| Íslenska björgunarsveitin á leið til Haítí:
Óttast að þúsundir manna hafi farist í skjálftunum í gær |
Össur Skarphéðinsson utanríkisráðherra ákvað í nótt að senda íslensku rústabjörgunarsveitina til hjálparstarfa eftir jarðskjálftana á Haítí. Sveitin lagði af stað klukkan tíu í morgun og stefnt er að því að þota lendi í höfuðborg Haítí, Port-au-Prince, um kl. 16:00 að staðartíma, eða um sólarhring eftir jarðskjálftann í gær. Engu að síður verður íslenska sveitin ein sú fyrsta sem kemst til hjálparstarfa á svæðinu en í henni eru 35 björgunarmenn. Hún hefur að sögn RÚV meðferðis tíu tonn af rústabjörgunarbúnaði, sjö tonn af vatni í eins lítra flöskum, tjaldbúðir fyrir sveitina, fullkominn fjarskiptabúnað og vatnshreinsibúnað.
Óttast er að þúsundir hafi látið lífið í jarðskjálftanum sem reið yfir Haítí en upptök hans voru aðeins fimmtán kílómetra suðvestur af höfuðborginni á aðeins tíu kílómetra dýpi. Skjálftinn var 7 á Richter og tveir snarpir eftirskjálftar fylgdu í kjölfarið, 5.9 og 5.5. stig Richter. Mikill ringulreið ríkir í Port-au-Prince og RUV segir frá því að hvarvetna heyrist óp og sársaukavein fólks sem liggur undir braki. Fjölmargar byggingar hrundu þar á meðal forsetahöllinn og bygging Sameinuðu þjóðanna.
Utanríkisáðherra heimsótti í nótt í björgunarmiðstöðina í Skógarhlíð þar sem íslenska björgunarsveitin undirbjó sig. Fram kemur í frétt frá utanríkisráðuneytinu að rústabjörgunarsveitin sé á viðbragðslista Íslensku friðargæslunnar. Utanríkisþjónustan hefur verið í sambandi við stjórnvöld Haítís sem hafa þakkað fyrir stuðninginn og skjót viðbrögð frá Íslandi, segir í fréttinni. Eins hefur ráðuneytið verið í sambandi við fólk sem þekkir til staðhátta á Haítí. Borgaraþjónusta utanríkisráðuneytisins kannar nú hvort Íslendingar séu á svæðinu, vitað er um einn Íslending þar sem er heill á húfi en hótelið sem hann var á hrundi til grunna. Þeir sem kunna að hafa upplýsingar um Íslendinga á Haítí eru hvattir til að hafa samband við Borgaraþjónustu ráðuneytisins í síma 545 9900.
Haíti er fátækasta ríki Mið-Ameríku og var á síðustu lífsgæðavísitölu í 149. sæti af 182 þjóðum heims.
|
Uppstokkun hjá USAID og stefnubreyting í utanríkismálum Bandaríkjanna:
Þróunarsamvinna hornsteinn bandarískrar utanríkisstefnu |
Þróunarsamvinna hefur fengið aukið vægi í utanríkisstefnu Bandaríkjanna og Hillary Clinton utanríkisráðherra, sem hélt ræðu í síðustu viku og helgaði hana einvörðungu þróunarsamvinnu, sagði að þróunarsamvinna væri hornsteinn í stefnu Bandaríkjanna í utanríkismálum. Í ræðunni sagði Clinton að það væri ekki unnt að stöðva hryjðuverk eða sigrast á hugmyndafræði ofbeldisfullra öfgamanna meðan hundruð milljóna ungs fólks horfa til framtíðar án vinnu og vonar um að komast upp að hlið þróaðra ríkja. Hún sagði ennfremur að ekki væri unnt að byggja upp alþjóðlegt hagkerfi þegar hundruð milljóna lauanfólks og fjölskyldna stæðu utan hnattvæðingarinnar, hefðu ekki aðgang að mörkuðum og og gætu ekki nýtt sér nútímatækni. Þá tók Clinton undir þau viðhorf sem hafa verið áberandi í umræðu um þróunarmál á síðustu misserum að fjárfesta í konum og stúlkum.
Hillary Clinton boðaði í ræðunni stefnubreytingu hjá USAID, þróunarsamvinnustofnun Bandaríkjanna, í anda þeirra umbóta sem evrópskar þrónarsamvinnustofnanir hafa tekið upp og kenndar eru við Parísaryfirlýsingu. Ræðuna flutti Clinton á sama tíma og hún skipaði nýjan framkvæmdastjóra stofnunarinnar, Rajiv Shah. Í frétt Bistandsaktuelt í Noregi segir að ólíkt viðhorfum í ríkisstjórn Bush telji Hilary Clinton utanríkisráðherra nauðsynlegt að endurskipuleggja stjórnskipulag þróunarmála og straumlínulaga reksturinn. Þá telur Clinton að stofnunin eigi að setja sér þrjú höfuðmarkmið: 1) að auka samhæfingu veitenda þróunaraðstoðar, 2) auk samstarf við Sameinuðu þjóðirnar og aðrar fjölþjóðlegar stofnanir og 3) að setja sér langtímamarkmið.
Rúmlega fimmtungur af öllu framlagi til þróunarmála í heiminum kemur frá Bandaríkjunum, eða um 21%. Stærsti hluti framlaganna kemur frá Þróunarstofnun Bandríkjanna, USAID. Stofnunin hafði beðið í tíu mánuði eftir að fá nýjan framkvæmdastjóra áður en tilkynnt var loksins um stöðuveitinguna fyrir nokkrum vikum. Nýi yfirmaðurinn Rajiv Shah er 36 ára og hefur hefur verið ráðuneytisstjóri í landbúnaðarráðuneytinu síðasta hálfa árið.
Shah kom fyrir Öldungadeild þingsins í desember og kvaðst þar vilja þróa USAID á þann veg að stofnunin verði leiðandi í þróunarsamvinnu í heiminum. Af brýnum verkefnum nefndi hann matvælaöryggi og heilbrigðismál og hann hét því að auka við framlög til Afganistan, Pakistan, Írak og Súdan. Rajiv Shah er læknir og heilsuhagfræðingur að mennt og hefur reynslu á sviði matvælaöryggis og lýðheilsu. Hann vann um tíma hjá hjá þróunarsjóði Bill og Melindu Gates. Foreldrar hans eru Indverjar sem komu til Bandaríkjanna á sjöunda áratug síðustu aldar.
Bistandsaktuelt: Verdens mektigste bistandsleder
|
| Mikilll stuðningur Svía við þróunarmál þrátt fyrri kreppu |
Stuðningur Svía við alþjóðlega þróunarsamvinnu hefur ekkert breyst þrátt fyrir fjármálakreppuna. Átta af hverjum tíu Svíum eru ennfremur reiðubúnir að leggja sitt af mörkum til að draga úr fátækt í heiminum - flestir með því að gefa fé. Hins vegar kveðst aðeins einn af hverjum tíu vera til í að breyta lífsstíl sínum til að veita aðstoð, að því er fram kemur í nýrri skoðanakönnun í Svíþjóð.
Reynsla fyrri tíma þegar efnhagslægðir hafa gengið yfir sýnir að það dregur úr stuðningi almennings við þróunaraðstoð við fátæk ríki. Kannanir sem gerðar hafa verið frá því yfirstandandi fjármálakreppa gekk í garð fyrir rúmu ári sýnir hins vegar að stuðningurinn er meiri nú en áður við erfiðar efnahagsaðstæður. Sex af hverjum tíu Svíum finnst opinber framlög til þróunarmála ágæt einsog þau eru eða mæla með auknum framlögum. Tæplega 16% telja að draga ætti úr framlögum og 6% vilja hætta aðstoð við fátæk ríki.
SIDA, Þróunarsamvinnustofnun Svía, gerir árlegar kannanir á vilja og viðhorfum almennings til þróunarsamsamvinnu. Tölurnar úr nýjustu könnun SIDA eru að flestu leyti áþekkar niðurstöðum síðustu ára. Almennt er stuðningur meiri meðal þeirra sem hafa háskólapróf en þeirrra sem hafa lakari menntun og búa utan stórborga. Konur eru almennt jákvæðari til þróunarmála en karlar.
|
World Vision sker upp herör gegn ungbarnadauða:
Á hverjum sólarhring deyja 24 þúsund börn |
Alþjóðasamtökin World Vision hafa skorið upp herör gegn ungbarnadauða, ótímabærum og ónauðsynlegum dauðsföllum barna undir fimm ára aldri. Í nýrri vandaðri samantekt um þetta brýna málefni - Child Health Now: Together We Can End Preventable Deaths - kemur fram að á hverri mínútu deyja fimmtán börn í heiminum eða 24 þúsund börn á sólarhring. Í langflestum tilvikum deyja börnin af völdum sjúkdóma sem lyf eru til við eða unnt er að afstýra, svo sem af niðurgangspestum, lungnabólgu og malaríu, auk þess sem mörg börn deyja í fæðingu.
Samtökin benda á að þetta sé vandamál sem snúi ekki aðeins að þróunarríkjum. Þetta séu "þögul" neyðartilvik og líkast til alvarlegastu brot á réttindum barna í samtímanum. Þess vegna leggi World Vision nú í fimm ára herferð til að fækka börnum sem deyja á unga aldri. Fimm ára tímamörkin vísa í þúsaldarmarkmiðin en eitt af þeim - fjórða markmiðið - er að draga úr ungbarnadauða.
Þjóðarleiðtogar sem samþykktu þúsaldarmarkmiðin árið 2000 koma saman aftur á þessu ári til að meta stöðuna og marka leiðirnir til að ná þúsaldarmarkmiðunum fyrir árið 2015. Frá sjónarhóli barna sem búa í fátækustu löndum heims er brýn þörf á þessu endurmati, segir World Vision. Samtökin hvetja fólk hvarvetna í heiminum til þess að lesa fyrrnefnda skýrslu og leggja að stjórnmálamönnum að setja heilsu barna í forgang, láta kjörna fulltrúa vita að það sé óásættanlegt að 24 þúsund börn deyi á hverjum degi og spyrja hvernig ráða eigi bót á vandanum.
99% allra barna sem deyja fyrir fimm ára afmælið deyja vegna fátæktar og fæðast í þróunarríkjum. Fyrir utan læknanlegu sjúkdóma og sýkingar sem nefnd voru hér að framan er talið að um helmingur dauðsfalla ungbarna sé tilkominn vegna vannæringar, mengaðs vatns og skorts á hreinlæti.
World Vision bendir á að þrátt fyrir að tæplega níu milljónir barna látist árlega ríki ótrúleg þögn um ungbarnadauða og hann fái sáralitla athygli stjórnmálamanna, bæði í þeim löndum þar sem vandinn er mestur og á alþjóðavettvangi. Samtökin segja að þjáningin sem fylgi barnadauða og mannauðssóunin sé í raun tvöfalt hneysli því til séu úrræði sem hafi gefist vel og séu útgjaldalítil, þau byggi á fyrirbyggjandi aðgerðum og umönnun fyrir fjölskyldur og samfélögin sem þær búi í. Reynsla fátækra smáþjóða eins og Malaví og Líberíu, vísi veginn en í báðum löndunum hefur ungbarnadauði minnkað með vilja stjórnvalda og skýrri stefnumörkun.
|
Frumvarpið gegn samkynhneigðum í Úganda:
Mjög víða mikil andúð á samkynhneigðum í Afríku |
Fátt er umdeildara í heiminum en frumvarpið sem lagt hefur verið fram á þingi í Úganda þar sem gert er ráð fyrir því að þungum refsingum við samkynhneigð. Frumvarpið hefur verið fordæmt víða um heim og Svíar hafa hótað að hætta þróunarsamvinnu við stjórnvöld verði frumvarpið að lögum.
Samkynhneigð er illa séð víðar en í Úganda. Af 53 ríkjum álfunnar eru lög í 38 ríkjum þar sem viðurlög eru við samkynhneigð. Víða sæta samkynhneigðir ofsóknum, fangelsun og jafnvel dauðadómi, að því er segir í fréttaskýringu The Telegraph.
Í Úganda er mikil andúð á samkynhneigðum, 94% Úgandabúa lítur á sig sem trúaða og staðhæft er í Huffington Post að 95% þjóðarinnar séu mjög andvíg lögum sem fælu í sér viðurkenningu á sambandi tveggja einstaklinga af sama kyni. Líf samkynhneigðra í Úganda hefur verið þyrnum stráð en nái nýja frumvarpið fram að ganga er talið að landflótti verði meðal samkynhneigðra.
Athyglisverðar kenningar hafa birst í ýmsum fjölmiðlum undanfarið um hlut bandrískra bókstafstrúarmanna í þessu máli og dagblaði The Age í Ástralíu fjallar í fréttaskýringu um meinta aðild þeirra að frumvarpinu.
| |
|
|
|
Ótti um öryggismál á HM í sumar eftir árásina á landslið Tógó
|
 |
Árásin á knattspyrnulandslið Tógó í Angóla síðastliðinn föstudag hefur vakið upp ótta og efasemdir um öryggismáls þegar heimsmeistarakeppnin verður haldin í Suður-Afríku síðar á árinu. Víðs vegar um heiminn hafa síðustu daga birst í fjölmiðlum efasemdir um getu Suður-Afríkumanna til að halda keppnina. Skipuleggjur HM keppast nú við að vísa þessum frásögnum á bug og benda meðal annars á fjarlægðina milli Angóla og Suður-Afríku. Þeir benda á að ein af ranghugmyndunum sem kristallast í þessum frásögnum sé sú að Afríka sé eitt land, ekki heimsálfa.
Afríkumót landsliða - Africa Cup of Natins - hófst á sunnudag í Angóla en landslið Tógó var kallað heim eftir skotárásina á rútu liðsins á föstudag. Þrír létust í árásinni, bílstjórinn, aðstoðarþjálfari og fjölmiðlafulltrúi. Tveir leikmanna liðsins særðust, annar þeirra lífshættulega.
Malaví er eitt þeirra liða sem hefur komið mest á óvart í fyrstu leikjum keppninnar en landslið þeirra vann Alsír 3:0 á mánudag. Ennig komu úrslit í opnunarleik keppninnar verulega á óvart en þar höfðu gestgjafarnir, Angóla, góða forystu gegn Malí - 4:0 - þegar fimmtán mínútur voru eftir af leiknum. En Malí skoraði fjögur mörk á ellefu mínútum og tryggði sér jafntefli með þessum ótrúlega lokakafa.
|
Íslenskur hugbúnaður í notkun hjá Sameinuðu þjóðunum
|
 |
Sameinuðu þjóðirnar hafa tekið í notkun samskiptakerfi frá íslenska hugbúnaðarfyrirtækinu TM Software sem þróað er fyrir björgunarstörf eftir náttúruhamfarir. Talsmaður verkefnisins segir í fréttum að unnt sé að bjarga mannslífum með notkun kerfisins.
Hugbúnaðarfyrirtækið Microsoft valdi TM Software til þess að þróa hugbúnaðinn fyrir Sameinuðu þjóðirnar.
|
Fjárstuðningur frá Bretum eftir jarðskjálftana í Malaví
|
|
Þróunarsamvinnustofnun Breta, DFID, ætlar að verja sem nemur einum milljarði punda í neyðaraðstoð vegna jarðskjálftanna sem urðu í Malaví í nýliðnum mánuði. Fjórir fórust í jarðskjálftunum og þrjátíu þúsund misstu heimili sín. Bretar ætla að leggja m.a. fram fé til enduruppbyggingar heimila sem skemmdust í tveimur snörpum skjálftum og til innleiðingar á nýjum byggingareglugerðum á jarðskjálftasvæðunum í Karonga héraði, auk hefðbundins neyðarbúnaðar við aðstæður sem þessar.
Norðmenn hafa einnig brugðist við náttúruhamförunum í Malaví og ætla að veita neyðaraðstoð.
|
Galdralæknar að baki fjölda barnsfórna?
|
|
Breska ríkisútvarpið birti á dögunum ítarlega úttekt á mannsfórunum í Úganda þar sem fram kom að slíkar fórnir eru mun algengari en yfirvöld hafa talið. Samkvæmt fréttum BBC voru 26 morðmál í rannsókn á nýliðnu ári þar sem grunur lék á um að fólk - í flestum tilvikum börn - hefðu látist í fórnarathöfnum. Aðeins þrjú tilvik þar sem sambærilegur grundur kom fram voru rannsökuð á árinu 2007. BBC segir að yfirvöld í Úganda telji líklegt að raunverulegur tala þeirra sem látast við fórnir séu til muna hærri vegna þess að hundraða er saknað á ári hverju og örlög þeirra ókunn. Þá eru mannshvörf ekki öll tilkynnt til lögreglu.
BBC sagði meðal annars frá galdralækni sem nú berst gegn mannsfórnum sem viðurkenndi að hafa drepið sjötíu manns þar á meðal eigin son.
|
| Um Veftímaritið |
 |
Veftímarit um þróunarmál er gefið út af Þróunarsamvinnustofnun Íslands. Ritinu er ætlað að glæða umræðu um þróunarmál og gefa áhugasömum kost á að fylgjast með því sem hæst ber hverju sinni. Efni veftímaritsins þarf ekki endilega að endurspegla stefnu ÞSSÍ.
Skráið ykkur í áskrift á heimasíðunni, www.iceida.is og látið vinsamlegast aðra með áhuga á þróunarmálum vita af tilvist veftímaritsins. Allar ábendingar um efni eru vel þegnar.
Þeir sem vilja afskrá sig af netfangalista, eða senda okkur ábendingu um efni, eru vinsamlegast beðnir um að senda slík erindi á netfangið iceida@iceida.is. Ritstjóri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is.
ISSN 1670-8105
Bestu kveðjur, Útgáfu- og kynningardeild ÞSSÍ
| |
|
