VeftÝmarit um ■rˇunarmßl
Ůrˇunarsamvinna  
 Samstarfs■jˇ­ir
12. maÝ 2010
Slßandi ßrangur ■rˇunarsamvinnu ß sÝ­asta ßratug:
Leysir milljˇnir ˙r vi­jum fßtŠktar og allsleysis
 gunnisal
"RÝkisstjˇrn MˇsambÝkur er me­ landsߊtlun um ■a­ hvernig breg­ast ß vi­ fßtŠkt og ˇj÷fnu­i en h˙n hefur ekki fjßrmagna­ ߊtlunina af eigin tekjum eing÷ngu. Ůrßtt fyrir ■etta hefur MˇsambÝk - sem fyrir tuttugu ßrum var fßtŠkasta rÝki Ý heiminum - auki­ framl÷g til heilbrig­ismßla um helming, og ß sÝ­asta ßratug fŠkka­i b÷rnum sem deyja ß­ur en ■au ver­a fimm ßra um fimmtung. Ůrˇunarsamvinna spilar stˇrt hlutverk Ý tÝ­indum sem ■essum."
 
Ůannig hefst nř skřrsla Oxfam samtakanna um ßrangursrÝka ■rˇunarsamvinnu - 21st Century Aid: Recognising success and tackling failure. ═ skřrslunni er vakin athygli ß ■vÝ a­ 1.4 milljar­ur manna b˙i enn vi­ fßtŠkt. S˙ sta­reynd hafi vaki­ upp efasemdir um ßrangur ■rˇunarsamvinnu og nřlega leyst ˙r lŠ­ingi gagnrřnis÷ldu ■ar sem fari­ er fram ß a­ dregi­ ver­i ˙r ■rˇunara­sto­ e­a henni hŠtt a­ ÷llu leyti.
 
═ skřrslunni er ekki teki­ undir sÝ­asta sjˇnarmi­i­ en Ý henni eru hins vegar sko­u­ ofan Ý kj÷linn dŠmi um ■rˇunarsamvinnu. ┴lykta­ er ß ■ann veg a­ ■ˇtt ß m÷rgum svi­um megi koma vi­ endurbˇtum bjargi v÷ndu­ 21. aldar ■rˇunara­sto­ ekki a­eins mannlÝfsÝfum heldur sÚ h˙n ˇmissandi hlekkur Ý ■vÝ a­ gefa almenningi fßtŠkra ■jˇ­a tŠkifŠri til a­ vinna sig ˙t ˙r ÷rbirg­.
 
Skřrsluh÷fundar segja a­ ■ˇtt ■rˇunara­sto­ ein og sÚr tryggi ekki a­ allir fßtŠkir geti lifa­ mannsŠmandi lÝfi geti h˙n, ßsamt rÚttum kerfisbundum umbˇtum, leyst milljˇnir manna ˙r vi­jum fßtŠktar og allsleysis. Ůeir nefna dŠmi um skilvirkni og slßandi ßrangur ß sÝ­asta ßratug: fj÷lgun barna Ý skˇlum um 33 milljˇnir, a­ mestu leyti vegna ■ess a­ fßtŠk rÝki hafai fengi­ auki­ ■rˇunarfÚ til menntamßla og skuldaaflÚttingar. Anna­ dŠmi er nefnt: tÝf÷ldun ■eirra sem bera HIV smit og eiga ■ess kost a­ sŠkja ART lyfjame­fer­, ß einungis fimm ßrum.
 
═ skřrslunni er birtar lei­beiningar bŠ­i til framlagsrÝkja og vi­t÷lurÝkja um ßrangursrÝka ■rˇunarsamvinnu. Vara­ er vi­ ■vÝ a­ ■˙saldarmarkmi­unum ver­i ekki nß­ nema ■vÝ a­eins a­ framl÷g til ■rˇunarmßla ver­i Ý samrŠmi vi­ vi­mi­ Sameinu­u ■jˇ­anna, 0.7%.

Dregur ˙r fŠkkun barna sem strita, segir ILO
 gunnisal
Al■jˇ­a vinnumßla-stofnunin (ILO) varar vi­ ■vÝ Ý nřrri skřrslu a­ margt bendi til ■ess Ý n˙verandi ni­ursveiflu Ý hagkerfum heimsins a­ tilraunir til ■ess a­ draga ˙r alvarlegustu tegundum barna■rŠlkunar skili minni ßrangri en ß­ur. Stofnunin segir a­ setja ver­i nřjan kraft Ý herfer­ir til a­ ˙trřma ■rŠlkun barna.
 
ILO gefur ˙t fjˇr­a hvert ßr Ýtarlega skřrslu um barna■rŠlkun og samkvŠmt nřju skřrslunni, sem kom ˙t sÝ­astli­inn laugardag, hefur stritb÷rnum fŠkka­ ˙r 222 milljˇnum Ý 215 milljˇnir ß fj÷gurra ßra tÝmabili, 2004-2008, e­a um 3%. FŠkkunin er mun minni en ßrin ß­ur, segir ILO, og hefur ßhyggjur af ■vÝ a­ efnahagskreppan lei­i til ■ess a­ ■eim b÷rnum fj÷lgi sem neydd ver­i til a­ erfi­a Ý sta­ ■ess a­ ganga skˇlaveginn og njˇta Šskunnar.
 
Um 60% stritbarna eru Ý landb˙na­i og m÷rg ■eirra ■rŠla sÚr ˙t ßn ■ess a­ fß laun. Tveggja daga rß­stefna um barna■rŠlkun hˇfst ß mßnudag Ý Haag Ý Hollandi.

 
FrÚtt ILO: As efforts to end child labour slow, ILO calls for "re-energized" global action
 
Pace of decline in child labour slowing, ILO says (Reuters)
 
A World without Child Labour is Possible, eftir Juan Somavia
 
Dutch report calls for global ban on child labour
 
VefsÝ­an 12to12:United to End Child Labour
 
The State of Child Labour Today-vi­tal vi­ Constance Thomas framkvŠmdastjˇra IPEC (ILO International Programme on the Elimination of Child Labour)

Mikill ßrangur Ý heilbrig­is-mßlum ■rˇunarrÝkja a­ mati WHO
 gunnisal
Verulega dregur ˙r barnadau­a Ý ■rˇunarrÝkjum og s÷mu ßnŠgjulegu frÚttirnar er a­ segja um vannŠringu, HIV og berkla, segir Ý nřrri ßrsskřrslu WHO, Al■jˇ­aheilbrig­isstofnunarinnar. A­ mati WHO hafa or­i­ miklar framfarir ß ■eim svi­um sem ■˙saldarmarkmi­ um heilsu nß til og m÷rg l÷nd nß­ glŠsilegum ßrangri. Nokkur rÝki munu ■ˇ eiga Ý erfi­leikum me­ a­ uppfylla ■˙saldarmarkmi­in fyrir ßri­ 2015.
 
"Ůegar fimm ßr eru fram a­ tÝmam÷rkum ■˙saldarmark-mi­anna ßri­ 2105 sjßum vi­ nokkur slßandi dŠmi um framfarir," segir Ý skřrslunni sem bygg­ er ß g÷gnum frß 193 a­ildarrÝkjum WHO. LÝberÝa, SÝerra Leone, MˇsambÝk og R˙anda eru me­al ■eirra rÝkja sem mestum ßrangri hafa nß­ Ý a­ fŠkka b÷rnum sem deyja ß­ur en fimm ßra aldri er nß­. Fram kemur Ý skřrslunni a­ 40% barna sem deyja ung lßta lÝfi­ ß fyrstu mßnu­unum.
 
Me­al meginatri­a sem fram koma Ý skřrslunni eru ■essi:
  • FŠrri b÷rn deyja - 30% fŠrri b÷rn deyja innan vi­ fimm ßra aldur mi­a­ vi­ ßri­ 1990 og dßnartala barna komin ni­ur i 8.8 milljˇnir ßri­ 2008.
  • VannŠr­um b÷rnum fŠkkar - ■au voru 25% allra barna ßri­ 1990 en s˙ tala er komin ni­ur Ý 16%.
  • Menntu­u heilbrig­isstarfsfˇlki sem er vi­statt fŠ­ingar hefur fj÷lga­ ß heimsvÝsu en ■ˇ fŠ­a meira en helmingur kvenna Ý AfrÝku og su­austur AsÝu ßn mennta­ara ljˇsmŠ­ra e­a annarra heilbrig­isstarfsmanna, a­ ■vÝ er segir Ý skřrslu WHO.
 
Africa Least Likely to Meet Health Targets Set by UN (VOA)
 
Stefnum÷rkun vŠntanleg frß SvÝum um hlutverk kvenna Ý ■rˇunarsamvinnu
 gunnisal
VŠntanleg er ß nŠstu vikum stefnum÷rkun af hßlfu sŠnskra stjˇrnvalda Ý ■rˇunarsamvinnu, a­ ■vÝ er var­ar tvennt, annars vegar ÷ryggi og ■rˇun og hins vegar jafnrÚtti me­ ßherslu ß rÚttindi og hlutverk kvenna Ý ■rˇunarsamvinnu. Hvoru tveggja undirstrikar st÷­u og hlutverk kvenna Ý ßt÷kum og fri­aruppbygginu.
 
SŠnsk stjˇrnv÷ld Štla ennfremur a­ efna til tveggja al■jˇ­legra rß­stefna um ■essi mßl ß nŠstunni. Fyrri rß­stefnan ver­ur dagana 25. og 26. maÝ og fjallar um kynfer­isglŠpi Ý lř­veldinu Kongˇ og a­ger­ir gegn kynfer­islegu ofbeldi Ý landinu. SvÝar hafa sam■ykkt a­ger­arߊtlun um lei­ir til a­ stemma stigu vi­ hrottalegu kynfer­islegu ofbeldi sem konur ver­a fyrir Ý landinu og lřst er m.a. Ý nřlegri skřrslu frß Oxfam, "Now, The World Is Without Me."
 
 
Hin rß­stefnan sem Gunnilla Carlsson ■rˇunarmßlarß­herra SvÝa og sŠnsk stjˇrnv÷ld standa fyrir ver­ur haldin um mi­jan j˙nÝ me­ fulltr˙um UN Action um lei­ir til a­ hamla kynfer­islegu ofbeldi Ý ßt÷kum. Fulltr˙ar 13 deilda Sameinu­u ■jˇ­anna eiga sŠti Ý UN Action Against Sexual Violence in Conflict.
 

Sweden defends women subjected to sexual violence in conflicts 
 
UN warns Congo to end 'rule by rape'
 
UN official calls DR Congo 'rape capital of the world' (BBC)
Fulltr˙um tveggja AfrÝku■jˇ­a bo­i­ ß G8 lei­togafundinn
 StockImage
Ůegar lei­togar heimsins rŠ­a mßlefni AfrÝku eru fulltr˙ar ßlfunnar sjaldnast vi­staddir ef frß er talinn fulltr˙i Su­ur-AfrÝku. Stephen Harper forsŠtisrßherra Kanada, sem er gestgjafi ß lei­togafundi G20 rÝkjanna Ý nŠsta mßnu­i, hefur ßkve­i­ a­ bjˇ­a fulltr˙um tveggja AfrÝkurÝkja sŠti vi­ fundarbor­i­, frß MalavÝ og E■ݡpÝu. Ůremur fulltr˙um ÷­rum utan G20 rÝkjanna, ver­ur lÝka bo­i­ til fundarins, fulltr˙um Hollands, Spßnar og VÝetnam.
 
┴ dagskrß lei­togafundarins Ý Kanada ver­a efnhagsmßlin Ý heiminum Ý brennidepli .

 
 
NorrŠna AfrÝkustofnunin opnar umrŠ­uvettvang ß Netinu
 
NorrŠna AfrÝkustofnunin hefur opna­ umrŠ­uvettvang um mßlefni AfrÝku ß Netinu, The Nordic Africa Development Policy Forum. Opinbert tungumßl ß ■essum vettvangi ver­ur enska og NAI bř­ur ÷llum sem ßhuga hafa ß ■rˇunarmßlum Ý AfrÝku a­ taka ■ßtt Ý umrŠ­unni, frŠ­im÷nnum, stjˇrnmßlam÷nnum, fulltr˙um frjßlsra fÚlagasamtaka og ÷llum almenningi sem vill leggja or­ Ý belg.
 
Me­al ■eirra sem taka fyrstir til mßls eru Erik Solheim ■rˇunarmßlarß­herra Nor­manna og skrifar um endurmat ß ■˙saldarmarkmi­unum, Stefan de Vylder hagfrŠ­ingur skrifar lÝka um ■˙saldarmarkmi­in og Martti Ahtisaari fyrrverandi forseti Finnlands skrifar um sßttaumleitanir og fri­argŠslu.

 
Nßnar
 
Climate, Conflict and Capital: -Critical issues for the MDGs and beyond 2015, eftir Erik Solheim, umhverfis- og ■rˇunarmßlarß­herra Noregs
 
Veitendur ■rˇunara­sto­ar skera ni­ur framl÷g um 35% Ý ┌ganda
 gunnisal
Veitendur ■rˇunara­sto­ar Ý ┌ganda hafa ßkve­i­ a­ skera framl÷g til stjˇrnvalda ni­ur um r˙mlega 35% a­ ■vÝ er dagbl÷­ Ý ┌ganda greina frß. Fulltr˙ar framlagsrÝkja hafa kalla­ eftir lř­rŠ­isumbˇtum og a­ger­um gegn spillingu Ý stjˇrnkerfinu og finnst augljˇslega ekki nˇg a­ gert. Nřtt fjßrlagafrumvarp ver­ur kynnt Ý nŠsta mßnu­i og samkvŠmt frÚtt Daily Monitor ■ř­ir ßkv÷r­un framlagsrÝkja a­ ■jˇ­in sjßlf ver­ur a­ fara dřpra ofan Ý eigin vasa til ■ess a­ fjßrmagna erlendar lßnt÷kur. Bla­i­ segir a­ samdrßttur ver­i Ý hagkerfinu ■egar framl÷g til ■rˇunarmßla minnka jafn miki­.
TvŠr ljˇsmyndabŠkur um fˇtbolta Ý AfrÝku
Pßll Stefßnsson
"Fˇtbolti er merkilegur leikur. Ůa­ skiptir ekki mßli hvort frŠgustu leikmenn heims spila fyrir framan tug■˙sundir ßhorfenda e­a bara nokkrir berfŠttir strßkar ß str÷nd, reglurnar eru alltaf ■Šr s÷mu. Ůa­ er bolti og ■a­ er mark. Ůessi tŠri einfaldleiki er ßstŠ­an fyrir ■vÝ a­ fˇtbolti er langvinsŠlasta Ý■rˇtt heims. Ůessi sannleikur ß sÚrstaklega vi­ Ý l÷ndum AfrÝku ■ar sem boltinn er oft b˙inn til ˙r ■urrum pßlmavi­argreinum, tuskum e­a plastpokum. M÷rkin eru tveir steinar e­a trjßgreinar sem stungi­ er Ý j÷r­ina. En um lei­ og ■etta er til sta­ar er hŠgt a­ byrja og ■ß er ■a­ geta og kraftur leikmannanna sem rß­a ˙rslitum."
 
Didier Drogba skrifar ß ■ennan hßtt upphaf formßla Ý nřja ljˇsmyndabˇk Pßls Stefßnssonar: Africa - the Future of Football. Pßll hefur unni­ a­ ■essu metna­arfulla verkefni Ý r˙m tv÷ ßr. Hann og ˙tgefandi hans Kristjßn B. Jˇnasson hjß forlaginu Crymogea fer­u­ust til 25 landa Ý AfrÝku ß 30 mßnu­um.
 
Svo vir­ist sem danskur ljˇsmyndari, Tine Harden, hafi fengi­ nßkvŠmlega s÷mu hugmynd og Pßll og Kristjßn ■vÝ Ý gŠr kom ˙t Ý Danm÷rku bˇkin "A Kick Out Of Africa". Tine fer­a­ist til ellefu landa ß tveimur ßrum og tˇk myndir af fˇlki og b÷rnum Ý fˇtbolta. Bˇkin er ■egar komin ˙t Ý Su­ur-AfrÝku, ■ar sem heimsmeistarakeppnin Ý fˇtbolta hefst eftir fßeinar vikur, og heitir ■ar "A Game of Passion".
 
Myndin hÚr a­ ofan er ˙r bˇk Pßls Stefßnssonar.
 
 
Athyglisvert
 
 
A twelve-point EU action plan in support of the Millennium Development Goals (European Commission)
 
 
 
The Debate over Foreign Aid, eftir Laurie A. Garrett (Council of foreign relations)

 
AfrÝkudagur ß ═rlandi
  
From Gossip to Good Global Development, eftir Nancy Birdshall (CGD)
 
Nř bˇk: 'Nice Children Don't Eat a Lot of Food' - Strained livelihoods and the role of aid in North Wollo, Ethiopia, eftir Pernille Nagel S°rensen and Selome Bekele
 
VeftÝmariti­ er ß...
facebook
KÝktu Ý heimsˇkn
UNIFEM ß ═slandi:
Steinunn til Japan og Inga Dˇra tekur vi­
Inga Dˇra PÚtursdˇttir ■rˇunarfrŠ­ingur - og fyrrverandi starfsma­ur ŮSS═ Ý MalavÝ - hefur teki­ vi­ starfi framkvŠmdastřru UNIFEM ß ═slandi og tekur vi­ af Steinunni Gy­u- og Gu­jˇnsdˇttur sem hÚlt utan Ý morgun. "╔g er a­ fara til Japan og mun starfa ■ar ß nřopna­ri "liaison" skrifstofu UNIFEM Ý Osaka," sag­i h˙n ■egar VeftÝmariti­ nß­i tali af henni Ý gŠrkv÷ldi. H˙n segir a­ hlutverk sitt og skrifstofunnar ver­i a­ bŠta samstarf og samskipti vi­ stjˇrnv÷ld og fyrirtŠki Ý Japan me­ ■a­ a­ markmi­i a­ safna meiri fjßrmunum til verkefna UNIFEM Ý ■rˇunarl÷ndum og ß strÝ­shrjß­um svŠ­um.
 
"Japan var fyrir fßum ßrum eitt stŠrsta framlagsrÝki­ til UNIFEM en hefur dregi­ talsvert ˙r framl÷gum sÝnum. N˙ er ■vÝ Štlunin a­ bŠta sřnileika UNIFEM ■ar Ý landi me­ von um a­ fß meira fjßrmagn ˙t ˙r ■essu grÝ­arstˇra hagkerfi," segir Steinunn.
 
 
ŮrÝr fyrirlesarar ŮSS═ ß jar­hitarß­stefnu Ý NÝkaragva
ŮrÝr fyrirlesarar ß vegum ŮSS═ fluttu erindi ß jar­hitarß­stefnu Ý NÝkaragva Ý lok sÝ­ustu viku en ■ß efndi orku- og au­lindamßlarß­uneyti landsins til eins dags rß­stefnu um ■rˇun jar­hitamßla. Fjˇrtßn erindi voru flutt ß rß­stefnunni af řmsum hagsmunaa­ilum Ý jar­hitageiranum, m.a. frß fulltr˙um stjˇrnvalda, ENEL orkufyrirtŠki riksins og virkjunara­ilum. GÝsli Pßlsson svi­sstjˇri orkumßla hjß ŮSS═ og fyrrverandi umdŠmisstjˇri ŮSS═ Ý NÝkaragva, Ůrßinn Fri­riksson jar­efnafrŠ­ingur og Gioconda Guevara verkefnastjˇri jar­hitaverkefnis ŮSS═ Ý NÝkaragva.
 
Ůrßinn flutti einnig fyrir sk÷mmu erindi ß rß­stefnu um orku og umhverfismßl Ý rˇm÷nsku AmerÝku en s˙ rß­stefna var haldin Ý Panama. ┴ rß­stefnunni voru fulltr˙ar frß olÝugeiranum, nßtt˙ruverndarsamt÷kum auk vÝsindamanna og verkfrŠ­inga sem vinna a­ rannsˇknum ß endurnřjanlegum orkugj÷fum en Ý erindi sÝnu greindi Ůrßinn frß jar­hitaverkefni ŮSS═ Ý NÝkaragva auk ■ess sem hann kynnti starfsemi GeoThermHydro Ý Chile.
 
FrÚttir og frÚttaskřringar 
 
 
 
 
 
 
 
KÝna: To Congo, With Trouble (IPS)
 
┌ganda: Cultural Attitudes and Rumors Are Lasting Obstacles to Safe Sex (New York Times)
 
Nřr framkvŠmdastjˇri tekur vi­ hjß UNICEF
 
UNICEF to provide clean water for Somalia
  
A girls summit to parallel the G-20 summit (The Star)
Um VeftÝmariti­
VeftÝmarit um ■rˇunarmßl er gefi­ ˙t af Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands. Ritinu er Štla­ a­ glŠ­a umrŠ­u um ■rˇunarmßl og gefa ßhugas÷mum kost ß a­ fylgjast me­ ■vÝ sem hŠst ber hverju sinni. Efni veftÝmaritsins ■arf ekki endilega a­ endurspegla stefnu ŮSS═.
          
Skrßi­ ykkur Ý ßskrift ß heimasÝ­unni, www.iceida.is og lßti­ vinsamlegast a­ra me­ ßhuga ß ■rˇunarmßlum vita af tilvist veftÝmaritsins. Allar ßbendingar um efni eru vel ■egnar.  

Ůeir sem vilja afskrß sig af netfangalista, e­a senda okkur ßbendingu um efni, eru vinsamlegast be­nir um a­ senda slÝk erindi ß netfangi­ iceida@iceida.is. Ritstjˇri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is. 

Vi­ bi­jumst velvir­ingar ß ■vÝ a­ geta ekki nota­ Ýslenskar gŠsalappÝr Ý vi­t÷lum en bandarÝskt sni­mˇt VeftÝmaritsins leyfir ekki notkun ■eirra.
 
Bestu kve­jur,
┌tgßfu- og kynningardeild ŮSS═