslands árið 2001.
|
Hönnunarverðlaun SÞ vegna þúsaldarmarkmiða:
Spánardrottning afhenti Stefáni verðlaunin
|  |
Stefáni Einarssyni, hönnunarstjóra voru á dögunum afhent fyrstu verðlaun í samkeppni Sameinuðu þjóðanna um bestu auglýsinguna til að vekja athygli á baráttunni gegn fátækt í heiminum, að því er fram kemur á vef Félags Sameinuðu þjóðanna á Íslandi. Þar er einnig vitnað í þakkarræðu Stefán þar sem hann bar Ísland á dögum efnahagshrunsins saman við þann daglega veruleika sem blasti við stórum hluta mannkynsins í þróunarríkjunum. "Okkar kreppa er að mestu lúxúskreppa, við höfðum of mikið og höfum ennþá nóg..Við ættum að minnast þess með þakklæti á hverjum degi að við erum á meðal þeirra fáu heppnu í heiminum sem höfum aðgang að hreinu vatni, mat, læknisþjónustu, menntun, húsnæði og öryggi."
Soffía Spánardrottning stýrði athöfninni í Madrid, en spænski leikarinn Antonio anderas var heiðraður við sama tilefni fyrir störf sín í þágu Sameinuðu þjóðanna.
|
| Sameiginleg áskorun UNIFEM á Norðurlöndum | |
Fyrr í mánuðinum var Michelle Bachelet tilnefnd sem aðalframkvæmdastýra Jafnréttisstofnunar Sameinuðu þjóðanna (UN Women). Norrænar Landsnefndir UNIFEM hafa af þessu tilefni birt sameiginlega áskorun sem beint er til ríkisstjórna Norðurlanda og spyrja einfaldlega:
Nú hefur aðalframkvæmdastýra Jafnréttisstofnunar Sþ verið skipuð - munuð þið fylgja eftir stefnuyfirlýsingu ykkar um jafnrétti kynjanna með fjárframlögum til stofnunarinnar?
|
| Afríka í brennidepli á bókamessunni í Gautaborg |  |
Á árlegri bókamessu í Gautaborg verður Afríka að þessu sinni í brennidepli en hátíðin hefst á mogun, 23. september, og lýkur á sunnudagkvöld, 26. september. Bókamessan í Gautaborg er stærsta bókahátíð á Norðurlöndum. Reiknað er með að um 100 þúsund gestir sæki hátíðina. Þekktir og óþekktir rithöfundar frá ýmsum þjóðum Afríku kynna verk sín á hátíðinni fyrir norrænum lesendum. Hátíðin er styrkt af Norrænu Afríkutofnuninni og þróunarsamvinnustofnun Svía, SIDA.
|
| Amnesty sendir forsætisráðherra bréf | |
Íslandsdeild Amnesty International hefur sent forsætisráðherra bréf þar sem hvatt er til að Ísland undirriti og fullgildi valfrjálsa bókun við alþjóðasamning um efnahagsleg, félagsleg og menningarleg réttindi.
|
| Um Veftímaritið |  |
Veftímarit um þróunarmál er gefið út af Þróunarsamvinnu-stofnun Íslands. Ritinu er ætlað að glæða umræðu um þróunarmál og gefa áhugasömum kost á að fylgjast með því sem hæst ber hverju sinni. Efni veftímaritsins þarf ekki endilega að endurspegla stefnu ÞSSÍ.
Skráið ykkur í áskrift á heimasíðunni, www.iceida.is og látið vinsamlegast aðra með áhuga á þróunarmálum vita af tilvist veftímaritsins. Allar ábendingar um efni eru vel þegnar.
Þeir sem vilja senda okkur ábendingu um efni eða afskrá sig af netfangalista eru vinsamlegast beðnir um að senda slík erindi á netfangið iceida@iceida.is. Ritstjóri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is.
Við biðjumst velvirðingar á því að geta ekki notað íslenskar gæsalappír í viðtölum en bandarískt sniðmót Veftímaritsins leyfir ekki notkun þeirra.
Bestu kveðjur, Útgáfu- og kynningardeild ÞSSÍ
|
|
|
