| Össur Skarphéðinsson:
Endurmat á þróunarsamvinnu |
Við Íslendingar höfðum gert skynsamlega áætlun um að verja stigvaxandi prósentuhlutfalli af þjóðarframleiðslu til þróunarsamvinnu. Við ætluðum á nokkrum árum að komast upp í um helming af því sem þær þjóðir sem hvað best gera í þessum efnum leggja til. Nú hefur því miður orðið afturkippur í þessari þróun vegna alvarlegrar efnahagskreppu sem neyðir okkur til þess að skera niður fleira en gott þykir. Framlögin á þessu ári verða því svipuð að raungildi og á árinu 2007.
Heimskreppan mun áreiðanlega leika þróunarlöndin illa og gera má ráð fyrir að hungur og fátækt aukist á næstunni í staðinn fyrir að minnka hraðfara fram til 2015 eins og þúsaldarmarkmið Sameinuðu þjóðanna gerðu ráð fyrir. Eins og á öðrum sviðum kallar kreppan fram róttækt endurmat á þróunaraðstoð. Þar sem minna verður úr að spila hljótum við að forgangsraða og gera hvað við getum til þess að afstýra beinum voða, hungursneyð og dauða.
Annars vegar hljótum við að auka hlut neyðarhjálpar, matvæladreifingar, vatnsútvegunar og heilsugæslu til þess að koma í veg fyrir að allt fari á versta veg. Á hinn bóginn er iðnríkjum sem þróunarrríkjum þörf á að heimsverslunin haldist gangandi og byggt sé undir framtíðarvöxt með beinskeyttum aðgerðum.
Jeffrey D. Sachs, hagfræðiprófessor við Kólumbíuháskóla, sem margt hefur ritað um samskipti fátækra og ríkra, heldur því fram að ein öflug leið til að styðja við heimshagkerfið og hjálpa því til að standa undir framtíðarkröfum sé að auka útgjöld til verkefna sem tengd eru lykilinnviðum þjóða, svo sem samgöngum, heilbrigðismálum, vistvænum landbúnaði endunýjanlegri orku, mengunarvörnum, vatnsveitum, vatnsnýtingu og vinnslu úrgangs. Eins og við sjáum á þessari upptalningu eru þarna verkefni sem henta Íslendingum vel, sérstaklega þegar um er að ræða miðlun á þekkingu okkar í virkjun grænnar orku og vatnsbúskap.
Við eigum að einbeita þróunaraðstoð okkar á næstu árum, eins takmarkaðri og hún er, til neyðarhjálpar og til fjárfestinga í grunngerð samfélaga sem íbúar þróunarlanda geta byggt á til frambúðar. Við björgum ekki heiminum Íslendingar en með vel völdum verkefnum getum við látið muna um okkur og komið meðbræðrum og systrum til hjálpar á afmörkuðum svæðum.
Þróunarsamvinnustofun býr að talsverðri reynslu og góðu starfsfólki. Núverandi ástand kallar á skýra stefnumótun og einbeitingu að því sem er mikilvægast. Þegar við komumst upp úr niðursveiflunni verða Íslendingar staðfastlega að taka upp fyrri markmið um skynsamlega stígandi í framlögum okkar til þróunarsamvinnu. Þannig er tryggt að okkar ágæta fólk í þróunarsamvinnu ráði við að koma til skila framlögum okkar þannig að þau gagnist samstarfsfólki í þróunarríkjunum til sjálfshjálpar og velferðar.
Höfundur er iðnaðar- og utanríkisráðherra |
| Þriggja millimetra barnamorðinginn |
 Enginn sjúkdómur í heiminum veldur jafn mörgum dauðsföllum barna og malaría. Kornabörn í Nígeríu, Kongó og Malaví hafa litlar varnir þegar malaríuveiran hefur smogið inn í blóðið. Þannig hefur það alltaf verið.
Á þessa leið hljóðar upphaf greinar Gunnars Zachrisen blaðamanns Bistandsaktuelt í Noregi sem staddur er á Íslendingaslóðum í Malaví, á héraðssjúkrahúsinu í Mangochi. "Það er ósköp venjulegur þriðjudagur í Afríkuríkinu Malaví. Uppvið vegginn, í leðjunni eftir hitabeltisúrhellið, standa konur í hundraðatali undir litskrúðugum regnhlífum og plastábreiðum. Þær bíða óþolinmóðir. Næstum halda næstum allar á smábörnum og hafa til reiðu heilsukort til að sýna hjúkrafræðingnum...."
Mjög athyglisverð grein um hörmulegar afleiðingar malaríu sem rænir 900 þúsund börn lífinu á hverju ári.
Nánar
|
| Viðskilnaður í sátt og samlyndi |
Viðskilnaður við samstarfsþjóð í þróunarsamvinnu er flókið ferli og mikilvægt að verkferlar séu til staðar svo slíkum skilnuðum ljúki í sátt og samlyndi. Brotthvarf veitenda þróunaraðstoðar frá þróunaríkjum færist í vöxt ekki síst vegna þess að sú stefna er uppi í þróunarmálum að fækka beri samstarfsþjóðum og fækka sviðum en styrkja tiltekna málaflokka í staðinn. Norrænu þjóðirnar, dugmestu þjóðir heims í þróunarsamvinnu, hafa allar gengið í gegnum viðskilnaði við samstarfsþjóðir sínar á síðustu misserum og árum. Nú er komin út úttektarskýrsla um það hvernig eigi að bera sig að þegar viðskilnaður er fyrirsjáanlegur.
Íslendingar geta að sjálfsögðu sitthvað lært af reynslu nágrannaþjóðanna enda ljóst að samstarfsþjóðum Íslands í alþjóðlegri þróunarsamvinnu fækkar á næstunni. Tilkynnt hefur verið um brotthvarf frá Srí Lanka í sumar.
Skýrslan: Managing Aid Exit and Transformation Lessons from Botswana, Eritrea, India, Malawi and South Africa Synthesis Report (En, PDF 1.4MB)
|
| Afríka: Atvinnumál ungs fólks - lykillinn til að afstýra átökum og draga úr fátækt |
Ungt fólk í Afríku er 200 milljónir talsins eða um 20% íbúa álfunnar, þ.e. fólk á aldrinum 15-24 ára. Þessi hópur er um 40% vinnuaflsins en hins vegar er atvinnuleysi hjá þessu unga fólki 60%. Mismikið eftir löndum, að sjálfsögðu, en t.d. 83% í Úganda, 68% í Simbabve og 56% í Burkina Faso. Um 72% ungs fólk í álfunni lifa á innan við tveimur Bandaríkjadölum á dag.
Þessar tölulegu upplýsingar koma fram í skýrslunni "Youth and Employment in Africa: The Potential, The Problem, The Promise".
Lýsing á dæmigerð afrísku ungmenni er samkvæmt skýrslunni svona:
Hún (já, það er hún) er 18.5 ára. Hún býr í dreifbýli. Hún hefur flosnað upp úr námi. Hún er einhleyp en innan tíðar giftist hún, eða er gefin í hjónaband, karlmanni sem er um það bil helmingi eldri en hún. Hún verður orðin móðir sex eða sjö barna á næstu tuttugu árum.
|
| Danmörk: Aukið fé til kynningarmála |
Ulla Tornæs ráðherra þróunarmála í Danmörku hefur ákveðið að auka útgjöld til kynningarmála um 9 milljónir danskra króna. Ákvörðunin er tekin í ljósi þess að nýlegar skýrslu gefa til kynna að naumt skorið framlag til kynningarmála hafi leitt til neikvæðra viðhorfa almennings í Danmörku til þróunarmála. Samkvæmt nýlegum skoðanakönnunum hafa þrír af hverjum fimm Dönum neikvæð viðhorf til þróunarmála.
Svíar og Norðmenn verja miklu meira fjármagni til kynningarmála en Danir. Meðan Danir verja 0.30% af framlagi til þróunarmála (ODA) í kynningarstarf eru sambærilegar tölur 0.64% í Svíþjóð og 0.49% í Noregi. Starfsmenn kynningarmála í Danmörku eru 5, í Svíþjóð 28 og í Noregi 22.
| |
|
|
|
| Farsímanotendum fjölgar mest í Afríku |
 |
Hvergi í heiminum fjölgar farsímanotendum hraðar en í Afríku. Helmingur jarðarbúa notar gemsa.
Farsímanotkun hefur margfaldast á síðustu sjö árum að því er fram kemur í nýrri skýrslu frá Sameinuðu þjóðunum. Áskrifendur að farsímaþjónustu voru fjórfalt fleiri við síðustu áramót en árið 2002, hafði fjölgað úr einum milljarði í 4.1 milljarð. Farsíminn sem fyrir fáum árum var lífstílstákn þeirra efnuðu er nú ómetanlegt tæki meðal fátækustu þjóða heims. Athygli vekur að í þróunarríkjunum eru tveir af hverjum þremur farsímum í heiminum, fyrir sjö árum voru innan við helmingur farsíma í þeim löndum.
Fjölgun landlínusíma hefur verið miklu hægara á síðustu árum. Hins vegar hefur orðið tvöföldun meðal Netnotenda. Alls nota um 23% jarðarbúa Netið og þeir eru fæstir í þróunarlöndunum. Samkvæmt skýrslu SÞ notaði aðeins einn af hverjum tuttugu Afríkubúum Netið á síðasta ári.
Á listanum yfir þær þjóðir sem nýta sér best upplýsingatæknina eru Svíar fremstir í flokki. Suður-Kóreubúar og Danir eru í næstu sætum.
Nánar
|
| Fyrrverandi forseti Malaví sakaður um spillingu |
 |
|
Bakili Muluzi fyrrverandi forseti Malaví hefur komið fyrir rétt vegna ásakana um að hafa stolið 11 milljónum dala frá veitendum þróunaraðstoðar. Ákærurnar á hendur Muluzi eru í áttatíu liðum en hann er sagður hafa millifært þróunarfé inn á einkareikninga. Hann var handtekinn fyrir nokkru eftir að hafa sjálfur gefið sig fram við Spillingarstofuna (Anti-Corruption Bureau) í Blantyre.
Muluzi neitar sök.
Hann hefur sem kunnugt er boðið sig fram til forseta í kosningum sem boðaðar eru í maí.
Óeirðalögregla var við dómshúsið í Blantyre þegar mál Muluzi var tekið fyrir til að varna því að um eitt þúsund stuðningsmenn hans kæmust að húsinu.
Stuðningsmenn Muluzi segja að um pólítíska aðför sé að ræða. Spenna hefur lengi verið milli núverandi og fyrrverandi forseta. Að sögn Voice of America ætla fyrrverandi forsetar Mósambík og Gana, Joachim Chissano og John Kufuor, að freista þess að bera klæði á vopnin. Þeir hafa verið í Malaví síðustu daga.
Samkvæmt fréttinni eru ekki taldar miklar líkur á því að sættist náist.
|
| Þungamiðjan ætti að færast til... |
|
Fulltrúar Vestur-Evrópu og Norður-Ameríku eru sakaðar um ráða yfir marghliða stofnunum. Áhrif þessara fulltrúa í alþjóðlegum stofnunum er miklu meira en svo að þau endurspegli raunverulegan þunga þeirra í hagkerfi heimsins eða stjórnmálum. Núverandi efnahagskreppa gerir það að verkum að endurbætur eru aðkallandi. Þetta segir Jaleel Ahmad hagfræðiprófessor í Kanada í grein í þýska þróunartímaritinu Development and Cooperation (D+C). Hann gerir að umtalsefni í greininni þá óbreyttu stöðu um áratugi sem viðgengist hefur í ýmsum alþjóðlegum stofnunum sem settar voru á laggirnar í lok síðari heimsstyrjaldar og oft kenndar við Bretton Woods. Síðan eru liðin sextíu ár, segir Ahamd. Og lítið hefur breyst. Hann nefnir stofnanir eins og Alþjóðabankann og Alþjóðagjaldeyrissjóðinn, bendir t.d. á að Sviss, það litla land, hafi álíka áhrif í atkvæðagreiðslum hjá AGS eins og Indland. |
| Þingforseti tímabundið á forsetastóli |
 |
Raimundo Pereira þingforseti Guineu-Bissau hefur tímabundið tekið við forsetaembætti af Joao Bernardo Vieira sem var myrtur á mánudag. Þing Gíneu Bissau kaus Raimundo Pereira í embætti forseta landsins í samræmi við stjórnarskrá og hann sór embættiseið í gær. Pereira verður að boða til forsetakosninga í landinu innan 60 daga.
|
| AGS: Kreppan bitnar á fátækum |
 |
Alþjóða gjaldeyrissjóðurinn varar við því að heimskreppan bitni nú sífellt harðar á fátækustu ríkjum heims.
22 ríki kunni að þurfa viðbótar framlag upp á 25 miljarða dollara til að bregðast við samdrættinum. Dominique Strauss-Kahn, yfirmaður AGS, segir að dýpki kreppan enn frekar kunni ríkin 22 að þurfa aukaaðstoð upp á 140 miljarða dollara. Strauss-Kahn segist reikna með að sífellt fleiri ríki óski eftir aðstoð sjóðsins.
| |
|
