| Mikilvægum áfanga náð í íslensku verkefni:
Táknmálsnám verður í boði í háskólanum í Namibíu |
Um þrjátíu nemendur stunduðu nám í táknmáli við Kennaraskólann í Namibíu á síðasta skólaári. Ljósmynd: Gunnar Salvarsson |
Nú er orðið ljóst að frá og með næstu áramótum verður nám í táknmáli í boði við Háskólann í Namibíu. "Já, þessi mikilvægi áfangi hefur nú verið staðfestur af háskólaráði skólans," segir Davíð Bjarnason verkefnisstjóri félagslegra verkefna á umdæmisskrifstofu ÞSSÍ í Namibíu. Hann segir að eitt af meginmarkmiðum stuðnings ÞSSÍ við menntun heyrnarlausra hafi beinst að þróun og viðurkenningu namibíska táknmálsins. Kennsla í táknmáli við háskólann sé viðurkenning á mikilvægi táknmálsins í menntun heyrnarlausra barna og í namibísku samfélagi.
Frá byrjun árs 2009 hefur táknmálsnám verið í boði við Kennaraskólann í Windhoek, en skólinn hefur nú verið sameinaður háskólanum. Í kjölfar sameiningar hófst markviss vinna til að tryggja að táknmálsnám yrði áfram í boði á menntavísindasviði. Meðal annars heimsóttu tveir starfsmenn kennaraskólans Ísland heim til að kynna sér hvernig náminu væri háttað við Háskóla Íslands. Davíð segir að sú heimsókn hafi skilað miklum ávinningi og námið sé að hluta til byggt á íslenskri fyrirmynd. Að sögn hans er nú verið að þróa námsskrá og að sérfræðingar frá Samskiptamiðstöð heyrnarlausra og heyrnarskertra á Íslandi komi að þeirri vinnu.
Táknmálsverkefni ÞSSÍ í Namibíu mun, eins og öðrum verkefnum þar í landi, ljúka í lok ársins. "Mikilvægt er að deila með aðilum sem starfa að menntamálum heyrnarlausra þeim lærdómi sem draga má af verkefninu," segir Davíð. "Hluti af þeirri viðleitni var kynning á verkefninu á alþjóðlegri ráðstefnu, International Congress on the Education of the Deaf í Vancouver í júlí síðastliðnum. Ráðstefnan er haldin á fimm ára fresti og þar koma saman allir helstu aðilar er láta sig menntamál heyrnarlausra varða. Eitt af meginþemum ráðstefnunar voru þau margþættu vandamál sem þróunarlönd standa frammi fyrir í menntun heyrnarlausra."
Davíð segir ljóst að það starf sem Íslendingar hafi unnið í Namibíu sé að mörgu leyti sérstakt í alþjóðlegu samhengi þar sem markvisst hafi verið unnið með stjórnvöldum að uppbyggingu málaflokksins. Hann bendir á að þótt málefni fatlaðra hafi fengið aukið vægi í þróunarsamvinnu hafi málefnum heyrnarlausra lítið verið sinnt sérstaklega. Hins vegar sé staða þeirra í Afríku víðast hvar keimlík. "Réttindi og aðgangur þeirra að þjónustu samfélagsins er í lágmarki og þeir tilheyra í raun algerum jaðarhópi. Ljóst er að víða væri hægt að leggja lið í þessu sambandi. Í kjölfar ráðstefnunnnar verður skrifuð grein um táknmálsverkefnið í Namibíu þar sem gerð verður ítarleg grein fyrir markmiðum, árangri og áskorunum verkefnisins," segir Davíð.
|
Vaxandi óánægja með lítinn árangur:
Margar þjóðir vinna að endurmati á alþjóðlegri þróunarsamvinnu |
Hafa framlagsríkin gert viðtakendur í þróunarríkjum of háða framlögum? Ljósmynd frá Úganda: Gunnar Salvarsson. |
Ófullnægjandi árangur af þróunarsamvinnu síðustu ára og áratuga virðist nú vera leiðarljós í endurnýjun hugmynda um leiðir í þróunarmálum og hvernig unnt sé að rétta hlut þeirra fátækustu í heimnum. Fjölmargar ríkisstjórnir vestrænna ríkja hafa á síðustu vikum og mánuðum endurskoðað stefnur í þróunarmálum og vilja einfaldlega fá meira fyrir það fé sem rennur til málaflokksins, þær krefjast meiri árangurs en viðurkenna jafnframt að framkvæmdin hafi að einhverju leyti mistekist. Meðal þjóða sem kalla eftir breytingum eru Danir, Svíar, Bretar, Kandamenn, Hollendingar, Bandaríkjamenn og Evrópusambandið.
"Vönduð þróunarsamvinna snýst ekki einvörðungu um það af veita rétta fjárhæð; hún snýst um það að veita hana á réttan hátt. Vönduð þróunaraðstoð þarf að beinast að þeim fátækustu. Framlögin á að nota til þess að veita almenningi opinbera þjónustu í skólum, sjúkrahúsum, löggæslu, lýðræðislegum stofnunum og stuðla að réttindum kvenna í þróunarríkjum. Og það er þannig þróunaraðstoð sem breytir lífi fólks."
Á þessa leið segir í inngangsorðum að skýrslu Oxfam samtakanna sem kom út fyrr á árinu og kallast "21. Century Aid: Recocnizing success and tackling failure". Í skýrslunni segir að þrátt fyrir að með þróunaraðstoð sé milljónum mannslífa bjargað blasi engu að síður við að 1.4 milljarður manna lifi í skugga fátæktar í heiminum. Sú staðreynd hafi dregið fram í dagsljósið efasemdir um árangur þróunarsamvinnu og leitt til ómældrar gagnrýni byggða á einstökum dæmum um mistök í þróunarmálum. Gagnrýnendur komist síðan að þeirri niðurstöðu að öll þróunarsamvinna sé vond og draga beri úr henni eða hætta algerlega. "Þetta er hvorutveggja rangt og ábyrgðarlaust," segir í Oxfam skýrslunni en þar eru skoðuð ofan í kjölinn dæmi sem sýna að mati samtakanna að margt sé unnt að gera í átt til framfara.
"Þróunaraðstoð - jafnvel á 21. öldinni - er ekki ein og sér nægileg til þess að tryggja að allir sem búa við fátækt geti lifað mannsæmandi lífi. En með réttum kerfisbreytingum hefur þróunarsamvinna og mun áfram leysa milljónir manna úr fjötrum fátæktar og allsleysis."
Fyrir nokkrum dögum skrifaði Kurt Gerhardt athyglisverða grein í Der Spiegel um þróunarmál og takmarkaðan árangur samvinnu á því sviði. "Time for a Rethink -Why Development Aid for Africa Has Failed" nefndist greinin en höfundurinn starfaði um árabil í Afríku á vegum samtakanna Development Service (DED) og hefur því beina reynslu af þróunarsamvinnu. Hann segir að þótt þróunarfé hafi flætt um Afríku um áratugi sé árangurinn lítilfjörlegur. Viðtakendurnir hafi eingöngur orðið háðir veitendunum og frumkvæði þeirra hafi lognast út af. Því sé tímabært að endurbæta kerfið.
Hann segir að þróunarsamvinna við Afríku sé blessun fyrir alla þá sem koma að henni með beinum hætti - bæði á þeim endanum sem veitir og á þeim endanum sem þiggur. Þeir sem starfi að þróunarmálum veitendamegin, amk þeir sem starfi erlendis, hafi góðar tekjur og margir þeirra sem taki við þróunarfé viðtakendamegin viti hvernig á að skipuleggja hlutina á þann veg að þeirra eigin hagsmunir hljóti ekki skaða af. Gerhardt segir að engin ástæða sé til þess að ætla að þessir tveir hópar hafi áhuga á breytingum.
"Engu að síður eru einhverjar innan þeirra raða farnir að leggja til að staðan eins og hún er getur ekki verið óbreytt. Þróunaraðstoð síðustu fimmtíu ára, segja þeir, er tæpast réttlætanleg í ljósi þeirra vonbrigða sem árangurinn sýnir."
Kurt heldur því fram að þróunaraðstoðin hafi að miklu leyti brugðist. "Við höfum tekið að okkur of mikla ábyrgð á því að leysa vanda Afríku. Við höfum kennt þeim að þegar vandi blasir við eigi fyrst að kalla eftir þróunarfé fremur en að þeir reyni sjálfir að leysa vandann." Hann segir þetta viðhorf eiga sér djúpar rætur í Afríku, lærða hjálparleysið sé ein versta afleiðing þróunarsamvinnu enn sem komið er, vanhugsuð þróunarsamvinna geri fólk háð aðstoðinni og leiði til þess að það hætti sjálft að taka frumkvæði. Hann segir þessar aðstæður hafi skapað mesta tjónið, það sé miklu meira en það sem felist í gríðarlegu tjóni misheppnaðara verkefna. Þar sé af nógu að taka. Í álfunni sé á víð og dreif að finna uppgefnar dráttarvélar, ónýtan búnað og niðurníddar byggingar.
Þrátt fyrir þá dökku mynd sem Kurt Kurt Gerhardt dregur upp af þróunarsamvinnu vilja margir horfa fremur til þess sem áunnist hefur líkt og Oxfam gerir í fyrrnefndri skýrslu sinni og Danir gera í nýrri herferð um þúsaldarmarkmiðin.
|
| Unglingsstúlkur mikilvæg-astar til að ná fram alþjóð-legum þróunarmarkmiðum? |
Margir horfa til unglingsstúlkna sem breytunnar sem geti skipt sköpum í þróunarmálum. Ljósmynd: Gunnar Salvarsson. |
Að bæta menntun, heilsufar og vellíðan unglingsstúlkna í þróunarríkjum er að margra mati ein mikilvægasta leiðin til þess að ná nánast öllum markmiðum alþjóðlegrar þróunarsamvinnu, frá því að draga úr barnadauða, til þess að örva hagvöxt og stuðla að sjálfbærni í umhverfismálum. Að mati Miriam Temin sem skrifaði á dögunum grein á vef Center For Global Development hafa ríkisstjórnir og samtök sem sinna þróunarmálum viðurkennt þetta mikilvægi, en hins vegar sé enn eftir að grípa til sérstakra aðgerða og raunverulega að fjárfesta í heilsu stúlkna og þar með heilusvernd og vellíðan komandi kynslóða.
Miriam segir í grein sinni að verkefnið "Start with a Girl" feli í sér nýjar áherslur í heilbrigðismálum á alþjóðavísu, hún segir það alþjóðlega nauðsyn og þar séu skilgreind átta forgangsverkefni um aðgerðir: að innleiða víðtæka heilbrigðisstefnu; að útrýma hjónaböndum stúlkna yngri en átján ára; að leggja áherslu á mæðraheilsu fyrir unglingsstúlkur; að leggja áherslu á HIV forvarnir meðal unglingsstúlkna; að setja í forgang að stúlkur ljúki menntun í framhaldsskóla; að setja á laggirnar nýsköpunarsjóð fyrir heilbrigði stúlkna; og afla aukins stuðnings veitenda í þróunarmálum við heilsu stúlkna.
Í annarri grein eftir Mariu Eithel forseta Nike Foundation, en þau samtök hafa tekið þessa nálgun í þróunarmálum upp á sína arma, segir hún frá AIDS ráðstefnu sem haldin var í Austurríki í síðasta mánuði. Á ráðstefnunni kom m.a. fram að fyrir tveimur árum styrkti Alþjóðabankinn rannsókn í Malaví sem fólst í beinum fjárframlögum til stúlkna og fjölskyldna þeirra. Maria segir að stundum hafi skólasókn verið sett sem skilyrði fyrir peningagreiðslunum en einnig hafi verið dæmi um að engin skilyrði hafi fylgt. Hún segir að hugmyndin að rannsókninni hafi ekki verið algerlega ný af nálinni en nýlunda hafi verið að skoða tengslin á milli skólasóknar, tekna og HIV.
"Á innan við 18 mánuðum höfðu stúlkur sem fengu greiðslur 60 prósent lægra HIV smithlutfall en stúlkur í samanburðarhópnum. Það breytti engu hvort greiðslurnar voru skilyrtar eða ekki. Það sýndi sig að þær stúlkur sem fengu greiðslur stunduðu kynlíf sjaldnar og þegar þeir gerðu það völdu þær öruggari (þ.e. yngri) bólfélaga. Niðurstaðan er sú að að slík bein fjárframlög eru hvatning til að fjárfesta í menntun stúlkna og vellíðan. Við höfum séð þetta gerast aftur og aftur. Þegar stúlka hefur aðrar eignir en líkama sinn breytist forgangsröðun í fjölskyldunni mjög hratt. Stúlkan verður ekki lengur efnahagsleg byrði heldur tekjulind og allir í kringum hana njóta ábatans."
Maria Eithel segir í lokaorðum sínum að líklega verði ekki hægt að gefa sérhverri stúlku í heiminum fé en unnt sé að viðurkenna hverju slíkt breyti og fjárfesta í samræmi við þá niðurstöðu. "Af rannsókninni að dæma lítur út fyrir að stúlkur séu lykillinn að því að uppræta fátækt og HIV. Ímyndið ykkur það."
Fatimusjóður Jóhönnu Kristjónsdóttur sem styrkir unglingsstúlkur í Jemen til náms er í anda þessara hugmynda. Sjóðurinn er nefndur í höfuðið á stúlku sem Jóhanna lýsir á þessa leið. "Hún var 14 ára og hafði hætt í skóla því að ekki voru efni til að halda úti skóla í þorpinu hennar. Fatima var kotroskin og kurteis skörungsstelpa, baukaði við að læra ensku af lingvafónnámskeiði og dreymdi um að mennta sig."
Start with a Girl A New Agenda for Global Health (Issues In Science And Technology)
The Girl Effect (video)
Invest in Women - Do you see the opportunity? (myndband frá ríkisstjórn Hollands)
Adolescent Girls Health Agenda: Study on Intergenerational Health Impacts, eftir David Canning, Jocelyn E. Finlay og Emre Ozaltin
Burkina Faso: Women's Economic Empowerment Key to Girls' Education
|
|
|
|
|
Flóðin í Pakistan:
Mesta neyð af völdum náttúruhamfara um áratugaskeið
|  |
Talið er að 20 milljónir Pakistana hafi orðið fyrir skakkaföllum og eigi um sárt að binda vegna flóðanna í landinu á síðustu vikum. Að mati Louis-George Arsenault sem stýrir neyðaraðstoð af hálfu UNICEF í New York hefur ekki skapast jafn víðtæk neyð af völdum náttúruhamfara um áratugaskeið. Hann undrast skort á stuðningi við Pakistana og gagnrýnir viðbrögð alþjóðasamfélagsins. Í sama streng tekur Rebecca Windtrop hjá Brookings stofnunni sem veltir því fyrir sér hvers vegna flóðin í Pakistan fá jafn litla umfjöllun í fjölmiðlum og raun ber vitni. Hún bendir í grein á þá "dapurlegu staðreynd að fólkið sem hafi orðið illa úti af völdum flóðanna í Pakistan sé miklu fleira en í öðrum nýlegum náttúruhamförum; þrisvar sinnum fleira en í jarðskjálftunum á Haíti og tíu sinnum fleira en af völdum fellibylsins Kathrine."
Alþjóða Rauði krossinn fjórfaldaði á dögunum neyðarbeiðni sína vegna flóðanna í Pakistan og kallar nú eftir 8.2 milljörðum íslenskra króna til hjálparstarfsins. Aðeins hefur tekist að mæta um 40% af áætlaðri fjárþörf neyðaraðstoðar vegna flóðanna.
|
| Fréttir og fréttaskýringar | |
|
| Veftímaritið er á... | 
|
| Ellefu ríki skerða framlög til Úganda |  |
Níu vestrænar þjóðir og tvær alþjóðastofnanir hafa ákveðið að skerða framlög til þróunarmála í Úganda og gefa þá skýringu að stjórnvöld aðhafist of lítið við að uppræta spillingu. Um er að ræða Alþjóðabankanna og Evrópusambandið, Belgíu, Danmörk, Írland, Noreg, Holland, Svíþjóð, Þýskaland, Bretland og Austurríki. Skerðingin var tilkynnt eftir að fulltrúar þjóðanna höfðu farið yfir gögn ríkisstjórnar Úganda á árunum 2008 og 2009. Beinn fjárhagsstuðningur þjóðanna við ríkissjóð Úganda átti að nema 360 milljónum dala en skerðingin nemur 10%. Hluti fjárins er skilyrtur umbótum að kröfu framlagsríkjanna.
|
| Dönsk herferð um þúsaldarmarkmiðin | |
Í síðustu viku var ýtt úr vör herferð í Danmörku um þúsaldarmarkmiðin á vegum UNDP - Þróunarsjóðs Sameinuðu þjóðanna - og utanríkisráðuneytisins. Í herferðinni er sjónum beint að þeim árangri sem náðst hefur, eins og yfirskrift herferðarinnar gefur til kynna: World Best News.
|
| Finnar vilja auka framlög til þróunarsamvinnu | |
Fjárlagafrumvarp fyrir árið 2011 liggur fyrir finnska þinginu og þar er m.a. lagt til að framlög til þróunarsamvinnu verði hækkuð og nái 0,58% af vergum þjóðartekjum á næsta ári. Það myndi þýða að opinber framlög Finna til þróunarmála (ODA) myndi verða 1071 milljón evra á næsta ári.
|
| Norræni þróunarsjóðurinn kallar eftir tillögum |  | |
Norræni þróunarsjóðurinn (NDF) í samstarfi við finnska utanríkisráðuneytið fjármagnar verkefni á sviði orku- og umhverfismála í löndum sem liggja að Mekong fljótinu. Nú kallar sjóðurinn í annað sinn eftir tillögum að verkefnum en skilafrestur er til 10. september.
|
Um Veftímaritið
Veftímarit um þróunarmál er gefið út af Þróunarsamvinnustofnun Íslands. Ritinu er ætlað að glæða umræðu um þróunarmál og gefa áhugasömum kost á að fylgjast með því sem hæst ber hverju sinni. Efni veftímaritsins þarf ekki endilega að endurspegla stefnu ÞSSÍ.
Skráið ykkur í áskrift á heimasíðunni, www.iceida.is og látið vinsamlegast aðra með áhuga á þróunarmálum vita af tilvist veftímaritsins. Allar ábendingar um efni eru vel þegnar.
Þeir sem vilja senda okkur ábendingu um efni eða afskrá sig af netfangalista eru vinsamlegast beðnir um að senda slík erindi á netfangið iceida@iceida.is. Ritstjóri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is.
Við biðjumst velvirðingar á því að geta ekki notað íslenskar gæsalappír í viðtölum en bandarískt sniðmót Veftímaritsins leyfir ekki notkun þeirra.
Bestu kveðjur, Útgáfu- og kynningardeild ÞSSÍ
|
|
|
