Barnasáttmálinn 20 ára:
Réttindi barna verði tryggð í allri þróunarsamvinnu |
Meðal veitenda opinberrar þróunaraðstoðar skortir stefnu sem tryggir að réttarhagsmunir barna séu ávallt tryggðir í þróunarsamvinnu. Að mati fræðimanna hjá ODI (Overseas Development Institute) í Bretlandi þurfa framlagsríki að setja á laggirnar vinnuhóp um réttindi barna með svipuðum hætti og gert var þegar Parísaryfirlýsingin var unnin um samhæfingu og samræmingu þróunarsamvinnu.
Í nýjum greinum bendir ODI á mikilvægi þess að framlagsríki tryggi réttindi barna í allri þróunarsamvinnu og segir að fyrirmyndin að slíku verklagi sé fyrir hendi innan DAC (þróunarsamvinnunefndar OECD), þ.e. GENDERNET, sem sett var á laggirnar í jafnréttismálum. Ennfremur er bent á fleiri hliðstæður en jafnrétti í þverlægum málefnum í þróunarsamvinnu, s.s. umhverfismál og HIV/alnæmi.
Að mati ODI eru börn ennþá "ósýnileg" í umræðu um þróunarmál. Þótt tuttugu ár séu liðin frá gildistöku Barnasáttmálans sé ekki litið á réttindi barna sem alvöru málefni í pólítískri umræðu. ODI vill að réttindi barna verði tekin upp í allri umræðu um þróunarmál og ákveðið gangverk þurfi að setja upp til þess að auka sýnileika barna í orðræðu um þróunarmál.
ODI bendir á að þrátt fyrir margvíslega jákvæða þróun í málefnum barna á heimsvísu, t.d. minnkandi barnadauða, séu framfarir í þróunarríkjum hægar og án róttækra breytinga muni flest þróunarríki ekki ná þeim atriðum þúsaldarmarkmiðanna sem snúa að börnum.
|
| ESB þjóðir hvattar til að auka samstarf í þróunarsamvinnu |
Karel De Gucht framkvæmdastjóri þróunarmála hjá Evrópusambandinu hvetur bandalagsríkin til þess að auka samstarf á sviði þróunarsamvinnu til að tryggja að milljarðar evra fari ekki í súginn. Fram kom í skýrslu sem birt var í síðasta mánuði - Aid Effectiveness: benefits of a European Approach - að árlega nemur sóun á framlögum ESB ríkja til þróunarmála þremur milljörðum evra.
"Ræðum árangursríka þróunarsamvinnu og efnahagskreppuna. Á þessu ári horfumst við í augu við þá nöturlegu staðreynd að einn milljarður manna býr við hungur í heiminum. Þess vegna er það algerlega óásættanlegt að við séum ekki að ná hámarksárangri með þeim evrum sem við verjum til þróunarmála," sagði De Gucht.
"Það er á okkar ábyrgð gagnvart fátækum í heiminum að snúa þessari þróun við. Ábyrgð okkur lýtur einnig að hverjum og einnum skattgreiðanda sem til að tryggja hámarksnýtingu á fjármagni. Það er engum vafa undirorpið að árangur okkar er ekki sem skyldi. Við greiðum 60% af allri opinberri þróunaraðstoð í heiminum (ODA) eða tæplega 50 milljarða evra á síðasta ári. Og níu af hverjum tíu Evrópubúum styðja eindregið þróunaraðstoð," sagði hann.
De Gaugt tók síðan dæmi úr skýrslunni um óheyrilega mikla dreifingu framlaga, hversu "þunnt er smurt" eins og stundum er sagt. Hann sagði að á þriggja ára tímabili, 2005-2007, hefðu 27 Evrópusambandsþjóðir veitt verkefnatengda þróunaraðstoð í rúmlega eitt þúsund löndum (1168 löndum) á meira en sjö þúsund geirum (7626 geirum). Í fjórðungi þessara tilvika hefði aðstoðin verið undir einni milljón evra sem væri ótrúlega lítið og íþyngjandi fyrir veika stjórnsýslu þróunarríkja.
Önnur dæmi úr skýrslunni:
*Veitendur þróunaraðstoðar innan ESB eru að meðaltali að sinna þróunarsamvinnu í 73 löndum.
*Veitendur þróunaraðstoðar innan ESB eru að meðatali í átta geirum en ekki þremur eins og reglur segja til um.
*Að meðaltali eru viðtökuríki að vinna með sjö ESB þjóðum sem þýðir samskipti við sjö mismunandi stjórnvöld með sjö mismunandi verklagsaðferðir.
"Við skulum skera niður í skriffinnskunni og gefa samstarfsþjóðum okkar aukið eignarhald," sagði framkvæmdastjórinn. Nánar
Aid effectiveness in the spotlight
|
| Loftslagsbreytingar koma harðast niður á konum í þróunarríkjum |
 Áhrif loftslagsbreytinga bitna harðast á konum í þróunarríkjum en að mestu leyti hefur verið horft framhjá aðstæðum þeirra í umræðunni um leiðir til að takast á við afleiðingar af hlýnun jarðar. Þetta er ein helsta niðurstaða skýrslu Mannfjöldastofnunar SÞ (UNFPA) sem kom út í síðustu viku.
Í skýrslunni - State of the World Population 200: Facing A Changing World: Women, Population and Climate Change - koma fram upplýsingar um hættuna á því að loftslagsbreytingar auki bil ríkra og snauðra og magni misrétti kynjanna.
Í skýrslunni kemur jafnframt fram að í baráttunni gegn losun gróðurhúsalofttegunda gæti verið árangursríkara að fjárfesta í verkefnum sem miða að því að draga úr barnsfæðingum en byggja vindorku- eða kjarnorkustöðvar.
Samkvæmt spá Mannfjöldastofnunar SÞ gætu jarðarbúum fjölgað úr 6.8 milljörðum í dag í 10.5 milljarða árið 2050 verði ekki gripið til skjótra aðgerða til að draga úr barnsfæðingum.
Fram kemur í skýrslunni að konur sem ganga menntaveginn eignist færri börn - því lengur sem þær eru í skóla því færri börn eignist þær. Óskólagengnar konur í heiminum eignist að meðaltali 4.5 börn en þær sem hafa farið í eitt til tvö ár í háskóla eignist að meðaltali 1.7 börn.
|
| Langflest "munaðarlaus" börn eiga foreldra á lífi - varað við vistun á stofnunum |
Fjögur af hverjum fimm börnum sem búa á heimilum munaðarlausra víðs vegar í heiminum eiga foreldri á lífi, að því er fram kemur í nýrri skýrslu samtakanna Save the Children (Barnaheill). Í skýrslunni kemur fram að dæmi séu um að stofnanir þvingi eða blekki fátæka foreldra til að gefa börnin frá sér í þeirri von að þau eigi sér bjartari framtíð. Einnig kemur fram að foreldrar trúa því að þeir fái börnin aftur þegar þau eru orðin átján ára.
Fram kemur í skýrslunni - Keeping Children Out of Harmful Institutions - að fátækt fremur en fráfall foreldra sé í flestum tilvikum ástæðan fyrir því að börn hafni á heimilum munaðarlausra. Í skýrslunni segir að aukin tilhneiging sé í þá veru að líta á börn sem "varning" í sívaxandi viðskiptum og að milljónum barna sé margvísleg hætta búin með vistun á stofnunum, t.d. að þeim sé nauðgað, þau verði fórnarlömb mansals eða ofbeldis.
Rekstur heimila fyrir munaðarlaus börn er umfangsmikill atvinnurekstur, segir í skýrslunni, þar sem rekstraraðilar njóti oft opinberra styrkja eða fái greiðslur frá velviljuðum styrktaraðilum. Að mati Save The Children ætti fremur að verja fjármagni til að styðja við bakið á fjölskyldum til að sjá um uppeldið.
Í annarri nýrri skýrslu - Missing: Children without parental care in international development policy - segir að 24 milljónir barna hið minnsta alist upp án foreldra og þessum börnum fjölgi mjög hratt í þróunarríkjum. Í skýrslunni, sem gefin er út á vegum samtakanna EveryChild, er hvatt til þess að börn alist upp í fjölskyldu en hvorki í heimavistarstofnunum eða á götum úti þar sem búa við misnotkun og vanrækslu í stað stuðnings og verndar foreldra. Save the Children claims most 'orphans' have living parent (The Guardian)
|
| Frumvarp gegn samkynhneigðum í Úganda: Veldur það usla á fundi leiðtoga Samveldisins? |
Óttast er að frumvarp gegn samkynhneigðum sem lagt hefur verið fram á þingi í Úganda komi til með að valda deilum leiðtoga á fundi í breska Samveldinu sem hefst á föstudaginn í Trinidad og Tobago. Staða Museveni forseta Úganda sem formanns leiðtogaráðs Samveldisins - en hann verður þar af leiðandi í forsæti á samkomunni - gerir málið enn eldfimara en ella.
Vaxandi reiði gætir meðal fulltrúa á leiðtogafundinum að því er fram kemur í grein Globe & Mail í Jóhennesarborg í morgun en eins og greint var frá í Veftímaritinu í síðustu viku eru harðar refsingar boðaður í frumvarpinu, m.a. dauðarefsingar. Frumvarpið hefur verið fordæmt af mannréttindasamtökum víða um heim. Nánar
|
| Ófullkomnir innviðir í Afríku hamla hagvexti |
 Ástand innviða í mörgum samfélögum í Afríku er afar bágborið og gífurlegt fjármagn sem sett hefur verið í umbætur hefur ekki skilað tilætluðum árangri. Að mati Obiageli Ezekwesili framkvæmdastjóra Afríkudeildar Alþjóðabankans eru nútímalegir innviðir samfélaga uppistaðan í hagkerfinu og hamla hagvexti ef þeir virka ekki sem skyldi.
"Það væri eins og að hella vatni í leka fötu að fjárfesta enn frekar á þessu sviði án þess að takast á við skort á skilvirkni. Afríka getur sett fyrir lekann með umbótum og pólítískum endurbótum sem væru skýr skilaboð til fjárfesta að Afríka væri reiðubúin til samstarfs," segir hann.
Út er komin viðamikil skýrsla frá Alþjóðabankanum um innviði í 24 afrískum samfélögum sem sýnir bágborið ástand á sviðum eins og rafmagnsmálum, vatnsmálum, samgöngum og upplýsingatækni. Í skýrslunni kemur fram að ófullkomnir inniviðir dragi úr hagvexti sem nemur tveimur prósentustigum á ári og dragi úr framleiðni fyrirtækja allt að fjörutíu prósentum.
Skýrslan - "Africa's Infrastructure: A Time for Transformation" - staðfestir að veikustu innviðir samfélaga er að finna í Afríku sem sé kaldhæðnislegt í ljósi þess að í sumum ríkjum álfunnar greiði íbúar tvöfalt hærri gjöld til grunnþjónustu en annars staðar. Í skýrslunni er því haldið fram að innviðir sem virka séu frumsklilyrði fyrir efnahagslegum framförum í Afríku. Í henni er áætlað að á hverju ári, fram á næsta áratug, þurfi fjármagn sem svarar til 93 milljarða árlega sem er tvöfalt meira en áður var talið. Talið er að verja þurfi um helmingi þessa fjármagns til orkumála.Nánar
| |
|
|
|
| UNIFEM á Íslandi tuttugu ára:
Afmælishátíð í dag |
| Í tilefni af tuttugu ára afmæli UNIFEM (Kvennasjóðs Sameinuðu þjóðanna) á Íslandi verður efnt til afmælishátíðar í Þjóðleikhúskjallaranum í dag frá kl. 17-19 með fjölbreyttri dagskrá: |
Konur úr Sinfóníuhljómsveit Íslands leika. Jóhanna Sigurðardóttir, forsætisráðherra, ávarpar veislugesti. Ragna Sara Jónsdóttir, formaður UNIFEM á Íslandi, flytur ávarp. Ólína Þorvarðardóttir kveður rímu. Viðtal við Kristjönu Millu Thorsteinsson og Sæunni Andrésdóttur stofnendur UNIFEM á Íslandi. Trúðurinn Gjóla varpar ljósi á Kvennasáttmála Sameinuðu þjóðanna. Auður Jónsdóttir, skáldkona, flytur ljóð tileinkað UNIFEM. Lina - segir frá reynslu sinni af því að vera kona í flóttamannabúðum í Írak. Ellen Kristjánsdóttir og dætur syngja og spila. Veislustjóri verður Eva María Jónsdóttir.
Boðið verður upp á léttar veitingar.
Aðgangur ókeypis og allir velkomnir!
--
Nokkrar nýlegar greinar um jafnréttismál:
|
| Veftímaritið er á... |
Kíktu í heimsókn |
| Alnæmi í rénun |
 |
Á síðustu átta árum hefur hægt umtalsvert á útbreiðslu HIV veirunnar einkum meðal þjóða sunnan Sahara í Afríku og á heimsvísu hefur nýsmituðum fækkað um 17% frá árinu 2001. Hins vegar hefja aðeins tveir af hverjum fimm sem smitast viðeigandi meðferð, samkvæmt nýrri skýrslu frá WHO og UNAIDS sem kynnt var í gær.
Um 2,7 milljónir manna smituðust af veirunni sem veldur alnæmi á síðasta ári, samanborið við um 3.3 milljónir árið 2001. Fækkun nýsmitaðra er mest meðal þjóða í sunnanverðri Afriku þar sem 400 þúsund færri tilvik voru greind. Í þessum heimshluta er hins vegar útbreiðsla veikinnar mest, eða um 67% allra nýrra tilvika.
Nánar
|
Nýr framkvæmdastjóri USAID
|
|
Rajiv Shah er nýr framkvæmdastjóri Þróunarsamvinnustofnunar Bandaríkjanna, USAID. Hann var á dögunum skipaður í starfið af hálfu ríkisstjórnar Obama eftir miklar vangaveltur síðustu mánaða um stöðuna en enginn hefur gengt starfinu síðastliðna tíu mánuði. Nýi framkvæmdastjórinn er 36 ára, var framkvæmdastjóri hjá stofnun Bill og Melindu Gates, læknir að mennt og hefur einnig á ferilskránni starf í landbúnaðarráðuneytinu við matvælaöryggi. Ætlun Obama er að fela USAID veigameira hlutverk í utanríkisstefnu Bandaríkjanna.
Nánar
|
| Nýr formaður alþjóðasambands Rauða krossins |
|
Tadateru Konoé, formaður Rauða krossins í Japan, var kjörinn formaður Alþjóðasambands Rauða krossins og Rauða hálfmánans á aðalfundi landsfélaga sem nú stendur yfir í Naíróbí í Kenýa. Konoé mun gegna formannsembættinu næstu fjögur ár.
Aðalfundur landsfélaga Rauða krossins og Rauða hálfmánans er haldinn annað hvert ár og fer með æðsta ákvörðunarvald Alþjóðasambandsins.
Nánar |
| Fjórðungur jarðarbúa enn í myrkri |
|
Fjórðungur jarðarbúa eða 1.5. milljarður manna býr við rafmagsleysi að því er fram kemur í nýrri skýrslu Þróunaráætlunar SÞ (UNDP) og Alþjóðaheilbrigðisstofnunarinnar (WHO). Átta af hverjum tíu sem lifa í myrkri búa í fátækustu löndum heims, í Suður-Asíu og löndum sunnan Sahara í Afríku. Fram kemur í skýrslunni að tvær milljónir mannan látast árlega af völdum slysa sem verða vegna eldsvoða við eldamennsku, 99% þeirra dauðsfalla verða í þróunarríkjunum.
UN pushes electricity, fuels lack in climate talksSkýrsla UNDP og WHO |
| Um Veftímaritið |
 |
Veftímarit um þróunarmál er gefið út af Þróunarsamvinnustofnun Íslands. Ritinu er ætlað að glæða umræðu um þróunarmál og gefa áhugasömum kost á að fylgjast með því sem hæst ber hverju sinni. Efni veftímaritsins þarf ekki endilega að endurspegla stefnu ÞSSÍ.
Skráið ykkur í áskrift á heimasíðunni, www.iceida.is og látið vinsamlegast aðra með áhuga á þróunarmálum vita af tilvist veftímaritsins. Allar ábendingar um efni eru vel þegnar.
Þeir sem vilja afskrá sig af netfangalista, eða senda okkur ábendingu um efni, eru vinsamlegast beðnir um að senda slík erindi á netfangið iceida@iceida.is. Ritstjóri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is.
ISSN 1670-8105
Bestu kveðjur, Útgáfu- og kynningardeild ÞSSÍ
| |
|
