|
|
| Veftímarit um þróunarmál |
Þróunarsamvinna
Samstarfsþjóðir 2. september 2009 |
|
| Fjármálakreppan setur mark sitt á framlög norrænu þjóðanna |
Opinber framlög til þróunarmála hafa aukist jafnt og þétt á síðustu árum meðal allra norrænu þjóðanna en nú er ljóst að sú þróun stöðvast vegna fjármálakreppunnar. Norðmenn eru eina þjóðin sem líkleg er til að auka framlög umtalsvert til þróunarsamvinnu og Danir ætla ekki að draga saman seglin, en heldur ekki að auka framlögin að neinu marki. Óljóst er hvað Finnar gera en líklegt að þar verði einhver samdráttur og Svíar hafa boðað talsverðan niðurskurð í málaflokknum. Hér heima verður niðurskurðurinn engu að síður mestur.
Veftímaritið kannaði stöðuna hjá Dönum, Finnum og Svíum. |
| Danir ætla ekki að skera niður í þróunarsamvinnu |
Ríkisstjórn Danmerkur telur mikilvægt, líka á tímum erfiðleika í efnahagsmálum, að viðhalda rausnarlegu framlagi til fátækustu ríkja heims. Í fjárhagsáætlun fyrir árið 2010 gera Danir ráð fyrir að verja 15.2 milljörðum danskra króna - eða sem svarar til 360 milljarða íslenskra króna - í þróunarsamvinnu. Hlutfall af vergum þjóðartekjum verður á næsta ári 0,83 og hækkar lítillega milli ára.
Ulla Tørnæs ráðherra þróunarmála segir á vefsíðu utanríkisráðuneytisins danska að ríkisstjórnin telji Danmörku - sem eitt af auðugustu ríkjum heims og líka á krepputímum í dönsku hagkerfi - hafa sérstökum skyldum að gegna ganvart fátækustu ríkjum heims. "Við megum ekki gleyma því að það er í fátækustu ríkjum heimsins sem fjármálakreppan kemur harðast niður. Þess vegna er ég stolt að ríkisstjórnin vill viðhalda háu stigi þróunaraðstoðar," segir ráðherrann.
Í fjárhagsáætlun til næstu fjögurra ára er gert ráð fyrir að stuðningur við Afríkuþjóðir færist enn ofar á forangslistann með áherslu á einkageirann og atvinnu ungs fólks. Aukin áhersla á Afríku merkir að dregið verður úr þróunarsamvinnu við t.d. Níkaragva, Bolívíu og Bangladesh. Einnig verður samdráttur í aðstoð við Mið- og Suður-Ameríku og Asíu.
Samkvæmt þróunaráætlun dönsku ríkisstjórnarinnar fá lofstlagsmál aukið vægi en áfram er lögð rík áhersla á kynjajafnrétti og kvenréttindi.
|
| Framlög til þróunarmála skorin niður í Svíþjóð |
 Líklegt þykir að fjármagn til þróunarmála í Svíþjóð verði skorið niður á haustdögum vegna niðursveiflunnar í efnahagsmálum og jafnframt vegna þess að sænskt þróunarfé tekur mið af þjóðartekjum. Ekki liggur enn fyrir hversu mikill niðurskurðurinn verður en Magnus Lindell, aðstoðarframkvæmdastjóri SIDA, segist hafa miklar áhyggjur af samdrætti til þróunarmála á heimsvísu og áhrif hans á þróun í fátækustu löndunum, einkum í ljós þess að efnahagskreppan hafi nú þegar bitnað á þeim fátækustu.
Framlög Svía í prósentum talið hækkuðu umtalsvert þegar þjóðartekjur drógust saman og verða á þessu ári talsvert yfir einu prósenti. Sama gerðist hér á landi þegar þjóðartekjur drógust saman og prósentutalan sýndi yfir 0,40. Innistæðan á bak við þá tölu var hins vegar rýr. Nú setja Svíar mörkin við 1% fyrir árið 2010 og það þýðir samdrátt miðað við árið í ár.
Á næsta ári hverfur SIDA frá Mið-Asíuríkjum og hættir stuðningi við öll verkefni í þeim heimshluta. Með ákvörðun ríkisstjórnar Svíþjóðar í fyrra að fækka samstarfslöndum um 33 var um leið ákveðið að láta af stuðningi við þjóðir í Mið-Asíu. Kirgizistan var eitt þeirra ríkja sem var samstarfsland Svía.
Frétt SIDA
|
| Ráðherra þróunarmála í Finnlandi:
Lækkun framlaga myndi skaða orðspor okkar á alþjóðavettvangi |
 Framlög til þróunarsamvinnu fyrir árið 2010 bíða ákvörðunar finnskra stjórnvalda en þessa dagana er finnska ríkisstjórnin að ræða fjárlög næsta árs. Þjóðarframleiðsla Finna hefur degist saman vegna efnahagskreppunnar og af þeim sökum náðist markmiðið um 0,51% framlög til þróunarmála með lægri fjárhæð en upphaflega var reiknað með.
Paavo Väyrynen segir að þessi staða hafi skapað þrýsting um að skera niður fjárveitingar til málaflokksins og reikna megi með erfiðum viðræðum í tengslum við fjárlagagerð. Að mati ráðherrans kemur hins vegar ekki til greina að upphæðin á næsta ári verði í evrum talið lægri en hún er á þessu ári. Í grein á vef utanríkisráðuneytisins finnska segir að fram hafi komið tillögur um að stærri hluti þróunarframlaga fari til greiðslu kostnaðar vegna flóttamanna. Väyrynen er tillögunni mótfallinn og telur hana ennfremur draga úr gæðum þróunarsamvinnu.
Ráðherrann telur að niðurstaða í umræðum um fjárlögin eigi að fela í sér skýra leið að takmarkinu um 0,7% framlög til þróunarmála. Mikill niðurskurður myndi hafa neikvæð áhrif og skaða orðspor Finna á alþjóðavettvangi.
Nánar
|
| Aukinn barnadauði af völdum kreppunnar? |
Efnahagskreppan í heiminum kemur til með að auka ungbarna- og barnadauða og leiða til þess að börnum fækkar í skólum Afríku, að mati Barnahjálpar Sameinuðu þjóðanna (UNICEF). Afleiðingar efnahagskreppunnar eru að birtast í Afríkuríkjum og nú er talið að áhrifin vari lengur en áður var talið. Að mati fulltrúa UNICEF í Afríku sýnir reynslan, m.a. af þurrkatímabilum í Afríku og fjármálakreppunni í Asíu, að fátækt fólk í Afríku sker niður kostnað í mat og læknihjálp og tekur börn úr skóla.
Erfitt er að mati UNICEF að nefna tölur í þessu sambandi en þó er talið að fylgni sé á milli tekjusamdráttar og ungbarnadauða. Nánar |
| Hungursneyð vofir yfir vegna þurrka |
 "Hungurvofan hefur snúið aftur á Horn Afríku tæpum aldarfjórðungi eftir að poppstjörnur heimsins gerðu hana brottræka á Live Aid tónleikunum 1985 þar sem söfnuðust 150 milljónir punda," segir í frétt Independent í Bretlandi á sunnudag.
Starfsmenn alþjóðlegra hjálparstofnana óttast að hungursneyð í líkingu við þá sem varð fyrir tæpum aldarfjórðungi í Eþíópíu, en í nágrannalöndum er horfurnar einnig mjög dökkar, m.a. í Kenía og Sómalíu. Að mati Sameinuðu þjóðanna þarfnast 7,5 milljónir manna í Sómalíu mannúðaraðstoðar og fimmta hvert barn er vannært. Fatvælaaðstoð SÞ hefur sent út ákall um meira fé til að mæta vaxandi þörf vegna hungursneyðar af völdum þurrkanna.
Þá hefur Matvælahjálp SÞ (World Food Program) hafið dreifingu matvæla til rúmlega milljón manna í norðurhluta Úganda vegna þurrka. Af rúmlega tveimur milljónum íbúa sem hröktust frá heimkynnum sínum á þessu svæði vegna borgastyrjaldar, sem stóð yfir í tvo áratugi, hafa rúmlega 620 þúsund snúið aftur heim og þetta lendir fólk lendir nú í nýjum hremmingum: þurrkum og sulti.
Nánar
|
| Barnaþrælkun í tóbaksframleiðslu:
Eins og að reykja 50 sígarettur á dag! |
 Börn í Malaví sem neydd eru til að starfa við tóbaksframleiðslu fá í sig níkótíneitur sem samsvarar því að þau reyki fimmtíu sígarettur á dag, að því er segir í nýrri rannsókn sem fjölmiðlar greina frá. Börn, allt frá fimm ára aldri, eiga við alvarlegan heilsubrest að stríða vegna þessa eins og lýst er í skýrslu alþjóðlegu barnasamtakanna Plan. Malaví er fimmta stærsta tóbaksframleiðsluland í heimi.
Hvergi í sunnanverðri Afríku er barnaþrælkun jafn útbreidd og í Malaví. Samkvæmt skýrslu Plan samtakanna - Hard Work, Long Hours and Little Play - starfa 88.9% barna á aldrinum 5-14 ára við landbúnaðarstörf, m.a. við að tína tóbakslauf.
Frétt Guardian
|
| Ég er Ban, ekki Bond |
Trúnaðarbréf fastafulltrúa Noregs hjá Sameinuðu þjóðunum um Ban Ki-moon framkvæmdastjóra Sameinuðu þjóðanna hefur vakið heimsathygli á síðustu dögum. Mona Juul gagnrýndi framkvæmdastjórann harðlega í trúnaðarbréfi til utanríkisráðuneytis Noregs sem birtist síðan í Aftenposten. Hún sagði að Ban skorti bæði leiðtogahæfileika og persónutöfra auk þess sem hann fengi hvimleið skapofsaköst.
Ban Ki-moon kom til Noregs í vikubyrjun og svaraði þessum ásökunum.
| |
|
|
|
| Norðmenn opna Þróunarhús í Osló |
 |
Þróunarhúsið eða Utviklingshuset eins og það heitir á norsku var opnað við hátíðlega athöfn í Osló síðastliðinn föstudag að viðstöddum Hákoni krónprinsi og Mette Marit krónprinsessu. "Þróunarhúsið á að efla vitund norskrar æsku í þeirri framtíðarsýn að útrýma fátækt í heiminum," sagði Erik Solheim ráðherra þróunarmála við opnun hússins. Poul Engberg-Petersen framkvæmdastjóri NORAD sagði að engin auðveld svör væri að finna í Þróunarhúsinu en þar væri hins vegar að finna áskoranir til ungs fólks um að taka þátt í umræðu og skiptast á skoðunum. Hann bætti við að Norðmenn væru metnarfullir í þróunarsamvinnu og þess vegna þyrftu þeir sífellt að spyrja sjálfa sig hvort þeir væru að gera hlutina á réttan hátt.
Markmiðið er að 6000 nemendur 10. bekkjar grunnskóla og nemendur framhaldsskóla komi í húsið árlega og fræðist um þróunarmál. NORAD og Friðarstofnun Nóbels sem standa að rekstri hússins.
Nánar |
| Veftímaritið er á... |
Kíktu í heimsókn |
| Frumbyggjar flosna upp |
|
Viðskipti með kolefni er ein af viðurkenndum aðferðum til að draga úr losun koltvísýrings og slík viðskipti hafa leitt til þess að vestræn fyrirtæki hafa í vaxandi mæli fjárfest í gróðursetningarverkefnum í Afríku til að "kaupa sér rétt til að halda áfram að menga" eins og segir í frétt IPS fréttaveitunnar. Þessi ásókn vestrænna fyrirtækja hefur hins vegar líka leitt til þess að frumbyggjar víða í Afríku hafa flosnað upp eða verið reknir burt frá heimkynnum sínum.
Í fréttinni er tekið dæmi af fjárfestingu í Úganda þar sem hollensk stofnun, Forest Absorbing Carbon-dioxide Emissions (FACE) veldur deilum vegna þess að frumbyggjar sem kallast Benet hafa flosnað upp af landi sínu sem keypt er til skógræktar.
|
| Fréttir & fréttaskýringar |
Norsk bistand diskriminerer menn
|
| Þjóðarskömmin |
 |
Jón Kalman Stefánsson rithöfundur veltir því m.a. fyrir sér í greininni "Þjóðarskömmin" þar sem hann fjallar um niðurskurð á framlögum íslenskra stjórnvalda til þróunarmála hvort þjáningar annarra séu of fjarlægar fréttir.
Hann spyr:
"Og er það ástæðan fyrir því að við skerum nú verulega niður þróunaraðstoðina, sem var lítil fyrir, og án þess að nokkur mótmæli - dagar okkar eru svo þungbærir að við getum ekki rétt þeim fátækustu hjálparhönd? Ég veit það ekki. Ég veit þó að í grimmum og nauðsynlegum niðurskurði þarf að hafa eina óbifanlega reglu; þú skerð ekki niður þar sem líf eru í hættu. Hvort sem þau eru hér, suður í Afríku, austur í Asíu. Þú skerð ekki niður þróunaraðstoð, nema þú sért algjörlega bjargarvana, sjálfur sveltandi, varnarlaus, sviptur öllu.
Við berjumst vissulega við atvinnuleysi og skuldir þessa mánuðina, miklar skuldir, og sumir eru að kikna, það eru erfiðir tímar á Íslandi, en líf okkar er ekki í hættu. Sumir ramba á barmi gjaldþrots, vonleysis, en þó eru líklega tugþúsundir sem hafa það gott, þjáning þeirra felst helst í því að neyðast til að losa sig við annan bílinn, þurfa að neita sér um ferð til útlanda, velja sér ódýrari rauðvín. Hér þurfum við tímabundið að skera niður munaðinn - sumstaðar út í heimi er enginn munaður að skera niður, einungis líf."
Grein Jóns Kalmans Stefánssonar |
| Norðmenn flytja inn hunang frá Afríku |
 |
Hunang er allt i senn munaðarvara, grunnefni við ölgerð og heilsubótarefni í því landi sem framleiðir mest af hunangi í Afríku, Eþíópíu. Nú er hunangið orðið útflutningsvara og fyrsta sendingin barst til Noregs á dögunum, eins og fram kemur í Bistandsaktuelt. Roger Hem hjá Hunangsmiðstöðinni norsku segir að þessi innflutningur sé eingöngu á viðskiptalegum forsendum en vonandi fyrirmynd að frekari útflutningi til annarra landa.
"Það er ekkert rangt við það að græða peninga," er haft eftir Erik Solheim ráðherra þróunarmála sem var líka viðstaddur þegar fyrstu tuttugu tonnin bárust til Oslóar. Hann sagði það kristaltært að eina leiðin til að stuðla að þróun væri með viðskiptum, pólítískum umbótum og þróunarsamvinnu.
"Þetta mun stuðla að þróun sem leiðir til þess síðar að fleiri fá vinnu og fleiri börn ganga menntaveginn," sagði ráðherrann.
Nánar |
| SOS barnaþorpin taka að sér flottabörn á Srí Lanka |
 |
SOS-barnaþorpin sinna nú neyðaraðstoð á meðal flóttamanna á Sri Lanka. Samtökin hafa reist bráðabirgðahúsnæði fyrir umkomulaus börn í flóttamannabúðum í Chettikulam í norðurhluta landsins.
Á einni viku hefur starfsfólki SOS í flóttamannabúðunum tekist að hafa upp á 161 barni sem finna ekki foreldra sína og eru hugsanlega munaðarlaus í kjölfar stríðsátakanna í landinu.
Nánar | |
|
|
 |
Veftímarit um þróunarmál er gefið út af Þróunarsamvinnustofnun Íslands. Ritinu er ætlað að glæða umræðu um þróunarmál og gefa áhugasömum kost á að fylgjast með því sem hæst ber hverju sinni. Efni veftímaritsins þarf ekki endilega að endurspegla stefnu stofnunarinnar.
Skráið ykkur í áskrift á heimasíðunni, www.iceida.is og látið vinsamlegast aðra með áhuga á þróunarmálum vita af tilvist veftímaritsins. Allar ábendingar um efni eru vel þegnar.
Þeir sem vilja afskrá sig af netfangalista, eða senda okkur ábendingu um efni, eru vinsamlegast beðnir um að senda slík erindi á netfangið iceida@iceida.is. Ritstjóri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is.
ISSN 1670-8105 |
| Bestu kveðjur, Útgáfu- og kynningardeild ÞSSÍ. |
|
|
