|
|
| Veftímarit um þróunarmál |
Þróunarsamvinna
Samstarfsþjóðir
22. apríl 2009 |
|
| Nokkur samhljómur í stefnu íslensku stjórnmálaflokkanna í þróunarmálum:
Tveir flokkar vilja stefna áfram á 0,7% markmið Sameinuðu þjóðanna |
Íslensku stjórnmálaflokkarnir virðast hafa nokkuð svipaða stefnu í þróunarmálum fyrir kosningarnar á laugardaginn. Tveir flokkanna, Samfylkingin og Framsóknarflokkurinn, lýsa afdráttarlaust yfir því að stefna beri áfram á 0,7% markmið Sameinuðu þjóðanna. Vinstrihreyfingin - grænt framboð segir að "varast beri að draga úr framlagi til þróunarsamvinnu" og minnir á að þrátt fyrir efnahagshörmunar sem gengið hafi yfir Ísland að undaförnu standi Íslendingar eftir sem áður betur en flestar þjóðir.
Hvorki Borgarahreyfingin né Lýðræðishreyfingin hafa markað sér stefnu í málaflokknum að því er séð verður en Sjálfstæðisflokkurinn segir í ályktun á síðasta landsfundi að þróunarsamvinna og neyðarhjálp við bágstöddustu þjóðir veraldar sé mannúðarskylda þeirra sem betur mega sín. "Því ber að efla á ný starf á þessu sviði eftir því sem hagur Íslendinga vænkast," segir þar.
Samfylking:
|
| Þjóðir heims taka höndum saman í stórátaki gegn malaríu |
"Sá tími er liðinn að til séu lyf gegn smitsjúkdómum og við látum milljónir deyja vegna þess að fólk hefur ekki efni á að kaupa þau," sagði Jonas Gahr Sorere utanríkisráðherra Noregs þegar tilkynnt var um samstarf tæplega þrjátíu ríkisstjórna og einkafyrirtækja um stórátak gegn einum banvænasta sjúkdómi okkar tíma, malaríu. Með átakinu er ætlunin að styðja heilsugæslustöðvar við kaup á nýjum áhrifaríkari lyfjum við sjúkdómnum á lægra verði.
Malaría leggur um eina milljón að velli árlega. Um níu af hverjum tíu sem látast úr sjúkdómnum eru börn. Tvö þúsund deyja á hverjum degi, flest í Afríku og Asíu.
Samstarfshópurinn kallast Affordable Medicines Facility - Malaria.
Alþjóðlegi malaríudagurinn er næstkomandi laugardag, 25. apríl.
|
| Norðmenn og Svíar velta vöngum yfir þróunarsamvinnu við Simbabve |
 Ríki frændi Mugabes er yfirskrift greinar í norska dagblaðinu Aftenposten á dögunum þar sem velt er vöngum yfir forsendum þróunarsamvinnu við Sambabve. Þar segir að norsk stjórnvöld séu að íhuga að halda áfram að veita þróunaraðstoð við Robert Mubabe í Simbabve. Blaðið segir að annars vegar sé um að ræða þjóð sem hafi gífurlega mikla þörf á aðstoð og hins vegar standi menn frammi fyrir því að framlengja líftíma einhverrar verstu ríkisstjórnar í heimi ef fjármunirnir lenda í vitlausum vösum.
Í vikunni var m.a. greint frá því í fréttum að fjármálaráðherra landsins hefði tekið þróunarfé af bankareikningum í heimildaleysi, að sögn til þess að halda rekstri ráðuneyta gangandi.
Í greininni í Aftenposten er minnt á að landið hafi verið eitt það ríkasta í Afríku þegar Mugabe tók við stjórnartaumum en núna sé það eitt hið fátækasta.
Svíar eru ákveðnir að halda áfram stuðningi við Simbabve, samkvæmt frétt á vef SIDA.
Grein Aftenposten
|
Siðareglur í
utanríkisþjónustu |
Össur Skarphéðinsson utanríkisráðherra hefur undirritað siðareglur fyrir utanríkisþjónustuna, sem þegar hafa tekið gildi. Utanríkisráðuneytið er þar með fyrst ráðuneyta til að setja siðareglur en ríkisstjórnin skipaði nýverið starfshóp til að semja almennar siðareglur fyrir opinbera starfsmenn. Vinna við siðareglurnar hefur staðið yfir í hálft ár en vegna starfsemi utanríkisþjónustunnar í fjölmörgum löndum út um allan heim er talið nauðsynlegt að hún setji eigin siðareglur. Gert er ráð fyrir að þær verði síðan aðlagaðar að hinum almennu reglum stjórnarráðsins ef þörf krefur.
Frétt ráðuneytisins
|
| Manntal: Hægir á fjölgun íbúa Mapútó |
 Ólíkt flestum öðrum stórborgum í Afríkjum hægir á fólksfjölgun í Maputo, höfuðborg Mósambík. Fjölgunin er 1.2 prósent á ári eða aðeins um helmingur fjölgunar íbúa á landsvísu sem er 2.4 prósent á ári.
Þessar staðreyndir komu í ljós í manntalinu sem gert var árið 2007 en endanlegar tölur voru birtar á dögunum af Hagstofu landsins. Íbúar borgarinnar voru í ágúst 2007 rétt liðlega ein milljón talsins, 1.094.315. Frá síðasta manntali, tíu árum árum, hafði borgarbúum fjölgað um 13,2%.
Á þessu tíu árum hefur fæðingum í borginni fækkað úr 4.2 í 3.0 á hverja móður að meðaltali. Börn eru ekki lengur yfirgnæfandi hluti íbúanna, 36.1% þeirra er á aldrinum 0-14 ára, 61.6% á aldrinum 15-64 ára og 2.3% eldri. Lífslíkur eru 55 ár við fæðingu og samkvæmt fréttum hefur ólæsi minnkað stórlega, úr 15% árið 1997 niður í 9.8% árið 2007. Um 86% barna á aldrinum 5-17 ára ganga í skóla.
|
| Hvernig á að gera úrgangsmál þokkafull? |
Þetta er stóra spurningin sem ýmsir sérfræðingar í þróunarmálum velta fyrir sér: hvernig er hægt að gæða málaflokk sem snýr að úrgangsefnum mannslíkamans á einhvern hátt þokkafull, eða "sexí" eins og segir í grein IPS - Making Sanitation Sexy. Það hafa verið notuð ýmiss konar hugtök um þetta svið þróunarmála eins og skólp og fráveita sem hafa yfir sér lítinn þokka og upp á íslensku hefur tíðkast í vaxandi mæli að nota "hreinlæti" yfir verkefni á þessu sviði.
Brýnt er vekja miklu meiri athygli á aðkallandi verkefnum í þessum málaflokki því allt bendir til þess að ekkert af þúsaldarmarkmiðunum sé jafn langt á eftir áætlun eins og hreinlætismálin, skólpmálin, fráveitumálin... Þetta segir Rose George, blaðamaður og höfundur bókarinnar: The Big Necessity: The Unmentionable World Of Human Waste and Why It Matters.
George bendir á stórkostlega jákvæðar afleiðingar þess að bæta hreinlætismál og vitnar til þess að lífslíkur Lundúnabúa jukust um 20-30 ár þegar skólpmálin voru komin í almennilegt horf. Hún nefnir líka á einfaldan þátt eins og salernisaðstöðu fyrir stúlkur í skólum þróunarríkja sem eykur skólasókn stúlkna. Hún bætir við að konur sem sækja skóla eignist færri börn og meiri líkur eru á því að þær séu efnhagslega sjálfstæðar.
Í þessu sambandi er sjálfsagt og skylt að nefna að í skólum í Malaví sem Þróunarsamvinnustofnun lætur byggja eða endurbætir er ávallt séð til þess að salerniaðstaða sé góð fyrir stúlkur. Það hefur líka komið í ljós að skólasókn stúlkna er mest í skólum sem byggðir hafa verið fyrir íslenskt þróunarfé.
|
| Kynþáttahatur á ráðstefnu um kynþáttahatur |
Fulltrúar margra Evrópuþjóða gengu út af ráðstefnu Sameinuðu þjóðanna um kynþáttafordóma í Genf á mánudag þegar Mahmoud Ahmadinejad Íransforseti sagði nýmyndaða stjórn Ísraels vera stjórn kynþáttahaturs. Fulltrúar nokkurra þjóða hættu þátttöku, m.a. Tékkar, sem fara með formennsku í ráðherraráði Evrópusambandsins. Fulltrúar Íslands á ráðstefnunni fóru hvergi.
Ban Ki-moon, framkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna, harmaði orð Íransforseta. Ban sagði að hann hefði hunsað tilmæli um sleppa slíkum ummælum en hvatti í morgun þjóðir heims til að taka á ný upp orðræðuna um kynþáttahatur.
| |
|
|
|
| Svíar örlátastir á þróunarfé - verja 0,98% af vergum þjóðartekjum |
 |
Svíar verja hlutfallslega mestu fjármagni til þróunarmála af öllum þjóðum heims. Hlutur þeirra nam á síðasta ári 0,98% af vergum þjóðartekjum, samkvæmt tölum OECD/DAC. Luxemburg er í öðru sæti með 0,92% en Noregur féll úr fyrsta sæti niður í það þriðja með 0,88%.
Danir halda áfram að auka framlög til þróunarmála og hlutur þeirra árið 2008 nam 0,82% af vergum þjóðartekjum, Finnar eru komnir í 0,43% en opinberar tölur frá Íslandi eru samkvæmt gögnum OECD/DAC ekki tiltækar. Hlutfall Íslands mun vera um 0,3% árið 2008.
|
| Mankell aðalfyrirlesari á Norrrænum Afríkudögum |
 |
|
Sænski rithöfundurinn Henning Mankell verður annar tveggja aðalfyrirlesara á Norrænum Afríkudögum sem haldnir verða í Þrándheimi í Noregi dagana 1.-3. október í haust. Bækur Mankells hafa verið veldar í 25 milljónum eintaka á 36 tungumálum í rúmlega eitt hundrað löndum, þær þekktustu um rannsóknarlögreglumanninn Kurt Wallander. Mankell fer fyrir leikhópi í Maputo, Mósambík, sem kallast Teatro Avenida og fjallar oft um Afríku í verkum sínum. Hinn aðalfyrirlesarinn er Patrick Chabal, prófessor við King´s College í London.
Viðtal við Mankell um Afríku í Spiegel |
| Kosningar í Malaví - frambjóðendur flykkjast á Netið |
 |
Það er til marks um breytta tíma í Malaví að Netið spilar stóra rullu í kosningabaráttunni sem nú er í algleymingi en bæði þing- og forsetakosningar fara fram í landinu í næsta mánuði. Aldrei fyrr hafa frambjóðendur notað Netið í jafn miklum mæli og nú og bæði flokkar og einstaklingar hafa komið sér upp vefsíðum, notafæra sér Fésbókina og blogg til að ná athygli kjósenda. Hversu margir þeirra hafa aðgang að Netinu fylgir reyndar ekki sögunni.
Nánar
|
| Lykilatriði að fjárfesta í æðri menntun |
|
Fjárfesting í æðri menntun ætti að vera lykilatriði, með því að leggja áherslu á heilbrigðismál og grunnmenntun er verið að stöðva þróun Afríku. Þetta er álit Neil Turok, stærðfræðiprófessors við háskólann í Cambridge. Hann segir að Afríka þurfi að byggja á eigin vísinda- og tækniþekkingu til þess að verða jafningi í alþjóðasamfélaginu.
|
| Engir kynþættir til |
 |
Niðurstöður nýrra DNA rannsókna sýna að mannkynið er erfðafræðilega mjög einsleitt, þrátt fyrir að útlitseinkenni séu ólík. Maður af afrískum bergi brotinn gæti verið í erfðafræðilegu tilliti líkari einstaklingi frá sunnanverðri Evrópu eða Miðausturlöndum en einstaklingi frá öðrum hluta Afríku.
Ulf Pettersson prófessor frá Uppsala háskóla skrifar grein um þessar stórmerkilegu rannsóknir í Dagens Nyheter á dögunum. Hann segir í grein sini að augljósasti munurinn á fólki frá ólíkum heimsálfum sé húðlitur, hár og andlitsfall, en vísindamenn hafi ekki skýringar á þessum mun. Þá heldur Ulf því fram að frummaðurinn hafi verið dökkur á hörund.
Nánar |
| Museveni fordæmir barnsfórnir |
 |
Yoweri Museveni forseti Úganda fordæmdi á dögunum þau illvirki sem felast í barnsfórnum í því skyni að auðgast. Samkvæmt upplýsingum frá lögregluyfirvöldum hurfu 230 börn á síðasta ári og staðfest er í níu tilvikum að þeim hafi verið fórnað. Fjölkynngi þar sem barnsfórnir koma við sögu eru þekktar í Úganda og slíkar fórnir eru sagðar færa viðkomandi auð og góða heilsu.
Nánar
|
| Fréttir og fréttaskýringar |
Dagur jarðar í dag - staðreyndir um daginn
|
"Sumir eru því miður með kuldapoll í hjarta, sagði afi minn einu sinni við mig, ég veit það ekki. Ég veit það bara að við berum siðferðislega ábyrgð í þessum heimi, og ég veit að heimurinn er ekki bara Ísland. Ég veit að líf fólks í Afríku og víðar reiðir sig á þróunaraðstoð frá þeim sem standa betur. Það er ekkert í veröldinni eins dýrmætt og lífið, og ef við viljum geta horft áfram framan í heiminn, þá hjálpum við þessu fólki áfram. Framundan eru tímar þrenginga, og á slíkum tímum getum við sýnt heiminum reisn okkar, og hjartalag."
Jón Kalmann Stefánsson rithöfundur í bréfi til Sigurðar Kára Kristjánssonar alþingismanns í nóvember síðastliðnum.
|
| Veftímaritið á Fésbókina |
 |
|
| |
|
|
 |
Veftímarit um þróunarmál er gefið út af Þróunarsamvinnustofnun Íslands. Ritinu er ætlað að glæða umræðu um þróunarmál og gefa áhugasömum kost á að fylgjast með því sem hæst ber hverju sinni. Efni veftímaritsins þarf ekki endilega að endurspegla stefnu stofnunarinnar.
Skráið ykkur í áskrift á heimasíðunni, www.iceida.is og látið vinsamlegast aðra með áhuga á þróunarmálum vita af tilvist veftímaritsins. Allar ábendingar um efni eru vel þegnar.
Þeir sem vilja afskrá sig af netfangalista, eða senda okkur ábendingu um efni, eru vinsamlegast beðnir um að senda slík erindi á netfangið iceida@iceida.is. Ritstjóri er Gunnar Salvarsson, gsal@iceida.is.
ISSN 1670-8105 |
| Bestu kveðjur, Útgáfu- og kynningardeild ÞSSÍ. |
|
|
