gunnisal
Veftímarit um þróunarmál
Þróunarsamvinna
Samstarfsþjóðir 
2. desember 2009
Alþjóðlegi alnæmisdagurinn:
Áberandi áhugaleysi í kjölfar kreppunnar
 AIDS
Samtökin Læknar án landamæra telja að í kjölfar fjármálakreppunnar hafi dregið stórlega úr áhuga á meðhöndlun HIV smitaðra. Það geti blátt áfram þýtt dauða fyrir þúsundir manna. Samtökin telja að það væru svik við fátækustu þjóðirnar eftir margra ára árangur í baráttunni við sjúkdóminn að hætta að styðja þær með fjármunum vegna HIV meðferðar. Samtökin óttast að tilboð um meðferð hverfi í kjölfar kreppunnar.
 
Í gær, 1. desember, var alþjóða alnæmisdagurinn og þá var víðs vegar um heim vakin athygli á þeim vanda sem þjóðir heims glíma við vegna sjúkdómsins. Einkunnarorð dagsins voru "Universal access and human rights" (Jafnt aðgengi og jöfn mannréttindi um heim allan).
 
Samkvæmt upplýsingum Alnæmisstofnunar Sameinuðu þjóðanna (UNAIDS) hefur dregið úr nýgengi sjúkdómsins um 17% á heimsvísu á undanförnum árum. Rúmlega 33 milljónir eru smitaðar af HIV á heimsvísu, þar af 2.1 milljón barna. Af smituðum búa 22 milljónir í löndunum sunnan Sahara í Afríku. Góður fréttirnar eru þær að dánartíðni af völdum alnæmis hefur lækkað á undanförnum árum, ekki síst vegna greiðari aðgangi að lyfjum, meðferð, umönnun og forvörnum gegn HIV smiti.

 
Reinforcing the response to AIDS in the World  
 
Leiðtogafundurinn í Kaupmannahöfn í næstu viku:
Fyrirheit um betri heilsu að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda
 gunnisal
Viðamikil alþjóðleg rannsókn leiðir í ljós að margar aðgerðir til að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda koma til með að hafa jákvæð áhrif á heilbrigði. Bætt heilsufar mun draga úr kosnaði vegna loftslagsbreytinga á sumum sviðum og tillit á að taka til þess í alþjóðlegum samningaviðræðum, að mati alþjóðlegs hóps fræðimanna sem birti niðurstöður sínar í breska læknaritinu The Lancet í síðustu viku.
 
Hópurinn bjó til líkön fyrir fátækar þjóðir og þjóðir með meðaltekjur þar sem áhrif á heilsufar eru körtlögð miðað við beitingu mismunandi aðferða við að draga úr losun góðurhúsalofttegunda. Fræðimannahópurinn lýsir nokkrum dæmum í skýrslunni með áherslu á fjórar lykilþætti: raforku, samgöngur, orku til heimils, og matvæli og landbúnað.

Niðurstöður hópsins voru birtar í sérstakri ritröð í Lancet 25. nóvember og kynnt með viðhöfn samtímis í London og Washington.
 
Leiðtogafundur Sameinuðu þjóðanna um loftslagsmál hefst í næstu viku í Kaupmannahöfn. Drög að samkomulagi fundarins voru birt fyrir nokkrum dögum og þegar hafa fulltrúar Indlands gefið út yfirlýsingu þess efnis að drögin séu óásættanleg.
 
Afríkuþjóðir fylgjast grannt með fundinum og óttast að ríkar þjóðir skjóti enn á frest að ná samkomulagi í stað þess að taka lagalega bindandi ákvarðanir. Að mati Mohamed Timamy framkvæmdastjóra umhverfismála hjá Afríkusambandinu (AU) binda þó margir enn von við leiðtogafundinn í Kaupmannahöfn. Hann segir í viðtali við Bisandsaktuelt í Noregi að Afríka beri byrðarnar. "Því lengur sem við bíðum eftir að ná samkomulagi því meiri verða hamfarirnar. Ástandið er afar hættulegt og það versnar frá degi til dags," segir hann.

 
 
 
 
Íslenskur stuðningur við frumbyggja:
San börn fá námsefni á móðurmáli sínu
 gunnisal
!Kung San er yfirheiti á námsefni sem komið er út í Nambíu sérstaklega ætlað San börnum sem hingað til hafa fengið mjög takmarkaða kennslu á móðurmáli sínu. Þróunarsamvinnustofnun Íslands styður þessa útgáfu sem unnin er á vegum WIMSA en það eru sjálfstæð félagasamtök sem vinna að hagsmunum San frumbyggja í sunnanverðri Afríku.
 
Um er að ræða fyrstu náms- og sögubækurnar á tungumálum San en flest tungumál þjóðflokksins eru eingöngu til sem raddmál. Þjóðflokkurinn telur um 38 þúsund manns en tungumálin eru fimm og San fólkið er dreift um víðáttumikil svæði. Á þessu ári styður ÞSSÍ við útgáfu á fjórum námsbókum fyrir börn í Kwedam og !Kung tungumálum sem áætlað er að séu töluð af um 5 þúsund manns í norðurhluta Namibíu.
 
Nánar verður fjallað um San og stuðning Íslendinga við þessa frumbyggja í næsta Veftímariti.


Mother-tongue instructions vital to San education

Átta þrepa aðgerðaáætlun til að draga úr hungri barna
 gunnisal
Í nýrri átta þrepa aðgerðaáætlun sem Save the Children samtökin hafa birt segir að með því að verja 8.8 milljörðum dala árlega væri unnt að fækka vannærðum börnum i heiminum um helming. Börnin sem líða skort eru nú 178 milljónir talsins.
 
"Hungry for Change" nefnist ný skýrsla samtakanna er kastljósinu að átta löndum en í þeim býr helmingur allra vannærða barna í heiminum að mati Save the Children. Löndin átta eru: Afganistan, Bangladesh, Lýðveldið Kongó, Eþíópía, Indland, Kenía, Súdan og Víetnam.



Nánar
 
Alþjóðlegt sextán daga átak gegn kynbundnu ofbeldi
 16DAYS
Nú stendur yfir alþjóðlegt sextán daga átak gegn kynbundnu ofbeldi en átakið hófst 25. nóvember á alþjóðlegum baráttudegi gegn kynbundnu ofbeldi. Átakinu lýkur 10. desember sem ber upp á alþjóðlega mannréttindadaginn en hann var valin til að tengja á táknrænan hátt kynbundið ofbeldi og mannréttindi. Tímasetningin var einnig valin til að leggja áherslu á mannréttindabrotin sem felast í slíku ofbeldi. Markmið átaksins er að knýja á um afnám alls kynbundins ofbeldis.
 
Í sextán daga átakinu hefur frá 1991 verið unnið að því að draga kynbundið ofbeldi fram í dagsljósið sem mannréttindabrot. Hópar og samtök um allan heim nýta átakið til að krefjast aðstoðar og stuðnings til handa fórnarlömbum ofbeldis, til að styrkja forvarnastarf og þrýsta á um breytingar á löggjöf til að bæta réttarstöðu þolenda. Þá hefur átakið verið nýtt til að stuðla að því alþjóðlegum mannréttindareglum sé beitt til að vinna gegn kynbundu ofbeldi sem mannréttindabroti, heilbrigðisvandamáli og ógn við mannfrelsi og frið um allan heim.
 
Veftímarit um þróunarmál hefur tekið saman ýmiss konar ítarefni sem tengist átakinu.

 

Mannréttindaskrifstofa Íslands
 
Alþjóðleg þróunarsamvinna - bæði dropi í hafið og hringir sem gára vatnið
 Resultatrapport2009
Alþjóðleg þróunarsamvinna er lítið en mikilvægt framlag til hagvaxtar í fátækum löndum, segir í nýrri skýrslu frá NORAD um árangur í þróunarsamvinnu - Resultatrapport 2009. Þetta er í þriðja sinn sem slík skýrsla er gefin út og að þessu sinni er sjónum beint að stuðningi við efnahagslega þróun í þeim fátækum ríkjum sem Norðmenn eiga í þróunarsamvinnu við. "Skýrslan sýnir að norsk þróunarsamvinna er bæði dropi í hafið og hringir sem gára vatnið," sagði Paul Engberg-Pedersen framkvæmdastjóri NORAD við kynningu á skýrslunni á mánudaginn. Hann bætti við að norsk þróunaraðstoð væri yfirleitt mjög lítill hluti af efnahag í ólíkum geirum í fátæku ríkjunum. Hann sagði það hins vegar sýna sig að þegar aðstæður í samstarfsríkjunum væru hagstæðar þá hafi fjármagn og fagleg ráðgjöf mikil áhrif. "Hvernig þróunaraðstoðin er nýtt af stjórnmálamönnum og samfélögunum í viðtökuríkjunum skipti meira máli en það hversu mikil aðstoðin er," sagði Paul Engberg-Pedersen.
 
Tíu þúsund hvítingjar í felum
 Albino
Allt að tíu þúsund hvítingjar, albínóar, eru í felum í austurhluta Afríku af ótta við að að vera sundurlimaðir og líkamshlutar þeirra seldir töfralæknum, að því er fram kemur í nýrri skýrslu frá Rauða krossinum.
Veftímaritið hefur áður greint frá skipulögðum aftökum á albinóum en tvö morð á síðustu vikum, annað í Búrúndí og hitt í Tansaníu, hefur leitt til þess að mikill ótti hefur gripið um sig meðal albinóa og þeir farið í felur. Sumir telja að líkamspartar albínóa búi yfir sérstökum mætti og færi þeim sem kemst yfir slíkan "fjársjóð" bæði gæfu og auð.
 
Fjörutíu og fjórir albínóar hafa verið drepnir í Tanzaníu frá árinu 2007 og fjórtán í Burundi.

 
 
 
Dagur rauða nefsins - hláturinn lengir lífið!
UNICEF
Á föstudaginn tekur fjöldi listamanna höndum saman með Barnahjálp Sameinuðu þjóðanna (UNICEF) og stendur fyrir Degi rauða nefsins. Um kvöldið verður söfnunarþáttur í opinni dagskrá Stöðvar 2 þar sem grínistar láta ljós sitt skína í þeim tilgangi að safna fé fyrir bágstödd börn um allan heim.
 
Rauð nef til styrktar UNICEF er komið fyrir nokkru í verslanir og lag Ljótu hálfvitanna "Hætt'essu væli" er í spilun á útvarpsstöðvunum, en það var samið sérstaklega fyrir átakið.
 

Nánar á UNICEF
Athyglisvert
 
 
Veftímaritið er á...
facebook
Líttu við!
Ný viðmið í umönnun barna
AIDS
Á fundi sínum í New York sl. föstudag fagnaði allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna nýjum viðmiðum fyrir umönnun barna sem ekki búa hjá foreldrum sínum. SOS-barnaþorpin hafa í fimm ár farið fyrir hópi sérfræðinga við gerð þessara nýju viðmiða.
Það þykir vel við hæfi að viðmiðin hafi verið samþykkt á 20 ára afmæli Barnasáttmála SÞ.
Viðmiðin snúa að umönnun þeirra barna sem ekki búa hjá foreldrum sínum eða eiga á hættu að verða skilin frá þeim.
 

SOS-fréttir
Suður-Kórea meðlimur í DAC
Þátttökuríkjum í þróunarsamvinnunefnd OECD, sem kallast í daglegu tali DAC, fjölgaði í síðustu viku þegar samþykkt var að taka Suður-Kóreru inn í hópinn. Inntaka Kóreumanna var kunngjörð á sérstökum fundi að viðstöddum Oh Joon, aðstoðarutanríkisráðheerra. Hann sagði í ávarpi að Suður-Kórea hefði fyrir hálfri öld verð eitt fátækasta ríki heims og verið að rísa uppúr ösku Kóreustríðsins. Þá treysti þjóðin að miklu leyti á aðstoð erlendis frá til að reisa við efnahags landsins. Nú er öldin önnur: Suður-Kórea með risavaxið alþjóðlegt hagkerfi og forsetinn í færsæti G20 hópsins á næsta ári. Framlög til alþjóðlegra þróunarmála hafa aukist á síðustu árum, einkum til grannríkja í Asíu, og nam 803 milljónum Bandaríkjadala á síðasta ári.
 
Óvíst er hvenær Íslendingar verða aðilar að DAC en umsóknarferli var að hefjast þegar bankahrunið varð hér seint á síðasta ári.
 

Nánar
 
Kosningarnar í Namibíu:
Yfirburðasigur SWAPO
Hifikepunye Pohamba
Almennar þing- og forsetakosningar fóru fram í Namibíu um síðustu helgi og þótt einhver bið verði á því að tilkynna endanleg úrslit kosninganna er ljóst að forseti landsns, Hifikepunye Pohamba og flokkur hans, SWAPO (South West African People´s Organization) hafa fengið yfir 60% griddra atkvæða. Klofsningsflokkur út úr SWAPO, The Rally for Democracy and Progress, sem stofnaður var 2007, var í öðru sæti með 10% atkvæða. Í forsetakosningunum hefur sitjandi forseti fengið tvo þriðju hluta atkvæða, að því er fram kemur i frétt frá Bloomberg fréttastofunni.
 
Þetta voru fimmtu almennu kosningarnar í landinu frá því Namibía hlaut sjálfstæði árið 1991.
 

Namibia's Ruling Party Takes Early Lead in Election

Voters Provide Few But Some Surprises

Fréttaskýring fyrir kjördag: Namibia politics: A crowded field
Nýtt tölublað //Afríka!"
VeftímaritSJH
//Afríka!" 12. tölublað október-nóvember 2009 er komið út en útgefandinn er Stefán Jón Hafstein umdæmisstjóri ÞSSÍ í Malaví. Hægt er að panta áskrift að blaðinu á heimasíðu hans en blaðið er sent gjaldfrjálst í tölvupósti til áskrifenda sex sinnum á ári.
 

Nánar
 
Sameinuðu þjóðirnar biðla um 7.1 milljarð dala í neyðaraðstoð
SÞ
Á mánudag barst ákall frá Sameinuðu þjóðunum um 7.1 milljarð dala til neyðaraðstoðar fyrir árið 2010. Aldrei í sögu SÞ hafa samtökin biðlað um jafn mikla fjármuni til mannúðarmála. Með fjármagninu á að sinna 48 milljónum manna í 25 löndum sem þurfa á brýnni aðstoð að halda, m.a. í Súdan, Afganistan, Kongó og Sómalíu.
 

Nánar
Fréttir og fréttaskýringar
 
 
Featured Article
AIDS
Veftímarit um þróunarmál er gefið út af Þróunarsamvinnustofnun Íslands. Ritinu er ætlað að glæða umræðu um þróunarmál og gefa áhugasömum kost á að fylgjast með því sem hæst ber hverju sinni. Efni veftímaritsins þarf ekki endilega að endurspegla stefnu ÞSSÍ.
          
Skráið ykkur í áskrift á heimasíðunni, www.iceida.is og látið vinsamlegast aðra með áhuga á þróunarmálum vita af tilvist veftímaritsins. Allar ábendingar um efni eru vel þegnar.  

Þeir sem vilja afskrá sig af netfangalista, eða senda okkur ábendingu um efni, eru vinsamlegast beðnir um að senda slík erindi á netfangið iceida@iceida.is. Ritstjóri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is.
  
ISSN 1670-8105

Bestu kveðjur, Útgáfu- og kynningardeild ÞSSÍ