Veftmarit um runarml
runarsamvinna
Samstarfsjir 
18. gst 2010
Evrpusambandi fjarri v a standa vi fyrirheit um framlg til runarmla
 
ESB lndin tluu a veita 0,56% af vergum jartekjum til runarmla essu ri - framlgin eru hins vegar aeins 0,38%. Ljsmynd: gunnisal
gunnisal
 
Miki vantar upp a rki Evrpusambandsins, 27 a tlu, standi vi gefin fyrirheit um runarsamvinnu. ri 2005 samykkti rherrar ESB tlun um hkkun framlaga til ess a saldarmarkmi Sameinuu janna nust fyrir 2015. essu ri, 2010, tti framlagi a vera komi 0,56% af vergum jartekjum innan ESB rkjanna og ri 2015 tti hlutfalli a vera komi 0,7% samrmi vi ratugagamlar aljlegar samykktir S.

 
En a er langt v fr a ESB s a standa vi essi fyrirheit, eins og danska blai Politiken greinir fr frtt sumar og vsar nja rannskn vegum dnsku samtakanna Concord. ar kemur fram a  framlgin fr rkjum Evrpusambandsins essu ri nema aeins 0,38% af vergum jartekjum - og v vantar 141 milljar danskra krna ea tpa 3 sund milljara slenskra krna til a standa vi loforin.
 
Aeins fimm rki hafa uppfyllt vimi S um a greia 0,7% af vergum jartekjum til runarmla, Noregur, Svj, Danmrk, Holland og Lxemburg. frtt Politiken kemur fram a framlag Dana nemur n 0,84% en verur komi niur 0,74% ri 2013 og hefur ekki veri lgra fr rinu 1984. Framlg slendinga hafa aldrei veri neitt lkingu vi framlg norrnu janna og vera 0,24% essu ri.

Mikill fjrlagahalli kjlfar hrunsins hj ftkum rkjum
 
Ftkustu rkin ttu enga hlutdeild heimskreppunni en vera harkalega fyrir barinu afleiingum hennar. Myndin er fr ganda. Ljsmynd: gunnisal
gunnisal
N skrsla fr samtkunum Oxfam leiir ljs a efnahagskreppan heiminum hefur bitna harkalega ftkustu rkjum heims. Samtkin ltu kanna fjrhagslega stu 56 ftkra rkja til a varpa ljsi afleiingar kreppunnar. Fram kemur a egar tekjur rkjanna af tflutningi og skttum drgust verulega saman eftir hruni leiddi a til ess a "fjrlagagat" myndaist upp 53 milljara dala ri 2009 - sem er tekjutap upp hartnr 10% fr fyrra fjrlagari. Arir 12 milljarar dala tapast essu ri ea um 65 milljarar dala tveggja ra tmabili.
 
Eins og a lkur ltur leiir tekjutapi til ess a opinber jnusta er skert, flk fr lakari heilsugslu, frri tkifri til menntunar og svo framvegis. llum tti a vera ljst a ftkustu rkin i heiminum ttu enga hlutdeild heimskreppunni sem svo var kllu og dlkahfundurinn Duncan Green segir
grein The Guardian a fyrir ftku rkins s etta svipa og taka t timburmenn eftir samkvmi sem sttir ekki.

Oxfam hvetur rki heims til a gyra sig brk og samykkja kraftmiklar njar skuldbindingar nsta mnui egar leitogar heims koma saman New York til ess a ra stu saldarmarkmianna.

Leyniskjal birt Bretlandi:
Tillaga um a sl af hundra runarverkefni
 dfid
Starfsmenn bresku runarsamvinnu-stofnunarinnar DFID (Department for International Development) hafa lagt til vi rherra runarmla a htta vi hundra runarverkefni. Eitt eirra sem lagt er til a veri slegi af er tvfldun framlgum til menntunar og anna er sex milljna punda verkefni um btta heilbrigisjnustu. essar upplsingar koma fram leyniskjali sem Left Foot Forward vefsan birti en skjali ber yfirskriftina "Submission to the Ministers". Af verkefnum sem lagt er til a lg veri af eru fjlmrg sem skilgreind eru "me vtkan almennan stuning", ar meal fyrrnefnd verkefni og fimm ra verkefni ar sem gert var r fyrir einum milljari til a bta vatns- og hreinltisml Afrku.
 
Haft er eftir Gareth Thomas skuggamlarherra Verkamannaflokksins vefsu Devex a takanlegt s a sj listann sem leki var. Hann sni a bak vi ll hlju orin um a standa vi skuldbindingar vi ftkustu heiminum tli rherrar haldsflokksins a bregast mrgum lykilskuldbindingum sem hafi skipa Bretlandi flokk leiandi ja sem berjast gegn ftkt og sjkdmum sustu rum.
 
Eftir a n rkisstjrn tk vi vldum sastlii vor birti hn stefnuyfirlsingu um runarml ar sem sagi a rkisstjrnin "tryi a a jafnvel erfium tmum efnhagsmlum bri Bretland siferilega byrg v a astoa snaua heiminum." Jafnframt var stahft a stai yri vi allar skuldbindingar runarmlum en sama tma yri tryggt meiri gagnsi og auki eftirlit me v hvernig runarf vri vari. kom fram yfirlsingunni a stai yri vi skuldbindingar um 0,7% framlag af vergum jartekjum fr rinu 2013.
 
Fyrr sumar kom t skrsla af vegum DFID sem sndi miklar brotalamir framkvmd runarverkefna. Tali er a fjrungi verkefna Breta s rangur viunandi, a v er fram kemur frtt The Telegraph. Skrslan leiir ljs margvsleg misferli, m.a. kom ljs a 700 kennarar voru launaskr Malav en fundust ekki vi eftirgrennslan, ar hurfu lka 14% af nmsbkum r vruskemmu og fjrmunum til menntamla sem verja tti nmsbkur og sklahsggn Kena var stoli af svikahrppum sem flsuu reikninga.

 
 
Response to comments on international development (DFID)
 
Our aid will hit the spot - We won't cut spending that helps the developing world. But we will check where the money goes, eftir David Cameron, forstisrherra Breta
 
Full transparency and new independent watchdog will give UK taxpayers value for money in aid, eftir Andrew Mitchell rherra runarmla Bretlandi
 
DfID recommend slashing 100 projects to help the world's poor
Hver er ftkur og hversu margir eru eir?
 
Ni MPI mlikvarinn ftkt snir a sraftkt hverfur ekki tt jir bi vi mikinn hagvxt. Ljsmynd: gunnisal
gunnisal
Barttan gegn ftkt hefur bori htt undanfrnum rum og ar er samhljmur janna einna mestur. Ngir v sambandi a vsa fyrsta saldarmarkmii. Skilgreiningar ftkt hafa hins vegar lngum veri umdeildar. Og vera sjlfsagt fram. N hefur runarsjur Sameinuu janna (UNDP) samstarfi vi frimenn Oxford-hskla teki gagni nja vsitlu til a mla ftkt og nja mlitki a sna fjlva mynd af flki sem br vi rbirg.
 
Ni mlikvarinn kallast MPI en skammstfunin stendur fyrir Multidimensional Poverty Index og verur fyrst notaur tuttugu ra afmlistgfu runarskrslu UNDP sem kemur t haust. MPI leysir af hlmi mlieiningu sem hefur veri vi li fr rinu 1997, svonefnt HPI, ea Human Poverty Index.


MPI mlikvarinn metur fjlda atria sem fjlskyldur skortir heimilum, menntun, heilsu, eignir og jnustu boi. Samanlagt eiga essir ttir a sna nkvmari og tarlegri mynd af sraftkt en tekjumlikvarinn sem ur var brkaur. Nja mlikvaranum hefur veri lkt vi myndavlalinsu me hga upplausn sem snir skrt litrf vifangsefna sem ftkar fjlskyldur glma vi.
 
egar er hgt a skoa Netinu gagnvirkt heimskort og stu einstakra landa, me t.d. samanburi vi fyrri mlikvara.


Vi smi mlikvarans greindu vsindmenn UNDP og Oxford hsklans ggn fr 104 lndum me 5.2 milljara ba ea 78% jararba. Me MPI mlikvaranum greinast 1.7 milljarar manna ftkir ea um rijungur eirra sem rtaki ni til. Me gamla tekjumlinum ar sem sraftkt var miu vi sem lifa minna en 1.25 dollurum dag voru ftkir taldir vera 1.3 milljarar.

 
Yfir helmingur allra ftkra, 51%, br Suur-Asu og rflega fjrungur, 28%, Afrku. MPI mlikvarinn snir einnig anna athyglisvert: a sraftkt hverfur ekki tt jir hafi bi vi mikinn hagvxt undanfrnum rum.
 
UN and Oxford University unveil new index to measure poverty (UN)
 
Poverty index: who is the poorest of them all? (The Lancet)
 
A wealth of data - A useful new way to capture the many aspects of poverty (The Economist)
Stjrnml helsta hindrun vegi framfara Afrku?
 
Vanhfir leitogar meginorsk ftktarblsins Afrku? Ljsmynd: gunnisal
gunnisal
nrri bk sem kemur t nstu vikum er v haldi fram a Afrka s ekki ftk lfa vegna ess a aljasamflagi hafi sett henni markaslegar og efnahagslegar hmlur til a forast samkeppni og stuna s heldur ekki a leita runarasto srstaklega. Ekki s heldur hgt a horfa til llegrar grunngerar egar leita er skringa ftkt Afrku og heldur ekki skorti tknilegri srekkingu - og hvar skyldi vera unnt a f svr vi v af hverju run lfunni hefur veri hgari en annars staar og nta bene: heimslfan sneysafull af nttruaulindum. Hfundurinn, Greg Mill, segir a svari s a finna leitogunum sem hafi marka essa braut ftktar.
 
Why Africa is Poor and What Africans can do about it, nefnist bkin og hfundurinn strir the Brenthurst Foundation Suur-Afrku. Hann segir a bkin s ekki um a hvernig Vesturlnd eigi a hafa samskipti vi Afrku heldur um a hvernig samskiptin eiga a vera innan lfunnar.
 
ru ntkomnu riti er bent smu tt: stjrnml Afrku. ar er um a ra riti The Politics of Poverty: Elites, Citizens and States - niurstur tu ra rannskna DFID stjrnsslu og stug rki, 2001-2010. ar er v haldi fram a frilega s sanna a sjlfbr aljleg run gerist ekki n ess a framlagsrki skilji og vinni me stjrnmlaflum vikomandi lands. Stjrnsslan og stjrnmlin skapi rlg flks, a sjist best egar illa er stjrna og almenningur lur fyrir tk og ra ea fr engin tkifri fr yfirvldum til a lyfta sr upp r ftktinni. Vond stjrnvld sni vanhfni til a skapa efnahagslegar framfarir og innheimta skatta og vera h erlendu runarf. v s mikilvgara en flest anna a fulltrar framlagsrkja skilji stjrnssluna og geti annig kni fram samflagsbreytingar og bundi endahnt tk.

Nr fni Malav tkn um run
- Stjrnvld Malav hta handtkum ef gamli fninn er dreginn a hni
 Fni Malav
Malav hefur fengi njan fna. Hann er lkur eim gamla llum aalatrium nema hva er n blasir slin vi geislandi hring en var aeins hlfhringur ur og tkn slaruppkomunnar. Bingu wa Mutharika forseti segir nja fnann tkn um run, fr runarrki til ras rkis. "Vi getum ekki stugt lifa forsinni," segir hann frtt BBC vefnum.
 
Margar rkisstofnanir draga hins vegar enn gamla fnann a hni tt vika s liin fr v ni fninn var formlega kynntur. msir kvarta undan kostnai vi breytingarnar og telja peningum betur vari anna. Rkisstjrnin hefur v sent t vivrun til jarinnar og segir ar a hver s sem flaggi gamla fnanum veri handtekinn og krur.
Um Veftmariti
 
Veftmarit um runarml er gefi t af runarsamvinnustofnun slands. Ritinu er tla a gla umru um runarml og gefa hugasmum kost a fylgjast me v sem hst ber hverju sinni. Efni veftmaritsins arf ekki endilega a endurspegla stefnu SS.
          
Skri ykkur skrift heimasunni, www.iceida.is og lti vinsamlegast ara me huga runarmlum vita af tilvist veftmaritsins. Allar bendingar um efni eru vel egnar.  

eir sem vilja afskr sig af netfangalista, ea senda okkur bendingu um efni, eru vinsamlegast benir um a senda slk erindi netfangi iceida@iceida.is. Ritstjri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is. 

Vi bijumst velviringar v a geta ekki nota slenskar gsalappr vitlum en bandarskt snimt Veftmaritsins leyfir ekki notkun eirra.
 
Bestu kvejur, tgfu- og kynningardeild SS
 
ISSN 1670-8105
saldarmarkmiin:
 slendingur vann samkeppni um bestu blaaauglsinguna
verlaunahugmyndin
nstunni birtast evrpskum og bandarskum dagblum auglsingar um saldarmarkmi Sameinuu janna adraganda leitogafundarins sem efnt er til nsta mnui. S efndi til samkeppni meal grafskra hnnua um blaaauglsingarnar og fyrsta sti hreppti slenskur hnnuur, Stefn Einarsson. Hann tti reyndar ekki aeins verlaunahugmyndina heldur rjr af rjtu bestu, a mati dmnefndar. Rmlega tv sund hugmyndir brust.
Verlaunamyndin snir tknrnan htt skuldbindingar rkra ja gagnvart ftkt heiminum, jakkafataklddir leitogar efri hluta myndarinnar og ftur afrskra barna neri hluta myndarinnar.
 
Athyglisvert
 
 
 
UNDP in action 2009/2010: Delivering on Commitments
 
 
Urban Poverty in Developing Countries: A Scoping Study for Future Research, eftir Johannes F. Linn (Brookings)
 
Achieving the Millennium Development Goals: Education is the Key Missing Link, eftir David Gartner (Brookings)
 
Athyglisver vefsa: Open Aid - Public online monitoring for better development aid
  
Returning to first principles - why give aid to some countries and not to others? (ODI)
 
Ntt tlubla af veftmari Stefns Jns - Afrka!
 
Malawi: Missing Out On Online Technology For Transpaarency, eftir Victor Kaonga (GlobalVoices)
 
slensk stjrnvld veita Pakistan neyarasto
 
slensk stjrnvld munu veita 23 milljnir krna til neyarastoar hamfarasvunum Pakistan samkvmt kvrun utanrkisrherra sem hann kynnti fundi rkisstjrnar grmorgun. San monsnrigningar Pakistan hfust jl sl. hefur landi ori fyrir verstu flum manna minnum. standi landinu er mjg alvarlegt og er tla a meira en 1300 manns hafi ltist hamfrunum.  
 
 
 
 
Veftmariti er ...
facebook
Kktu heimskn 
Plskir starfsnemar skoa stug rki
Alexandra og Malgorzata
gunnisal
Tveir plskir hsklanemar, r Aleksandra Pajak og Malgorzata Kaliszewska, hafa sustu tpa rj mnui, veri starfsnmi hj runarsamvinnustofnun slands og utanrkisruneyti fyrir milligngu Hskla slands. r koma fr hsklanum Krak og fengu a verkefni a taka saman skrslu um stug rki. "Vi leitumst skrslunni vi a gefa yfirsn yfir umruna um stug rki eins og hn birtist okkur dag og draga fram helstu vandkvin sem vi er a etja," segja r samtali vi Veftmariti og bta vi a ennfremur s fjalla um aferafri og kynntar helstu tki sem notu er vi mat aferum. r nefna lka a skrslunni s a finna tillgur sem gtu stula a jkvri samvinnu slendinga vi stug rki svii runarmla.
 
Plland er eitt af eim rkjum austanverri Evrpu sem eru komin inn Evrpusambandi og hafa fengi ntt hlutverk svii aljlegrar runarsamvinnu. Fyrirhuga er a setja laggirnar srstaka runarsamvinnustofnun ar landi innan tar.
 
Alexandra og Matgorzata hafa ferast miki um sland sumar og eru a sgn kaflega ngar me dvlina hr. Matgorzata hlt heim lei morgun en Alexandra fer af landi brott sar mnuinum.
Skrsla um stu runarmla Finnlandi
Finnland
Finnska runarsamvinnunefndin birti sumar rlega skrslu um stefnumrkun Finnlands runarmlum. A essu sinni beindi nefndin einkum sjnum snum a fjrmgnun runarsamvinnu og einnig eru skrslu fjalla um loftslagsml, m.a. hvernig nir sjir eim mlaflokki geta falli undir runarsamvinnu. Nefndin leggur skrslunni herslu a Finnar setji sr skrari vimi um runarsamvinnu og fram kemur skrslunni a rtt fyrir blikur lofti efnahagsmlum eigi Finnar a skuldbinda sig til a verja 0,7% af vergum jartekjum til runarmla, h v hvernig nir loftslagssjir tengjast ODA (opinberum framlgum til runarmla).
 
A Review by the Development Policy Committee
for the Finnish Government
Frttir og frttaskringar