|
|
| Veftímarit um þróunarmál |
Þróunarsamvinna
Samstarfsþjóðir 10. júní 2009 |
|
| Kostnaðarábatagreining á þremur verkefnum ÞSSÍ á sviði jarðvarma:
Hreinn ábati bæði fyrir viðtakendur og Íslendinga |
 Miðað við gefnar forsendur er umtalsverður hreinn ábati af verkefnunum öllum, sérstaklega fyrir þiggjendur, en einnig fyrir Íslendinga, segir í lokaorðum meistaraprófs-ritgerðar Jakobs Hafþórs Björnssonar. Í ritgerðinni metur hann þrjú samvinnuverkefni Þróunarsamvinnu-stofnunar Íslands á sviði jarðvarma út frá kostnaðar ábatagreiningu (cost benefit analysis) sem er mælitæki í hagfræði.
Hverjir græða á þróunarsamvinnu? er heiti meistaraprófsritgerðar Jakobs Hafþórs. Hann bendir á að Íslandi hafi á 30-40 árum farið frá því að vera þróunarríki samkvæmt flokkun Þróunarsamvinnustofnunar SÞ í að vera efst á lífskjaralista sömu stofnunar árið 2007. "Á sama tíma hefur orkukerfinu verið bylt, frá því að byggja á innfluttu jarðefnaeldsneyti yfir í að helmingi orkuþarfar er mætt með nýtingu jarðhita og fjórðungur til viðbótar kemur frá öðrum hreinum endurnýjanlegum orkugjöfum. Íslendingum ber siðferðisleg skylda til þess að deila þessari miklu reynslu og þekkingu af nýtingu jarðvarmaauðlindar með þjóðum sem eru í svipuðum sporum og Íslendingar voru," segir hann.
Jakob Hafþór bendir á að í kostnaðar ábatagreiningu séu öll áhrif sem verða af aðgerð í tilteknu samfélagi metin til fjár og hreinn núvirtur ábati reiknaður til að auðvelda ákvarðanatöku, einkum í opinbera geiranum. "Hér er KÁG gerð miðað við samfélög þiggjenda og út frá sjónarhorni Íslendinga, þar sem ábataliðir eru velvild og velferð á alþjóðavettvangi, sköpun markaða og uppfylling siðferðisskyldu. Velferð í alþjóðlegu samhengi er almannagæði, svo hið opinbera þarf að koma að borðinu. Miðað við gefnar forsendur er umtalsverður hreinn ábati af verkefnunum öllum, sérstaklega fyrir þiggjendur, en einnig fyrir Íslendinga. Næmnigreining gefur ekki til kynna að þessar niðurstöður standi veikum fótum. Þó verður að hafa í huga að allmargar forsendur eru áætlaðar af höfundi, en þær þyrfti að meta betur með nánari rannsóknum."
Ritgerðin |
| Úttekt í tíu þróunarríkjum:
Afleiðingar kreppunnar verri en reiknað var með |
 Efnahagskreppan í heiminum lendir af meiri þunga á þróunarríkjunum en áður var talið, að því er fram kemur í tímamóta úttekt bresku þróunarstofnunarinnar ODI (Overseas Development Institute). Sérfræðingar stofnunarinnar hafa rannsakað áfrif kreppunnar í tíu þjóðlöndum: Bangladesh, Benin, Bólivíu, Kambódíu, Gana, Indónesíu, Keníu, Nígeríu, Úganda og Sambíu.
Niðurstöðurnar sýna að áhrifin eru ólík frá einu landi til annars en engu að síður er ljóst að árið 2009 verði verra en 2008. Sérstaklega er tekið fram að niðursveiflan í löndunum komi í framhaldi af tímabili mikils hagvaxtar og ógni framförum sem orðið hafa á sviði þróunar.
Nánar
|
| Nanna Rún Ásgeirsdóttir var fimm mánuði í Mósambík:
Starfsnámið dýpkaði skilning minn á þróunarsamvinnu |
"Starfsnámið staðfesti fyrir mér að ég hef áhuga á að vinna að þróunarsamstarfi í framtíðinni," segir Nanna Rún Ásgeirsdóttir sem starfaði sem starfsnemi á vegum ÞSSÍ í Mósambík fimm mánuði á síðasta ári. Hún var á dögunum ráðin til starfa í utanríkisráðuneytið sem starfsnemi.
Nanna segist telja að sú reynsla og þekking sem hún öðlaðist í starfsnáminu í Mósambík komi til með að vera mjög hagnýt hvort sem hún komi til með að vinna á þessu sviði í framtíðinni eða ekki. "Það að hafa fengið tækifæri til að kynnast þróunarstarfi ÞSSÍ út í Mósambík dýpkar að svo mörgu leyti skilning á þróunarsamvinnu og umhverfi hennar," segir hún. "Sjálf hafði ég aldrei ferðast áður til Afríku og var því vinnan sem slík ekki bara ný, heldur einnig umhverfið sjálft. Maður getur reynt að mennta sig og fræða sjálfan sig um þróunarmál út í hið óendanlega, en án þess að hafa fengið tækifæri til að fara á vettvang þróunarsamstarfs þá er í raun erfitt að gera sér í hugarlund hvernig hlutirnir ganga fyrir sig."
Nanna nefnir til dæmis skipulag verkefna og hvernig þeim er hrint í framkvæmd. "Á bak við hvert verkefni eru margir fundir og mikil skipulagsvinna og skriffinnska. Þennan hagnýta þátt verkefnavinnunnar er erfitt að læra um í bókum. Annar þáttur sem þú lærir í sjálfu sér ekki upp úr bókum er mannlegi þátturinn. Það hversu gífurlega miklu máli það skiptir að vera góður í mannlegum samskiptum og það að vera þolinmóður. Ég lít á starfsnámið sem eina heild, hvort sem það fól í sér ferðalög, skrifstofuvinnu, samræður utan vinnu við reynda Íslendinga eða annað heimafólk. Þá lít ég á allan tíma sem eytt var í vinnu eða utan vinnu sem hluta af starfsnáminu."
Nanna segir að henni leiðist umræðan um að vegna kreppunnar eigi Íslendingar að draga saman seglin í þróunarsamvinnu. "Það er einmitt svona tal sem sýnir hversu langt við erum leidd í efnishyggjunni og firringunni. Við verðum að finna fjármuni til að halda áfram samstarfi við þá sem munu koma til með að finna mest fyrir alheimskreppunni," segir Nanna Rún.
Myndin af Nönnu Rún er tekin fyrir framan byggingu í Jangamo sem ÞSSÍ lét byggja í tengslum við fullorðinnafræðsluverkefni.
|
| Þróunarsamvinnustofnun í Namibíu:
Búseta kringum ný vatnsból Himba þrefaldaðist |
 Talið er að búseta Himba í grennd við ný vatnsból sem Þróunarsamvinnustofnun Íslands byggir í samstarfi við hirðingjaþjóðflokkinn í Namibíu hafi þrefaldast á síðasta þurrkatíma. Það sýnir mikilvægi vatnsbólanna fyrir hirðingjana sem oft að flakka langar leiðir með hjarðir sínar í leit að beitarlandi og vatni. Að sögn Davíðs Bjarnasonar verkefnisstjóra ÞSSÍ í Namibíu herja alvarlegir þurrkar á svæðið og valda miklum búsifjum.
"Á regntímanum þegar nóg er af vatni færir fólks sig jafnan um set til að dreifa beitarálagi. Það var því nokkuð snúið að henda reiður á þann fjölda fólks sem að jafnaði nýtir vatnsbólin en miðað var við að veita 4000 manns aðgang að góðu vatni. En nú höfum við staðfestar fregnir um að búseta í kringum nýju vatnsbólin hafi aukist mjög, allt að því þrefaldast," segir hann.
Nánar
|
| Matvælaaðstoð:
Kallað eftir breyttri stefnu Bandaríkjanna |
 Megnið af matvælum sem Bandaríkjamenn senda til þeirra sem búa við sult er keypt af bandarískum bændum og sent með bandarískum skipum á áfangastaði í Afríku eða Asíu. Ábyrgðarskrifstofa ríkisins (Government Accountablility Office) í Bandaríkjunum gagnrýnir þetta verklag og segir að það sé yfirleitt bæði ódýrara og fljótlegra að kaupa matvæli í grennd við þau svæði þar sem þeirra er þörf. Veitendurnir verði þó að gæta þess að kaffæra ekki viðskiptin á svæðinu.
Í nýrri skýrslu skrifstofunnar (GAO) segir að Bandaríkin, sem stærsti veitandi matvælagjafa í heiminum, ættu að kanna leiðir til að kaupa matvæli á heimamarkaði. GAO bendir á flestir aðrir veitendur matvælagjafa í heiminum hafi lagt af það verklag að flytja matvæli af innanlandsmarkaði með skipum til landa sem búa við matvælaskort. Flestir láti fjármuni beint til Matvælastofnunar Sameinuðu þjóðanna (World Food Program). "Með því að kaupa matvæli á staðnum eða á nærliggjandi svæði er þörfum matarlítilla betur sinnt, bæði með skjótvirkari og ódýrari hætti," segir í skýrslunni.
Nánar
|
| Gagnrýni á fartölvuvæðingu í grunnskólum Afríku |
Átakið "Ein fartölva á hvert barn" sem hófst 2005 fær harkalega gagnrýni í nýrri skýrslu. Fyrir tilstuðlan átaksins voru framleiddar ódýrar fartölvur, 100 dollara fartölvur, og rúmlega ein milljón slíkra tölva hafa til þessa hafnað í kjöltum barna í þróunarríkjum. Vísindamenn sem rannsökuðu áhrif tölvanna á líf barnanna komust að því að oftar en ekki voru tölvurnar eins og truflandi leikfang í kennslustofunum.
Rannsóknin leiddi í ljós að þjálfa hefði þurft kennara betur í notkun tölvanna og að nemendurnir hefðu kosið að meira efni væri að finna á þeim.
Nánar | |
|
|
|
| Afríka í myrkrinu |
 |
Þegar horft er yfir Afríku frá gervihnetti að næturlagi mætti ætla að rafmagn hefði slegið út í stórum hluta álfunnar, einkanlega í samburði við uppljómaðar álfur eins og Evrópu og Norður-Ameríku. En fyrir flesta Afríkubúa er rafmagn óþekkt fyrirbæri, um 77% af íbúum landanna sunnan Sahara hafa ekki aðgang að rafmagni, langflestir í dreifbýli eða 95% hafa ekkert rafmagn. Á ráðstefnu sem haldin var um orkumál á dögunum kom fram að 530 milljónir íbúa í álfunni allri lifa án rafmagns. Sú tala gæti hækkað upp í 600 milljónir á næstu tuttugu árum.
Á ráðstefnunni voru ræddar leiðir til að lýsa upp álfuna.
Nánar
|
| Veftímartið á... |
Kíktu í heimsókn |
| Rit um fiskeldisverkefni í Asíu |
 |
Status of Resevoir Fisheries in Five Asian Countries er heiti á nýútkominni bók um samstarfsverkefni sem Þróunarsamvinnustofnun Íslands hefur tekið þátt í með samtökum um fiskeldismál í Asíu og Eyjaálfu. Samtökin (NACA- Network of Aquaculture Centres in Asia-Pacific) hafa í samvinnu við ÞSSÍ unnið að verkefninu "Strategy for Asian Reservoir Fisheries Development" frá árinu 2006 og nú liggur fyrir vísindarit um stöðu þessara mála í fimm Asíuríkjum.
Árni Helgason umdæmisstjóri ÞSSÍ í Úganda, sem var áður umdæmisstjóri á Srí Lanka, ritar formála í bókina.
Bókin |
| Þúsundir flýja fíla |
 |
Á sjötta þúsund fjölskyldur í Mósambík hafa neyðst til að flýja heimili sínu af ótta við uppvöðslusama fíla. Fjölskyldurnar búa í þorpinu Nraha í grennd við Quirimbas þjóðgarðinn og hafa allt frá því í apríl verið á vergangi vegna fílafársins. Fílarnir hafa étið kornmeti fólksins og skólasókn hefur snarminnkað sökum þess að börnin eru hrædd við að fara í skólann.
Í Malaví hafa fílar einnig gert óskunda meðal þorpsbúa í Phirilongwe. Samkvæmt AP frétt hafa að minnsta kosti tíu manns látist og einhverjir fílar fallið í átökum. Nú er hafinn skipulagðar brottflutningur á fílum á vegum dýraverndunarsamatakanna International Fund for Animal Welfare. Fílarnir eru hífðir með krana upp á vörubíla og síðan ekið með þá sex klukkutíma leið í friðlýst landsvæði.
Fílar í Mósambík
|
| Gengið gegn hungri |
 |
Göngur gegn hungri voru skipulagðar í fjölmörgum borgum heims á sunndag með þátttöku tuga þúsunda. Um var að ræða alþjóðlegar göngur til að safna fé og auka vitund almennings á matvælagjöfum til skólabarna á vegum Matvælaaðstoðar Sameinuðu þjóðanna, WFP. Göngurnar voru farnir í sjötíu löndum.
Fjölmennasta gangan var farin í Tansaníu þar sem um 50 þúsund manns tóku þátt, fyrsta gangan var hins farin í Ástralíu og tæpum sólarhring síðar hófst ganga á Kyrrahafseyjunni Samoa.
Matvælaaðstoð SÞ mettar þúsundir barna, í Tansaníu einni fá 202 þúsund börn í 330 skólum máltíðir daglega.
Nánar |
| Ulla sæmd heiðursorðu |
 |
Ulla Magnússon formaður SOS-barnaþorpanna á Íslandi hefur verið sæmd heiðursorðu alþjóðasamtakanna SOS-Kinderdorf International fyrir framúrskarandi störf í þágu samtakanna. Um æðstu viðurkenningu samtakanna er að ræða.
SOS samtökin eru þau stærstu í heimi sem sjá um að útvega munaðarlausum og yfirgefnum börnum um allan heim heimili og móður. Barnaþorpin eru um 500 talsins í yfir hundrað löndum og í þeim búa nú um 70.000 áður umkomulaus börn. Nánar |
| Fréttir & fréttaskýringar |
|
| |
|
|
 |
Veftímarit um þróunarmál er gefið út af Þróunarsamvinnustofnun Íslands. Ritinu er ætlað að glæða umræðu um þróunarmál og gefa áhugasömum kost á að fylgjast með því sem hæst ber hverju sinni. Efni veftímaritsins þarf ekki endilega að endurspegla stefnu stofnunarinnar.
Skráið ykkur í áskrift á heimasíðunni, www.iceida.is og látið vinsamlegast aðra með áhuga á þróunarmálum vita af tilvist veftímaritsins. Allar ábendingar um efni eru vel þegnar.
Þeir sem vilja afskrá sig af netfangalista, eða senda okkur ábendingu um efni, eru vinsamlegast beðnir um að senda slík erindi á netfangið iceida@iceida.is. Ritstjóri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is.
ISSN 1670-8105 |
| Bestu kveðjur, Útgáfu- og kynningardeild ÞSSÍ. |
|
|
