Jarðhiti nýjasti vettvangur verkefna Þróunarsamvinnustofnunar:
Tækifæri til þess að nýta
þekkingu okkar til framfara fyrir heimsbyggðina eru óendanleg | 
"Íslendingar standa vissulega framarlega í þekkingu á nýtingu endurnýjanlegra orkulinda - einkum jarðhita. Það er hins vegar í ætt við steigurlæti þjóðrembunnar, sem varð okkur að falli, að halda að við stöndum þar framar öllum öðrum þjóðum. Vissulega er þekking okkar og reynsla af virkjun jarðhita mikil en aðrar þjóðir svo sem Japanir, Bandaríkjamenn, Nýsjálendingar og Ítalir, hafa þar einnig yfir mikilli þekkingu að búa. Tækifæri okkar til þess að nýta þekkingu okkar til framfara fyrir heimsbyggðina eru óendanleg," segir Sighvatur Björgvinsson framkvæmdastjóri Þróunarsavminnustofnunar Íslands í viðtali við Veftímaritið.
Í tilefni af útkomu nýrrar skýrslu frá Sameinuðu þjóðunum í síðustu viku - Energy for a Sustainable Future - sagði Ban Ki-moon framkvæmdastjóri að "bylting hreinnar orku" væri brýn fyrir ríkar þjóðir og fátækar til að draga úr gróðurhúsaloftegundum sem yllu hlýnun jarðar. Í skýrslunni kemur fram að 1.6 milljarður manna býr við rafmagnsleysi. Sighvatur var spurður að því hvernig hann sæi fyrir sér aðkomu Íslendinga að þessari grænu byltingu.
Sighvatur segir að það sé næsta eðlilegt að Þróunarsamvinnu-stofnun Íslands velji jarðhitann sem nýjasta vettvang verkefna sinna. "Framkvæmdir við tilraunaboranir og virkjanir eru dýrar og langt umfram fjárhagsgetu stofnunarinnar að kosta - enda eru framkvæmdir af slíku tagi hvort eð er ekki á borði veitenda þróunaraðstoðar heldur viðfangsefni fjárfesta. ÞSSÍ getur hins vegar hæglega haft milligöngu um þekkingarmiðlun og þekkingaruppbyggingu í jarðhitamálum fyrir tilverknað íslenskra sérfræðinga. Stofnunin getur og hefur aðstoðað stjórnvöld í þróunarríkjum, þar sem jarðhiti er til staðar, við grunnrannsóknir, við byggingu rannsóknarsetra og þjálfun starfsfólks bæði með þjálfun á staðnum og með kostun við nám í Jarðhitaskólanum," segir hann.
Sighvatur nefnir að á örfáum árum hafi orðið gerbreyting á viðhorfum heimsins til nýtingar á jarðhita og öðrum grænum orkugjöfum. Hann segir að fyrir nokkrum árum hafi nánast enginn áhugi verið á þessum málefnum ef litið er fram hjá einstökum löndum. Nú hafi heimurinn vaknað og það hressilega. "Græna orkan og nauðsyn á nýtingu hennar er orðin mjög áberandi í alþjóðasamfélaginu. Þar með stöndum við Íslendingar með öðrum þekkingarþjóðum á þrepskildi nýrrar aldar - aldar hinna grænu umhverfisgilda," segir Sighvatur.
|
ÞSSÍ boðar blaðamenn á sinn fund í Malaví:
Slegið á sögusagnir um brotthvarf Íslendinga | 
Stefán Jón Hafstein umdæmisstjóri Þróunarsamvinnustofnunar í Malaví boðaði fréttamenn í Lilongwe á sinn fund í lok síðustu viku. Tilefnið var óvenjulegt: að slá á þrálátan orðróm þess efnis að þróunarsamvinnu Íslendinga og Malava væri að ljúka. "Það hefur ekki leynt sér að raddir hafa verið uppi um að Ísland væri á förum, menn hafa sett fregnir af bankahruni í það samhengi að ákveðin verkefni okkar eru komin á síðasta starfsár, auk þess sem nágrannar okkar hér í miðborg Lilongwe, Kanadamenn, lokuðu sendiráði sínu hér í fyrra," segir Stefán Jón í samtali við Veftímaritið.
Hann segir að þetta hafi gengið svo langt að maður hafi hringt í hann til að bjóða fram þjónustu "af því að ÞSSÍ væri að hætta," eins og maðurinn sagði orðrétt. "Ég fann að þetta truflaði starfsfólk og gat farið að hafa áhrif á verktaka og aðra sem við vinnum með," segir Stefán Jón. "Þar sem engin áform eru uppi um að loka skrifstofu ÞSSÍ í landinu fannst mér rétt að segja það opinberlega, um leið og ég kynnti það sem er í gangi einmitt núna. Við þurfum ekkert að fara í felur með stórmyndarlega fæðingardeild við spítalann í Monkey Bay, svo dæmið sé tekið. Hún verður opnuð á næstu vikum."
Að sögn Stefáns Jóns var þátttaka í fundinum góð. "Helstu blöð og útvarp og sjónvarp sendu mannskap sem spurði margs og sýndi raunverulegan áhuga á verkefnum okkar. Þá kom þingmaður Monkey Bay, fulltrúar frá utanaríkisráðuneytinu og þinginu líka til að fræðast um okkur. Menn fóru heim mjög ánægðir og ögn stoltir af því að þrátt fyrir erfiða stöðu á Íslandi væri Malaví ennþá á lista yfir samstarfslönd."
Stefán Jón segist reikna með að efni skili sér smátt og smátt inn í prentmiðlana og fulltrúar þeirra hafi fengið í hendur myndir og greinargerðir. "Útvarp og sjónvarp tóku viðtöl en það er erfitt fyrir okkur sem tölum ekki mál heimamanna að fylgjast grannt með hvernig það var matreitt. Hins vegar er ég fullviss um að skilaboðin fara út og það er aðalatriðið," segir hann. |
Stuðningur við verknámsstöðvar í Namibíu
Sjálfseignarstofnunin COSDEF tekur yfir starfsemi sem Íslendingar hafa stutt um árabil |
 Vilhjálmur Wiium umdæmis-stjóri Þróunarsamvinnu-stofnunar Íslands tók á dögunum við viðurkennningar-skildi í verknáms- og símenntunarstöð COSDEF í Opuwo, nyrst í Namibíu, en ÞSSÍ hefur stutt við bakið á stöðinni um tíma. Stöðin sem ein af mörgum sem býður ungu fólki sem hefur flosnað upp úr skóla þjálfun á ýmsum sviðum en einnig stendur námið atvinnulausum og sjáfstætt starfandi einstaklingum til boða. Markmið stöðvanna er að draga úr atvinnuleysi sem er víða mikið, sér í lagi meðal ungmenna.
ÞSSÍ skrifaði að sögn Vilhjálms undir samning við sjálfseignarstofnfunina COSDEF - sem er í eigu namibíska ríkisins - fyrir rúmu ári. "COSDEF gegnir hlutverki samræmingaraðila á landsvísu fyrir fjölda miðstöðva sem bjóða upp á margskonar verknám víðs vegar í Namibíu," segir Vilhjálmur og bætir við að forsætisráðherra Namibíu sé stjórnarformaður. ÞSSÍ styður verknámsstöðvarnar í Swakopmund, Lüderitz, Gobabis og Opuwo.
"Í samningnum felst að COSDEF tekur yfir rekstur félagsmiðstöðvarinnar Benguela í Lüderitz og félagsmiðstöðarinnar Mahetago í Swakopmund og tryggi áframhaldandi starfsemi þeirra. ÞSSÍ hefur stutt starfsemi þessara tveggja félagsmiðstöðva um árabil og með aðkomu COSDEF hefur sjálfbær framtíð þeirra loks verið tryggð. ÞSSÍ hefur einnig átt í samstarfi við miðstöð COSDEC í Rundu vegna starfsnáms fyrir heyrnarlaust fullorðið fólk," segir Vilhjálmur.
Skammstöfunin COSDEF stendur fyrir Community Skills Development Foundation.
Á annarri myndinni er Vilhjálmur með viðurkenningarskjöldinn sem hann fékk í Opuwo - og prýðir nú vegg á skrifstofu umdæmisstjórans. Á hinni myndinni er ung stúlka, eitt af mörgum ungmennum. í tölvunámi á COSDEF stöðinni.
|
Heilbrigðisþjónusta í þróunarríkjum gagnrýnd í mæðraskýrslu Save the Children:
Alvarlegur skortur á fagfólki og brýn þörf fyrir fleiri konur | 
Alvarlegur skortur á fagfólki í heilbrigðisþjónustu í þróunarríkjum og brýn þörf fyrir fleiri konur í heilsugæslu til að bjarga lífi mæðra, nýfæddra barna og ungra barna er megináhersla Save the Children í nýrri skýrslu um stöðu mæðra í heiminum en skýrslan kom út á mánudag. Í skýrslunni kemur fram að á hverju ári fæði 50 milljónir kvenna börn án aðstoðar fagfólks og að 8.8 milljónir barna og nýbura deyi árlega að óþörfu, vegna afstýranlegra aðstæðna og ástæðna sem læknavísindin kunna svör við. Í skýrslunni er birtur listi yfir fyrirmyndarlönd þar sem stjórnvöld hafa fjárfest í þjálfun og fjölgað konum í heilbrigðisþjónustu.
Mæður í Noregi og Ástralíu eiga auðveldast með að sinna hlutverki sínu samkvæmt "mæðravísitölu" Save the Children. Vísitalan raðar löndum heims niður eftir því hvar er auðveldast og hvar er erfiðast að vera móðir. Afganistan er í neðsta sæti af 160 löndum, þar af eru 43 vestræn ríki og 117 þróunarríki.
Ísland er í þriðja sæti, á eftir Noregi og Ástralíu, færist upp um eitt sæti frá fyrra ári. Í neðstu sætunum eru Afganistan, Nígería, Tjad, Gínea-Bissá, Jemen, Kongó, Malí, Súdan og Eritrea.
"Auðvitað væri best ef hver ófrísk kona og hvert veikt barn hefðu tækifæri til að vera undir læknishendi á heilsugæslustöðvum. Því fer því miður fjarri í fátækari löndum heims. En með tiltölulega litlum tilkostnaði í grunnþjálfun, eftirliti og stuðningi, geta kvenkyns heilbrigðisstarfsmenn komið á framfæri ódýrum heilbrigðisráðum sem hafa sannað ágæti sitt og þannig bjargað milljónum barna á hverju ári," segir Petrína Ásgeirsdóttir, framkvæmdastjóri Barnaheilla - Save the Children á Íslandi.
Frétt Barnaheilla á Íslandi
The worst places to be a mother (IRIN)
Fler barnmorskor kan minska mödradödligheten (SIDA)
|
Fundur þróunarmálaráðherra G8 ríkjanna:
Styðja átak í þágu mæðra og barna í þróunarríkjum | 
Ráðherrar þróunarmála G8 ríkjanna hittust á undirbúningsfundi á dögunum í Kanada til að ræða átak sem tilkynnt verður um á leiðtogafundi G8 í sumar og lýtur að heilsu mæðra og barna. Yfirskrift dagskrárinnar á ráðherrafundinum var: hvernig er unnt að bregðast við þeim alþjóðlega vanda að rúmlega 8 milljónir barna í heiminum deyja áður en þau ná fimm ára aldri.
Kanadamenn eiga frumkvæði að átakinu og samkvæmt kanadískum fjölmiðlum voru ráðherrar þróunarmála G8 ríkjanna einhuga í afstöðu sinni að styðja átakið sem á að leiða til þess að bæta heilbrigði kvenna og barna, fækka konum sem deyja af barnsförum og fækka börnum sem deyja ung.
Leiðtogafundur G8 ríkjanna verður haldinn í sumar í Kanada. Ríkin átta eru Frakkland, Þýskalandi, Ítalía, Japan, Rússland, Bandaríkin, Bretland og Kanada.
G8 Development Ministers' Meeting Chair's Summary
The G8 agrees: Maternal and Child health a 'top priority'
G8 Development Ministers Strongly Commit to Save the Lives of Mothers and Children in Developing Countries
Hillary Clinton's abortion grenade, eftir Michael Gerson (Washington Post) |
World Economic Forum um Afríku:
Forseti Malaví kallar eftir aukinni samvinnu um fæðuöryggi | 
World Economic Forum on Afrika hefst í dag í Dar es Salaam höfuðborg Tansaníu. Reiknað er með þátttöku um eitt þúsund stjórnmálaleiðtoga frá 85 ríkjum en fundurinn stendur í tvo daga. Kikwete forseti Tansaníu er gestgjafinn en yfirskrift fundarins er "Rethinking Africa´s Growth Strategy".
Forseti Malaví, sem jafnframt er forseti Afríkubandalagsins (AU), kallar eftir aukinni samvinnu þjóðarleiðtoga álfunnar um fæðuöryggi. Í frétt The Guardian í London kemur fram að hann hafi uppi áform um samvinnu við aðra afríska leiðtoga og vilji koma á laggirnar sjálfstæðri ráðgjafanefnd í tengslum við Afríkubandalagið á sviði landbúnaðar og matvælaöryggis.
Record participation for 20th World Economic Forum on Africa
World Economic Forum on Africa: Wake-up call to speed up implementation of reforms (ThisDay í Tansaníu) |
|
|
|
|
| Stúlkubörn í bráðri hættu fái þær A vítamín við fæðingu |  |
Viðamikil dönsk rannsókn á afrískum börnum sýnir að strákar og stelpur bregðast með mismunandi hætti við A vítamíni sem þeim er gefið við fæðingu. Danska rannsóknin gefur til kynna að það kunna blátt áfram að vera banvænt að gefa stúlkum A vítamín og 400 þúsund stúlkubörn geti dáið vegna slíkrar vítamínsgjafar á hverju ári.
Skortur á A vítamíni er útbreiddur í mörgum fátækumi ríkjum, einkum meðal ungra barna. Heilbrigðisyfirvöld hafa víða talið að unnt væri að draga úr barnadauða með því að gefa börnum A vítamín við fæðingu. Danska rannsóknin - sem unnin var í Gúinea Bissá, gefur til kynna að sannleikurinn sé ekki jafn einfaldur og ætlað var.
Dönsku vísindamennirnir birta niðurtöður sínar í tímaritinu British Medical Journal, BMJ, en samkvæmt frétt í Jyllands Posten hefur Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin, WHO, enn ekki tekið mið af niðurstöðunum.
Önnur ný rannsókn á A vítamíni sem gerð var í Afríku gefur til kynna að vítamínið dragi ekki úr mæðradauða andstætt því sem áður var haldið fram. Um árabil hefur verið hvatt til þess að gefa stúlkum og konum á barneignaraldri í fátækum ríkjum A vítamín og talið að með þeim hætti mætti fækka konum sem deyja af barnsförum. Samkvæmt rannsókn sem unnin var í Gana og náði til rúmlega 200 þúsund kvenna var enginn munur á dánartíðni kvenna sem tóku A vítamín og hinna sem fengu gervilyf. Greint er frá rannsókninni í læknaritinu The Lancet.
|
| Veftímaritið er á... | 
Kíktu i heimsókn |
| Lífslíkur í Afríku minni en fyrir 40 árum |  |
Lífslíkur fullorðinna Afríkubúa eru minni nú en fyrir fjörutíu árum. Sama gildir um íbúa fyrrverandi Sovétríkja. Víðast annars staðar í heiminum hefur langlífi aukist og samkvæmt nýrri skýrslu, sem birtist á dögunum í læknaritinu The Lancet, hefur dánartíðni fullorðinna minnkað um eitt prósentustig á ári síðustu fjörutíu árin. Gífurlegur munur er á lífslíkum milli heimshluta og svæða. Alnæmisfaraldurinn í Afríku hefur dregið úr lífslíkum í álfunni og bæði reykingar og offita setja mark sitt á lífslíkur fólks víða annars staðar í heiminum. Athygli vekur að lífslíkur kvenna í Asíu hafa aukist stórkostlega á síðustu áratugum og almennt hafa lífslíkur kvenna aukist meira en karla.
Fram kemur í skýrslunni að karlar á Íslandi geti vænst þess að lifa lengst og langlífi kvenna er að meðaltali mest á Kýpur.
|
| Barnahermennska færist í aukana í Sómalíu | | |
"Við höfum áhyggjur af því að sífellt fleiri börn eru tekin og notuð í hermennsku af vopnuðum hópum í Sómalíu. Allir hlutaðeigandi aðilar í átökunum eru sekir um þetta og í sumum tilvikum eru börn allt niður í níu ára gerð að hermönnum," sagði framkvæmdastjóri UNICEF, Anthony Lake, og sérstakur fulltrúi framkvæmdastjóra Sameinuðu þjóðanna fyrir börn í vopnuðum átökum í sameiginlegri yfirlýsingu sem send var út vegna ástandsins í Sómalíu.
|
| Athyglisvert |
In Africa, anti-malaria mosquito nets go unused by recipients, eftir Sonia Shah (LATimes)
Gay Rights in Africa: What is the Donor Community Up To?, eftir Jimmy Kainja (The African Executive)
Would freeing up world farm trade reduce or increase poverty?, eftir Kym Anderson John Cockburn og Will Martin (VOX)
The G-20, Development and a Framework for Sustainable Growth (Brookings)
A New Approach to Aid, eftir Nicholas Kristof
Change Africa from Within, eftir Kanayo F. Nwanze
Experts call for hike in global water price, eftir Juliette Jowit
African peacekeeping in Africa: Warlord politics, defense economics, and state legitimacy, eftir Jonah Victor (Journal of Peace Research)
|
| Um Veftímaritið |  |
Veftímarit um þróunarmál er gefið út af Þróunarsamvinnustofnun Íslands. Ritinu er ætlað að glæða umræðu um þróunarmál og gefa áhugasömum kost á að fylgjast með því sem hæst ber hverju sinni. Efni veftímaritsins þarf ekki endilega að endurspegla stefnu ÞSSÍ.
Skráið ykkur í áskrift á heimasíðunni, www.iceida.is og látið vinsamlegast aðra með áhuga á þróunarmálum vita af tilvist veftímaritsins. Allar ábendingar um efni eru vel þegnar.
Þeir sem vilja afskrá sig af netfangalista, eða senda okkur ábendingu um efni, eru vinsamlegast beðnir um að senda slík erindi á netfangið iceida@iceida.is. Ritstjóri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is.
Við biðjumst velvirðingar á því að geta ekki notað íslenskar gæsalappír í viðtölum en bandarískt sniðmót Veftímaritsins leyfir ekki notkun þeirra.
Bestu kveðjur,
Útgáfu- og kynningardeild ÞSSÍ |
|
|
