Breytingar á verklagi í framkvæmd þróunarsamvinnu í Úganda:
Innlendir verkefnisfulltrúar ráðnir í auknum mæli |
Innlendir verkefnisfulltrúar hafa í auknum mæli verið ráðnir til starfa til starfa á vegum Þróunar-samvinnustofnunar Íslands í Úganda. Aðeins einn íslenskur verkefnastjóri, Geir Oddsson auðlindafræðingur, er starfandi á umdæmisskrifstofunni í Kampala, en Drífa H. Kristjánsdóttir er verkefnastjóri þróunarverkefna í fiskimannasamfélögum úti á eyjum Kalangala héraðs í Viktoríuvatni. Bæði Drífa og Geir sinna fyrst og fremst eftirliti og eftirfylgni fremur en beinni framkvæmd verkefna.
"Þessi breyting samræmist þeirri meginbreytingu að veitendur þróunaraðstoðar hafa í síauknum mæli breytt verklagi sínu frá því að framkvæma verkefnin sjálfir með beinum verkefnastuðningi, eigin umsýslu og framkvæmd verkefna, yfir í að veita svokallaðan fjárlagastuðning, styðja ákveðna geira eða fjármagna skilgreind verkefni ákveðinna stofnana samtarfslandsins. Og þá nota þeir innlend kerfi við veitingu og eftirlit með aðstoðinni. Þetta þýðir að hlutverk útsendra starfsmanna veitenda þróunaraðstoðar verður fyrst og fremst eftirlit með framkvæmd og árangri. Þessi breyting sem hefur orðið hjá ÞSSÍ í Úganda færir okkur nær því að uppfylla skuldbindingar okkar gagnvart ákvæðum Parísaryfirlýsingarinnar og Accra samþykktarinnar um aðlögun, samhæfingu, lækkun kostnaðar og árangur," segir Geir í samtali við Veftímaritið. "Það skapaðist tækifæri til að breyta fyrirkomulaginu hér í Úganda á síðasta ári. Þá kláruðu tveir íslenskir verkefnastjórar samninga sína og ég var ráðinn í þetta nýja hlutverk, eftir að hafa lokað umdæmisskrifstofunni í Níkaragva síðastliðið sumar."
Geir hefur umsjón með verkefnum á sviði fiskimála, fullorðinnafræðslu og frumkvöðlafræðslu en innlendu starfsmennirnir, ýmist í fullu starfi eða hlutastarfi, eru James Sekatawa, verkefnastjóri "Quality Assurance for Fish Marketing Project", Maria Goreth Nandago, yfirverkefnisfulltrúi og Lilian Asaba, verkefnisfulltrúi fullorðinsfræðsluverkefna. Úti á Kalangala eru verkefnisstarfsmenn þrír, Pius Ichariat, yfirverkefnisfulltrúi, Ben Twikirize, verkefnisfulltrúi og James Kayizzi, verkefnisfulltrúi. Samuel Lutwarma, ráðgjafaverkfræðingur sinnir eftirliti með byggingaframkvæmdum bæði í þróunarverkefninu úti á eyjunum og fiskiverkefninu.
Áherslur í þróunarsamstarfi Íslands og Úganda hafa verið á sviði fiskimála, fullorðinsfræðslu, byggðaþróunar og frumkvöðlafræðslu. Nýtt verkefni á sviði gæðamála fiskafurða hófst formlega fyrir réttu ári. Markmið þess er að byggja upp getu og þekkingu í fiskisamfélögum um meðferð, gæði og markaðssetningu á fiski og fiskafurðum og stuðla þannig að bættri afkomu íbúa í fiskisamfélögum við Kyogavatn og Albertsvatn. Innlendur sérfræðingur, James Sekatawa, var ráðinn verkefnisstjóri verkefnisins í júni 2009. -Gsal, Kampala
|
| "Erum að gera mjög góða hluti í þróunarmálum fyrir Úganda," - segir Leah Sepuya skrifstofustjóri |
"Ég hef tekið eftir því þá fáeinu mánuði sem ég hef starfað með Þróunarsamvinnustofnun Íslands að verklagið mótast afskaplega mikið af árangri og ábyrgð," segir Leah Sepuya skrifstofustjóri umdæmisskrifstofu ÞSSÍ í Kampala en hún tók við því starfi seint á síðasta ári. "Ég er þeirrar skoðunar að við séum að gera mjög góða hluti í þróunarmálum fyrir Úganda og hópurinn er einbeittur og telur ekki eftir sér að leggja á sig aukalega til þess að ná árangri í starfi með grasrótinni, jafnvel í afskekktustu héruðum landsins."
Leah kveðst hafa sótt um skrifstofustjórastarfið sökum þess að hún hafi haft reynslu af verkefnabundinni þróunaraðstoð, hafði m.a. áður unnið hjá frjálsum félagasamtökum eins og Life Belt Aid Uganda við tveggja ára verkefni til að auka samfélagslega vitund um geðsjúkdóma. Einnig vann Leah sem skrifstofustjóri í þremur bandarískum þróunarverkefnum, tveimur á vegum USAID og einu verkefni á vegum Bill & Melinda Gates sjóðsins en öll verkefnin voru rekin af University Reseach Company, bandarísku fyrirtæki sem sérhæfir sig í rekstri slíkra verkefna um heim allan.
"Úganda hefur margvíslega möguleika til vaxtar en því miður er svo margt sem hamlar," segir Leah. "Það er mikið spilling, atvinnuleysi og menntakerfið er ekki mjög hagnýtt, alls kyns fræði eru kennd í skólum sem aldrei reynir á í veruleikanum. Opinberu fé er líka illa varið og ríkisstjórnin tekur óþarfa lán, t.d. var mikið fé tekið að láni til að halda Samveldisfundinn hér í Úganda á síðasta ári en reikningsskilin eru mjög dapurleg. Miklum fjármunum er líka varið í rannsóknir ýmissa mála en því miður berast skýrslur seint og sökudólgarnir sjaldnast færðir til bókar," segir hún.
Leah nefnir einnig þann vanda Úganda sem snýr að skorti á fjárfestingu í landinu. "Mörg fyrirtæki af ýmsu tagi skjóta upp kollinum á skömmum tíma en hætta starfsemi á enn skemmri tíma vegna ýmiss konar ástæðna. En, þrátt fyrir þetta eru margir geirar í okkar samfélagi sem sýna stöðugar framfarir eins og það á bæði við um heilbrigðis- og menntamál, þökk sé þróunarsamvinnu."
Leah Sepuya er 25 ára, yngsta barn móður sem eignaðist fjögur börn, tvo drengi og tvær stúlkur. Leah segir að hún hafi misst föður sinn ungan, þegar hún var þriggja ára, og því hafi það komið í hlut móðurinnar einnar að ala önn fyrir börnunum. Eftir grunn-og framhaldsskólagöngu lá leið hennar í Kyambogo háskólann þar sem hún lauk BA námi í stjórnsýslufræðum og hún stefnir að því að ljúka MBA námi síðar á árinu. -Gsal, Kampala.
|
| Úganda: Framlagsríki hóta að skerða bein framlög í ríkissjóð |
 |
Museveni forseti Úganda segir að veitendur þróunaraðstoðar eigi ekki að spyrja spurninga um stjórnsýslu, hann sé sérfærðingur í þeim málum og spyr á forsíðu The Daily Monitor í vikunni hver sé þess umkominn að lesa yfir honum um mál sem lúta að stjórnun.
Deila fulltrúa þeirra þjóða og alþjóðastofnana sem greiða beint inn í ríkissjóð landsins magnast en þeir hafa látið að því liggja að skerða framlög verði ekki tekið á ýmsum spillingarmálum. Síðast skrifuðu þrír vestrænir stjórnarerindrekar bréf til yfirkjörstjórnar með aðfinnslum um hægagang varðandi umbætur fyrir kosningarnar á næsta ári. Þá hitti umdæmisstjóri Alþjóðabankans í Úganda forsetann á dögunum og krafðist þess að tekið yrði á spillingu á "æðstu stöðum" eins og það var orðað. Framlagsríki leggja Úganda til þriðjung af fjárlögum ársins.
Margir fulltrúar framlagsríkja eru orðnir langeygir eftir raunverulegum aðgerðum af hálfu stjórnvalda í framhaldi af margvíslegum spillingarmálum sem ekki hefur verið fylgt nægilega eftir að þeirra mati.
|
Ráðstefna um hreinlætismál í Kampala:
Skorað á ríkisstjórnir að leggja ofurkapp á aðgengi að hreinu vatni og betri hreinlætisaðstöðu |
|
Innan við fimm ár eru fram að tímamörkunum sem þjóðir Sameinuðu þjóðanna settu sér þegar þúsaldarmarkmiðin voru samþykkt. Á ráðstefnu sem haldin var hér í Kampala í síðustu viku um hreinlætismál og hollustuhætti var samþykkt áskorun til stjórnvalda í þróunarríkjum að leggja ofurkapp á verkefni sem miða að því að auka aðgengi íbúa að hreinu vatni og hreinlætisaðstöðu.
Á fundinum var bent á að flest þúsaldarmarkmiðin væru undir því komið að árangur næðist í vatnsmálum. Fyrsta markmiðið um að draga úr sárafátækt væri undir því komið að bæta aðgengi að hreinu vatni, vannæring myndi minnka og einnig var bent á mikilvægi þess að hafa aðgengi að vatni í skólum, ekki aðeins hreinlætisins vegna, heldur líka til að fjölga stúlkum í skólum sem ella væru heilu og hálfu dagana við vatnsburð.
Elhadj As Sy, svæðisstjóri UNICEF tekur undir það að mörg önnur þúsaldarmarkmið náist ef unnt væri að bæta hreinlætismálin. Hann nefnir sérstaklega dánartíðni barna.
"Aðgengi að hreinlætisaðstöðu er réttindamál því hún tryggir heilsu og mannlega reisn," var haft eftir Elhadj sem benti jafnframt á að barn deyr tíunda hverja sekúndu í heiminum vegna sjúkdóma sem rekja má til þess að slík aðstaða er ekki fyrir hendi.
Aphrodis Kagaba, læknir frá Rúanda, sem einnig sótti ráðstefnuna segir að leggja beri meiri áherslu en gert hafi verið á handþvott til að draga úr útbreiðslu smitsjúkdóma. "Niðurgangspestir eru ein megin dánarorsök barna undir fimm ára aldri. Með því að leggja áherslu á hreinlæti verður unnt að draga varanlega úr barnadauða sem á sér skýringingar í þessum sjúkdómum svo og ormum í þörmum sem valda vannæringu," sagði læknirinn. Bent var á dæmi frá Rúanda þar sem hluti af heilbrigðisverkefni var að hvetja til aukinna handþvotta sem leiddi til þess að tilfellum niðurgangspesta fækkaði um 40%.
Að mati WaterAid samtakanna skortir einn milljarð manna hreint drykkjarvatn og 2.4 milljarðar manna búa við óviðunandi hreinlætisaðstöðu. -Gsal, Kampala
|
Fjárlagastuðningur við Mósambík:
Framlagsríkin halda að sér höndum og krefjast úrbóta |
Nítján þjóðir sem veitt hafa Mósambík beinan fjárlagastuðning hafa ekki greitt umsamdar fjárhæðir inní ríkissjóð landsins frá því um miðjan desember. Samtök framlagsríkjanna, G19 hópurinn svokallaði, hefur farið fram á efndir af hálfu stjórnvalda um endurskipulagningu kosningalaga, að tekið sé á spillingu og hagsmunaárekstrum, og að Frelimo flokkurinn dragi úr ofríki innan opinberu stjórnsýslunnar.
Fjármálaráðherra Mósambík, Manuel Chang, sagði hins vegar fréttamönnum í lok síðustu viku að enginn af fulltrúum framlagsríkjanna hefði hótað að hætta fjárlagastuðningi vegna málsins. Hann bætti við að peningarnir yrðu greiddir út í apríl.
Fulltrúar framlagsríkjanna hafa kosið að fara mjög leynt með ágreininginn við stjórnvöld en öðru máli gegnir um ríkisstjórnina sem hefur verið mjög opinská um "verkfall" framlagsríkjanna eins og það er kallað í fjölmiðlum. Á forsíðu dagblaðsins Noticias var t.d. fyrir nokkru frétt á forsíðu og haft eftir fjármálaráðherranum að ef framlagsríkin haldi verkfalli til streitu þurfi líkast til að endurskoða fjárlögin.
G19 hópurinn greiðir að jafnaði um 40 milljónir dala mánaðarlega inn í ríkissjóð. Áður en hópurinn stöðvaði greiðslur höfðu bæði Alþjóðabankinn og Evrópusambandið greitt inní ríkissjóð stórar upphæðir og því er skortur á ríkisfjármagni fyrst að segja til sín núna.
|
| Yfir 200 sérfræðingar frá 40 löndum hafa útskrifast frá Sjávarútvegsskólanum |
|
Við útskrift nýrra sérfræðinga frá Sjávarútvegsskóla háskóla Sameinuðu þjóðanna í síðustu viku kom fram að skólinn hefur útskrifað yfir 200 sérfræðinga frá um 40 löndum frá því hann var stofnaður árið 1998. Fyrir utan sex mánaða nám á Íslandi tekur skólinn þátt í að þróa og halda stutt námskeið um sértæk efni í sjávarútvegi í samstarfslöndunum og er það iðulega gert í samstarfi við svæðasamtök eins og Samtök eyríkja í Kyrrahafi, Sjávarútvegsskrifstofu Karíbahafs, og Samtök Rannsóknamiðstöðva í fiskeldi í Asíu og Kyrrahafi. Einnig styrkir skólinn fyrrverandi nema til meistara-og doktorsnáms í greinum tengdum sjávarútvegi og fiskeldi á Íslandi.
Sjávarútvegsskólinn er að mestu leyti rekinn fyrir hluta af framlögum Íslands til þróunarsamvinnu, samkvæmt samstarfssamningi utanríkisráðuneytis, Hafrannsóknastofnunar og Háskóla Sameinuðu þjóðanna. Helsta hlutverk hans er að stuðla að eflingu sjávarútvegs í þróunarlöndum með þjálfun sérfræðinga frá stofnunum, samtökum og fyrirtækjum sem gegna veigamiklu hlutverki í þróun sjávarútvegs í heimalöndum sínum. Námið á Íslandi er á framhaldsstigi og tekur mið af stefnu viðkomandi samstarfsaðila og þeim málum sem þeir telja brýnust á hverjum tíma. Námið hefur þannig sterka hagnýta skírskotun og því er lagt mikið upp úr því að nemendur kynnist starfsemi fyrirtækja, stofnana og annarra aðila í sjávarútvegi, í tengslum við fræðilega umfjöllun og verkefni. Afgerandi fyrir staðsetningu Sjávarútvegsskólans hér á landi er einmitt gott aðgengi skólans að aðilum sjávarútvegs og það orðspor sem fer af íslenskum sjávarútvegi.
| |
|
|
|
Ráðstefna Afríkusambandsins um jarðhita í Afríku
|
|
|
Síðustu tvo daga hafa sérfræðingar í jarðhitamálum og fulltrúar ríkisstjórna og þróunarsamvinnustofnana setið á fundi í Næróbí og rætt stöðu jarðhitamála í álfunni. Sighvatur Björgvinsson framkvæmdastjóri ÞSSÍ og Árni Helgason umdæmisstjóri ÞSSÍ í Úganda sækja fundinn sem haldinn er á vegum Afríkusambandsins (AU). Nánar verður sagt frá fundinum í Veftímaritinu í næstu viku.
|
| Fréttir og fréttaskýringar |
|
|
| Spillingin fer víða og fer leynt |
|
Spilling sem fer leynt grefur undan þróun í Afríku, segir í nýrri skýrslu Alþjóðabankans, Africa Development Indicators 2010. Þar kemur fram að dæmi um slíka spillingu megi sjá í vanefndum af hálfu fulltrúa hins opinbera í vöru og þjónustu, t.d. í miklum fjarvistum ríkisstarfsmanna frá vinnu, ódugnaði og eins sé almennt að opinberir starfsmenn fari á svig við reglur til að bæta eigin hag. Einnig eru nefnd dæmi um stuld á lyfjum úr opinberum heilsugæslustöðvum sem síðan eru seld á almennum markaði og tilbúinn áburður útþynntur áður en hann er fluttur til bænda. Í skýrslunni kemur fram að þau svið samfélagsins sem þessi spilling bitnar mest á séu mennta- og heilbrigðiskerfið auk landbúnaðar. Fram kom í máli Obiageli Ezekwesili varaforseta Alþjóðabankans í Afríku þegar skýrslan var kynnt að áberandi spilling varðandi fjarvistir frá opinberum störfum væru í skólum og sjúkrahúsum þar sem kennarar og læknar mættu ekki til vinnu. Eins og fram kemur í Veftímaritinu í dag hafa veitendur þróunaraðstoðar hótað að greiða ekki umsamdar fjárhæðir í ríkissjóði Úganda og Mósambík vegna seinagangs stjórnvalda að taka á spillingarmálum. Eins hefur breska þróunarsamvinnustofnunin lækkað fjárframlög til Malaví vegna einkaflugvélar forsetans. |
| Veftímaritið er á... |
Kíktu í heimsókn |
| Risaherferð gegn mænusótt |
|
Rauði krossinn og Sameinuðu þjóðirnar hafa í sameiningu hafið herferð til að útrýma mænusótt í Vestur- og Mið-Afríku. Markhópurinn telur 85 milljónir barna í þessum heimshluta. Um það bil 400 þúsund heilbrigðisstarfsmenn og sjálfboðaliðar munu fara hús úr húsi í nítján löndum og bólusetja öll börn yngri en fimm ára. Í Afríku hefur verulegum árangri verið náð í baráttunni gegn mænusótt. Fyrri tilraunir til að útrýma veikinni hafa meðal annars mistekist vegna þess að trúarleiðtogar, t.d. í Nígeríu, breiddu út þá kenningu að í bóluefninu væri efni til að breiða út ófrjósemi og HIV veiruna.
|
| WHO gefur út leiðbeiningar um meðferð malaríu |
|
Alþjóðaheilbrigðisstofnunin (WHO) hefur gefið út nýjar reglur um það hvernig beri að meðhöndla malaríu. Þetta er í fyrsta sinn sem stofnunin gefur út leiðbeiningar til að tryggja örugga og árangursríka lyfjameðferð við sjúkdómnum. Varað er við því að röng meðhöndlun ACT meðferðar geti leitt til þess að lyfjameðferðin hafi ekki tilætlaðan árangur. ACT hefur gerbreytt meðhöndlun malaríu á síðustu árum og Robert Newman sem leiðir malaríuverkefni af hálfu WHO segir að nú sé unnt að greina malaríu með skjótvirkum hætti og meðhöndla sjúkdóminn á áhrifaríkan hátt.
Talið er að helmingur jarðarbúa eigi á hættu að fá sjúkdóminn. Um 250 milljón ný tilvik greinast árlega sem leiðir til 860 þúsund dauðsfalla. Yfirgnæfandi meirihluti þeirra sem deyja eru börn í Afríku. Malaría er einnig dánarorsök 10% allra kvenna sem deyja af barnsförum.
|
| Hamzat biður að heilsa |
|
|
Hamzat Ssenoka útvarpsmaðurinn brosmildi biður fyrir kveðjur. Hann kom til Íslands fyrir nokkrum árum á vegum ÞSSÍ. Hann hafði þá um árabil stutt dyggilega við fullorðinnafræðsluverkefni ÞSSÍ í eyjasamfélögum hér út Viktoríuvatni í Úganda með vikulegum vinsælum útvarpsþætti. Hamzat dvaldi nokkra daga hjá RUV á Akureyri, fór til Dalvíkur og Húsavíkur og er öllum ógleymanlegur sem kynntust honum. Nú býr hann við þröngan kost, hann missti konuna sína fyrir þremur árum frá fjórum börnum, útvarpsstöðinni þar sem hann vann var lokað í september, hann hefur greinst með alnæmi og hefur nú eins og margir samlandar hans gerst sjálfsþurftarbóndi, ræktar ávexti og grænmeti, heldur hænur og geitur... og lítur sem betur fer ljómandi vel út eins og sést á myndinni. Gunnar Salvarsson heimsótti hann í sveitina og Veftímaritið segir nánar frá síðar. Á myndinni er hann með yngstu dóttur sinni, tíu ára. -Gsal, Kampala
|
| Á döfinni |
|
Kríurnar - þróunarsamtök í þágu kvenna í Afríku efna til fundar í samstarfi við UNIFEM á Íslandi með Vicky Bam frá Namibíu og ræða HIV/alnæmi og sérstaklega þá staðreynd að sjúkdómurinn breiðist mjög hratt úr meðal ungra kvenna. Fundurinn fer fram í Miðstöð SÞ á Íslandi við Laugaveg 42 í Reykjavík, laugardaginn 20. mars nk. Nánar |
| Um Veftímaritið |
|
|
Veftímarit um þróunarmál er gefið út af Þróunarsamvinnustofnun Íslands. Ritinu er ætlað að glæða umræðu um þróunarmál og gefa áhugasömum kost á að fylgjast með því sem hæst ber hverju sinni. Efni veftímaritsins þarf ekki endilega að endurspegla stefnu ÞSSÍ.
Skráið ykkur í áskrift á heimasíðunni, www.iceida.is og látið vinsamlegast aðra með áhuga á þróunarmálum vita af tilvist veftímaritsins. Allar ábendingar um efni eru vel þegnar.
Þeir sem vilja afskrá sig af netfangalista, eða senda okkur ábendingu um efni, eru vinsamlegast beðnir um að senda slík erindi á netfangið iceida@iceida.is. Ritstjóri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is.
ISSN 1670-8105
Bestu kveðjur, Útgáfu- og kynningardeild ÞSSÍ
| |
|
