VeftÝmarit um ■rˇunarmßl
Ůrˇunarsamvinna
Samstarfs■jˇ­ir 
20. maÝ 2009
Starfsmenn ŮSS═ vi­ kosningaeftirlit Ý MalavÝ:
Allt stefnir Ý yfirbur­asigur Bingu wa Mutharika forseta
 StefßnJˇn
Fimm ═slendingar, starfsmenn Ůrˇunarsamvinnustofnunar ═slands, voru me­al kosningaeftirlitsmanna Ý MalavÝ vi­ forseta- og ■ingkosningarnar sem fram fˇru Ý gŠr. Fyrstu t÷lur benda til yfirbur­asigurs Bingu wa Mutharika, forseta landsins.
 
"Ůa­ var mikil stemmning, greinilega hßtÝ­isdagur og vi­ sßum ekki anna­ en a­ kosningarnar hafi fari­ vel skipulag­ar og fari­ mj÷g vel fram Ý ÷llum a­alatri­um," sag­i Stefßn Jˇn Hafstein umdŠmisstjˇri ŮSS═ Ý MalavÝ Ý samtali vi­ VeftÝmariti­ Ý morgun. Hann sag­i a­ kj÷rklefar hef­u veri­ sÚrsni­ir ˙r pappaefni og vÝ­a hef­i veri­ kosi­ undir trjßm vi­ skˇla. "═ gŠrmorgun myndu­ust langar bi­ra­ir, fˇlk ■urfti a­ bÝ­a Ý tvo til ■rjß tÝma til a­ kjˇsa en ■etta var allt rˇlegt og yfirvega­."
 
A­ s÷gn Stefßns Jˇns voru ═slendingarnar Ý samfloti me­ Bretum, ═rum, Kanadam÷nnum og Ůjˇ­verjum en lÝkt og ÷nnur sendirß­ Ý landinu bu­u ═slendingar fram krafta sÝna vi­ kosningaeftirlit. ┴ heimasÝ­u sinni bendir Stefßn ß a­ ■rettßn milljˇnir manna b˙a Ý landinu en a­eins tŠplega sex milljˇnir hafi veri­ ß kj÷rskrß, ■vÝ annar hver Ýb˙i sÚ undir 18 ßra!
 
Bingu wa Mutharika forseta er ■akka­ hagsŠldarskei­ sem einkennt hefur landi­ undanfarin ßr. Hagv÷xtur hefur veri­ um 7% ß ßri. "Fj÷ldi flokka bř­ur fram en sjaldnast eftir s÷mu hugmyndafrŠ­ilegu lÝnum og vi­ ■ekkjum. HÚr eru svŠ­a- og persˇnustjˇrnmßl mikilvŠg. Bingu sŠkist eftir endurkj÷ri, en hann er annar forseti landsins eftir a­ fj÷lflokka lř­rŠ­i var komi­ ß Ý MalavÝ 1994," segir Stefßn Jˇn.
 
 
ŮrjßtÝu ßra borgarastrÝ­i ß SrÝ Lanka loki­:
SigurhßtÝ­ Ý dag og fßnar blakta vi­ opinberar byggingar Ý viku 
indianexpressStjˇrnv÷ld ß SrÝ Lanka hafa opinberlega lřst yfir ■vÝ a­ borgarastrÝ­inu vi­ TamÝltÝgra sÚ loki­. ═ dag ver­ur efnt til hßtÝ­ahalda Ý tilefni af sigrinum yfir TamÝltÝgrum eins og ■a­ er or­a­ Ý yfirlřsingum stjˇrnvalda. Ůess hefur veri­ fari­ ß leit vi­ yfirmenn opinberra stofnana a­ fßnar blakti vi­ h˙n Ý heila viku.
 
RUV rŠddi Ý gŠr vi­ Tuma Tˇmasson umdŠmisstjˇra ŮSS═ Ý Kolombˇ. ═ frÚtt ß RUV sag­i:
 
Tumi Tˇmasson, umdŠmisstjˇri ŮSS═ og eini ═slendingurinn sem eftir er ß Sri Lanka, segir strÝ­slokin ■ar Ý landi mikinn lÚtti fyrir alla. Tumi segir ekki miki­ um fagna­arlŠti en fˇlki sÚ mj÷g lÚtt. Um 30 manns hafa starfa­ ß vegum Ýslenskra stjˇrnvalda ß Sri Lanka vi­ fri­ar-og uppbyggingarst÷rf ß sÝ­ustu ßrum.
 
═slensk stjˇrnv÷ld stˇ­u a­ norrŠnu vopnaeftirlitssveitinni (SLMM) ßsamt hinum Nor­urlanda■jˇ­unum. Sveitin starfa­i frß 2002 ß grundvelli fri­arsamkomulags milli deilua­ila Ý Sri Lanka. ═ jan˙ar 2008 s÷g­u stjˇrnv÷ld ■ar Ý landi upp fri­arsamningnum einhli­a og juku herna­arÝhlutun sÝna ß Vanni-svŠ­inu Ý nor­urhluta landsins sem hefur veri­ ßhrifasvŠ­i TamÝl TÝgra.
 
═slensk stjˇrnv÷ld hafa lÝka komi­ a­ ÷­rum verkefnum ß Sri Lanka Ý gegnum Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands sem hefur starfa­ a­ fiskimßlum Ý landinu sÝ­an 2005. Verkefnum stofnunarinnar lřkur ■ar 1. j˙lÝ Ý sumar og ■ß ver­ur sendirß­i ═slands Ý Sri Lanka jafnframt loka­.


Nßnar ß BBC
 
 
 
Nor­menn auka framl÷g til ■rˇunarsamvinnu
- SvÝar bo­a ni­urskur­ nŠstu tv÷ ßrin 
 gunnisal
Norska rÝkisstjˇrnin hefur endursko­a­ fjßrl÷g og bŠtt vi­ 200 milljˇnum norskra krˇna til ■rˇunarmßla, 4 millj÷r­um Ýslenskra krˇna, sÚrstaklega til fßtŠkra landa sem hafi or­i­ illa ˙ti vegna heimskreppunnar. SamkvŠmt frÚtt Ý Bistandsaktuelt hefur rÝkisstjˇrnin hlusta­ ß kr÷fur Sameinu­u ■jˇ­anna og annarra sem hafa fari­ fram ß stu­ning vi­ ■Šr snau­u ■jˇ­ir sem ver­a verst ˙ti vegna fjßrmßlakreppunnar.
 
"Ůa­ eru rÝku ■jˇ­irnar sem hafa skapa­ fjßrmßlakreppuna. H˙n getur leitt til ■ess a­ 90 milljˇnir manna bŠtist Ý hˇp fßtŠkra ß ■essu ßri. UmrŠtt fjßrmagn ver­ur nota­ til a­ hjßlpa ■eim sem ■urfa mest ß ■vÝ a­ halda," sag­i Erik Solheim, umhverfis- og ■rˇunarmßlarß­herra Noregs.
 
┴ sama tÝma og Nor­menn auka vi­ Štla SvÝar a­ skera ni­ur Ý ■rˇunarsamvinnu um 4,5 milljar­a sŠnskra krˇna, jafnvir­i um 70 milljar­a Ýslenskra krˇna. Ůeir horfa fram ß erfi­leika vi­ a­ forgangsra­a Ý mßlaflokknum, a­ ■vÝ er fram kemur Ý ■rˇunartÝmariti SIDA, Om Vńrlden. Minnkandi ■jˇ­artekjur hafa bein ßhrif ß framl÷g og milljar­arnir 35,4 sem reikna­ var me­ ß nŠsta ßri eru komnir ni­ur Ý 31 milljar­.
 
Fjßrmßlakreppan hefur ■essar aflei­ingar a­ s÷gn bla­sins og samkvŠmt horfum ß ßrinu 2011 ver­ur ßfram minna fjßrmagn til ■rˇunarmßla en ߊtlanir geru rß­ fyrir. Hvar nßkvŠmlega ver­ur skori­ ni­ur hafa stjˇrnv÷ld enn ekki ßkve­i­ en tveimur ■ßttum ver­ur hlÝft, annars vegar verkefnum sem tengjast loftslagsbreytingum og hins vegar verkefnum Ý ■ßgu ■eirra sem b˙a vi­ sßrustu fßtŠktina.
 
SŠnska rÝkisstjˇrnin hefur ■egar ßkve­i­ a­ dregi­ ver­i ˙r framl÷gum SvÝa til fj÷l■jˇ­legra stofnana.

 
Flj˙ga me­ vopn og hjßlparg÷gn Ý s÷mu flugvÚlunum!
gettyimagesR˙mlega nÝu af hverjum tÝu flugfÚl÷gum sem tengd eru vopnasmygli eru lÝka Ý verkefnum ß vegum Sameinu­u ■jˇ­anna, Evrˇupsambandsins, Natˇ■jˇ­a og al■jˇ­legra hjßlparsamtaka vi­ flutning ß hjßlparg÷gnum, m.a. til AfrÝku. Ůetta kemur fram Ý nřrri sŠnskri rannsˇkn SIPRI (Stockolm International Peace Research Institute) sem hefur vaki­ mikla athygli Ý norrŠnum fj÷lmi­lum. Nokkrur flugfÚlaganna hafa einnig veri­ bendlu­ vi­ smygl ß fÝkniefnum.
 
Skřrslan sta­festir a­ ÷ll flugfÚl÷g sem eru ß lista yfir fÚl÷g sem ßstunda ˇl÷glegan flutning vopna flytja einnig hjßlparg÷gn. Me­ ÷­rum or­um: flugfÚl÷gin kynda undir ßt÷k me­ vopnaflutningum og smygli og nota sÝ­an s÷mu flugvÚlar til a­ koma hjßlparg÷gnum til nau­staddra!
 
SŠnska utanrÝkisrß­uneyti­ kosta­i ger­ skřrslunnar.


Skřrslan
 
 
 
Nor­url÷ndin ■jßlfa fri­argŠsluli­a Ý AfrÝku
 
Nor­url÷ndin hafa heiti­ ■vÝ a­ ■jßlfa hermenn frß AfrÝku Ý fri­argŠslu og fri­samlegri lausn deilumßla Ý ßlfunni og ßforma a­ opna skrifstofu Ý KenÝa. A­ s÷gn Ýslenska utanrÝkisrß­uneytisins fellur ■etta samstarf undir NORDCAPS samstarfi­, ■ann hluta sem kallast Africa Capacity Building (ACB) en skřrsla um samstarf Nor­urlandanna ß ■essu svi­i var l÷g­ fyrir vorfund varnarmßlarß­herra landanna fyrr Ý mßnu­inum. ═slendingar eiga a­ild a­ NORDCAPS en hafa ekki teki­ ■ßtt Ý ACB samstarfinu.
 
┴forma­ er a­ setja ß laggirnar samnorrŠna skrifstofu Ý Nairobi Ý haust sem hef­i ■a­ hlutverk a­ hafa umsjˇn me­ ■jßlfuninni.
 
Til frˇ­leiks mß nefna a­ NORDCAPS er samrß­s- og samstarfsvettvangur Nor­urlandanna var­andi ■ßttt÷ku Ý fri­argŠsluverkefnum en hefur hinga­ til fyrst og fremst veri­ ß svi­i hermßla. Stofna­ var til samstarfsins af varnarmßlarß­herrum Nor­urlandanna ßri­ 1997.

 Nßnar
Minnkandi framl÷g Ý barßttuna gegn ni­urgangspestum
gunnisal┴hugi ß ■vÝ a­ draga ˙r ■eim ska­a sem ni­urgangspestir valda hefur dvÝna­ me­al ■eirra samtaka sem lßta sig heilbrig­ismßl og hjßlparstarf var­a. Ůetta er ni­ursta­a tveggja nřrra skřrslna sem birtar voru ß d÷gunum. Ni­urgangspestir og skyld heilbrig­isvandamßl er ÷nnur algengasta dßnarors÷k barna undir fimm ßra aldri. SamkvŠmt bß­um skřrslunum hefur dregi­ ˙r fjßrmunum til verkefna Ý barßttunni gegn ■essum sj˙kdˇmum og ■vÝ brřnt a­ setja verkefnin aftur efst ß forgangslista.
 
Ínnur skřrslan ber yfirskriftina "Diarrheal Disease: Solutions to Defeat a Global Killer", unnin af PATH, en hin nefnist "Fatal Neglect: How Health Systems are Failing to Comprehensibly Address Child Mortality", og kemur frß WaterAid.
Hagspß AfrÝku 2009
ęgunnisal
Hagv÷xtur dregst saman um helming
 
RÝkjandi fjßrmßlakreppa hefur haft alvarlegar aflei­ingar fyrir efnahag AfrÝku eins og sÚst Ý nřrri hagspß fyrir l÷nd ßlfunnar. Ůar er gert rß­ fyrir ■vÝ a­ hagv÷xtur dragist saman ß ■essi ßri um helming frß fyrri spßm sem ger­u rß­ fyrir 5,7% hagvexti. N˙ er talan komin ni­ur Ý 2,8%.
 
Ůetta kemur fram Ý "African Economic Outlook" en riti­ kom ˙t fyrr Ý mßnu­inum Ý a­draganda ßrsfundar AfrÝska Ůrˇunarbankans sem haldinn var Ý Dakar Ý Senegal.
═tarleg hagspß fyrir 47 rÝki er Ý bˇkinni.

Spßin fyrir samstarfs■jˇ­ir ═slendinga:
 

Nßnar
Nßmskei­i um ■rˇunar- og mann˙­armßl loki­
AnnaJˇhannsdˇttir

Loki­ er vel heppnu­u nßmskei­i um verksvi­ innlendra og al■jˇ­legra stofnana sem koma a­ al■jˇ­legri ■rˇunarsamvinnu, fri­arstarfi og ney­ara­sto­. Nßmskei­i­ var haldi­ Ý samvinnu Rau­a kross ═slands, Ůrˇunarsamvinnustofnunar ═slands, utanrÝkisrß­uneytisins og Endurmenntunarstofnunar Hßskˇla ═slands. Nßmskei­ sem ■etta hefur ekki ß­ur veri­ haldi­ ß ═slandi.
Nßmskei­i­ samanstˇ­ af fyrirlestrum og verklegum Šfingum undir lei­s÷gn sÚrfrŠ­inga frß ofangreindum stofnunum. Alls luk 25 manns nßmskei­inu en fŠrri komust a­ en vildu og ■vÝ hefur veri­ ßkve­i­ a­ efna til annars nßmskei­ sÝ­ar ß ßrinu.
Markmi­i­ me­ nßmskei­inu var a­ efla gagnrřna umrŠ­u um al■jˇ­astarf ß ■essu svi­i og veita ■ßtttakendum innsřn Ý flˇki­ samspili ˇlÝkra gerenda ß vettvangi.
 

Athyglisvert
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
KÝktu Ý heimsˇkn...
SÝ­an okkar ß Facebook
HŠkkun ß framl÷gum
Ůrßtt fyrir ni­urskur­ Ý fjßrlagafrumvarpi ßstr÷lsku rÝkisstjˇrnarinnar sleppa nokkrir ˙tgjaldali­ir undan ni­urskur­arhnÝfnum, ■ar ß me­al ■rˇunarsamvinna. RÝkisstjˇrn ┴stralÝu Štlar lÝtillega a­ auka framl÷g til mßlaflokksins, ˙r 3.7 millj÷r­um dala Ý 3.8 milljar­a. RÝkisstjˇrnin heldur fast Ý ■ß m÷rku­u stefnu a­ verja innan fßrra ßra 0,5% af vergum ■jˇ­artekjum til ■rˇunarmßla.

Mikill stu­ningur almennings
Tveir af hverjum ■remur BandarÝkjam÷nnum vilja vi­halda e­a auka n˙verandi framl÷g til heillbrig­ismßla Ý ■rˇunarrÝkjum. Innan vi­ fjˇr­ungur telur a­ rÝkisstjˇrnin verji n˙ ■egar of miklum fjßrmunum Ý mßlaflokkinn. Ůetta kemur fram Ý nřrri sko­anak÷nnun ß vegum Kaiser Family Foundation. Ni­urst÷­urnar voru ß ■ann veg a­ 39% vilja ˇbreytt framlag, 26% vilja auka framlagi­ og 23% telja a­ of miklum peningum sÚ vari­ Ý mßlaflokkinn.
 
Nßnar
Gerbreytt afsta­a SvÝa til ■rˇunara­sto­ar ESB
gunnisal
SŠnsk stjˇrnv÷ld hafa l÷ngum liti­ ß ■rˇunarsamvinnu Evrˇpusambandins sem hßlfgert vandrŠ­abarn sem hafi skila­ litlum ßrangri, veri­ svifaseint og einkennst af mikilli skriffinnsku. Af ■eim s÷kum hafa SvÝar fyrir l÷ngu unni­ a­ ■vÝ a­ draga ˙r framl÷gum til ESB ß ■essu svi­i. N˙ er hins vegar U-beygja Ý afst÷­u SvÝa, segir Ý frÚtt tÝmaritsins Om Vńrlden.
 
═ frÚttinni segir a­ utanrÝkisrß­uneyti­ sŠnska sÚ a­ undirb˙a till÷gu sem geri rß­ fyrir a­ stŠrri hluti af ESB framlaginu fari til sameiginlegra ■rˇunarverkefna. TÝmariti­ segir margar ßstŠ­ur fyrir ■essari vi­horfsbreytingu hjß rß­uneytinu, traust ■ess ß framkvŠmdastjˇrn ESB sem veitenda ■rˇunara­sto­ar hafi auksit ß sÝ­ustu ßrum og rß­uneyti­ sÚ hrifi­ af a­ger­um sem framkvŠmdastjˇrnin hafi unni­ a­ til ■ess a­ auka skilvirkni ■rˇunarsamvinnu, ekki sÝst me­ ParÝsaryfirlřsingunni.

Svikin lofor­?
BandarÝsk samt÷k halda ß lofti ■eirri sko­un a­ Barack Obama forseti BandarÝkjanna hafi ■egar sviki­ gefin lofor­ um stu­ning vi­ AfrÝkurÝki. Samt÷kin, Global Aids Alliance (GAA), segja a­ lesa megi ˙t ˙r fjßrlagafrumvarpi forsetans frß 7. maÝ a­ rÝkisstjˇrnin sÚ ß lei­ me­ a­ svÝkja lofor­ sem gefin voru Ý kosningabarßttunni gagnvart AfrÝku■jˇ­um, m.a. auknum framl÷gum Ý sjˇ­i til barßttunnar gegn alnŠmi, til verkefna ß svi­i menntamßla og til verkefna sem mi­a a­ ■vÝ a­ draga ˙r fßtŠkt.
 
┴ d÷finni
 
VeftÝmarit um ■rˇunarmßl er gefi­ ˙t af Ůrˇunarsamvinnustofnun ═slands. Ritinu er Štla­ a­ glŠ­a umrŠ­u um ■rˇunarmßl og gefa ßhugas÷mum kost ß a­ fylgjast me­ ■vÝ sem hŠst ber hverju sinni. Efni veftÝmaritsins ■arf ekki endilega a­ endurspegla stefnu stofnunarinnar.          
 
Skrßi­ ykkur Ý ßskrift ß heimasÝ­unni, www.iceida.is og lßti­ vinsamlegast a­ra me­ ßhuga ß ■rˇunarmßlum vita af tilvist veftÝmaritsins. Allar ßbendingar um efni eru vel ■egnar.  

Ůeir sem vilja afskrß sig af netfangalista, e­a senda okkur ßbendingu um efni, eru vinsamlegast be­nir um a­ senda slÝk erindi ß netfangi­ iceida@iceida.is. Ritstjˇri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is.
  
ISSN 1670-8105
Bestu kve­jur, ┌tgßfu- og kynningardeild ŮSS═