Annar fundur samráðshóps um alþjóðlega þróunarsamvinnu:
Lýsa miklum áhyggjum af neikvæðum áhrifum
niðurskurðar á verkefni |
"Það komu fram á fundi samráðs-hópsins miklar áhyggjur um að niðurskurður framlaga muni hafa mjög neikvæð áhrif á þau verkefni sem Ísland hefur verið að styrkja á síðustu árum. Einnig að hætta væri á að undirbúningur nýrra verkefna verði ekki sem skyldi vegna fjárskorts," segir Valgerður Sverrisdóttir fyrrverandi utanríkisráherra sem er formaður samráðshóps um alþjóðlega þróunarsamvinnu. Annar fundur ráðsins var haldinn í síðustu viku.
Aðal umfjöllunarefni fundarins var kynning á störfum frjálsra félagasamtaka á Íslandi á sviði þróunarsamvinnu og neyðaraðstoðar. Átta félög eiga með sér samstarf sem stofnað var til árið 2006 og hittast að minnsta kosti þrisvar á ári. "Augljóst er að framlag þessara samtaka er mikilvægur þáttur í íslenskri þróunarsamvinnu," segir Valgerður, "og það var skoðun ráðsins að það sé afar mikilvægt að stjórnvöld hlúi að þessum þætti þróunarsamvinnunnar."
Að sögn Valgerðar komu fram upplýsingar á fundinum um það hvernig fé er veitt til frjálsra félagasamtaka hjá nágrannaþjóðunum. "Norsku og sænsku þróunarsmvinnustofnanirnar veita hlutfallslega mestu fé inn í þann geira eða 25-30%. Þá hafa stjórnvöld almennt gert rammasamninga við öflugustu félagasamtökin í hverju landi. Hvað Ísland varðar þá er um talsvert lærra hlutfall að ræða og rammasamningar hafa ekki verið gerðir með sama hætti."
Valgerður segir að nokkur umræða hafi verið á fundinum um það hvort raunverulegur vilji væri hjá Íslendingum að leggja sitt að mörkum í framlögum til þróunarsamvinnu. Hún segir að fram komið komið að frjálsu félagasamtökin hefðu miklu hlutverki að gegna í sambandi við upplýsingagjöf og almennt kynningarstarf. "Þetta var annar fundur ráðsins og að mínu mati var umræða góð og upplýsandi á allan hátt. Að mínu mati er enginn vafi á að störf þróunarsamvinnuráðsins breikka umræðuna í þjóðfélaginu um mikilvægi þróunarsamvinnu," segir Valgerður Sverrisdóttir.
Samkvæmt lögum ber samstarfsráðið ábyrgð á faglegri umfjöllun um þróunarsamvinnu Íslands. Ráðið sitja 17 manns, þar af einn formaður, fimm aðilar frá íslenskum hjálparsamtökum, tveir frá háskólasamfélaginu og tveir frá aðilum vinnumarkaðarins. Hin sjö sætin skipa fulltrúar Alþingis og mynda þróunarsamvinnunefnd en hlutverk hennar, samkvæmt lögunum, er að tryggja aðkomu fulltrúa þingflokka að stefnumarkandi umræðu og ákvörðunum ráðherra um alþjóðlega þróunarsamvinnu til lengri tíma.
|
Biskup átelur stjórnvöld
fyrir að varpa frá sér ábyrgð |
"Við Íslendingar skuldbundum okkur gagnvart þúsaldarmarkmiðunum og að lyfta okkur upp úr þeirri smán, að við, ein ríkasta þjóð heims, höfum staðið langt að baki þeim þjóðum sem við vildum mæla okkur við í framlögum til þróunaraðstoðar. Og nú þegar þrengir að hjá okkur er illt til að vita að við hlaupum frá skuldbindingum okkar og vörpum frá okkur ábyrgð. Það er ekki gæfumerki."
Þetta er orð herra Karls Sigurbjörnssonar biskups Íslands í ávarpi við setningu Kirkjuþings um síðustu helgi. Hann gerði þróunarmál meðal annars að umtalsefni í ræðunni og sagði:
"Ein alvarlegasta afleiðing efnahagshrunsins hefur verið að hinar auðugu þjóðir heims draga úr þróunaraðstoð og neyðarhjálp. Þúsaldarmarkmið Sameinuðu þjóðanna vöktu ótalmörgum von í brjósti. Samkvæmt þeim á að vinna að því helminga fjölda hungraðra í heiminum fyrir árið 2015. Því fer fjarri að því göfuga marki verði náð og sígur stöðugt á ógæfuhlið. Þróunarhjálp er lífsspursmál fyrir hinar fátæku þjóðir, hjálp til að rjúfa fátæktargildruna og að hjálpa þeim til að standa á eigin fótum með fæðuöflun, með því að efla menntun og stuðla að lýðræði, og með því að afnema viðskiptahindranir sem bitna harkalegast á hinum fátæku ríkjum. Við Íslendingar skuldbundum okkur gagnvart þúsaldarmarkmiðunum og að lyfta okkur upp úr þeirri smán, að við, ein ríkasta þjóð heims, höfum staðið langt að baki þeim þjóðum sem við vildum mæla okkur við í framlögum til þróunaraðstoðar. Og nú þegar þrengir að hjá okkur er illt til að vita að við hlaupum frá skuldbindingum okkar og vörpum frá okkur ábyrgð. Það er ekki gæfumerki.
Þróunaraðstoð er ekki ölmusa, molar af borði hins ríka sem hent er í þurfalinginn, heldur aðstoð til sjálfshjálpar. Það vinnst einungis með langvarandi samskiptum sem reist eru á gagnkvæmu trausti. Þrátt fyrir þau áföll sem þjóðarbúið og ríkissjóður verður fyrir, erum við enn vellauðug sem þjóð. Við erum ekki á vonarvöl. Við búum við auðsældarkreppu, munaðarkreppu. Samstarfsþjóðir okkar í Afríku búa við langvarandi örbirgð, viðvarandi kreppu. Við getum hjálpað þeim! Hin kristnu grunngildi, samkennd, meðlíðan og umhyggja fyrir öðrum eru mælikvarði á mennsku, krafa sem hverfur ekki þó þröngt sé í búi."
Eilífðarspurningin: Eiga ríkir að hjálpa fátækum? Davíð Þór Jónsson á Morgunvakt Rásar 2
|
Hlýnun jarðar mesta ógn við
konur og börn á 21. öldinni |
Í tveimur nýjum alþjóðlegum skýrslum er staðhæft að hlýnun jarðar sé mesta ógn við konur og börn á þessari öld. Fullyrt er að líkurnar á því að konur og börn látist í náttúruhamförum sé fjórtán sinnum meiri en annarra þjóðfélagshópa.
Önnur skýrslan "Feeling The Heat" fjallar um áhrif loftslagsbreytinga á börn sérstaklega en skýrslan er gefin út af Save The Children. Í henni segir m.a. að árlega verði allt að 175 milljónir barna verði verst úti í náttúruhamförum sé horft til næstu áratuga. Enginn sé friðhelgur þegar kemur að áhrifum breytinga á loftslagi en börnin eigi eftir að finna mest fyrir hamförum eins og flóðum, fellibyljum og þurrkum.
Hin skýrslan kemur út í næstu viku á vegum Mannfjöldaskrifstofu Sameinuðu þjóðanna (UNFPA) og ber yfirskriftina: Climate Change connection - Population and Gender. Kynningarrit um skýrsluna hefur verið gefið út og þar kemur m.a. fram að loftslagsbreytingar hafi nu þegar haft áhrif á fólk og vistkerfi um allan heim, auki fátækt, veiki stoðir samfélaga og geri hugsanlega að engu þann árangur sem náðst hefur í þróunmálum á síðustu áratugum. Áhrifin komi þó engan veginn jafnt niður á fólki, þeir sem eiga minnst verði fyrir mestu tjóni - einkum konur, sem eru í meirihluta hinna fátæku. Lykilatrið sé að taka kynjasjónarmið inn í stefnu um loftslagsbreytingar.
Skýrslan: Feeling the Heat - child survival in a changing climateFrétt Save the children
|
Samstarf Kína og Afríkuríkja í brennidepli:
Vilyrði um hagstæð lán á næstu árum |
Wen Jiaboao forsætisráðherra Kína tilkynnti leiðtogafundi með þjóðhöfðingjum frá Aríku að stjórnvöld í Kína vilji lána þjóðum í afríku jafnvirði tíu milljarða Bandaríkjadala á hagstæðum vöxtum á næstu þremur árum. Fyrirheit um lánin eru vísbending um frekari fjárfestingu Kínverja í Afríku en ætlunin er að fjármagnið nýtist í umbætur á grunngerð samfélaga eins og í vegagerð og orkuframleiðslu, til þróunar í landbúnaði og verkefna á sviði menntunar- og heilbrigðismála. Á fundinum leiðtoganna, sem haldinn var um síðustu helgi í Egyptalandi, kom einnig fram að stjórnvöld í Peking afskrifi skuldir einhverra fátækustu ríkja Afríku. Ennfremur til marks um velvilja Kínverja í garð Afríkuþjóða - eins og segir í fréttaskeytum - hét forsætisráðherrann því að stuðla að 100 nýjum verkefnum á sviði hreinna orkugjafa sem hann sagði vera hluta af skukldbindingu Kínverja til að berjast gegn hlýnun jarðar.
Kínverjum hefur lengi verið legið á hálsi fyrir það að stuðningur þeirra við Afríkuríki væri fyrst og fremst í eigin þágu, að komast yfir auðlindir og ódýrt hráefni, og fátækir íbúar Afríku nytu ekki góðs af samstarfinu við risann í austri. Þessari gagnrýni vísaði Jiaboao á bug á fundinum.
China pledges $10bn concessional loans to Africa
FACTBOX-China's promises to Africa
|
| Bóluefni gegn svínaflensu til þróunarlanda
Margar þjóðir gefa 10% bóluefna til fátækra ríkja |
Norðmenn, Bandaríkjamenn, Ástralir, Brasilíumenn, Ítalir, Nýsjálendingar, Svisslendingar, Frakkar og Bretar eru í hópi þeirra þjóða sem hafa tekið ákvörðun um að gefa 10% af bóluefnabirgðum gegn svínaflensu til þróunarríkja. Ekki er kunnugt um áform íslenskra stjórnvalda en keyptar hafa verið birgðir til að fullbólusetja alla þjóðina.
"Farsóttir virða ekki landamæri. Geta okkar til að vernda okkur gegn sýkingum byggist á getu annarra ríkja til að vernda sig. Fátækustu ríki eru sérstaklega viðkvæm og af þeim sökum er þetta átaksverkefni er svo mikilvægt, "segir Jonas Gahr Støre, utanríkisráðherra Noregs. Nánar
|
| Hættulegast að fljúga til Afríku |
Flugferðir yfir Aríku eru aðeins lítið brot af allri flugumferð í heiminum, telur um 4%, en hins vegar verður þriðjungur allra flugslysa í heiminum í Afríku, að því er fram kom á þriggja daga fundi um flugöryggismál í höfuðborg Tógó. Ákveðið var á fundinum að herða á reglum um öryggi og hefja formlegt samstarf um rannsóknir flugslysa.
Skýringar á flugslysum í Afríku eru meðal annars þær að flugvélakosturinn er lélegur, viðhaldið ófullnægjandi og öryggisstöðlum ekki fylgt. Grunngerð samfélaga er einnig áfátt og neyðarþjónusta oft takmörkuð en bæði þessi atriði auka líkurnar á miklu manntjóni í flugslysum.
Nánar
| |
 Veftímarit um þróunarmál er gefið út af Þróunarsamvinnustofnun Íslands. Ritinu er ætlað að glæða umræðu um þróunarmál og gefa áhugasömum kost á að fylgjast með því sem hæst ber hverju sinni. Efni veftímaritsins þarf ekki endilega að endurspegla stefnu stofnunarinnar.
Skráið ykkur í áskrift á heimasíðunni, www.iceida.is og látið vinsamlegast aðra með áhuga á þróunarmálum vita af tilvist veftímaritsins. Allar ábendingar um efni eru vel þegnar.
Þeir sem vilja afskrá sig af netfangalista, eða senda okkur ábendingu um efni, eru vinsamlegast beðnir um að senda slík erindi á netfangið iceida@iceida.is. Ritstjóri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is.
ISSN 1670-8105 Bestu kveðjur, Útgáfu- og kynningardeild ÞSSÍ |
|
|
| Mannúðaraðstoð:
Norðmenn í efsta sæti |
 |
Þrjár norrænar þjóðir raða sér í efstu sæti á nýjum gæðalista yfir mannúðaraðstoð en listinn - Humanitarian Respone Index (HRI) - var kynntur á fundi með fréttamönnum í Bandaríkjunum í gær. Svíar hafa leitt listann undanfarin tvö ár en hafna nú sjónarmun á eftir Norðmönnum í öðru sæti. Danir eru í fjórða sæti en voru í því þriðja á síðasta ári. Finnar eru í 12. sæti af þeim 23 þjóðum sem eru á listanum. Miðað er við þær þjóðir sem eru aðilar að DAC, þróunarsamvinnunefnd OECD, en Íslendingar eru ekki enn í þeim hópi og eru þar af leiðandi ekki á HRI listanum.
Mælitæki listans eru sextíu talsins og þar á meðal eru örlæti, hlutleysi og viðbragðsflýtir, þ.e. hversu skjótt veitendur mannúðaraðstoðar eru komnir á vettvang þegar hörmunar dynja yfir.
Í tölfræði ársins - miðuð við árið 2008 - sem er að finna í skýrslunni er m.a. unnt að lesa að veitendur mannúðaraðstoðar greiddu 10,4 milljarða Bandaríkjadala, ein milljón manna býr við sult, 326 náttúruhamfarir komu við sögu, 260 starfsmenn hjálparsamtaka voru myrtir, þeim rænt eða þeim misþyrmt, 29 meiriháttar átök voru á árinu og 41 milljón manna var á flótta eða vergangi.
HRI 2009Kynning á skýrslunni
|
| Hlýnun jarðar er mannréttindamál
-afhending undirskrifta til umhverfisráðherra í dag
|
 |
Í dag, á norræna loftslagsdaginn, afhendir Changemaker eða Breytendur, ungliðahreyfing Hjálparstarfs kirkjunnar, undirskriftir herferðarinnar "Hlýnun jarðar er mannréttindamál" en viðtakandinn er Svandís Svavarsdóttur umhverfisráðherra. Fulltrúar samtakanna mæta kl. 15 í ráðuneytið og eiga stuttan fund með ráðherra.
Á vef Hjálparstarfs kirkunnar segir:
Herferðin sem Changemaker hefur staðið fyrir síðastliðið sumar og haust snerist um að vekja athygli á stöðu fólks sem við höfum kosið að kalla flóttamenn undan hlýnun jarðar. Samkvæmt tölum frá Rauða krossinum eru nú fleiri sem hafa þurft að yfirgefa heimili sín vegna hlýnun jarðar en stríðsátaka. Hlýnun jarðar hefur meðal annars í för með sér uppskerubrest, útbreiðslu eyðimarka, hækkun sjávarmáls, bráðnun jökla og öfga í veðurfari. Samkvæmt Háskóla Sameinuðu þjóðanna eru flóttamenn vegna hlýnunar jarðar um 24 milljónir í dag en áætlað er að þeir verði um 50 milljónir í lok árs 2010. Breytendur hafa vakið athygli á þessu vandamáli einkum vegna þess að þetta fólk hefur engin skilgreind réttindi í alþjóðasamfélaginu
Nánar |
| Fréttir og fréttaskýringar |
|
|
| Likoma eyja í Malaví |
 |
ALGJÖRT HÉR OG NÚ: NIRVANA
Slökkt á farsíma, ekkert net nema maður heimti það, ekkert sjónvarp. Bara anda.
Stefán Jón Hafstein umdæmisstjóri ÞSSÍ í Malaví hefur orðið og segir frá Likoma:
Það fer ekki miklum sögum af Likoma eyju áður en trúboðar komu þangað fyrir 120 árum eða svo. Um það leyti sem Íslendingar fengu heimastjórn (1904) var reist gríðarstór dómkirkja á eynni (1909) og þar með var tryggt að í síðari tíma nýlendusamningum lenti eyjan Bretameginn (Malaví) þótt hún sé raunar miklu nær Mósambik en Malaví. Nú eru þarna nokkur þúsund fiskimenn og smábændur, eitt gott ferðamannahótel og friður og ró sem erfitt er að líkja við nokkuð annað. Hér er augnablikið: Hér og nú. Annað skiptir litlu, nema orðatiltækið: Kannski á morgun. Nánar |
| Á döfinni |
EDDA´s Symposium: 14th November at ASKJA, University of Iceland
|
400 þúsund íbúar Namibíu
búa við vannæringu |
|
Fimmti hluti íbúa Namibíu býr við vannæringu og skortir fullnægjandi fæðu að mati FAO, Matvæla- og landbúnaðarstofnunar SÞ. Þetta kemur fram í skýrslu FAO "The State Of Food Insecurity in the World 2009" sem kom út á dögunum og Veftímaritið hefur áður greint frá. Hlutfall vannærðra í Namibíu vekur eftirtekt því landið er fyrir talsvert löngu komið út úr hópi fátækustu ríkja heims. Hins vegar er tekjuójöfnuður óvíða meiri en í Namibíu samkvæmt svokölluðum GINI stuðli. | |
|
