gunnisal
Veftímarit um þróunarmál
Þróunarsamvinna
Samstarfsþjóðir 
18. nóvember 2009
Styrkir til frjálsra félagasamtaka lækka um tæplega helming milli ára:
Rúmlega 75 milljónir í styrki á þessu ári til 6 félagasamtaka
 gunnisal
Utanríkisráðuneytið hefur veitt 75,5 milljónum króna til mannúðar- og neyðaraðstoðar á vegum frjálsra félagasamtaka á árinu 2009. Hermann Örn Ingólfsson sviðsstjóri þróunarsamvinnu-sviðs segir að ákvarðanir um styrki séu teknar tvisvar á ári, að vori og hausti. Ákvörðun hefur þegar verið tekin um stuðning við ellefu verkefni á vegum sex íslenskra félagasamtaka í ár, en mati á tveimur umsóknum til viðbótar hefur ekki enn verið lokið hjá ráðuneytinu. Á árinu 2008 veitti ráðuneytið 146,5 milljónum króna í styrki til frjálsra félagasamtaka á Íslandi.
 
Hermann Örn segir að innan tíðar ljúki vinnu við að samhæfa kröfur og verklag neyðar- og mannúðaraðstoðar félagasamtaka sem nýtur stuðnings utanríkisráðuneytis og vegna samstarfs um þróunarverkefni með Þróunarsamvinnustofnun Íslands. "Við úthlutun á þessu ári er fylgt verklagsreglum utanríkisráðuneytisins um úthlutanir styrkja og viðmiðunarlista yfir lönd og landsvæði sem áhersla er lögð á," segir hann og bætir við að reglurnar hafi verið unnar í góðu samráði við samstarfshóp félagasamtaka.
 
Reglurnar fela m.a í sér ákvæði um að markmið, framkvæmd og fjárhagsáætlanir liggi fyrir í verkefnaskjali. Einnig er gerð krafa um að minnsta kosti 20% mótframlag félagasamtaka, auk þess sem kröfur um meðferð fjármuna, eftirlit og skýrslugjöf koma fram í skriflegum samningum sem gerðir eru um alla styrki. 
 
Fimm verkefni af þeim ellefu sem úthlutað hefur verið styrkjum til á þessu ári verða unnin á vegum Rauða krossins, tvö verkefni verða unnin á vegum Hjálparstarfs kirkjunnar og fern samtök vinna eitt verkefni hvert: SOS Barnaþorp, Samband íslenskra kristniboðsfélaga, Barnaheill og Landsnefnd UNICEF (Barnahjálp SÞ).
 
Um er að ræða verkefni í eftirfarandi löndum: Afganistan, Austur-Kongó, Gaza svæðið (2), Kenía, Malaví, Mósambík, Sri Lanka, Síerra Leone og Úganda (2).
Fyrsta samfjármögnun okkar í þróunarsamvinnu:
Íslendingar og Norðmenn skrifa undir samning við stjórnvöld í Mósambík
 Guðmundur Valur Stefánsson
Fulltrúar mósambískra, norskra og íslenskra stjórnvalda endurnýjuðu síðastliðnn föstudag samkomulag um samvinnu í fiskimálum til næstu fjögurra ára. Samkomulagið felur í sér fyrstu samfjármögnun Íslendinga í þróunarsamvinnu en bæði Norðmenn og Íslendingar hafa stutt við fiskimál í Mósambík um langt skeið með tæknilegri og fjárhagslegri aðstoð. Sighvatur Björgvinsson framkvæmdastjóri Þróunarsamvinnustofnunar Íslands skrifaði undir samninginn fyrir Íslands hönd í Mapútó í morgun.
 
Nánar
Jafnréttissetur er framlag til þróunarsamvinnu:
Umsókn um aðild að Háskóla SÞ á næsta ári
 gunnisal
Stofnun og rekstur Alþjóðlegs Jafnréttisseturs er framlag Íslands til þróunarsamvinnu. Skólinn er sameiginlegt verkefni Háskóla Íslands og utanríkisráðuneytisins. Að sögn Önnudísar Gretu Rúdolfsdóttur nýráðins verkefnisstjóra setursins er stefnt að því að Jafnréttissetrið sæki um aðild að Háskóla Sameinuðu Þjóðanna á næsta ári. Það verður þá eina háskólaverkefnið á vegum SÞ sem býður upp á nám og rannsóknir á sviði jafnréttismála að hennar sögn.
Undirbúningur fyrir stofnsetningu setursins hófst fyrir um tveimur árum í kjölfar þings Rannsóknastofu í kvenna- og kynjafræðum (RIKK) við Háskóla Íslands í nóvember 2007 þegar hugmyndin um Jafnréttissetrið var fyrst kynnt. "Utanríkisráðherra sýndi hugmyndinni mikinn áhuga," segir Annadís í samtali við Veftímaritið, "enda er hún í samræmi við aukna áherslu á jafnréttismál í utanríkisstefnu Íslands. Síðan þá hefur verið unnið af krafti við að setja upp setrið og  í þessari viku hefst fyrsta námskeiðið á vegum þess."
 
Irma Erlingsdóttir forstöðumaður RIKK og Sigríður Þorgeirsdóttir prófessor í heimspeki hafa stýrt undirbúningsvinnunni.
 
Markmið Alþjóðlegs Jafnréttisseturs eru að sögn Önnudísar að auka sérfræðiþekkingu í jafnréttis- og alþjóðamálum á  Íslandi og styðja við uppbyggingu jafnréttistarfs og jafnréttisjónarmiða  í alþjóðlegu samstarfi  Íslands, í þróunarsamvinnu, við friðaruppbyggingu og hjá alþjóðastofnunum. "Stefnan er að það náist að samþætta kynja- og jafnréttisjónarmið í öll megin áherslusvið opinberrar þróunarsamvinnu. Við minnum á að á heimsvísu eiga konur ekki nema 1% af landi og 2-3% af auðmagni. Þær fá ekki nema 11% af launatekjum heimsins. Um 20% kvenna hefur verið nauðgað og þær eru 2/3 af ólæsum í heiminum. Jafnréttissetrið kennir ekki bara aðferðir til að kortleggja og fylgjast með stöðu mála á þessum sviðum heldur kynnir hann styrkþegum einnig fyrir hagnýtum leiðum til að sporna gegn misrétti, breyta stofnunum og reglugerðum og þannig stuðla að jafnrétti. Styrkþegar skólans verður fólk sem vinnur að jafnréttismálum í sínum heimalöndum og ljóst að við getum einnig margt af þeim lært. Þverþjóðlegar samræður eru þekkingarskapandi og eiga án efa  eftir að gera þróunarsamstarf Íslands markvissara."
 
Fyrsta námskeiðið sem rekið verður á vegum setursins verður í styttri kantinum, eins konar prufukeyrsla á efni skólans og skipulagningu námsins. Nemendurnir verða fjórir, þar af tvær konur og tveir karlar frá Afghanistan og Gazasvæðinu í Palestínu. Annadís segir að þau starfi öll að jafnréttismálum í heimalöndum sínum og að náminu hér sé ætlað að styðja við það starf sem þau sinna heima við oft við erfiðar aðstæður. Hún segir að markmiðið sé síðan að fara af stað með ítarlegri sex mánaða námskeið á næsta ári og taka þá inn fleiri nemendur.
 
Í nýlegri skýrslu Alþjóðaefnahagsráðsins (World Economic Forum) er Ísland sett í fyrsta sæti hvað varðar jafnrétti kynjanna. Annadís segir að hér á landi sé öflugur hópur kvenna og karla sem komið hafa að þróunarsamstarfi og friðaruppbyggingu. "Það hefur mikil þekking safnast saman um það hvernig hægt er að tryggja aðgengi kvenna og jaðarhópa að ákvarðanatökum og tækifærum sem varða líf þeirra og aðstæður. Allt er þetta þekking sem Jafnréttissetrið leitast við að greina og miðla og nýtur þá góðs af því vísinda og rannsóknastarfi sem á sér stað á vegum EDDU," segir Annadís.
 
Formleg lok á samstarfsverkefni ÞSSÍ og sjávarútvegsráðuneytis Namibíu:
Tölvubúnaður afhentur til að bæta upplýsingar um löndun sjávarfangs
 gunnisal
Þróunarsamvinnustofnun Íslands afhenti á dögunum sjávarútvegsráðuneyti Namibíu tuttugu og fimm lófatölvur ásamt fylgihlutum. Markaði afhendingin formleg lok á samstarfsverkefni ÞSSÍ og ráðuneytisins, en verkefnið fólst í að bæta öflun löndunarupplýsinga á fiski veiddum undan ströndum Namibíu.
 
Að sögn Vilhjáms Wiium umdæmisstjóra ÞSSÍ í Namibíu er sjávarútvegur mikilvæg atvinnugrein í Namibíu og gildir þar einu hvort horft er til tekna, atvinnu eða gjaldeyrisöflunar. Hann segir að um fimmtungur útflutningstekna landsins komi frá sjávarútvegi og nær sex hundraðshlutar af landframleiðslu eigi rætur að rekja til útvegs.
 

Nánar
Ráðstefna FAO um matvælaöryggi:
Forseti Malaví snuprar leiðtoga ríkra þjóða fyrir fjarveru
 MillionsFed
-Af hverju eru þau ekki hér? G-8 ríkin ættu öll að vera hér! Fulltrúar þeirra láta sjá sig á öllum öðrum fundum, hvers vegna ekki hér? Ég krefst útskýringar á því hvers vegna leiðtogar auðugra þjóða setja ekki þennan mikilvæga fund í forgang. Við viljum aðgerðir núna," sagði Bingu wa Mutharika forseti Malaví á matvælaráðstefnunni í Róm.
 
Stjórnvöld í Malaví verja 21 prósent af vergri landsframleiðslu í þróun landbúnaðar og árangurinn hefur ekki látið á sér standa. Forsetinn, sem jafnframt er landbúnaðarráðherra vill tryggja þegnum sínum matvæli. Í yfirlýsingu leiðtogafundarins í Róm um matvælaöryggi er mælt með því að þjóðir verji 10% af landsframleiðslu til þróunar í landbúnaði en í einu fátækasta ríki heims, Malaví, verja stjórnvöld tvöfalt þeirri upphæð til landbúnaðar og gott betur: 21%. Forsetinn, sem er jafnframt landbúnaðarráðherra, bendir á að árangurinn af stefnu stjórnvalda hafi ekki látið á sér standa. Honum er í mun að tryggja þegnum sínum matvælaöryggi. Hann væntir þess að leiðtogafundurinn í Róm leiði til breytinga í öðrum fátækum löndum og Malaví sýni fordæmi í þeim efnum.

- Þessi fundur er mikilvægur vegna þess að nú er víðtæk samstaða meðal allra þátttakenda um mikilvægi þess að tryggja fæðuöryggi. Það sem skortir núna er að aflétta hömlum, auka fjárfestingu og aðgengi að tilbúnum áburði. Það geta ekki gengið lengur að hluti af heiminum hafi nóg að bíta og brenna meðan annar hluti heimsins sveltur," sagði forseti Malaví.
 
Eins og áður hefur komið fram í Veftímaritinu býr í fyrsta sinn í sögunni meira en milljarður manna við sult, samkvæmt tölum frá FAO, Landbúnaðar- og matvælastofnun SÞ. Hungur dregur 24 þúsund einstaklinga til dauða á hverjum degi, þar af 17 þúsund börn, eitt á fimm sekúndna fresti. Fyrir fundinn fór framkvæmdastjóri samtakanna - og borgarstjórinn í Róm - í hungurverkfall í einn sólarhring.

 
Refser topplederne for de rike
 
 
UNICEF: Vannæring hamlar þroska 200 milljóna barna
 UNICEF
Um tvö hundruð milljónir barna undir fimm ára aldri í þróunarlöndunum þroskast ekki líkamlega með eðilegum hætti vegna langvarandi vannæringar, að því er fram kemur í nýrri skýrslu Barnahjálpar SÞ (UNICEF) sem kom út í síðustu viku. Í skýrslunni segir að vannæring sé dánarorsök í þriðjungi tilvika meðal barna undir fimm ára aldri.
 
"Vannæring er oft ósýnileg uns hún er komin á alvarlegt stig," segir í skýrslunni. "Börn sem virðast heilbrigð geta verið í alvarlegri hættu og beðið varanlegan skaða á heilsu og þroska."
 
Ann M. Veneman framkvæmdastjóri UNICEF segir að vannæring dragi úr styrk barna og leiði til þess að sjúkdómar, sem líkaminn geti unnið bug á, verði hættulegri. Hún segir að þriðjungur barna sem dáið hafa úr lungnabólgu, niðurgangspestum og öðrum sjúkdómum væru á lífi ef þau hefðu ekki líka glímt við vannæringu.
 
Verst er ástandið í Indlandi að mati UNICEF, því næst í Kína og Nígeríu. Af samstarfsþjóðum Íslendinga í þróunarsamvinnu er niðurstaðan sú að Úganda hafnar í 14. sæti, Mósambík er í 20. sæti, Malaví í 25. sæti og Namibía í 99. sæti.
 
Skýrslan: Tracking Progress on Child and Maternal Nutrition
 
 
 
 
gunnisalVeftímarit um þróunarmál er gefið út af Þróunarsamvinnustofnun Íslands. Ritinu er ætlað að glæða umræðu um þróunarmál og gefa áhugasömum kost á að fylgjast með því sem hæst ber hverju sinni. Efni veftímaritsins þarf ekki endilega að endurspegla stefnu stofnunarinnar.          
 
Skráið ykkur í áskrift á heimasíðunni, www.iceida.is og látið vinsamlegast aðra með áhuga á þróunarmálum vita af tilvist veftímaritsins. Allar ábendingar um efni eru vel þegnar.  

Þeir sem vilja afskrá sig af netfangalista, eða senda okkur ábendingu um efni, eru vinsamlegast beðnir um að senda slík erindi á netfangið iceida@iceida.is. Ritstjóri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is.
  
ISSN 1670-8105

Bestu kveðjur, Útgáfu- og kynningardeild ÞSSÍ

Milljónir barna án fæðingarvottorðs
Count Every Child
Á hverju ári fæðast yfir 50 milljónir barna sem fá ekki fæðingarvottorð. Þessi börn verða af mikilvægum réttindum því einstaklingur án fæðingarvottorðs á t.d. ekki rétt á heilsugæslu og börnum án fæðingarvottorðs er meiri hætta búin en öðrum vegna mansals, ofbeldis og annarrar illrar meðferðar, eins og fram kemur i nýrri skýrslu Plan International samtakanna. Á vegum samtakanna hafa á síðustu árum um 40 milljónir einstaklinga í 32 þjóðlöndum fengið fæðingarvottorð en átak í þessum málum var hrundið af stokkunum árið 2005.
Nú er komin út skýrsla um árangurinn studd margvíslegum dæmum af því réttleysi sem einkennir líf einstaklings án fæðingarvottorðs.
 
Counting the world's 'invisible' children


Registering the world's 'invisible' millions
Samkynhneigðum hótað dauðarefsingu í Úganda
Frumvarp gegn samkynhneigðum - Anti-Homesexuality Bill - hefur verið lagt fram á þingi í Úganda þar sem m.a. dauðrefsing liggur við "brotum" hjá þeim sem hafa ítrekuð kynmök og fangelsa má þá sem snerta hvorir aðra á "samkynhneigðan hátt". Frumvarpið mætir harðri andstöðu víða um heim og felur að margra dómi í sér gróft mannréttindabrot.
 
Þingmaðurinn sem leggur frumvarpið fram, David Bahati, segir að þau rök hafi ekkert vægi því samkynhneigð sé ekki mannréttindi.
Museveni, forseti Úganda, hefur ekki opinberlega lýst yfir stuðningi við frumvarpið en ítrekað lýst yfir andúð á samkynhneigð á trúarlegum forsendum.
 
"Frumvarpið er svo ómannúðarlegt... það óvirðir allt sem lýtur að því er vera manneskja. Ég meina, þú getur ekki sagt við mig að þú viljir drepa mig af því ég er samkynhneigður," segir Gerald Sentogo í viðtali við IPS fréttaveituna er hann er stjórnarmaður í félagi sem kallast Sexual Minorities í Úganda.
 
Í frumvarpinu er dauðarefsingu tilgreind sem refsing undir það sem kallað er ágeng samkynhneigð. Í þessum hluta frumvarpsins segir að "síendurteknir lögbrjótar" meðal samkynhneigðra geti átt yfir höfði sér dauðarefsingu. Dauðarefsingu sé einnig heimiluð ef samkynhneigðir eru í sambandi við einstakling yngri en 18 ára, fatlaðan einstakling HIV jákvæðan. Þá er heimildarákvæði í lögunum að þvinga megi einstaklinga sem sýna ágenga samkynhneigð undir HIV próf.
 
Fram hafa komið hugmyndir um að veitendur þróunaraðstoðar hætti stuðningi við Úganda verði frumvarpið að lögum. Úganda er sem kunnugt er eitt af fjórum samstarfsríkjum Íslands í þróunarsamvinnu. 

Nánar
 
 
Fréttir & fréttaskýringar
 
Veftímaritið er á... 
facebook
Kíktu í heimsókn 
Barnasáttmálinn 20 ára
gunnisal
Alla þessa viku hafa verið viðburðir hér og þar í samfélaginu í tilefni af tuttugu ára afmæli Barnasáttmálans. Í dag safna ungmennaráð umboðsmanns barna, Barnaheilla og UNICEF  hvunndagshetjum til stuðnings ályktunar ráðanna um velferð íslenskra barna.
Ungmennaráðin hafa samið ályktun sem snýr að velferð barna á Íslandi.Ályktunin verður afhent forsætisráðherra á morgun, fimmtudag. Til að kanna stuðning almennings við innihald ályktunarinnar munu ungmennaráðin safna stuðningsaðilum í verslunarmiðstöðinni Smáralind frá 17 til 19, í dag miðvikudaginn 18. nóvember. Allir stuðningsaðilar verða færðir í sérstakan hvunndagshetjubúning.
Á föstudag verður sérstök afmælisdagskrá í Snælandsskóla kl. 14.
 

Dagskrá afmælisvikunnar

RIGHTS:State of India's Children: An Unsettling Reality
Athyglisvert
 
 
Alnæmi veldur flestum dauðsföllum kvenna
gunnisal
Alnæmi er sá sjúkdómur sem veldur flestum dauðsföllum og sjúkdómum meðal kvenna á barneignaaldri meðal þjóða sem búa við fátækt, segir í tímamótaskýrslu um heilsu kvenna og stúlkna sem WHO, Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin hefur gefið út. Einnig kemur fram að óvarið kynlíf sé á heimsvísu leiðandi áhættuþáttur sem stuðli að ótímarbærum dauða kvenna í barneign. Skýrslan kallast "Evedence Today, Tomorrow´s Agenda" og þar er sýnt fram á að fjölmörgum sviðum sé heilsa kvenna vanrækt og sagt að tímabært sé að setja þessi brýnu mál í forgang.
Í skýrslunni er staðhæft að konur og stúlkur séu sérstaklega berskjaldaðar fyrir HIV smiti vegna ýmiss konar líffræðilegra og félagslegra þátta, m.a. er bent á veika félagslega og efnhagslega stöðu kvenna. Sú staða geti leitt af sér takmörkun á frelsi og geti leitt til áhættuhegðunar sem felst t.d. í því að þær veigra sér við að fá nauðsynlegar upplýsingar til að tryggja heilsufarslegt öryggi þeirra. Nefnt er í skýrslunni að einungis 38% kvenna á heimsvísu geti lýst helstu leiðum til að forðast smit og borið saman við unga menn séu færri konur sem vita að smokkurinn er vörn gegn HIV. Gögn frá sextán löndum í Afríku sunnan Sahara sýna einnig að HIV tíðini er almennt hærri hjá unglinsstúlkum en karlkyns jafnöldrum þeirra. Ein meginástæðan fyrir því er sú, segir í skýrslunni, að ungar stúkur eru oft í tygjum við eldri menn sem hafa meiri kynlífsreynslu og eru líklegri til að vera smitaðir.


Skýrslan: Woman And Health: Today´s Evidence, Tomorrow´s Agenda