ICEIDA
VeftÝmarit um ■rˇunarmßl
Ůrˇunarsamvinna
Samstarfs■jˇ­ir 
8. september 2010
Skřrslur um b÷rn og ■˙saldarmarkmi­in:
FßtŠkustu b÷rnin sni­gengin segja UNICEF og Barnaheill
 
UNICEF og Barnaheill sta­hŠfa a­ fßtŠkustu b÷rnin Ý fßtŠkjum rÝkjum sÚu sni­gengin. Ljˇsmynd: gunnisal
 
gunnisal
"Ůa­ er til skammar a­ sum rÝki sÚu a­ strika barnadau­a ˙t af listanum hjß sÚr ßn ■ess a­ ganga ˙r skugga um a­ fßtŠkustu og vi­kvŠmustu b÷rnin fß j÷fn tŠkifŠri til lÝfs," segir PetrÝna ┴sgeirsdˇttir, framkvŠmdastjˇri Barnaheilla - Save the Children ß ═slandi ß vef Barnaheilla. "NŠr nÝu milljˇnir barna undir fimm ßra aldri deyja ßrlega, m÷rg ■eirra ˙r sj˙kdˇmum sem au­veldlega mß koma Ý veg fyrir e­a lŠkna, ■ar sem ■au geta ekki leita­ sÚr lŠknisa­sto­ar e­a vegna ■ess a­ foreldrar ■eirra hafa ekki efni ß a­ nŠra b÷rnin ■annig a­ ■au haldi lÝfi. Engu a­ sÝ­ur kjˇsa stjˇrnv÷ld vÝ­a a­ lÝta fram hjß ■essum dau­sf÷llum, einfaldlega vegna ■ess a­ ■a­ er au­veldara e­a ■Šgilegra a­ hjßlpa b÷rnum ˙r betur stŠ­um hˇpum."
 
Fram kemur Ý grein ß vef Barnaheilla a­ Ý nřrri skřrslu, A Fair Chance at Life, komi fram a­ samt÷kin telja sig hafa uppg÷tva­ hŠttulega tilhneigingu me­al margra ■rˇunarrÝkja. H˙n felur ■a­ Ý sÚr a­ rÝkin velja "au­veldu lei­ina" og nota a­fer­ir sem draga ˙r barnadau­a me­al barna Ý hˇpum sem betur eru settir ß me­an b÷rnin sem b˙a vi­ verstu a­stŠ­urnar deyja, segir Ý greininni.

 
Ůetta ■ř­i a­ me­alt÷lur sem sřna a­ barnadau­i hefur minnka­ um 28% ß sÝ­asta ßratug sÚu m÷gulega villandi ■vÝ ■Šr feli hŠttulega aukningu bilsins ß milli barnadau­a hjß rÝkustu og fßtŠkustu fj÷lskyldum margra rÝkja. "Ůa­ kemur hins vegar einnig fram Ý skřrsluninni a­ ■a­ sÚ m÷gulegt fyrir rÝki a­ draga ˙r barnadau­a me­ sanngj÷rnum lei­um, ■annig a­ ekki sÚ broti­ ß fßtŠkustu hˇpunum. ŮvÝ til stu­nings er bent ß sj÷ rÝki ■ar sem drˇ ˙r barnadau­a og bili­ ß milli mismunandi tekjuhˇpa minnka­i."

 
"Ni­urst÷­ur okkar vÚfengja ■ß hef­bundnu hugsun Ý ■rˇunarsamvinnu a­ ■a­ sÚ kostna­arsamara a­ nß til ■eirra sem hallar mest ß," sag­i Anthony Lake, framkvŠmdastjˇri UNICEF ß Ýslenskum vef Barnahjßlpar Sameinu­u ■jˇ­anna. "┴hersla ß j÷fnu­ Ý ■rˇunarsamvinnu er ekki bara si­fer­islegri, heldur einnig ßrangursrÝkari Ý framkvŠmd," er haft eftir honum. UNICEF gaf Ý gŠr ˙t tvŠr skřrslur um b÷rn og ■˙saldarmarkmi­in, Narrowing the Gaps to Meet the Goals og Progress for Children: Achieving the MDGs with Equity.
 
 
SamkvŠmt t÷lum Ý skřrslunum um deyja eitt ■˙sund b÷rn ß hverjum klukkutÝma Ý heiminum, 24 ■˙sund b÷rn ß sˇlarhring. Langflest a­ ˇ■÷rfu, ■.e. af lŠknanlegum kvillum.
 
 
 
 
Hjßlparst÷rf ß ßtaka- og ney­arsvŠ­um sÝfellt hŠttulegri
 
Hjßlparstarfsm÷nnum Ý Pakistan stendur mikil ˇgn af Talib÷num. Ljˇsmynd: IRIN
 
IRIN
Mann˙­arst÷rf eru ßhŠttus÷m - og hafa l÷ngum veri­. Starfsmenn mann˙­ar- og hjßlparsamtaka vinna st÷rf ß hŠttulegustu svŠ­um Ý heimunum ■ar sem ßt÷k e­a hamfarir kalla hjßlparstarfsmenn ß vettvang til a­ a­sto­a ■ß sem eru Ý ney­. N˙ vir­ist ßhŠttan sem fylgir hjßlparstarfi vera a­ aukast og breytast. SÝfellt berast fleiri fregnir af ■vÝ a­ starfsmenn vestrŠnna hjßlparsamtaka eru sjßlfir or­nir a­ skotm÷rkum hry­juverkahˇpa sem lÝta ß ■ß sem fulltr˙a vestrŠnna gilda e­a hugmyndafrŠ­i sem slÝkir hˇpar berjast gegn.
 
T÷lfrŠ­in segir hÚr ˇgnvekjandi s÷gu: starfsmenn hjßlparsamtaka sem hafa veri­ drepnir eru ■risvar sinnum fleiri en fyrir tÝu ßrum og ■eim sem var rŠnt ß sÝ­asta ßri eru fimm sinnum fleiri en fyrir tÝu ßrum. HartnŠr 300 starfsmenn ur­u fyrir ßrßsum e­a ofbeldi af einhverju tagi ß sÝ­asta ßri ■egar ■eir voru a­ st÷rfum vi­ mann˙­ar- og hjßlparstarf, 102 voru myrtir og 92 var rŠnt.
 
Starfsmenn hjßlparsamtaka sem vinna ■essa dagana vi­ gÝfurlega erfi­ar a­stŠ­ur ß flˇ­asvŠ­unum Ý Pakistan eru taldir Ý mikilli hŠttu af ßrßsum Talibana. ŮrÝr starfsmenn al■jˇ­legra hjßlparsamtaka voru myrtir ■ar Ý sÝ­ustu viku, tveir SvÝar og einn Kanadama­ur. A­ mati Abby Toddard sÚrfrŠ­ings Humanitarian Outcomes samtakanna er afar lÝklegt a­ starfsmenn sem leggja sig Ý framkrˇka vi­ a­ bjarga mannslÝfum vi­ erfi­ar a­stŠ­ur horfi a­ einhverju leyti framhjß eigin ÷ryggi.
UN: Risks Increasing For Humanitarian Aid Workers (VOA)
 
Pakistan Taliban planning aid attack, says US official (BBC)
 
Online database tracks aid worker security (Reuters)
 
The Risky Business of Relief Work (EpochTimes)
 
Has threat to aid workers in Pakistan increased? (ReliefWeb)
 
Humanitarian Workers Targeted By Soldiers In Southern Sudan (HuffingtonPost)
 
Pakistan floods: Pakistani Taliban threats don't deter foreign aid workers (CSMonitor)
 
3 Humanitarian Workers Killed in Pakistan, Aid Official Says (Devex)
 
US aid chief warned of threat at Pakistan camp (AFP)
Vatnsvika Ý Stokkhˇlmi:
Vatn ver­ur ■a­ sem barist ver­ur um ß nŠstu ßratugum
-segir Stefßn Jˇn Hafstein umdŠmisstjˇri Ý MalavÝ
 
Himbabarn sřpur ß fersku vatni. Ljˇsmynd: gunnisal
gunnisal
Aukin vatnsmegnun og minni vatnsgŠ­i Ý heiminum eru helstu vi­fangsefni ß yfirstandandi al■jˇ­legri rß­stefnu um vatnsmßl sem haldin er Ý Stokkhˇlmi - World Water Week, sem n˙ er haldin Ý tuttugasta skipti. Rß­stefnan - sem ber Ý ßr ber yfirskriftina "The Water Quality Challenge - Prevention, Wise Use and Abatement" hˇfst ß sunnudag og lřkur ß f÷studaginn, sˇtt af tv÷ ■˙sund sÚrfrŠ­ingum frß 130 l÷ndum.
 
Vatn er oft nefnt sem helsta forsenda framfara Ý ■rˇunarl÷ndum, grunnur a­ heilsu og velfer­ Ý fßtŠkum rÝkjum ■ar sem skortur ß vatni er algengur og gŠ­um ßfßtt. Stefßn Jˇn Hafstein umdŠmisstjˇri ŮSS═ Ý MalavÝ rŠddi vatnsmßl vi­ Ăvar Kjartansson Ý ┌tvarpinu ß d÷gunum ■ar sem hann vÚk a­ vatnsmßlum og sag­i: "Ůa­ eru n˙ ■egar ˇtal strÝ­ um vatn Ý heiminum. Vatn ver­ur ■a­ sem barist ver­ur um ß nŠstu ßratugum. Vi­ ═slendingar eigum ˇgrynni af ■essari au­lind. Sanna­u til - ■a­ er stutt Ý ■a­ a­ menn fara a­ ßsŠlast ■essa au­lind ═slands til einkagrˇ­a. Ůa­ er bor­leggjandi a­ ■etta eru einhver mestu ver­mŠti ═slands Ý framtÝ­inni."

 
Hann kom lÝka a­ vatnsmßlum ■egar hann rŠddi stefnu Ý ■rˇunarmßlum og lřsti henni me­ setningunni: "Komum peningunum beint heim a­ kofadyrunum". Og sÝ­an sag­i hann: "Vi­ gerum ■a­ Ý vatnsbˇlaverkefninu, vi­ a­sto­um vi­ brunnager­, ■jßlfum vatnsnefndir Ý ■orpum, Štlum til ■ess a­ ■orpsb˙ar komi sÚr upp k÷mrum og hreinlŠtisa­st÷­u, taki ■ßtt Ý ger­ vatnsbˇlanna sjßlfir - vi­ ˙tvegum efni­ - og leggi Ý vi­haldssjˇ­. Ůetta er lÝfskjarabylting sem ver­ur Ý hverju ■orpi vi­ ■a­ a­ fß vatnsbˇl. Og ekki a­eins a­ ■a­ sÚ styttra a­ sŠkja vatni­ og fara me­ ■vottinn heldur hreinlega ■a­ a­ heilsan batnar og vatnsverkefni­ felur hugsanlega Ý sÚr meiri heilsubˇt en sj˙krah˙si­."

Welcome to the 2010 World Water Week Event Finder!
 
Abstract Volume - World Water Week in Stockholm, September 5-11, 2010
 
Pollution and worsening quality focus of World Water Week
 
Gates Foundation Awards $5.6 Million to Water for People
 
Time Running Out Faster Than Water, Experts Warn (IPS)
 
U.N. Lagging on Water and Sanitation Development Goals
 
World Bank says Population Growth, Climate Change Demand Better Water Management
 
Pollution and worsening quality focus of World Water Week
 
AfDB commits 1.5 bln USD to harness water resources in Africa
Nßtt˙ruau­lindir veikja AfrÝkurÝki - ver­a a­ b÷lvun
- neytendur ß Vesturl÷ndum kynda undir spillingu og ßt÷k
 
 
Ef allt vŠri me­ felldu vŠru nßtt˙ruau­lindir ßvÝsun ß framfarir og efnahagslega velmegun. ═ m÷rgum AfrÝkurÝkjum er ■essu hins vegar ß annan veg fari­, nßtt˙ruau­lindir ver­a a­ b÷lvun, eins og Lars Koch segir Ý grein Ý Politiken Ý Danm÷rku. Hann vÝsar Ý nřja heimildamynd, "Blod i mobilen" (Blˇ­ Ý farsÝma) sem ■ˇ sřnir a­eins hluta af vandanum, en dregur fram a­alatri­in: a­ ■vÝ rÝkara sem landi­ er af olÝu og mßlum ■vÝ skemmra er ■a­ komi­ Ý ■rˇun.

 
Hann segir neytendur ß Vesturl÷ndum eiga stˇran ■ßtt Ý ■vÝ hvernig komi­ er. Kvikmyndin sřni hvernig neytendur a­sto­a vi­ a­ fjßrmagna ßframhaldandi ■jˇ­armor­ Ý Kongˇ. Ůar sÚ a­ finna efni sem notu­ eru Ý farsÝma og ÷nnur rafeindatŠki. Ůa­ sÚ hins vegar langt ■vÝ frß eina dŠmi­.
 
Lars bendir ß a­ bensÝn sem vi­ setjum ß bÝlana okkar gŠti veri­ komi­ frß NÝgerÝu, Angˇla e­a Mi­baugs-GÝneu. Íll ■rj˙ l÷ndin b˙a vi­ spilltar og ˇlř­rŠ­islegar rÝkisstjˇrnir, segir hann. OlÝugrˇ­inn skapi gÝfurleg umhverfis- og fÚlagsleg vandamßl og ■ar sem fßtŠki meirihlutinn fŠr lÝti­ sem ekkert Ý sinn hlut. Og Lars tekur fleiri dŠmi. Hann segir a­ me­ kaupum ß dem÷ntum fjßrmagni neytendur har­rŠ­i Mugabes Ý Simbabve en einnig sÚ hugsanlegt a­ demantarnir komi frß Sierra Leone ■ar sem demantafyrirtŠkin grei­a 3% i skatt en allur grˇ­inn fari ˙r landi og ■jˇ­in sitji uppi fßtŠk sem fyrr.
 
Lars segir a­ nßtt˙ruau­lindir Šttu a­ vera uppspretta au­s og ■rˇunar. Ůa­ sem vi­ blasi sÚ hins vegar spilling, fßtŠkt, skŠld hagkerfi og ˇrei­a Ý umhverfismßlum. 

 
TÝu sÚrfrŠ­ingar kalla­ir til hjßlpar fßtŠkustu ■jˇ­unum
 
gunnisalFyrirhuga­ er ß nŠsta ßri a­ efna til vi­amikillar umrŠ­u af hßlfu Sameinu­u ■jˇ­anna um st÷­u fßtŠkustu ■jˇ­a heims - minnst ■rˇu­u ■jˇ­anna eins og ■Šr eru stundum kalla­ar, LDC (Least Developed Countries). ═ ■vÝ skyni a­ undirb˙a ■ann umrŠ­uvettang hefur Ban Ki-moon framkvŠmdastjˇri SŮ kalla­ til tÝu valinkunna sÚrfrŠ­inga Ý ■rˇunarmßlum til ■ess a­ sty­ja vi­ baki­ ß fßtŠkustu ■jˇ­unum svo ■eim ver­i unnt a­ standa vi­ ■rˇunarߊtlanir.
 
Hˇpnum - The Group of Eminent Persons - er fengi­ ■a­ hlutverk a­ byggja upp pˇlÝtÝskan stu­ning og auka ■ekkingu almennings ß st÷­u 49 fßtŠkustu ■jˇ­anna. Lykil■Šttirnir eru m.a. vi­skipti, fjßrfestingar, mi­lun tŠkni■ekkingar, a­l÷gun a­ loftslagsbreytingum og opinber ■rˇunarsamvinna, a­ ■vÝ er fram kemur ß frÚttavef Sameinu­u ■jˇ­anna.

 
 
Fast Start Finance
Vefsetur opna­ um framl÷g vegna loftslagsbreytinga
 gunnisal
┴ fimmtudaginn var opna­i formlega vefsetri­ - FastStartFinance.org - sem er samstarfsverkefni sex Vesturlanda■jˇ­a um framl÷g til verkefna Ý ■rˇunarl÷ndum vegna hlřnunar jar­ar. Samstarfs-verkefni­ hefur veri­ Ý undirb˙ningi frß ■vÝ ß Kaupmannahafnar-fundinum Ý desember ß sÝ­asta ßri. Ůjˇ­irnar sem koma a­ verkefninu eru Danir, Bretar, Ůjˇ­verjar, Fakkar, Nor­menn og Hollendingar en vi­t÷kurÝkin eru 27, m.a. tv÷ af samstarfsrÝkjum ═slendinga Ý ■rˇunarsamvinnu, MˇsambÝk og ┌ganda.
 
Me­ vefsetrinu ß a­ tryggja ÷ruggt upplřsingaflŠ­i og gagnsŠi um ßtaki­.
 
Nßnar 
 
Um VeftÝmariti­
 
VeftÝmarit um ■rˇunarmßl er gefi­ ˙t af Ůrˇunarsamvinnu-stofnun ═slands. Ritinu er Štla­ a­ glŠ­a umrŠ­u um ■rˇunarmßl og gefa ßhugas÷mum kost ß a­ fylgjast me­ ■vÝ sem hŠst ber hverju sinni. Efni veftÝmaritsins ■arf ekki endilega a­ endurspegla stefnu ŮSS═.
          
Skrßi­ ykkur Ý ßskrift ß heimasÝ­unni, www.iceida.is og lßti­ vinsamlegast a­ra me­ ßhuga ß ■rˇunarmßlum vita af tilvist veftÝmaritsins. Allar ßbendingar um efni eru vel ■egnar.  

Ůeir sem vilja senda okkur ßbendingu um efni e­a afskrß sig af netfangalista eru vinsamlegast be­nir um a­ senda slÝk erindi ß netfangi­ iceida@iceida.is. Ritstjˇri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is. 

Vi­ bi­jumst velvir­ingar ß ■vÝ a­ geta ekki nota­ Ýslenskar gŠsalappÝr Ý vi­t÷lum en bandarÝskt sni­mˇt VeftÝmaritsins leyfir ekki notkun ■eirra.
 
Bestu kve­jur, ┌tgßfu- og kynningardeild ŮSS═
 
ISSN 1670-8105
MˇsambÝk:
 
  Ver­hŠkkanir ß brau­i dregnar til baka
Stjˇrnv÷ld Ý MˇsambÝk ßkvß­u eftir ney­arfund sÝ­degis Ý gŠr a­ draga til baka ver­hŠkkanir ß brau­i og einnig a­ einhverju leyti hŠkkanir ß rafmagni og vatni. Ůessar hŠkkanir leiddu til alvarlegra ßtaka Ý landinu Ý sÝ­ustu viku, bŠ­i Ý h÷fu­borginni Map˙tˇ og vÝ­ar. R˙mlega 400 voru handteknir Ý tengslum vi­ ˇeir­irnar sem leiddu til 13 dau­sfalla. FrÚttaskřrendur hafa bent ß a­ ˇeir­irnar sÚu aflei­ingar af hlřnun jar­ar sem birtist Ý hŠkku­u ver­i ß matv÷ru, m.a. vegna ver­hŠkkunar ß hveiti sem rekja mß a­ hluta til skˇgareldanna Ý R˙sslandi.
 
 
 
FrÚttir og frÚttaskřringar
 
 
 
 
 
 
VeftÝmariti­ er ß...
facebook
Nřjungar ß heimasÝ­u Ůrˇunarsamvinnu-stofnunar
┴ heimasÝ­u ŮSS═ hefur veri­ settur upp gagnagrunnur sem inniheldur upplřsingar um ÷ll verkefni ŮSS═ frß upphafi. Ůar er a­ finna allar grunnupplřsingar um verkefnin svo sem tÝmabil, fjßrupphŠ­ir og verkefnislřsingar. Einnig mß ■ar n˙ nßlgast verkefnisskj÷l og ˙ttektir hafi ■Šr veri­ ger­ar. ═ grunninum er a­ auki a­ finna upplřsingar um "Aid Effectiveness" ■ar sem greint er frß hversu vel verklag verkefnisins er a­laga­ a­ ParÝsaryfirlřsingunni um betri ßrangur Ý ■rˇunarsamvinnu.
 
Verkefnagagnagrunnurinn er ß ensku.
 
Einnig hefur veri­ auki­ vi­ upplřsingagj÷f ß heimasÝ­unni me­ stuttum kvikmyndabrotum af vettvangi samstarfslanda. ┴ sÝ­unni er a­ finna krŠkjur ß kvikmyndabrot Stefßns Jˇns Hafstein Ý MalavÝ.
 
Ůß er einnig nřjung Ý frÚttum ß heimasÝ­unni a­ unnt er a­ senda ■Šr beint ß FÚsbˇkina me­ einum m˙sarsmelli.
 
SÝ­ast en ekki sÝst er kominn tengill yfir ß Google Earth Ý verkefnalřsingu Ý samstarfslandi. Ůar er um a­ rŠ­a vatnsbˇlaverkefni ŮSS═ Ý NamibÝu Ý ■ßgu Ovahimba ■jˇ­flokksins ■ar sem hŠgt er a­ sko­a nßmkvŠmlega hvar vatnsbˇlin 33 eru ni­urkomin, auk ■ess sem ljˇsmyndir eru af vettvangi ß sumum sta­anna.
Atvinnumßlin ˙tundan Ý barßttunni gegn fßtŠkt
═ barßttunni gegn fßtŠkt hefur Sameinu­u ■jˇ­unum mistekist a­ taka a­ fullu tillit til atvinnumßla og launajafnrÚttis, segir Ý nřrri skřrslu rannsˇknarstofnunar SŮ, UNRISD.
Skřrslan nefnist "Compating Poverty and Inequality" (Barßttan gegn fßtŠkt og misrÚtti). Ůar segir a­ a­fer­afrŠ­in vi­ a­ nß fyrsta ■˙saldarmarkmi­inu um a­ draga ˙r sßrafßtŠk um helming fyrir ßri­ 2015 mi­a­ vi­ ßri­ 1990 sÚ g÷llu­ a­ einhverju leyti og hverfa ■urfi frß ■vÝ a­ byggja upp ÷ryggisnet og velfer­ar■jˇnustu en leggja ßherslu ß lei­ir til a­ skapa atvinnu og draga ˙r launamisrÚtti.
 
Athyglisvert
 
 
 
 
 
Tillaga um al■jˇ­legt gjaldeyrisgjaldi Ý ■ßgu ■eirra fßtŠkustu
Hˇpur sÚrfrŠ­inga hva­anŠva ˙r heiminum hefur gert till÷gu um a­ tekin ver­i upp al■jˇ­legt gjald af millifŠrslum ß gjaldeyri sem renna skuli Ý sÚrstakan sjˇ­ Ý ■ßgu fßtŠkustu Ýb˙a heimsins. A­ mati hˇpsins er slÝkt gjald besta lei­in til a­ tryggja fjßrm÷gnun fyrir al■jˇ­lega ■rˇunarsamvinnu og verkefni tengd loftslagsbreytingum. Hˇpurinn hefur stu­ning sextÝu rÝkisstjˇrna og fj÷lmargra fyrirtŠkja og stofnana vÝ­a um heim. Hˇpurinn hefur unni­ a­ skřrslu um gjaldt÷kuna a­ frumkvŠ­i Nor­manna frß ßrinu 2006.