AIDS
VeftÝmarit um ■rˇunarmßl
Ůrˇunarsamvinn
 Samstarfs■jˇ­ir
5. maÝ 2010
Jar­hiti nřjasti vettvangur verkefna Ůrˇunarsamvinnustofnunar:
TŠkifŠri til ■ess a­ nřta
■ekkingu okkar til framfara fyrir heimsbygg­ina eru ˇendanleg
 gunnisal
"═slendingar standa vissulega framarlega Ý ■ekkingu ß nřtingu endurnřjanlegra orkulinda - einkum jar­hita. Ůa­ er hins vegar Ý Štt vi­ steigurlŠti ■jˇ­rembunnar, sem var­ okkur a­ falli, a­ halda a­ vi­ st÷ndum ■ar framar ÷llum ÷­rum ■jˇ­um. Vissulega er ■ekking okkar og reynsla af virkjun jar­hita mikil en a­rar ■jˇ­ir svo sem Japanir, BandarÝkjamenn, Nřsjßlendingar og ═talir, hafa ■ar einnig yfir mikilli ■ekkingu a­ b˙a. TŠkifŠri okkar til ■ess a­ nřta ■ekkingu okkar til framfara fyrir heimsbygg­ina eru ˇendanleg," segir Sighvatur Bj÷rgvinsson framkvŠmdastjˇri Ůrˇunarsavminnustofnunar ═slands Ý vi­tali vi­ VeftÝmariti­.
 
═ tilefni af ˙tkomu nřrrar skřrslu frß Sameinu­u ■jˇ­unum Ý sÝ­ustu viku - Energy for a Sustainable Future - sag­i Ban Ki-moon framkvŠmdastjˇri a­ "bylting hreinnar orku" vŠri brřn fyrir rÝkar ■jˇ­ir og fßtŠkar til a­ draga ˙r grˇ­urh˙saloftegundum sem yllu hlřnun jar­ar. ═ skřrslunni kemur fram a­ 1.6 milljar­ur manna břr vi­ rafmagnsleysi. Sighvatur var spur­ur a­ ■vÝ hvernig hann sŠi fyrir sÚr a­komu ═slendinga a­ ■essari grŠnu byltingu.
 
Sighvatur segir a­ ■a­ sÚ nŠsta e­lilegt a­ Ůrˇunarsamvinnu-stofnun ═slands velji jar­hitann sem nřjasta vettvang verkefna sinna. "FramkvŠmdir vi­ tilraunaboranir og virkjanir eru dřrar og langt umfram fjßrhagsgetu stofnunarinnar a­ kosta - enda eru framkvŠmdir af slÝku tagi hvort e­ er ekki ß bor­i veitenda ■rˇunara­sto­ar heldur vi­fangsefni fjßrfesta. ŮSS═ getur hins vegar hŠglega haft millig÷ngu um ■ekkingarmi­lun og ■ekkingaruppbyggingu Ý jar­hitamßlum fyrir tilverkna­ Ýslenskra sÚrfrŠ­inga. Stofnunin getur og hefur a­sto­a­ stjˇrnv÷ld Ý ■rˇunarrÝkjum, ■ar sem jar­hiti er til sta­ar, vi­ grunnrannsˇknir, vi­ byggingu rannsˇknarsetra og ■jßlfun starfsfˇlks bŠ­i me­ ■jßlfun ß sta­num og me­ kostun vi­ nßm Ý Jar­hitaskˇlanum," segir hann. 
 
Sighvatur nefnir a­ ß ÷rfßum ßrum hafi or­i­ gerbreyting ß vi­horfum heimsins til nřtingar ß jar­hita og ÷­rum grŠnum orkugj÷fum. Hann segir a­ fyrir nokkrum ßrum hafi nßnast enginn ßhugi veri­ ß ■essum mßlefnum ef liti­ er fram hjß einst÷kum l÷ndum. N˙ hafi heimurinn vakna­ og ■a­ hressilega. "GrŠna orkan og nau­syn ß nřtingu hennar er or­in mj÷g ßberandi Ý al■jˇ­asamfÚlaginu. Ůar me­ st÷ndum vi­ ═slendingar me­ ÷­rum ■ekkingar■jˇ­um ß ■repskildi nřrrar aldar - aldar hinna grŠnu umhverfisgilda," segir Sighvatur. 
 
 
 
ŮSS═ bo­ar bla­amenn ß sinn fund Ý MalavÝ:
Slegi­ ß s÷gusagnir um brotthvarf ═slendinga
 gunnisal
Stefßn Jˇn Hafstein umdŠmisstjˇri Ůrˇunarsamvinnustofnunar Ý MalavÝ bo­a­i frÚttamenn Ý Lilongwe ß sinn fund Ý lok sÝ­ustu viku. Tilefni­ var ˇvenjulegt: a­ slß ß ■rßlßtan or­rˇm ■ess efnis a­ ■rˇunarsamvinnu ═slendinga og Malava vŠri a­ lj˙ka. "Ůa­ hefur ekki leynt sÚr a­ raddir hafa veri­ uppi um a­ ═sland vŠri ß f÷rum, menn hafa sett fregnir af bankahruni Ý ■a­ samhengi a­ ßkve­in verkefni okkar eru komin ß sÝ­asta starfsßr, auk ■ess sem nßgrannar okkar hÚr Ý mi­borg Lilongwe, Kanadamenn, loku­u sendirß­i sÝnu hÚr Ý fyrra," segir Stefßn Jˇn Ý samtali vi­ VeftÝmariti­.
 
Hann segir a­ ■etta hafi gengi­ svo langt a­ ma­ur hafi hringt Ý hann til a­ bjˇ­a fram ■jˇnustu "af ■vÝ a­ ŮSS═ vŠri a­ hŠtta," eins og ma­urinn sag­i or­rÚtt. "╔g fann a­ ■etta trufla­i starfsfˇlk og gat fari­ a­ hafa ßhrif ß verktaka og a­ra sem vi­ vinnum me­," segir Stefßn Jˇn. "Ůar sem engin ßform eru uppi um a­ loka skrifstofu ŮSS═ Ý landinu fannst mÚr rÚtt a­ segja ■a­ opinberlega, um lei­ og Úg kynnti ■a­ sem er Ý gangi einmitt n˙na. Vi­ ■urfum ekkert a­ fara Ý felur me­ stˇrmyndarlega fŠ­ingardeild vi­ spÝtalann Ý Monkey Bay, svo dŠmi­ sÚ teki­. H˙n ver­ur opnu­ ß nŠstu vikum."
 
A­ s÷gn Stefßns Jˇns var ■ßtttaka Ý fundinum gˇ­. "Helstu bl÷­ og ˙tvarp og sjˇnvarp sendu mannskap sem spur­i margs og sřndi raunverulegan ßhuga ß verkefnum okkar. Ůß kom ■ingma­ur Monkey Bay, fulltr˙ar frß utanarÝkisrß­uneytinu og ■inginu lÝka til a­ frŠ­ast um okkur. Menn fˇru heim mj÷g ßnŠg­ir og ÷gn stoltir af ■vÝ a­ ■rßtt fyrir erfi­a st÷­u ß ═slandi vŠri MalavÝ enn■ß ß lista yfir samstarfsl÷nd."
 
Stefßn Jˇn segist reikna me­ a­ efni skili sÚr smßtt og smßtt inn Ý prentmi­lana og fulltr˙ar ■eirra hafi fengi­ Ý hendur myndir og greinarger­ir. "┌tvarp og sjˇnvarp tˇku vi­t÷l en ■a­ er erfitt fyrir okkur sem t÷lum ekki mßl heimamanna a­ fylgjast grannt me­ hvernig ■a­ var matreitt. Hins vegar er Úg fullviss um a­ skilabo­in fara ˙t og ■a­ er a­alatri­i­," segir hann.
Stu­ningur vi­ verknßmsst÷­var Ý NamibÝu
Sjßlfseignarstofnunin COSDEF  tekur yfir starfsemi sem ═slendingar hafa stutt um ßrabil
 
gunnisalVilhjßlmur Wiium umdŠmis-stjˇri Ůrˇunarsamvinnu-stofnunar ═slands tˇk ß d÷gunum vi­ vi­urkennningar-skildi Ý verknßms- og sÝmenntunarst÷­ COSDEF Ý Opuwo, nyrst Ý NamibÝu, en ŮSS═ hefur stutt vi­ baki­ ß st÷­inni um tÝma. St÷­in sem ein af m÷rgum sem bř­ur ungu fˇlki sem hefur flosna­ upp ˙r skˇla ■jßlfun ß řmsum svi­um en einnig stendur nßmi­  atvinnulausum og sjßfstŠtt starfandi einstaklingum til bo­a. Markmi­ st÷­vanna er a­ draga ˙r atvinnuleysi sem er vÝ­a miki­, sÚr Ý lagi me­al ungmenna.
 
ŮSS═ skrifa­i a­ s÷gn Vilhjßlms undir samning vi­ sjßlfseignarstofnfunina COSDEF - sem er Ý eigu namibÝska rÝkisins - fyrir r˙mu ßri. "COSDEF gegnir hlutverki samrŠmingara­ila ß landsvÝsu fyrir fj÷lda mi­st÷­va sem bjˇ­a upp ß margskonar verknßm vÝ­s vegar Ý NamibÝu," segir Vilhjßlmur og bŠtir vi­ a­ forsŠtisrß­herra NamibÝu sÚ stjˇrnarforma­ur. ŮSS═ sty­ur verknßmsst÷­varnar Ý Swakopmund, LŘderitz, Gobabis og Opuwo.
 
"═ samningnum felst a­ COSDEF tekur yfir rekstur fÚlagsmi­st÷­varinnar Benguela Ý LŘderitz og fÚlagsmi­st÷­arinnar Mahetago Ý Swakopmund og tryggi ßframhaldandi starfsemi ■eirra. ŮSS═ hefur stutt starfsemi ■essara tveggja fÚlagsmi­st÷­va um ßrabil og me­ a­komu COSDEF hefur sjßlfbŠr framtÝ­ ■eirra loks veri­ trygg­. ŮSS═ hefur einnig ßtt Ý samstarfi vi­ mi­st÷­ COSDEC Ý Rundu vegna starfsnßms fyrir heyrnarlaust fullor­i­ fˇlk," segir Vilhjßlmur.

 
Skammst÷funin COSDEF stendur fyrir Community Skills Development Foundation.
 
┴ annarri myndinni er Vilhjßlmur me­ vi­urkenningarskj÷ldinn sem hann fÚkk Ý Opuwo - og prř­ir n˙ vegg ß skrifstofu umdŠmisstjˇrans. ┴ hinni myndinni er ung st˙lka, eitt af m÷rgum ungmennum. Ý t÷lvunßmi ß COSDEF st÷­inni.
 
Heilbrig­is■jˇnusta Ý ■rˇunarrÝkjum gagnrřnd Ý mŠ­raskřrslu Save the Children:
Alvarlegur skortur ß fagfˇlki og brřn ■÷rf fyrir fleiri konur
 gunnisal
Alvarlegur skortur ß fagfˇlki Ý heilbrig­is■jˇnustu Ý ■rˇunarrÝkjum og brřn ■÷rf fyrir fleiri konur Ý heilsugŠslu til a­ bjarga lÝfi mŠ­ra, nřfŠddra barna og ungra barna er meginßhersla  Save the Children Ý nřrri skřrslu um st÷­u mŠ­ra Ý heiminum en skřrslan kom ˙t ß mßnudag. ═ skřrslunni kemur fram a­ ß hverju ßri fŠ­i 50 milljˇnir kvenna b÷rn ßn a­sto­ar fagfˇlks og a­ 8.8 milljˇnir barna og nřbura deyi ßrlega a­ ˇ■÷rfu, vegna afstřranlegra a­stŠ­na og ßstŠ­na sem lŠknavÝsindin kunna sv÷r vi­. ═ skřrslunni er birtur listi yfir fyrirmyndarl÷nd ■ar sem stjˇrnv÷ld hafa fjßrfest Ý ■jßlfun og fj÷lga­ konum Ý heilbrig­is■jˇnustu.
 
MŠ­ur Ý Noregi og ┴stralÝu eiga au­veldast me­ a­ sinna hlutverki sÝnu samkvŠmt "mŠ­ravÝsit÷lu" Save the Children. VÝsitalan ra­ar l÷ndum heims ni­ur eftir ■vÝ hvar er au­veldast og hvar er erfi­ast a­ vera mˇ­ir. Afganistan er Ý ne­sta sŠti  af 160 l÷ndum, ■ar af eru 43 vestrŠn rÝki og 117 ■rˇunarrÝki.

 
═sland er Ý ■ri­ja sŠti, ß eftir Noregi og ┴stralÝu, fŠrist upp um eitt sŠti frß fyrra ßri. ═ ne­stu sŠtunum eru Afganistan, NÝgerÝa, Tjad, GÝnea-Bissß, Jemen, Kongˇ, MalÝ, S˙dan og Eritrea.

 
"Au­vita­ vŠri best ef hver ˇfrÝsk kona og hvert veikt barn hef­u tŠkifŠri til a­ vera undir lŠknishendi ß heilsugŠslust÷­vum. ŮvÝ fer ■vÝ mi­ur fjarri Ý fßtŠkari l÷ndum heims. En me­ tilt÷lulega litlum tilkostna­i Ý grunn■jßlfun, eftirliti og stu­ningi, geta kvenkyns heilbrig­isstarfsmenn komi­ ß framfŠri ˇdřrum heilbrig­isrß­um sem hafa sanna­ ßgŠti sitt og ■annig bjarga­ milljˇnum barna ß hverju ßri," segir PetrÝna ┴sgeirsdˇttir, framkvŠmdastjˇri Barnaheilla - Save the Children ß ═slandi.

FrÚtt Barnaheilla ß ═slandi
 
The worst places to be a mother (IRIN)
 
Fler barnmorskor kan minska m÷drad÷dligheten (SIDA)
Fundur ■rˇunarmßlarß­herra G8 rÝkjanna:
Sty­ja ßtak Ý ■ßgu mŠ­ra og barna Ý ■rˇunarrÝkjum
 gunnisal
Rß­herrar ■rˇunarmßla G8 rÝkjanna hittust ß undirb˙ningsfundi ß d÷gunum Ý Kanada til a­ rŠ­a ßtak sem tilkynnt ver­ur um ß lei­togafundi G8 Ý sumar og lřtur a­ heilsu mŠ­ra og barna. Yfirskrift dagskrßrinnar ß rß­herrafundinum var: hvernig er unnt a­ breg­ast vi­ ■eim al■jˇ­lega vanda a­ r˙mlega 8 milljˇnir barna Ý heiminum deyja ß­ur en ■au nß fimm ßra aldri.
 
Kanadamenn eiga frumkvŠ­i a­ ßtakinu og samkvŠmt kanadÝskum fj÷lmi­lum voru rß­herrar ■rˇunarmßla G8 rÝkjanna einhuga Ý afst÷­u sinni a­ sty­ja ßtaki­ sem ß a­ lei­a til ■ess a­ bŠta heilbrig­i kvenna og barna, fŠkka konum sem deyja af barnsf÷rum og fŠkka b÷rnum sem deyja ung.
 
Lei­togafundur G8 rÝkjanna ver­ur haldinn Ý sumar Ý Kanada. RÝkin ßtta eru Frakkland, Ůřskalandi, ═talÝa, Japan, R˙ssland, BandarÝkin, Bretland og Kanada.

G8 Development Ministers' Meeting Chair's Summary
 
The G8 agrees: Maternal and Child health a 'top priority'
 
G8 Development Ministers Strongly Commit to Save the Lives of Mothers and Children in Developing Countries
 
Hillary Clinton's abortion grenade, eftir Michael Gerson (Washington Post)
World Economic Forum um AfrÝku:
Forseti MalavÝ kallar eftir aukinni samvinnu um fŠ­u÷ryggi
 gunnisal
World Economic Forum on Afrika hefst Ý dag Ý Dar es Salaam h÷fu­borg TansanÝu. Reikna­ er me­ ■ßttt÷ku um eitt ■˙sund stjˇrnmßlalei­toga frß 85 rÝkjum en fundurinn stendur Ý tvo daga. Kikwete forseti TansanÝu er gestgjafinn en yfirskrift fundarins er "Rethinking Africa┤s Growth Strategy".
 
Forseti MalavÝ, sem jafnframt er forseti AfrÝkubandalagsins (AU), kallar eftir aukinni samvinnu ■jˇ­arlei­toga ßlfunnar um fŠ­u÷ryggi. ═ frÚtt The Guardian Ý London kemur fram a­ hann hafi uppi ßform um samvinnu vi­ a­ra afrÝska lei­toga og vilji koma ß laggirnar sjßlfstŠ­ri rß­gjafanefnd Ý tengslum vi­ AfrÝkubandalagi­ ß svi­i landb˙na­ar og matvŠla÷ryggis.

 
Record participation for 20th World Economic Forum on Africa
 
World Economic Forum on Africa: Wake-up call to speed up implementation of reforms (ThisDay Ý TansanÝu)
St˙lkub÷rn Ý brß­ri hŠttu fßi ■Šr A vÝtamÝn vi­ fŠ­ingu
gunnisal
Vi­amikil d÷nsk rannsˇkn ß afrÝskum b÷rnum sřnir a­ strßkar og stelpur breg­ast me­ mismunandi hŠtti vi­ A vÝtamÝni sem ■eim er gefi­ vi­ fŠ­ingu. Danska rannsˇknin gefur til kynna a­ ■a­ kunna blßtt ßfram a­ vera banvŠnt a­ gefa st˙lkum A vÝtamÝn og 400 ■˙sund st˙lkub÷rn geti dßi­ vegna slÝkrar vÝtamÝnsgjafar ß hverju ßri.
 
Skortur ß A vÝtamÝni er ˙tbreiddur Ý m÷rgum fßtŠkumi rÝkjum, einkum me­al ungra barna. Heilbrig­isyfirv÷ld hafa vÝ­a tali­ a­ unnt vŠri a­ draga ˙r barnadau­a me­ ■vÝ a­ gefa b÷rnum A vÝtamÝn vi­ fŠ­ingu. Danska rannsˇknin - sem unnin var Ý G˙inea Bissß, gefur til kynna a­ sannleikurinn sÚ ekki jafn einfaldur og Štla­ var.
 
D÷nsku vÝsindamennirnir birta ni­urt÷­ur sÝnar Ý tÝmaritinu British Medical Journal, BMJ, en samkvŠmt frÚtt Ý Jyllands Posten hefur Al■jˇ­aheilbrig­ismßlastofnunin, WHO, enn ekki teki­ mi­ af ni­urst÷­unum.
 
Ínnur nř rannsˇkn ß A vÝtamÝni sem ger­ var Ý AfrÝku gefur til kynna a­ vÝtamÝni­ dragi ekki ˙r mŠ­radau­a andstŠtt ■vÝ sem ß­ur var haldi­ fram. Um ßrabil hefur veri­ hvatt til ■ess a­ gefa st˙lkum og konum ß barneignaraldri Ý fßtŠkum rÝkjum A vÝtamÝn og tali­ a­ me­ ■eim hŠtti mŠtti fŠkka konum sem deyja af barnsf÷rum. SamkvŠmt rannsˇkn sem unnin var Ý Gana og nß­i til r˙mlega 200 ■˙sund kvenna var enginn munur ß dßnartÝ­ni kvenna sem tˇku A vÝtamÝn og hinna sem fengu gervilyf. Greint er frß rannsˇkninni Ý lŠknaritinu The Lancet.
 
FrÚttir og frÚttaskřringar
 
 
Uganda's highest ice cap splits on Mt Margherita (BBC)
 
African states push for UN ban on female circumcision (AFP)
 
The dilemma of safeguarding aid (BBC)
 
WHO, UNICEF call for closing gap in child medicines (Reuters)
 
Thursday, Bloody Thursday: Bono calls out senator over aid cuts (Foreign Policy)
 
Fjßrfestingarstofa ┌ganda: UIA targets projects worth $850 million in 2010 (BusinessWeek)
 
Aid groups advised to 'shut the f--- up' on abortion (Toronto Star)
 
In Developing World, Health Services May Be Just a Phone Call Away (VOA)
 
 
Northern Uganda gets water and sanitation project (Daily Monitor)
 
Africa Boom Lures Investors as Growth Set to Double (Bloomberg)
 
Uganda: With sms, deaf children can speak (Daily Monitor)
VeftÝmariti­ er ß...
facebook
KÝktu i heimsˇkn 
LÝfslÝkur Ý AfrÝku minni en fyrir 40 ßrum
gunnisal
LÝfslÝkur fullor­inna AfrÝkub˙a eru minni n˙ en fyrir fj÷rutÝu ßrum. Sama gildir um Ýb˙a fyrrverandi SovÚtrÝkja. VÝ­ast annars sta­ar Ý heiminum hefur langlÝfi aukist og samkvŠmt nřrri skřrslu, sem birtist ß d÷gunum Ý lŠknaritinu The Lancet, hefur dßnartÝ­ni fullor­inna minnka­ um eitt prˇsentustig ß ßri sÝ­ustu fj÷rutÝu ßrin. GÝfurlegur munur er ß lÝfslÝkum milli heimshluta og svŠ­a. AlnŠmisfaraldurinn Ý AfrÝku hefur dregi­ ˙r lÝfslÝkum Ý ßlfunni og bŠ­i reykingar og offita setja mark sitt ß lÝfslÝkur fˇlks vÝ­a annars sta­ar Ý heiminum. Athygli vekur a­ lÝfslÝkur kvenna Ý AsÝu hafa aukist stˇrkostlega ß sÝ­ustu ßratugum og almennt hafa lÝfslÝkur kvenna aukist meira en karla.
Fram kemur Ý skřrslunni a­ karlar ß ═slandi geti vŠnst ■ess a­ lifa lengst og langlÝfi kvenna er a­ me­altali mest ß Křpur.
 
 
Barnahermennska fŠrist Ý aukana Ý SˇmalÝu
 
"Vi­ h÷fum ßhyggjur af ■vÝ a­ sÝfellt fleiri b÷rn eru tekin og notu­ Ý hermennsku af vopnu­um hˇpum Ý SˇmalÝu. Allir hluta­eigandi a­ilar Ý ßt÷kunum eru sekir um ■etta og Ý sumum tilvikum eru b÷rn allt ni­ur Ý nÝu ßra ger­ a­ herm÷nnum," sag­i framkvŠmdastjˇri UNICEF, Anthony Lake, og sÚrstakur fulltr˙i framkvŠmdastjˇra Sameinu­u ■jˇ­anna fyrir b÷rn Ý vopnu­um ßt÷kum Ý sameiginlegri yfirlřsingu sem send var ˙t vegna ßstandsins Ý SˇmalÝu.
 
Athyglisvert
In Africa, anti-malaria mosquito nets go unused by recipients, eftir Sonia Shah (LATimes)
 
Gay Rights in Africa: What is the Donor Community Up To?, eftir Jimmy Kainja (The African Executive)
 
Would freeing up world farm trade reduce or increase poverty?, eftir Kym Anderson John Cockburn og Will Martin (VOX)
 
The G-20, Development and a Framework for Sustainable Growth (Brookings)
 
A New Approach to Aid, eftir Nicholas Kristof
 
Change Africa from Within, eftir Kanayo F. Nwanze
 
Experts call for hike in global water price, eftir Juliette Jowit
 
African peacekeeping in Africa: Warlord politics, defense economics, and state legitimacy, eftir Jonah Victor (Journal of Peace Research)
 
 
Um VeftÝmariti­
VeftÝmarit um ■rˇunarmßl er gefi­ ˙t af Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands. Ritinu er Štla­ a­ glŠ­a umrŠ­u um ■rˇunarmßl og gefa ßhugas÷mum kost ß a­ fylgjast me­ ■vÝ sem hŠst ber hverju sinni. Efni veftÝmaritsins ■arf ekki endilega a­ endurspegla stefnu ŮSS═.
          
Skrßi­ ykkur Ý ßskrift ß heimasÝ­unni, www.iceida.is og lßti­ vinsamlegast a­ra me­ ßhuga ß ■rˇunarmßlum vita af tilvist veftÝmaritsins. Allar ßbendingar um efni eru vel ■egnar.  

Ůeir sem vilja afskrß sig af netfangalista, e­a senda okkur ßbendingu um efni, eru vinsamlegast be­nir um a­ senda slÝk erindi ß netfangi­ iceida@iceida.is. Ritstjˇri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is. 

Vi­ bi­jumst velvir­ingar ß ■vÝ a­ geta ekki nota­ Ýslenskar gŠsalappÝr Ý vi­t÷lum en bandarÝskt sni­mˇt VeftÝmaritsins leyfir ekki notkun ■eirra.
 
Bestu kve­jur,
┌tgßfu- og kynningardeild ŮSS═