800 milljónir ólæsar í heiminum:
Fullorðinnafræðsla fær aukið vægi í Malaví |
Átta hundruð milljónir manna í heiminum eru ólæsar að því er fram kemur í nýrri alþjóðlegri skýrslu um fullorðinnafræðslu. Skýrslan kom út á CONFINTEA ráðstefnununni í Brasilíu á dögunum en um er að ræða alþjóðaráðstefnu á vegum UNESCO sem haldin er á tólf ára fresti um fullorðinnafræðslu. Í skýrslunni kemur fram að í Afríku eru 164 milljónir manna ólæsar þar af 102 milljónir kvenna.
Þróunarsamvinnustofnun Íslands sinnir fullorðinnafræðslu í þremur samstarfslöndum, Malaví, Úganda og Mósambík. "Hér í Malaví hefur fullorðinnafræðslan lengi fengið lítið opinbert fjármagn," segir Jó Tore Berg verkefnisstjóri ÞSSÍ í samtali við Veftímaritið. "Það horfir þó til betri vegar því forseti landsins hefur sagt að hann vilji leggja meiri áherslu á fullorðinnafræðslu. Nýlega hleypti t.d. ráðuneyti jafnréttismála af stokkunum átaki sem kallað er "Mass Adult Literacy Project" og starfsmenn ríkisins sem vinna við fullorðinnafræðslu hér í Nankumba eru í þessari viku á fræðslunámskeiði um átakið."
Þróunarsamvinnustofnun býður upp á fullorðinnafræðslu í flestum þorpum í Nankumba sem er hluti af Mangochi héraði í sunnanverðu landinu. Að sögn Jó Tore skilgreinir héraðsstjórnin ólæsi sem þriðja mikilvægasta úrlausnarefnið í héraðinu, á eftir fæðuöryggi og takmörkuðu aðgengi að góðri menntun. Hann segir að leshringirnir í Nankumba séu nú orðnir 94 en fullorðinnafræðsluverkefnin eru samstarfsverkefni ÞSSÍ og malavískra stjórnvalda.
"Það er mikill áhugi á félagsmiðstöðinni sem við höfum byggt í Monkey Bay bæði í héraðinu og í ráðuneytinu í Lilongwe," segir Jó Tore. "Við erum sérlega ánægð með að Þjóðarbókhlaðan (National Library) ætlar að stofna og reka útibú i húsnæðinu. Þetta verður fyrsta almennilega bókasafnið í Monkey Bay og mikilvæg hvatning til að viðhalda lestrarkunnáttu. Við erum líka nýbúin að vera með samkeppni fyrir leiðbeinendur og þátttakendur í leshringjunum um að skrifa góðar sögur. Það komu margar góðar og skemmtilegar sögur og verið er að fara yfir og velja besta sögurnar. Við munum síðan prenta og dreifa þessum sögum í bókakassana sem eru í öllum leshringjunum."
Jó Tore segir að eitt ár sé eftir af verkefninu. "Því miður getum við ekki gert eins mikið og við hefðum viljað gera næsta ár vegna niðurskurðar hjá ÞSSÍ og við getum því ekki gert allt sem verkefnisskjalið kveður á um," segir hann. Educate Malawi's 5.3 million illiteratesAdult Education conference seeks to make lifelong learning a reality for all
|
| Mæðrahúsið í Engela tekið í notkun og hýsir 60 konur |
Penehupifo Pohamba forsetafrú Namibíu tók á dögunum formlega í notkun nýtt mæðrahús í Engela í Ohangwena-sýslu en Íslendingar, bæði Þróunarsamvinnustofnun Íslands og gestir á Ljósanótt í Reykjanesbæ, lögðu fram fjármagn fyrir þriðjungi kostnaðarins. Fjáröflun var hleypt af stokkunum snemma árs 2007 eftir að Vilhjálmur Wiium umdæmisstjóri ÞSSÍ í Namibíu ók fram á þungaðar konur sem höfðust við undir tveimur trjám við þjóðveginn við óboðlegar aðstæður. Nánar |
|
Svíar hóta niðurskurði á framlögum til Úganda
- Líklegt að frumvarp gegn samkynhneigðum verði að lögum |
Svíum blöskrar frumvarp til laga sem þingamður í Úganda hefur lagt fram þar sem samkynhneigðum er hótað þungum refsingum, m.a. dauðarefsingu. Gunilla Carlsson ráðherra þróunarmála hefur gengið fram fyrir skjöldu og hótað því að Svíar komi til með að draga úr framlögum til þróunarmála verði frumvarpið umdeilda að lögum. Svíar verja árlega um 50 milljörðum sænskra króna til þróunarsamvinnu í Úganda. Bretar og Kanadamenn hafa einnig lýst andúð sinni á frumvarpinu auk fjölda samtaka sem starfa að mannréttindamálum.
Ráðherra siðferðis og ráðvendni í Úganda segir hótanir Svía og annarra samstarfsaðila í þróunarsamvinnu ekki breyta neinu um viðhorf ríkisstjórnarinnar gagnvart samkynhneigð. Úganda hafi verið til áður en Svíar hófu að veita þróunaraðstoð.
Nánar
|
Alþjóðlegur dagur gegn spillingu í dag:
24 spillingarmál inn á borð til SIDA á síðasta ári |
Í dag er alþjóðlegur dagur gegn spillingu samkvæmt álytkun Sameinuðu þjóðanna. Tilgangurinn með deginum er að vekja athygli á því tjóni sem hlýst af spillingu og hlutverki stofnana SÞ gegn henni.
Þróunarsamvinnustofnun Svía, SIDA, kynnti í gær fyrstu skýrsluna með tölfræði um umfang spillingarmála innan þróunarsamvinnu sem komið hafa til kasta opinberra aðila í Svíþjóð. Þar kemur fram að inn á borð SIDA komu á árinu 2008 alls 24 mál þar sem grunur lék á um spillingu tengdri þróunarsamvinnu. Fimm af þessum málum voru send áfram til lögreglu eða saksóknara.
Anders Nordström framkvæmdastjóri SIDA segir í frétt á heimasíðu stofnunarinnar að það hafi lengi verið forgangsmál að vinna gegn spillingu og sú vinna hafi á síðustu árum orðið skipulagðari. Það muni auka getu SIDA til að læra af fyrri tilvikum og sjá spillingarmynstur eins og þau birtist þeim i mismunandi löndum.
Lennart Hernander yfirmaður Lútherska heimssambandins í Úganda skrifar um alþjóðlegan dag gegn spillingu og vefur Hjálparstarfs kirkunnar birtir þýðingu á ávarpi hans. Hann segir m.a.:
Spilling er gríðarlegt vandamál þar sem ekkert land, ekkert samfélag eða svið er ónæmt fyrir. Við verðum öll, í ríkum löndum og fátækum, að sameina krafta okkar og berjast gegn spillingu og fyrir ráðvendni. Alþjóðabankinn áætlar að trilljón dollarar fari í mútugreiðslur á hverju ári. Spilling hækkar verðlag, dregur úr verkgæðum, skapar óréttlæti í dómskerfinu, skekkir markað og veikir lýðræði. Ein áhrif spillingar eru þau að hundruð milljóna manna njóta ekki réttar síns og þjónustu sem þeim ber. Spilling vinnur gegn því að þúsaldarmarkmiðin náist.
Nánar
|
| Unnt að draga stórlega úr mæðra- og ungbarnadauða |
Unnt væri að draga úr mæðradauða í þróunarríkjum um 70% og fækka dauðsföllum kornabarna um helming ef tvöfaldað væri það fjármagn sem varið er til þessa málaflokks, þ.e að aðstoða fátækar fjölskyldur við að koma skipulagi á fjölskyldustærð og sinna konum á meðgöngu. Þessar tölur koma fram í nýrri skýrslu Guttmacher Institute og UNFPA, Mannfjöldastofnunar Sameinuðu þjóðanna.
Á hverju ári deyr rúmlega hálf milljón kvenna af barnsförum í þróunarríkjum og 3.5 milljónir kornabarna. Í mörgum tilvikum væri unnt að koma auðveldlega í veg fyrir þessi ótímabæru dauðföll, segja skýrsluhöfundar.
Nýja skýrslan ber yfirskrifitina: Adding It Up: The Costs and Benefits of Investing in Family Planning and Maternal and Newborn Health. Þar er birtur ávinningur af tvöföldun fjármagns á þessu sviði og staðhæft að unnt yrði að bjarga 400 þúsund konum frá því að deyja af barnsförum og bjarga lífi 1.6 milljóna barna. Jafnframt myndi "óviljandi" þungunum fækka um tvo þriðju, hægt yrði að draga úr hættulegum fóstureyðingum um 75% auk þess sem umbætur sæust í víðtækra samhengi, svo sem í minni fáækt og auknum hagvexti í fátækum löndum.
Kostnaðurinn er metinn á 24.6 milljarða dala - ríflega tvöföldun á því fjármagni sem nú er varið til þessara mála.
Nánar |
| Borgir heims taka höndum saman í loftslagsmálum |
Eftir árið 2030 verða 60% íbúa jarðarinnar borgarbúar. Stórborgir með yfir 10 milljónir íbúa eru að verða til í þróunarlöndum og innan tuttugu ára verða borgir eins og Kairó, Dhaka, Jakarta, Karachi, Lagos og Mumbai komnar í þennan hóp. Fyrir íbúa fátækrahverfa þessara borga er framtíðarmyndin hrikaleg. - Þannig hljóðar kynningartexti með nýju tölublaði The Brokers um greinaflokk í blaðinu sem kallast "Sameining borga heimsins" (Cities of the world unite).
Þar segir frá því að samhliða yfirstandandi loftslagsfundi í Kaupmannahöfn verði haldinn sérstakur loftslagsfundur borgarstjóra sem hafi það markmið að setja borgir í öndvegi þegar rætt er um loftslagsbreytingar. Skilaboð fundar borgarstjóranna inn á sjálfan leiðtogafundinn til þjóðhöfðingja - svo og til fjölmiðla og almennra borgara - eru þau að borgir og borgarstjórnir hafi mikilvægu hlutverki að gegna því allt að 80% af alþjóðlegu útstreymi CO2 komi frá borgum: þeir hafi getuna og viljann til aðgerða. Þá er staðhæft að borgir séu þegar farnar að beita nýstárlegum aðferðum til að sporna við áhrifum af loftslagsbreytingum.
Greinaflokkurinn í þessu nýju tölublaði The Broker er sérstök úttekt á því hvernig borgir heims bregðast við þeirri vá sem hlýst af hlýnun jarðar en höfundur greinaflokksins er Janne Nijman frá Amsterdam háskóla. Í blaðinu er dregin upp mynd af borgarstjórnum og borgarsamfélögum í alþjóðlegu samhengi. Borgir séu ekki lengur einangrað fyrirbæri þar sem fólk og fyrirtæki lifa og starfa heldur hafi borgir sín á milli tengsla- og samstarfsnet með ríkisstjórnum og stofnunum um heim allan til að takast á við loftslagsbreytingar, mengun, skort á fæðuöryggi, félagslegt misrétti og svo framvegis.
|
|
Breytir svarta gullið framtíð fátækra í Úganda? |
Miklar olíuauðlindir hafa fundist í Úganda og það eru góðar fréttir fyrir fátæka þjóð þótt reynslan sýni að svarta gullið er ekki ævinlega lyfitstöng framfara fyrir almenning. Museveni, forseti Úganda, hefur sagt að allur hagnaður af olíuframleiðslunni komi til með að fjármagna brýn verkefni hins opinbera og nefndi sérstaklega orku- og samgöngumál í því sambandi. Þegar eru væntingar um olían hraði framförum í Úganda, skapi tugþúsundum atvinnu og leiði þjóðina út úr sárafátækt. Nefnt er að tekjur ríkissjóðs Úganda geti allt að því tvöfaldast verði olíuframleiðslan í líkingu við það sem niðurstöður rannsókna gefa til kynna. Þá er verið að tala um 100-200 þúsund tunnur á dag. Framleiðsla á að geta hafist innan tveggja ára.
| |
|
|
|
Loftslagsráðstefnan í Kaupmannahöfn
Framkvæmdastjóri SÞ vongóður um samning |
 |
|
Fjölmiðlar greindu frá því í morgun að upphlaup hafi orðið í gær á loftslagsráðstefnuninni í Kaupmannahöfn eftir að drög Lars Lökke Rasmussen, forsætisráðherra Danmerkur, að lokasamkomulagi láku út. Drögin opinbera djúpstæðan ágreining milli auðugra iðnríkja og þróunarríkja.
Fulltrúar Sameinuðu þjóðanna á loftslagsfundinum í Kaupmannahöfn voru áður sagðir vongóðir um að á annað hundrað þjóðarleiðtoga myndu ná samkomulagi um alþjóðlegan samning til að stemma stigu við loftslagsbreytingum. "Við munum ná samkomulagi - og ég tel að skrifað verði undir samninginn af öllum aðildarríkjum Sameinuðu þjóðanna - sem verður sögulegt. Allir þjóðhöfðingar og forsætisráðherrar hafa sama markmið - að afstýra hlýnun jarðar," sagði Ban Ki-moon framkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna á mánudag.
|
| Þjóðverjar tvöfalda framlög til Malaví |
|
Þjóðverjar greindu frá því í gær að þeir myndu tvöfalda tvíhliða framlög til þróunarsamvinnu við Malava eftir samningaviðræður í Lilongve, höfuðborg Malaví. Varið verður 64 milljónum evra til samstarfsins eða 13,7 milljörðum kvatsa. "Þvert á ótta um að alþjóðlega fjármálakreppan leiði til lækkunar á framlögum til þróunarsamvinnu taka Þjóðverjar ákvörðun um að tvöfalda framlög sín í Malaví," segir Rainer Mueller sendiherra Þýskalands í Malaví. "Miklar framfarir hafa orðið í landinu á síðustu árum og við erum reiðubúin að veita frekari stuðning í baráttunni gegn fátækt og lýðræðisþróun," bætir hann við.
Nánar |
| Veftímaritið er á... |
Líttu við! |
|
Mislingar: Dauðsföllum fækkar um 78% |
|
Dauðsföllum af völdum mislinga í heiminum fækkað um 78% milli áranna 2000 og 2008, að því er fram kemur í nýjum tölum, úr 733 þúsundum árið 2000 í 164 þúsund í fyrra. Þetta kemur fram í frétt frá The Measles Initiative - samtökum lýðheilsufræðinga víðs vegar í heiminum sem vinna gegn sjúkdómnum. Samtökin settu sér það mark að fækka dauðsföllum af völdum mislinga um 90% fyrir árið 2010 miðað við árið 2000. Þeim árangri hefur þegar verið náð alls staðar nema í einum heimshluta, suðaustur Asía. Samtökin vara þó við því að dauðsföllum af völdum sjúkdómsins kunni að fjölga á nýjan leik ef slakað er á bólusetningu en á síðustu árum hafa 700 milljónir barna verið bólusettar. Þær aðgerðir hafa leitt til þess að lífi 4.3 milljónir barna hefur verið bjargað á innan við áratug. Engu síður deyja enn 450 börn daglega af völdum mislinga.
|
| SIDA: Aðgerðaáætlun fyrir fatlaða |
 |
Þróunarsamvinnustofnun Svía hefur ýtt úr vör aðgerðaáætlun með yfirskriftinni "Mannréttindi fyrir fatlaða" en með henni vill SIDA tryggja að mannréttindi fatlaðra séu virt þar sem stofnunin er að störfum í þróunarríkjum. Jafnframt vill SIDA tryggja að fatlaðir fái tækifæri til jafns við aðra að bæta lífskjör sín í samstarfsríkjunum. Fram kemur i frétt á heimasíðu SIDA að fatlaðir séu um 10% jarðarbúa, hópurinn sé stór og að mörgu leyti ósýnilegur og mannréttindi þeirra á tíðum ekki virt. Í fréttinni kemur fram að 80% allra fatlaðra einstaklinga búi í þróunarríkjunum þar sem þeir séu oft þeir fátækustu meðal hinna fátæku. Af þeim sem lifa af minna en einum Bandaríkjadal á dag er fimmti hver fatlaður, segir í frétt SIDA. |
| Fréttir og fréttaskýringar |
|
|
| Dauðadómur yfir HIV smitberum? |
|
Áform eru uppi um það í Úganda að lögfesta dauðdóm yfir þeim sem viljandi eða vísvitandi smitar annan einstakling af HIV veirunni sem veldur alnæmi. Frumvarp þessa efnis hefur enn ekki komið fyrir þingið en þess eru nýleg dæmi að dómstólar hafi sakfellt fólk fyrir að hafa vísvitandi dreift veirunni, að því er New Vision í Úganda greinir frá. Í einu tilviki fékk maður fjórtán ára dóm fyrir að smita nítján ára þroskahefta stúlku af HIV.
Baráttusamtök gegn alnæmi gagnrýna fyrirætlanir stjórnvalda og telja að fyrirhuguð lagasetning verði til þess að letja fólk til að fara í HIV-próf. Nánar
|
| Um Veftímaritið |
 |
Veftímarit um þróunarmál er gefið út af Þróunarsamvinnustofnun Íslands. Ritinu er ætlað að glæða umræðu um þróunarmál og gefa áhugasömum kost á að fylgjast með því sem hæst ber hverju sinni. Efni veftímaritsins þarf ekki endilega að endurspegla stefnu ÞSSÍ.
Skráið ykkur í áskrift á heimasíðunni, www.iceida.is og látið vinsamlegast aðra með áhuga á þróunarmálum vita af tilvist veftímaritsins. Allar ábendingar um efni eru vel þegnar.
Þeir sem vilja afskrá sig af netfangalista, eða senda okkur ábendingu um efni, eru vinsamlegast beðnir um að senda slík erindi á netfangið iceida@iceida.is. Ritstjóri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is.
ISSN 1670-8105
Bestu kveðjur, Útgáfu- og kynningardeild ÞSSÍ
| |
|
