|
|
| Veftímarit um þróunarmál |
Þróunarsamvinna
Samstarfsþjóðir 21. október 2009 |
|
| Norðmenn leiðandi í heiminum í framlögum:
Verja 600 milljörðum íslenskra króna til þróunarmála árið 2010 |
Norðmenn ætla að auka framlög til þróunarsamvinnu um 1,2 milljarða norskra króna milli ára. Á næsta ári verja Norðmenn 27,4 milljarði norskra króna eða um 600 milljörðum íslenskra króna til þróunarsamvinnu. Til samanburðar ætla íslensk stjórnvöld samkvæmt fjárlagafrumvarpi næsta árs að verja tæpum 3 milljörðum til þróunar- og mannúðarmála eða sem nemur 0,5% af norska framlaginu í krónum talið. Miðað við höfðatölu verja Norðmenn fjórfalt hærri upphæð til málaflokksins en Íslendingar.
Með fjárlagafrumvarpi norsku ríkisstjórnarinnar fyrir árið 2010 taka Norðmenn forystu meðal þjóða heims í framlögum til þróunarmála en Svíar hafa mörg undanfarin ár verið leiðandi. Miðað við þjóðartekjur áforma Norðmenn að verja 1,09% til þróunarsamvinnu.
Erik Solheim umhverfis- og þróunarráðherra Noregs segir að mikilvægt sé að Noregur haldi uppi háu stigi framlaga. "Margar þjóðir hafa skorið niður framlög til þróunarmála þrátt fyrir að við sjáum að fjármálakreppan sé í raun byrjuð fyrir alvöru að bitna á fátækum þjóðum," segir ráðherrann.
Hvernig framlagið til þróunarmála skiptist milli einstakra málaflokka hefur verið talsvert gagnrýnt í Noregi síðustu daga en aukningin milli ára fer t.d. nánast öll til flóttamanna og eins fer stór hluti til aðgerða vegna hlýnunar jarðar. Framlögin til Afríkuþjóða skerðast lítillega en mikill niðurskurður er í framlögum til þjóða rómönsku Ameríku, um -8,3%, og til Asíuþjóða um -4,4%. Tvíhliða framlög skerðast um -2,2% en stjórnunarkostnaður eykst um 8,3%.
Nánar
|
| Boðaður niðurskurður til þróunarmála samkvæmt fjárlagafrumvarpi:
Horft til þess að staðið sé við samninga við alþjóðastofnanir |
 "Áhrif niðurskurðar kemur fram í samstarfi gagnvart öllum alþjóðastofnunum og hefur mikil áhrif á störf að friðaruppbyggingu," segir Hermann Örn Ingólfsson sviðsstjóri þróunarsamvinnusviðs utanríkisiráðuneytisins. Samkvæmt fjárlagafrumvarpi fyrir árið 2010 nemur heildar niðurskurður framlaga til þróunarmála 19,6%.
"Við áætlanagerð vegna niðurskurðar er í fyrsta lagi horft til þess að íslensk stjórnvöld standi við alla gerða samninga við alþjóðastofnanir og í öðru lagi sé reynt að standa vörð um verkefni á sviðum sem stjórnvöld leggja sérstaka áherslu á," segir Hermann og nefnir sem dæmi að framlög til UNIFEM og UNICEF lækka minna en önnur framlög, eða sem nemur 12-13%. Framlög til jarðhitaskólans og sjávarútvegsskólans lækka hins vegar um 17% samkvæmt frumvarpinu. "Niðurskurðurinn mun fyrst og fremst bitna á námskeiðahaldi skólanna í þróunarríkjum, en fjöldi nemenda í námi á Íslandi mun haldast svipaður og undanfarin ár. Einnig munum við reyna að halda okkar striki með starfsemi landgræðsluskóla og jafnréttisskóla."
Um áhrif niðurskurðar nefnir Hermann t.d. að útsendum sérfræðingum sem starfa að friðaruppbyggingu innan alþjóðastofnana hafi nú þegar fækkað úr tæplega þrjátíu í fjórtán. Hann nefnir ennfremur að framlög til UNDP muni lækka um rúmlega helming á næsta ári, fjárlagaliðir vegna mannúðar og neyðaraðstoðar lækki um þriðjung og ekkert framlag verður til HIPC átaksins um niðurfellingu skulda þróunarríkja. "Það má einnig búast við miklum samdrætti í framlögum til UNFPA, IFAD, til flóttamannamála og til Eyjaverkefnisins svokallaða," segir Hermann.
|
| Forseti Malaví kynnti sér starfsemi ÞSSÍ |
Bingu wa Mutharika forseti Malaví og Joyce Banda varaforseti landsins kynntu sér á dögunum verkefni Þróunarsamvinnustofnunar Íslands í sunnanverðu landinu í tilefni af hátíðahöldum sem fram fóru á alþjóðlegum degi kvenna í strjálbýli, fimmtudaginn 15. október. Þema dagsins var: Mæður eru mikilvægar í öllu: virðum þær!
Sex kynningarbásum um verkefni sem tengjast mæðrum var komið fyrir í þorpinu Makawa og þar sem fullorðinnafræðsluverkefni ÞSSÍ er unnið í nánu samstarfi við stjórnvöld og héraðsyfirvöld var sá bás fremstur í röðinni. "Forsetinn skoðaði básinn og honum var sagt frá verkefninu og starfsemi Þróunarsamvinnustofnunar," segir Jó Tore Berg verkefnisstjóri ÞSSÍ í fullorðinnafræðslu. Hann bætir við að aðeins einn fulltrúi hafi mátt tala við forsetann og það hafi komið í hlut Fanzisa Kaulembe að sjá um þá kynningu en hún er starfsmaður i þróunarmálum á vegum ríkisins í héraðinu. Auk forsetans, sem var heiðursgestur, heimsóttu básinn ráðherra jafnréttismála og varaforsetinn.
"Þetta var mikil hátíð með söngvum, dansi og ræðum, allt mjög vel heppnað og mikið af fólki á staðnum," segir Jó. "Við vorum með léttlestrarbækur í básnum okkar og ýmsar vörur frá lífsleiknihópnum okkar, kál, egg og djús, og við vorum líka með kort yfir öll verkefni Þróunarsamvinnustofnunar í Malaví," segir hann.
Jó segir að ríkissjónvarp Malaví hafi verið með beina útsendingu frá hátíðinni og tekin hafi verið viðtöl við alla þrjá fulltrúana sem stóðu að kynningarbásnum með íslensku verkefnunum. "Ég sagði aðeins frá starfssemi ÞSSÍ í Malaví, að við værum búin að vera í landinu í 20 ár, sagði hvaða verkefni sem við værum að styrkja, af hverju við værum í fullorðinsfræðsluverkefnum og legðum áherslu á þátttöku kvenna," segir Jó.
|
| Konur eru lykillinn að því að draga úr hungri í Afríku |
 Aukin þróunaraðstoð og menntun kvenna eru lykilatriði til að draga úr hungri í heiminum að því er fram kemur í nýrri rannsókn International Food Policy Research Institute. Stofnunin hefur tekið saman lista yfir þjóðir sem búa við sult, svokallað Global Hunger Index, en samkvæmt þeirri vísitölu eru þær þjóðir verst settar sem búa við minnst jafnrétti kynjanna. Í ljósi þess að konur eru ábyrgar fyrir allt að 80% landbúnaðarframleiðslu jafngildir kynjajafnrétti fæðuöryggi, segir stofnunin.
Global Hunger Index 2009 - fréttatilkynning
|
| Milljarður lifir við hungursneyð |
Talið er að ríflega milljarður manna búi við hungursneyð og hafa aldrei verið fleiri. Þetta kemur fram í nýrri skýrslu Matvæla- og landbúnaðarstofnunar Sameinuðu þjóðanna, sem RUV greindi m.a. frá. Flestir búa í Asíu og ríkjum í Kyrrahafi, en þar er áætlað að 642 milljónir manna lifi við viðvarandi hungur, 265 milljónir í ríkjum sunnan Sahara og 53 milljónir í latnesku Ameríku og Karabíska hafinu. Þá búi 42 milljónir manna við hungur í Austurlöndum nær og Norður Afríku. Þá eru ótaldar þær fimmtán milljónir manna sem eiga ekki til hnífs og skeiðar í þeim ríkjum sem teljast þróuð í heiminum.
|
| Aðgerðir gegn fátækt um nýliðna helgi |
 "Fjárfesting í börnum og að tryggja öryggi þeirra er ein vísasta leiðin til að útrýma fátækt," sagði Ban Ki-moon við 1500 nemendur í alþjóðlegum skóla Sameinuðu þjóðanna á föstudaginn á alþjóðlega matvæladeginum en nemarnir tóku þátt svokallaðri "Stand UP" aðgerð gegn fátækt. Milljónir manna tóku síðan þátt í sambærilegri aðgerð víða um heim sem skipulögð er af baráttuhóp fyrir þúsaldarmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna.
Hér heima stóð Amnesty International fyrir aðgerð á Ingólfstorgi á laugardag þar sem fjötrar fátæktar voru leystir með táknrænum hætti. Amnesty hefur nýhafið herferð gegn fátækt undir kjörorðinu "Krefjumst virðingar" Herferðin legggur sérstaka áherslu á konur og fátækt og beinist m.a. að mæðradauða og eflingu frjósemisréttinda.
Endpoverty vefsíðan
| |
|
|
|
| Malaví býr við fæðuöryggi! |
 |
Liturinn á Malaví er ljósari en á nágrannalöndunum Mósambík, Tansaníu, Sambíu og Simbabve að ekki sé talað um eldrauðan litinn á Kongó - þetta eru jákvæðar fréttir frá Malaví því liturinn merkir að landsmenn hafa þokkalega nóg að borða. Undraskjótt hefur þessi fátæka þjóð gerbreytt ástandinu í fæðuframleiðslu og býr nú við fæðuöryggi sem þjóðin hefur ekki búið við um langt árabil. Frægt er að ríkisstjórn Malaví neitaði að hlíta ráðleggingum Alþjóðabankans um að láta af niðursgreiðslum ríkisins til áburðarkaupa smábænda en einmitt niðurgreiðslurnar hafa leitt til þessa árangurs sem nú blasir við, t.d. á kortinu sem tekið er úr Global Hunger Index. Í nýrri skýrslu samtakanna ActionAid - Who´s really fighting hunger? - er Malaví í 5. sæti á lista þeirra þjóða sem mestum árangri hafa náð við að draga úr vannæringu barna, um heil 73% á sex árum! Það fróðlegt að lesa pistil Þórdísar Sigurðardóttur skrifstofustjóra sem fjallaði um þessi mál í grein á heimasíðu ÞSSÍ árið 2002, Hungurvofa yfir Malaví. |
| Veftímaritið er á... |
Kíktu í heimsókn |
| Hálf önnur milljón barna deyr árlega.. að óþörfu |
 |
Niðurgangspestir hafa um langt árabil verið ein helsta dánarorsök ungbarna en þrátt fyrir það eru þessir sjúkdómar vanræktir, segir WHO, Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin í nýrri skýrslu. Fleiri börn undir fimm ára aldri láta lífið af völdum niðurgangs en samanlagt af völdum alnæmis, malaríu og mislinga. "Við náðum miklum árangri á 9. áratug síðustu aldar en framlög frá veitendum þróunaraðstoðar dvínuðu á 10. áratugnum og athyglin beindist að alnæmi, berklum og malaríu," segir Oliver Fontaine, sérfræðingur WHO. Af framlögum til sjúkdómarannsókna árið 2007 komu aðeins 5% í hlut rannsókna sem lúta að niðurgangi, smábrot af því fjármagni sem aðrir sjúkdómar fá sem verða færri að aldurstila. Talið er 1.5 milljónir barna undir fimm ára látist á ári hverju af völdum niðurgangspesta. "Það er engin ástæða fyrir þessum barnadauða," segir Fontane. "Byltingarkennd lyf sem fram komu á síðustu öld hefðu átt að vera búin að útrýma niðurgangspestum," segir hann.
|
| Skilyrt aðstoð við Úganda |
|
Veitendur þróunaraðstoðar hafa skilyrt að nokkru fjárhagslegan stuðning við stjórnvöld í Úganda og vilja m.a. að tekið verði á spillingu. Mikið er í húfi fyrir ríkisstjórn Úganda því um 40% ríkisútgjalda eru greidd með þróunarfé, mest frá Evrópusambandinu og marghliða veitendum eins og Alþjóðabankanum, Afríska þróunarbankanum og Alþjóðagjaldeyrissjóðnum.
Nánar |
| Bjóða "venjulegum" Norðmönnum til Afríku |
|
Eftirlitsstofnun Norðmanna með þróunarmálum, NORAD, hefur ákveðið að færa þróunarsamvinnu nær almenningi og bjóða níu "venjulegum" Norðmönnum að fara til Afríku og sjá með eigin augum árangur af þróunarsamvinnu. Verkefni í þremur löndum verða heimsótt, þrír reyndir starfsmenn þróunarmála taka hver um sig með sér þrjá fulltrúa frá jafn mörgum sveitarfélögum. Almennum borgum þessara sveitarfélaga gefst kostur á að senda inn umsóknir um ferðirnar. "Einn og hálfur milljarður manna býr við fátækt og hefur tekjur undir einn dal á dag. Noregur og norskar stofnanir veita aðstið til fátækra landa fyrir hönd allra landsmanna. Við teljum mikilvægt að auka þekkingu á norskri þróunarsamvinnu og viljum að fleiri fái innsýn í það hvað felst í norskri þróunarsamvinnu," segir Eva Bratholm, framkvæmdastjóri upplýsingamála hjá NORAD.
|
| Enginn verðskuldar verðlaun |
|
Enginn þjóðarleiðtogi í Afríku verðskuldar verðlaun á þessu ári fyrir góða stjórnarhætti, að mati Mo Ibrahim Fountation sem greindi frá því á dögunum að engin slík verðlaun yrðu veitt. Verðlaunin "Ibrahim Prize for Achievement in African Leadership" eru veitt árlega en þó var tekið fram þegar þeim var hleypt af stokkunum að nokkur ár gætu liðið án þess að verðlaunin yrðu veitt. Verðlaunin nema 5 milljónum dala sem greidd eru á tíu árum auk þess sem verðlaunahafinn fær að þeim tíma liðnum 200 þúsund dalil árlega meðan hann lifir.
| |
|
|
 |
|
Veftímarit um þróunarmál er gefið út af Þróunarsamvinnustofnun Íslands. Ritinu er ætlað að glæða umræðu um þróunarmál og gefa áhugasömum kost á að fylgjast með því sem hæst ber hverju sinni. Efni veftímaritsins þarf ekki endilega að endurspegla stefnu stofnunarinnar.
Skráið ykkur í áskrift á heimasíðunni, www.iceida.is og látið vinsamlegast aðra með áhuga á þróunarmálum vita af tilvist veftímaritsins. Allar ábendingar um efni eru vel þegnar.
Þeir sem vilja afskrá sig af netfangalista, eða senda okkur ábendingu um efni, eru vinsamlegast beðnir um að senda slík erindi á netfangið iceida@iceida.is. Ritstjóri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is.
ISSN 1670-8105
Bestu kveðjur, Útgáfu- og kynningardeild ÞSSÍ. |
|
|
