| Evrópusambandið fjarri því að standa við fyrirheit um framlög til þróunarmála |
ESB löndin ætluðu að veita 0,56% af vergum þjóðartekjum til þróunarmála á þessu ári - framlögin eru hins vegar aðeins 0,38%. Ljósmynd: gunnisal |
Mikið vantar upp á að ríki Evrópusambandsins, 27 að tölu, standi við gefin fyrirheit um þróunarsamvinnu. Árið 2005 samþykkti ráðherraráð ESB áætlun um hækkun framlaga til þess að þúsaldarmarkmið Sameinuðu þjóðanna næðust fyrir 2015. Á þessu ári, 2010, átti framlagið að vera komið í 0,56% af vergum þjóðartekjum innan ESB ríkjanna og árið 2015 átti hlutfallið að vera komið í 0,7% í samræmi við áratugagamlar alþjóðlegar samþykktir SÞ.
En það er langt því frá að ESB sé að standa við þessi fyrirheit, eins og danska blaðið Politiken greinir frá í frétt í sumar og vísar í nýja rannsókn á vegum dönsku samtakanna Concord. Þar kemur fram að framlögin frá ríkjum Evrópusambandsins á þessu ári nema aðeins 0,38% af vergum þjóðartekjum - og því vantar 141 milljarð danskra króna eða tæpa 3 þúsund milljarða íslenskra króna til að standa við loforðin.
Aðeins fimm ríki hafa uppfyllt viðmið SÞ um að greiða 0,7% af vergum þjóðartekjum til þróunarmála, Noregur, Svíþjóð, Danmörk, Holland og Lúxemburg. Í frétt Politiken kemur fram að framlag Dana nemur nú 0,84% en verður komið niður í 0,74% árið 2013 og hefur þá ekki verið lægra frá árinu 1984. Framlög Íslendinga hafa aldrei verið neitt í líkingu við framlög norrænu þjóðanna og verða 0,24% á þessu ári. |
| Mikill fjárlagahalli í kjölfar hrunsins hjá fátækum ríkjum |
Fátækustu ríkin áttu enga hlutdeild í heimskreppunni en verða harkalega fyrir barðinu á afleiðingum hennar. Myndin er frá Úganda. Ljósmynd: gunnisal |
Ný skýrsla frá samtökunum Oxfam leiðir í ljós að efnahagskreppan í heiminum hefur bitnað harkalega á fátækustu ríkjum heims. Samtökin létu kanna fjárhagslega stöðu 56 fátækra ríkja til að varpa ljósi á afleiðingar kreppunnar. Fram kemur að þegar tekjur ríkjanna af útflutningi og sköttum drógust verulega saman eftir hrunið leiddi það til þess að "fjárlagagat" myndaðist upp á 53 milljarða dala árið 2009 - sem er tekjutap upp á hartnær 10% frá fyrra fjárlagaári. Aðrir 12 milljarðar dala tapast á þessu ári eða um 65 milljarðar dala á tveggja ára tímabili.
Eins og að líkur lætur leiðir tekjutapið til þess að opinber þjónusta er skert, fólk fær lakari heilsugæslu, færri tækifæri til menntunar og svo framvegis. Öllum ætti að vera ljóst að fátækustu ríkin i heiminum áttu enga hlutdeild í heimskreppunni sem svo var kölluð og dálkahöfundurinn Duncan Green segir í grein í The Guardian að fyrir fátæku ríkins sé þetta svipað og taka út timburmenn eftir samkvæmi sem þú sóttir ekki.
Oxfam hvetur ríki heims til að gyrða sig í brók og samþykkja kraftmiklar nýjar skuldbindingar í næsta mánuði þegar leiðtogar heims koma saman í New York til þess að ræða stöðu þúsaldarmarkmiðanna. |
Leyniskjal birt í Bretlandi:
Tillaga um að slá af hundrað þróunarverkefni | 
Starfsmenn bresku þróunarsamvinnu-stofnunarinnar DFID (Department for International Development) hafa lagt til við ráðherra þróunarmála að hætta við hundrað þróunarverkefni. Eitt þeirra sem lagt er til að verði slegið af er tvöföldun á framlögum til menntunar og annað er sex milljóna punda verkefni um bætta heilbrigðisþjónustu. Þessar upplýsingar koma fram í leyniskjali sem Left Foot Forward vefsíðan birti en skjalið ber yfirskriftina "Submission to the Ministers". Af verkefnum sem lagt er til að lögð verði af eru fjölmörg sem skilgreind eru "með víðtækan almennan stuðning", þar á meðal fyrrnefnd verkefni og fimm ára verkefni þar sem gert var ráð fyrir einum milljarði til að bæta vatns- og hreinlætismál í Afríku.
Haft er eftir Gareth Thomas skuggamálaráðherra Verkamannaflokksins á vefsíðu Devex að átakanlegt sé að sjá listann sem lekið var. Hann sýni að bak við öll hlýju orðin um að standa við skuldbindingar við þá fátækustu í heiminum ætli ráðherrar íhaldsflokksins að bregðast mörgum lykilskuldbindingum sem hafi skipað Bretlandi í flokk leiðandi þjóða sem berjast gegn fátækt og sjúkdómum á síðustu árum.
Eftir að ný ríkisstjórn tók við völdum síðastliðið vor birti hún stefnuyfirlýsingu um þróunarmál þar sem sagði að ríkisstjórnin "tryði á það að jafnvel á erfiðum tímum í efnhagsmálum bæri Bretland siðferðilega ábyrgð á því að aðstoða snauða í heiminum." Jafnframt var staðhæft að staðið yrði við allar skuldbindingar í þróunarmálum en á sama tíma yrði tryggt meiri gagnsæi og aukið eftirlit með því hvernig þróunarfé væri varið. Þá kom fram í yfirlýsingunni að staðið yrði við skuldbindingar um 0,7% framlag af vergum þjóðartekjum frá árinu 2013.
Fyrr í sumar kom út skýrsla af vegum DFID sem sýndi miklar brotalamir í framkvæmd þróunarverkefna. Talið er að í fjórðungi verkefna Breta sé árangur óviðunandi, að því er fram kemur í frétt The Telegraph. Skýrslan leiðir í ljós margvísleg misferli, m.a. kom í ljós að 700 kennarar voru á launaskrá í Malaví en fundust ekki við eftirgrennslan, þar hurfu líka 14% af námsbókum úr vöruskemmu og fjármunum til menntamála sem verja átti í námsbækur og skólahúsgögn í Kenía var stolið af svikahröppum sem fölsuðu reikninga.
Response to comments on international development (DFID)
Our aid will hit the spot - We won't cut spending that helps the developing world. But we will check where the money goes, eftir David Cameron, forsætisráðherra Breta
Full transparency and new independent watchdog will give UK taxpayers value for money in aid, eftir Andrew Mitchell ráðherra þróunarmála í Bretlandi
DfID recommend slashing 100 projects to help the world's poor
|
| Hver er fátækur og hversu margir eru þeir? |
Nýi MPI mælikvarðinn á fátækt sýnir að sárafátækt hverfur ekki þótt þjóðir búi við mikinn hagvöxt. Ljósmynd: gunnisal |
Baráttan gegn fátækt hefur borið hátt á undanförnum árum og þar er samhljómur þjóðanna einna mestur. Nægir í því sambandi að vísa í fyrsta Þúsaldarmarkmiðið. Skilgreiningar á fátækt hafa hins vegar löngum verið umdeildar. Og verða sjálfsagt áfram. Nú hefur Þróunarsjóður Sameinuðu þjóðanna (UNDP) í samstarfi við fræðimenn í Oxford-háskóla tekið í gagnið nýja vísitölu til að mæla fátækt og nýja mælitækið á að sýna fjölvíða mynd af fólki sem býr við örbirgð.
Nýi mælikvarðinn kallast MPI en skammstöfunin stendur fyrir Multidimensional Poverty Index og verður fyrst notaður í tuttugu ára afmælisútgáfu Þróunarskýrslu UNDP sem kemur út í haust. MPI leysir af hólmi mælieiningu sem hefur verið við lýði frá árinu 1997, svonefnt HPI, eða Human Poverty Index.
MPI mælikvarðinn metur fjölda atriða sem fjölskyldur skortir á heimilum, menntun, heilsu, eignir og þjónustu í boði. Samanlagt eiga þessir þættir að sýna nákvæmari og ítarlegri mynd af sárafátækt en tekjumælikvarðinn sem áður var brúkaður. Nýja mælikvarðanum hefur verið líkt við myndavélalinsu með hágæða upplausn sem sýnir skært litróf viðfangsefna sem fátækar fjölskyldur glíma við.
Þegar er hægt að skoða á Netinu gagnvirkt heimskort og stöðu einstakra landa, með t.d. samanburði við fyrri mælikvarða.
Við smíði mælikvarðans greindu vísindmenn UNDP og Oxford háskólans gögn frá 104 löndum með 5.2 milljarða íbúa eða 78% jarðarbúa. Með MPI mælikvarðanum greinast 1.7 milljarðar manna fátækir eða um þriðjungur þeirra sem úrtakið náði til. Með gamla tekjumælinum þar sem sárafátækt var miðuð við þá sem lifa á minna en 1.25 dollurum á dag voru fátækir taldir vera 1.3 milljarðar.
Yfir helmingur allra fátækra, 51%, býr í Suður-Asíu og ríflega fjórðungur, 28%, í Afríku. MPI mælikvarðinn sýnir einnig annað athyglisvert: að sárafátækt hverfur ekki þótt þjóðir hafi búið við mikinn hagvöxt á undanförnum árum.
UN and Oxford University unveil new index to measure poverty (UN)
Poverty index: who is the poorest of them all? (The Lancet)
A wealth of data - A useful new way to capture the many aspects of poverty (The Economist) |
| Stjórnmál helsta hindrun í vegi framfara í Afríku? |
Vanhæfir leiðtogar meginorsök fátæktarbölsins í Afríku? Ljósmynd: gunnisal |
Í nýrri bók sem kemur út á næstu vikum er því haldið fram að Afríka sé ekki fátæk álfa vegna þess að alþjóðasamfélagið hafi sett henni markaðslegar og efnahagslegar hömlur til að forðast samkeppni og ástæðuna sé heldur ekki að leita í þróunaraðstoð sérstaklega. Ekki sé heldur hægt að horfa til lélegrar grunngerðar þegar leitað er skýringa á fátækt Afríku og heldur ekki á skorti á tæknilegri sérþekkingu - og hvar skyldi þá vera unnt að fá svör við því af hverju þróun í álfunni hefur verið hægari en annars staðar og nóta bene: heimsálfan sneysafull af náttúruauðlindum. Höfundurinn, Greg Mill, segir að svarið sé að finna í leiðtogunum sem hafi markað þessa braut fátæktar.
Why Africa is Poor and What Africans can do about it, nefnist bókin og höfundurinn stýrir the Brenthurst Foundation í Suður-Afríku. Hann segir að bókin sé ekki um það hvernig Vesturlönd eigi að hafa samskipti við Afríku heldur um það hvernig samskiptin eiga að vera innan álfunnar.
Í öðru nýútkomnu riti er bent í sömu átt: á stjórnmál Afríku. Þar er um að ræða ritið The Politics of Poverty: Elites, Citizens and States - niðurstöður tíu ára rannsókna DFID á stjórnsýslu og óstöðug ríki, 2001-2010. Þar er því haldið fram að fræðilega sé sannað að sjálfbær alþjóðleg þróun gerist ekki án þess að framlagsríki skilji og vinni með stjórnmálaöflum viðkomandi lands. Stjórnsýslan og stjórnmálin skapi örlög fólks, það sjáist best þegar illa er stjórnað og almenningur líður fyrir átök og óróa eða fær engin tækifæri frá yfirvöldum til að lyfta sér upp úr fátæktinni. Vond stjórnvöld sýni vanhæfni til að skapa efnahagslegar framfarir og innheimta skatta og verða háð erlendu þróunarfé. Því sé mikilvægara en flest annað að fulltrúar framlagsríkja skilji stjórnsýsluna og geti þannig knúið fram samfélagsbreytingar og bundið endahnút á átök.
|
Nýr fáni Malaví tákn um þróun
- Stjórnvöld í Malaví hóta handtökum ef gamli fáninn er dreginn að húni | 
Malaví hefur fengið nýjan fána. Hann er líkur þeim gamla í öllum aðalatriðum nema hvað er nú blasir sólin við í geislandi hring en var aðeins hálfhringur áður og tákn sólaruppkomunnar. Bingu wa Mutharika forseti segir nýja fánann tákn um þróun, frá þróunarríki til þróaðs ríkis. "Við getum ekki stöðugt lifað í forsíðinni," segir hann í frétt á BBC vefnum.
Margar ríkisstofnanir draga hins vegar enn gamla fánann að húni þótt vika sé liðin frá því nýi fáninn var formlega kynntur. Ýmsir kvarta undan kostnaði við breytingarnar og telja peningum betur varið í annað. Ríkisstjórnin hefur því sent út viðvörun til þjóðarinnar og segir þar að hver sá sem flaggi gamla fánanum verði handtekinn og ákærður.
|
|
Um Veftímaritið
Veftímarit um þróunarmál er gefið út af Þróunarsamvinnustofnun Íslands. Ritinu er ætlað að glæða umræðu um þróunarmál og gefa áhugasömum kost á að fylgjast með því sem hæst ber hverju sinni. Efni veftímaritsins þarf ekki endilega að endurspegla stefnu ÞSSÍ.
Skráið ykkur í áskrift á heimasíðunni, www.iceida.is og látið vinsamlegast aðra með áhuga á þróunarmálum vita af tilvist veftímaritsins. Allar ábendingar um efni eru vel þegnar.
Þeir sem vilja afskrá sig af netfangalista, eða senda okkur ábendingu um efni, eru vinsamlegast beðnir um að senda slík erindi á netfangið iceida@iceida.is. Ritstjóri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is.
Við biðjumst velvirðingar á því að geta ekki notað íslenskar gæsalappír í viðtölum en bandarískt sniðmót Veftímaritsins leyfir ekki notkun þeirra.
Bestu kveðjur, Útgáfu- og kynningardeild ÞSSÍ
|
|
|
| Þúsaldarmarkmiðin:
Íslendingur vann samkeppni um bestu blaðaauglýsinguna |  |
Á næstunni birtast í evrópskum og bandarískum dagblöðum auglýsingar um þúsaldarmarkmið Sameinuðu þjóðanna í aðdraganda leiðtogafundarins sem efnt er til í næsta mánuði. SÞ efndi til samkeppni meðal grafískra hönnuða um blaðaauglýsingarnar og fyrsta sætið hreppti íslenskur hönnuður, Stefán Einarsson. Hann átti reyndar ekki aðeins verðlaunahugmyndina heldur þrjár af þrjátíu bestu, að mati dómnefndar. Rúmlega tvö þúsund hugmyndir bárust.
Verðlaunamyndin sýnir á táknrænan hátt skuldbindingar ríkra þjóða gagnvart fátækt í heiminum, jakkafataklæddir leiðtogar á efri hluta myndarinnar og fætur afrískra barna á neðri hluta myndarinnar.
|
| Íslensk stjórnvöld veita Pakistan neyðaraðstoð | |
Íslensk stjórnvöld munu veita 23 milljónir króna til neyðaraðstoðar á hamfarasvæðunum í Pakistan samkvæmt ákvörðun utanríkisráðherra sem hann kynnti á fundi ríkisstjórnar í gærmorgun. Síðan monsúnrigningar í Pakistan hófust í júlí sl. hefur landið orðið fyrir verstu flóðum í manna minnum. Ástandið í landinu er mjög alvarlegt og er áætlað að meira en 1300 manns hafi látist í hamförunum.
|
| Veftímaritið er á... | 
Kíktu í heimsókn |
| Pólskir starfsnemar skoða óstöðug ríki |
Alexandra og Malgorzata | |
Tveir pólskir háskólanemar, þær Aleksandra Pajak og Malgorzata Kaliszewska, hafa síðustu tæpa þrjá mánuði, verið í starfsnámi hjá Þróunarsamvinnustofnun Íslands og utanríkisráðuneyti fyrir milligöngu Háskóla Íslands. Þær koma frá háskólanum í Kraká og fengu það verkefni að taka saman skýrslu um óstöðug ríki. "Við leitumst í skýrslunni við að gefa yfirsýn yfir umræðuna um óstöðug ríki eins og hún birtist okkur í dag og draga fram helstu vandkvæðin sem við er að etja," segja þær í samtali við Veftímaritið og bæta við að ennfremur sé fjallað um aðferðafræði og kynntar helstu tæki sem notuð er við mat á aðferðum. Þær nefna líka að í skýrslunni sé að finna tillögur sem gætu stuðlað að jákvæðri samvinnu Íslendinga við óstöðug ríki á sviði þróunarmála.
Pólland er eitt af þeim ríkjum í austanverðri Evrópu sem eru komin inn í Evrópusambandið og hafa fengið nýtt hlutverk á sviði alþjóðlegrar þróunarsamvinnu. Fyrirhugað er að setja á laggirnar sérstaka þróunarsamvinnustofnun þar landi innan tíðar.
Alexandra og Matgorzata hafa ferðast mikið um Ísland í sumar og eru að sögn ákaflega ánægðar með dvölina hér. Matgorzata hélt heim á leið í morgun en Alexandra fer af landi brott síðar í mánuðinum.
|
| Skýrsla um stöðu þróunarmála í Finnlandi |  |
Finnska þróunarsamvinnunefndin birti í sumar árlega skýrslu um stefnumörkun Finnlands í þróunarmálum. Að þessu sinni beindi nefndin einkum sjónum sínum að fjármögnun þróunarsamvinnu og einnig eru í skýrslu fjallað um loftslagsmál, m.a. hvernig nýir sjóðir í þeim málaflokki geta fallið undir þróunarsamvinnu. Nefndin leggur í skýrslunni áherslu á að Finnar setji sér skýrari viðmið um þróunarsamvinnu og fram kemur í skýrslunni að þrátt fyrir blikur á lofti í efnahagsmálum eigi Finnar að skuldbinda sig til að verja 0,7% af vergum þjóðartekjum til þróunarmála, óháð því hvernig nýir loftslagssjóðir tengjast ODA (opinberum framlögum til þróunarmála).
A Review by the Development Policy Committee
for the Finnish Government
|
| Fréttir og fréttaskýringar | |
|
|
|
