VeftÝmarit um ■rˇunarmßl 
Ůrˇunarsamvinna
Samstarfs■jˇ­ir 
7. aprÝl 2010
Stjˇrnv÷ld Ý ┌ganda vilja sam■Štta fullor­innafrŠ­slu:
Stu­ningur vi­ framkvŠmdina
meginverkefni ŮSS═ ß ■essu svi­i Ý framtÝ­inni
 
 gunnisal
Fullor­innafrŠ­sla hefur lengi veri­ snar ■ßttur Ý starfsemi Ůrˇunar-
samvinnustofnunar ═slands Ý ┌ganda. FramkvŠmd hennar hefur teki­ nokkrum breytingum ß sÝ­ustu misserum a­ s÷gn Geir Oddssonar sem fer me­ ■ann mßlaflokk ß umdŠmisskrifstofunni hÚr Ý Kampala. "Stjˇrnv÷ld Ý ┌ganda hafa teki­ ßkv÷r­un um a­ sam■Štta frŠ­slu og menntun fullor­inna Ý ÷llum geirum og fÚlagsmßlarß­uneyti­ (Ministry of Gender, Labor and Social Development) heldur utan um ■ß sam■Šttingu," segir Geir. "Vi­ h÷fum unni­ me­ rß­uneytinu um ßrabil a­ stefnumˇtun fullor­innafrŠ­slu, en Ý lok sÝ­asta ßrs var byrja­ a­ vinna me­ rß­uneytinu Ý a­ mˇta nřja stefnu og a­ger­aߊtlun Ý fullor­innafrŠ­slu hÚr Ý ┌ganda me­ sam■Šttinguna Ý huga. Ůa­ er lÝklegt a­ stu­ningur vi­ framkvŠmd hennar ver­i a­alßhersla ŮSS═ ß ■essu svi­i Ý nßinni framtÝ­. Ůa­ mun me­al annars skapast svigr˙m til ■ess a­ sty­ja stefnu ˙gandÝskra stjˇrnvalda Ý gegnum rß­uneyti­ ■ar sem stu­ningi okkar vi­ framkvŠmd fullor­innafrŠ­slu Ý Mukono hÚra­i lauk um sÝ­ustu ßramˇt og Ý Kalnagala hÚra­i lřkur stu­ningi okkar um nŠstu ßramˇt. Ůetta er einn ■ßtturinn Ý ■eirri vi­leitni okkar a­ fŠra starfsemina frß beinum verkefnastu­ningi."

 
A­ s÷gn Geirs er meginmarkmi­i­ me­ sam■Šttingunni a­ gera fullor­insfrŠ­slu a­gengilegri me­ ■eim hŠtti a­ frambo­i­ svari eftirspurninni. "Fyrir vi­takandann skiptir ■etta miklu mßli, ■a­ hefur veri­ sřnt fram ß a­ fullor­innafrŠ­sla gegnir lykilhlutverki Ý ■vÝ a­ auka a­gengi Ýb˙a a­ margvÝslegum upplřsingum, sem eykur m÷guleika ■eirra til a­ bŠta lÝfskj÷r og afkomu og taka virkan ■ßtt Ý řmiskonar uppbyggingar og ■rˇunarstarfi Ý sinni heimabygg­," segir Geir.
 
Fullor­innafrŠ­sla Ý ┌ganda (Functional Adult Literacy, FAL) hefur ■rˇast Ý ■ß ßtt a­ ßherslan er ekki sÝst ß lesfŠrni tengda tekju÷flun og atvinnusk÷pun, a­ s÷gn Geirs. Hann nefndir Ý ■vÝ sambandi rekstur lÝtilla fyrirtŠkja e­a aukna lesfŠrni sem gerir ■ßtttakendum kleift a­ sty­ja b÷rn sÝn Ý nßmi. "LŠsi er hluti af daglegu lÝf, verkfŠri til a­ takast ß vi­ dagleg vi­fangsefni ■ar sem lŠsi kemur a­ gagni," segir hann. "Stjˇrnv÷ld stefna a­ ■vÝ a­ styrkja enn frekar fullor­innafrŠ­slu Ý ┌ganda me­ auknu frambo­i frŠ­slu sem samsvarar fj÷lm÷rgum ßhugasvi­um ■ßtttakenda. Me­ ■essu hyggjast ■au auka ßrangur og ßhrif fullor­innafrŠ­slu Ý landinu. Nř stefna stjˇrnvalda hefur ■etta a­ markmi­i og ŮSS═ hefur n˙ ■egar byrja­ a­ sam■Štta fullor­innafrŠ­slu inn Ý verkefni sÝn. Mß ■ar nefna fiskgŠ­averkefni sem unni­ er me­ fiskimßlarß­uneytinu (Quality Assurance for Fisheries Marketing). ═ ■vÝ verkefni er ein meginßherslan ß a­ auka vitund og ■ekkingu fiskisamfÚlaga ß mikilvŠgi gŠ­a fiskafur­a og m÷guleikum ß marka­setningu. A­fer­in vi­ frŠ­sluna byggist a­ miklu leyti ß a­fer­um fullor­innafrŠ­slu, sem hafa veri­ ■rˇa­ar Ý ÷­rum verkefnum studdum af ŮSS═," segir Geir Oddsson. -Gsal, Kampala
AidData.org
Nřr vefur me­ upplřsingum um framl÷g til ■rˇunarmßla
 gunnisal
"Annar megintilgangur nřju vefsÝ­unnar - www.AidData.org -  er a­ safna saman upplřsingum sem ß­ur voru dreif­ar ß marga sta­i, e­a jafnvel ˇfßanlegar, ß einn og sama sta­inn, en me­ tilkomu gagnabankans er Ý fyrsta skipti hŠgt nßlgast upplřsingar frß ˇlÝkum veitendum ■rˇunara­sto­ar ß einn sta­," segir ١rarinna S÷ebeck, ˙tgßfu- og kynningarfulltr˙i ŮSS═ en h˙n hefur unni­ fyrir h÷nd ŮSS═ a­ upplřsingagj÷f vegna nřrrar al■jˇ­legrar vefsÝ­u sem heldur utan um framl÷g til ■rˇunarmßla. 
 
١rarinna segir a­ ß sÝ­unni megi finna upplřsingar frß tvÝhli­a framlagsrÝkjum og fj÷l■jˇ­astofnunum og n˙ sÚ Ý fyrsta skipti hŠgt a­ nßlgast samanteknar upplřsingar um framl÷g nřrra framlagsrÝkja sem ekki eru a­ilar a­ OECD-DAC, eins og t.d. Indlands, BrasilÝu, Kˇreu, Sßdi ArabÝu, ═slands og nřju ESB-landanna svo einhver sÚu nefnd. A­ s÷gn ١rarinnu er hinn megintilgangur vefsÝ­unnar a­ veita mj÷g nßkvŠmar og Ýtarlegar upplřsingar um ■rˇunarumsvif, alveg ni­ur ß einst÷k verkefni, og birta g÷gnin ß a­gengilegu formi sem au­velt er a­ nßlgast og vinna me­. 
 
Dagana 22.-25. mars var haldin rß­stefnu Ý Oxford sem bar heiti­ Aid Transparency and Development Finance og fjalla­i um gagnsŠi Ý ■rˇunarsamvinnu og framl÷gum til mßlaflokksins. Tilefni­ var opnun nřju vefsÝ­unnar. "Ůessi sÝ­a heldur utan um upplřsingar um fjßrframl÷g til ■rˇunarsamvinnu og er Štla­ a­ veita yfirgripsmeiri og Ýtarlegri upplřsingar um ■rˇunarverkefni en ß­ur hefur ■ekkst. SÝ­an gerir ■ar me­ tilraun til a­ kortleggja ■rˇunarsamvinnu Ý ■vÝ skyni a­ bŠta samstarf og ߊtlanager­ framlagsrÝkja og samstarfslanda ■eirra," segir ١rarinna.

 
Verkefni­ er stutt af Bill & Melinda Gates Foundation, Hewlett Foundation, Richard og Judy Finch, og National Science Foundation og er samstarfsverkefni College of William and Mary og Brigham Young University, en sÝ­an byggir a­ hluta til ß samruna PLAID (Project Level Aid) og AiDA (Development Gateway).
 
┴ sÝ­unni er hŠgt a­ leita eftir framlagsa­ilum, samstarfsl÷ndum, mßlaflokkum, verk■ßttum (activities) og ßrum. Vefurinn er ■ˇ st÷­ugt Ý ■rˇun og ß nŠstunni ver­ur hŠgt a­ sko­a sta­setningu verkefna ß kortum. Ůß er ß ßŠtlun a­ safna g÷gnum frß fÚlagasamt÷kum og stofnunum sem veita fÚ til ■rˇunarsamvinnu.
 
Efni rß­stefnunnar er hŠgt a­ nßlgast hjß ŮSS═.

 
Gott ß fuglinn fleygi sem fj÷tra engin b÷nd...
 
gunnisal
"Gott ß fuglinn fleygi, sem fj÷tra engin b÷nd, en fˇtur vor er fastur, er flj˙ga vill ÷nd" - ■essar ljˇ­lÝnur ˙r Skuggasveini kom upp Ý hugann ■egar ■essi sjˇn blasti vi­ Ý mi­bŠ Kampala, h÷fu­borgar ┌ganda. ┴lkulegur marab˙storkurinn haf­i sta­i­ ■arna vi­ vegkantinn ßsamt nokkrum vegfarendum sem bi­u ■ess a­ geta skotist ß tveimur jafnfljˇtum yfir g÷tuna. Ůegar tŠkifŠri gafst smeyg­i fˇlk sÚr milli bÝlanna og.. fuglinn lÝka. Svo samdauna eru marab˙storkarnir or­nir mannfˇlkinu Ý Kampala a­ ■eir gelyma ■vi anna­ vefi­ a­ ■eir eru fleygir. - Ljˇsmynd: Gsal
Yfir helmingur Ýb˙a HIV smita­ur Ý sumum fiskimanna■orpum
 gunnisal
R˙mlega 50% Ýb˙a Ý sumum fiskimanna■orpum ß Ssese eyjum Ý ┌ganda eru smita­ir af HIV veirunni og almennt fer hlutfall smita­ra hŠkkandi, a­ s÷gn Dr. Hillary Mitakalamire, sem střrir heilbrig­ismßlum ß hÚra­sskrifstofunni ß Buggala eyju. LÝfshŠttir farandverkamanna sem flytja frß einni verb˙­ til annarrar eru stˇr orsakavaldur Ý ˙tbrei­slu HIV veirunnar. LandfrŠ­ileg lega eyjanna og samg÷nguerfi­leikar lei­a til ■ess a­ fŠstir HIV smita­ir eru Ý lyfjame­fer­, e­a a­eins einn af hverjum tÝu.
 
Heilbrig­is■jˇnusta ß eyjunum er almennt ˇfullnŠgjandi, mikill skortur er ß lŠknum og ÷­rum heilbrig­isstarfsm÷nnum og a­eins sj÷ heilsugŠslust÷­var eru starfrŠktar ß ■eim 64 eyjum sem eru bygg­ar. Hillary segir Ý samtali vi­ VeftÝmariti­ a­ erfitt sÚ a­ fß lŠkna til starfa Ý afskekktum eyjasamfÚl÷gum og fŠstir starfi lengur en nokkra mßnu­i Ý senn. Jafnvel ß stŠrstu eyjunni ■ar sem a­sta­a er fyrir skur­a­ger­ir eins og keisaraskur­i skortir lŠkni til a­ framkvŠma a­ger­ir. Konur Ý barnsnau­ sem ■urfa ß keisaraskur­i a­ halda ver­a ■vÝ a­ fara me­ ferju upp ß fasta landi­ sem tekur a­ lßgmarki ■rjß klukkutÝma. "Oftast er ■a­ of seint", segir Hillary.
 
Hluti af bygg­a■rˇunarverkefni ŮSS═ ß eyjunum lřtur a­ heilbrig­ismßlum og Hillary lŠknir segir ■ann stu­ning ˇmetanlegan, teymi hafi veri­ ■jßlfu­ upp Ý fj÷lm÷rgum ■orpum og sinni frŠ­slustarfi um algenga sj˙kdˇma og ŮSS═ kosti bßt og eldsneyti til vitjana Ý fj÷lm÷rgum eyjasamfÚl÷gum. Ůß eru heilsugŠslust÷­var ekki lengur myrkva­ar eftir a­ sˇlin er sest ■vÝ fyrir Ýslenskt ■rˇunarfÚ hafa st÷­varnar veri­ rafvŠddar me­ sˇlarorku og ■vÝ unnt a­ vera me­ starfsemi allan sˇlarhringinn ef nau­syn ber til. Einnig hefur ŮSS═ tryggt heilsugŠslust÷­vunum hreint vatn og fyrir allan ■enna mikilvŠga stu­ning er Hllary lŠknir afar ■akklßtur. "Ůa­ mß vissulega merkja framfarir Ý heilbrig­ismßlum ß eyjunum en skrefin fram ß vi­ eru bŠ­i fß og smß," segir hann. -Gsal, Ssese eyjum.

Aukin ■Úttbřlismyndun Ý ■rˇunarrÝkjum:
Stˇrborgir ■enjast ˙t og ver­a risavaxnar
 gunnisal
Helmingur mannkyns břr Ý borgum og tali­ er a­ innan tveggja ßratuga ver­i um 60% mannkyns me­ b˙setu Ý ■Úttbřli. StŠkkun borga er hvergi hra­ari en Ý ■rˇunarl÷ndum. Ůar fj÷lgar borgarb˙um a­ me­altali um fimm milljˇnir ß hverjum ßri. Haldi fram sem horfi ver­a til ß nŠstu ßratugum risastˇrir samvaxnar borgir sem nß yfir grÝ­arlegt landflŠmi og hřsa tugmilljˇnir manna. Ůessari ■rˇun er lřst Ý nř˙tkominni athyglisver­ri skřrslu HABITAT, b˙setunefndar Sameinu­u ■jˇ­anna, State of World Cities.
 
A­ mati Ban Ki-moon framkvŠmdastjˇra Sameinu­u ■jˇ­anna, sem skrifar inngang skřrslunnar, eru borgir skˇlabˇkardŠmi um nokkur ■au erfi­ustu vi­fangsefni sem samfÚl÷g glÝma vi­, svo sem mengun, sj˙dˇma, atvinnuleysi og skort ß vi­unandi h˙saskjˇli.
 
World's biggest cities merging into 'mega-regions'
 
 
Innovative Design Could Transform Urban Planning in Developing Countries
 
VefsÝ­an: Alternaty Routes to Urban Density
Al■jˇ­legi heilbrig­isdagurinn Ý dag:
ŮÚttbřlismyndun og heilsa yfirskrift dagsins
 gunnisal
Al■jˇ­legi heilbrig­isdagurinn er Ý dag, 7. aprÝl. WHO - Al■jˇ­aheilbrig­isstofnunin - hefur ßkve­i­ a­ dagurinn ver­i helga­ur ■Úttbřlismyndun og heilsu. Me­ ■essari ßherslu vŠntir WHO ■ess a­ dagurinn veki athygli ß ßhrifum ■Úttbřlismyndunar ß velfer­ ■eirra sem lifa og starfa Ý borgum. SÚrstakri herfer­ ver­ur řtt ˙r v÷r Ý dag sem ber yfirskriftina "1000 borgir, 1000 lÝf".
 
ŮvÝ er spß­ a­ ßri­ 2030 ver­i sex af hverjum tÝu Ýb˙um jar­ar b˙settir Ý borg.

Rß­stefna um frumkvŠ­isrÚtt kvenna
gunnisal
D÷nsk stjˇrnv÷ld stˇ­u fyrir rß­stefnu Ý vikunni fyrir pßska um frumkvŠ­isrÚtt og atvinnu■ßttt÷ku kvenna me­ vÝsan Ý ■ri­ja ■˙saldarmarkmi­i­ en Danir hafa um langt ßrabil lagt ■unga ßherslu ß jafnrÚttismßl Ý ■rˇunarsamvinnu. ═ september ß ■essu ßri ver­ur haldinn lei­togafundur Ý New York um ■˙saldarmarkmi­in og rß­stefnan Ý Kaupmannah÷fn ß d÷gunum var haldin til ■ess a­ skerpa ßherslur ß al■jˇ­avÝsu um jafnrÚttismßlin sÚrstaklega. Till÷gur fundarins er hŠgt a­ lesa hÚr.
FrÚttir og frÚttaskřringar
 
Scientists Find Clues to How the Body Fights Off HIV
 
 
 
Uganda gov't says it will compensate rebel victims
 
Ritual sacrifice of children on rise in Uganda (AP)
 
Economic Crises Taking a Toll on Children
 
Crucell, GSK agree malaria development deal (Reuters)
 
Bob Geldof condemns lame and ineffective anti-poverty campaigners (The Guardian)
 
GLOBAL: EU raises the bar on food assistance (IRIN)
 
Sida satsar pň ett center i Peking f÷r f÷retags sociala ansvar
 
Mozambique Receives Further Support for Decentralization (WorldBank)
 
European supermarkets seek to inform public on how consumption choices will impact the developing world (MediaGlobal)
 
Lake Victoria battles man made pollution (IPP Media)
 
Malawi Should Lift Power Supply to Spur Growth, World Bank Says (BusinessWeek)
  
UK continues its commitment to aid (DI)
 
American Idol's David Cook Helps Brighten the Future for Adolescent Girls in Ethiopia
 
Madonna lays brick for new African girls' academy (AP)
VeftÝmariti­ er ß...
facebook
KÝktu Ý heimsˇkn
StŠrsta og ljˇtasta  stytta veraldar?
dakar
Risastytta af fj÷lskyldu sem flřr eldgos hefur leitt til mˇtmŠla÷ldu Ý Dakar, h÷fu­borg Senegals, en styttan er reist Ý tilefni af ■vÝ a­ 50 ßr eru li­in frß ■vÝ landi­ hlaut sjßlfstŠ­i. Styttan - sem er hŠrri en Frelsisstyttan Ý New York - minnir a­ s÷gn frÚttaskřrenda ß g÷mul sovÚsk minnismerki en rei­i almennings Ý Senegal snřst ■ˇ fremur um bru­li­ og kostna­inn vi­ ger­ styttunnar ■vÝ m÷rgum finnst fßtŠk ■jˇ­ Ý efnahags■rengingum hafa anna­ vi­ fjßrmagn a­ gera en verja ■eim til styttuger­ar.
 
Athyglisvert
 
 
 
 
 
 
Af konum og b÷rnum Ý Zimbabve og Tˇgˇ
MagnfrÝ­ur J˙lÝusdˇttir rŠ­ir um kvennastřr­ heimili Ý Zimbabve og Alda Lˇa Leifsdˇttir rŠ­ir um a­stŠ­ur ungs fˇlks Ý Tˇgˇ og starfsemi Sˇleyjar og fÚlaga Ý ■ßgu heimilis systur Victorine ß Unifem umrŠ­um, laugardaginn 10. aprÝl kl. 13:00 Ý h˙snŠ­i Mi­st÷­var SŮ a­ Laugavegi 42. 
Fundurinn stendur Ý klukkutÝma, a­gangur er ˇkeypis og allir velkomnir.
Ů˙saldarmarkmi­ um heilnŠmt vatn innan seilingar
gunnisal
═ sameiginlegri skřrslu Al■jˇ­aheilbrig­isstofnunarinnar (WHO) og UNICEF, sem kynnt var ß al■jˇ­legum degi vatnsins ß d÷gunum, eru settar fram ni­urst÷­ur sem kalla ß blendin vi­br÷g­.
Fram kemur Ý skřrslunni a­ um 87% mannkyns, e­a 5,9 milljar­ar manna, neyta ÷ruggs drykkjarvatns. Ůetta eru vissulega gˇ­ tÝ­indi og benda til ■ess a­ sj÷unda ■˙saldarmarkmi­ Sameinu­u ■jˇ­anna, sem lřtur a­ ■vÝ a­ draga ˙r ■eim fj÷lda sem ekki hefur a­gang a­ hreinu drykkjarvatni um helming ß ßrabilinu 1990 til 2015, ver­i nß­.
 
Um VeftÝmariti­
 
VeftÝmarit um ■rˇunarmßl er gefi­ ˙t af Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands. Ritinu er Štla­ a­ glŠ­a umrŠ­u um ■rˇunarmßl og gefa ßhugas÷mum kost ß a­ fylgjast me­ ■vÝ sem hŠst ber hverju sinni. Efni veftÝmaritsins ■arf ekki endilega a­ endurspegla stefnu ŮSS═.
          
Skrßi­ ykkur Ý ßskrift ß heimasÝ­unni, www.iceida.is og lßti­ vinsamlegast a­ra me­ ßhuga ß ■rˇunarmßlum vita af tilvist veftÝmaritsins. Allar ßbendingar um efni eru vel ■egnar.  

Ůeir sem vilja afskrß sig af netfangalista, e­a senda okkur ßbendingu um efni, eru vinsamlegast be­nir um a­ senda slÝk erindi ß netfangi­ iceida@iceida.is. Ritstjˇri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is. 

Vi­ bi­jumst velvir­ingar ß ■vÝ a­ geta ekki nota­ Ýslenskar gŠsalappÝr Ý vi­t÷lum en bandarÝskt sni­mˇt VeftÝmaritsins leyfir ekki notkun ■eirra.
 
Bestu kve­jur,
┌tgßfu- og kynningardeild ŮSS═