Veftmarit um runarml
runarsamvinna
Samstarfsjir 
28. janar 2009
Malav fr fyrst landa
neyarasto fr AGS
UNUFTPMalav fr fyrst landa stuning r srstkum neyarsji Aljagjaldeyrissjsins sem tlaur er ftkum jum sem vera fyrir hagstum viranlegum efnhagslegum astum. Umrddur sjur kallast Exogenous Schock Facility (EFS).
 
Malav er sem kunnugt er eitt af ftkustu lndum heims en hagvxtur hefur hins vegar veri ar einn s mesti heiminum sustu rum. jin var fyrir miklu falli haust egar ver eldsneyti hkka miki og einnig ver buri.
 
Reglur um EFS sjinn voru rmkaar nvember til a auvelda ftkum jum stuning og Malav var fyrsta rki til a f essa srstku fjrhagslegu neyarasto upp 77.1 milljn dollara ln til 10 ra 0,5% vxtum. Af fjrhinni voru strax greiddar t 51,4 milljnir dala.

 Nnar
Enn mikil rf opinberri runarasto vi runarrki
AP/Karel Prinsloo"Dmin um spektir vegna matvla rmlega fjrutu lndum seint rinu 2007 og rinu 2008 eru hrpandi minning um a a fyrir milljnir manna er a heilmiki basl a afla lfsnausynja. Og rtt fyrir rangur v a draga r ftkt er runarasto mrgum tilvikum enn spurning um lf og daua. Tvr tlur sna hva hefur unnist og hva er gert. Fjldi eirra sem lifir minna en einum dollara dag gti fari niur fyrir einn milljar innan tar, og fjldi kornabarna og barna sem deyja gti fari niur fyrir tu milljnir. En etta er einum milljari og tu milljnum of margt flk."
 
annig hljar upphaf kafla um yfirlit yfir opinbera runarasto heiminum til runarlanda nrri bk fr OECD: Development Aid At A Glance 2008.
 
yfirlitskaflanum segir ennfremur:
 
"Tilgangur opinberrar runarastoar (ODA) er a astoa flk runarrkjunum vi a brjtast t r ftkt og taka fullan tt samflaginu, og a styrkja jina til tttku aljlega hagkerfinu."
 
Fram kemur riti OECD a au vitkurki sem f mest opinbert fjrmagn runarasto eru Ngera og rak me samanlagt um fimmtung framlaga. Skuldaniurfelling rur mestu Ngeru. Bandarkjadlum tali eru framlag Bandarkjanna mest, um 20%, framlag ESB um 9% og framlg fr Bretum og Frkkum um 8%. Ef hins vegar er liti hlutfall af vergum jartekjum eru norrnu jirnar efstar blai auk Luxemborgar.
 
Hgt er a fletta ritinu hr.


 
UNICEF biur um einn milljar Bandarkjadala til neyarhjlpar
UNICEF/Holt nrri skrslu Barnahjlpar Sameinuu janna, Humanitarian Action Report 2009, kemur fram a UNICEF urfi rmlega milljar Bandarkjadala til a astoa brn og konur neyarsvum va um heim.
 
frtt Barnahjlpar S slandi segir:
 
Humanitarian Action Report er rleg fjrbeini UNICEF vegna neyarastoar og fer r fram rtt rmlega einn milljar Bandarkjadala til a astoa brn og konur 36 lndum. Upphin r er 17 prsentustigum hrri en ri 2008, a strstum hluta til a mta aukinni rf austur- og suurhluta Afrku.

"standi mrgum landanna, sem fjalla er um skrslunni, m skilgreina sem gla ea gleymda ney," sagi framkvmdarstjri UNICEF, Ann M. Veneman. "Konur og brn deyja hverjum degi vegna sjkdma, ftktar og hungurs, v miur vita fstir af essum dausfllum."
 
Nnar
 
 
 
Ormafr Lberu - neyarstandi lst yfir
Spodoptera frugiperdaForseti Lberu hefur lst yfir neyarstandi landinu vegna ormafrs sem geisar landinu. Ormurinn (Spodoptera frugiperda) tur uppskeruna og hefur egar borist til ngrannarkja, bi til Gneu og Sierra Leone. A sgn BBC frttastofunnar hafa yfirvld Lberu egar ska eftir aljlegri asto vi a a r lofti efnum gegn pddunni. Um er ra tlfftung sem getur n 5 cm lengd og telst vera eitt httulegusta skariskvikindi sem ekkist landbnai. a kallast ensku Army Worm.

Nnar
 
 
Rkisstjrn Tansanu bannar starfsemi grara til a vernda lf albna
albinoRkisstjrn Tansanu hefur gripi til ess rs a leggja bltt bann vi starfsemi hefbundinna grara en til essara rra er gripi af hlfu stjrnvalda til a freista ess a stemma stigu vi manndrpum albnum (hvtingjum). A minnsta kosti fjrutu albinar hafa veri myrtir fr miju ri 2007 en lkamshlutar eirra eru notair til lyfjagerar.
 
Fregnir fr Tansanu herma a grarar lti bann stjrnvalda sem vind um eyru ja. Margir eirra su me opinbert leyfi til starfa og tilheyri eigin lkningasamtkum, sem andmla banninu og segja a grarar sinni 30% jarinnar.
 
Forstisrherra Tansanu, Mizengo Pinda, tilkynnti sastliinn fstudag a rkisstjrin hefi afturkalla ll leyfi og sagi vi a tkifri a galdralknarnar vru allir strlygarar.
 
A sgn New York Times er orrmur af msu tagi um albna er tbreiddur Afrku, m.a. s stahfing a eir hverfi sta ess a deyja. Greiddar eru flgur fjr fyrir heilsudrykki sem bnir eru til r albnum en slkir drykkir eru sagir gera menn efnaa, og einnig er ekkt a fiskimenn fltti albnahri net sn til a gla veiina.
 
essar sgur skra hins vegar ekki hvers vegna moraldan albnum hfst fyrir hlfu ru ri og einskorast vi Tansanu.
 
Myndin er tekin skla heyrnarlausra Namibu.

 
 
ttast a grarar ski inn ganda leit a albinum

Um albna
Regntmi og hungurmnuir Malav
Mynd SJH
Hellidembur dynja Malav.  vegum ti ganga drungalegar verur undir strum regnhlfum. ... En drungalegt er standi mean rignir, steingr skin grfa yfir og hvergi glta.  a er v ekki ,,bjart yfir" essum sjnum jveginum, en r brosa konurnar, v r eru me bjrg b.  Rengtminn er lka kallaur ,,hungurmnuir".  Uppskeran fr fyrra kann a vera rotum ea v sem nst, flk er vant v a lta sr lti ngja og ganga svangt til verka.  Minnir orra, Gu og Mrsug slandi, tmnuina egar flk bei eftir vorinu. 

Stefn Jn Hafstein umdmisstjri SS Malav skrifar heimasu sna.
 
venjumrg dausfll af vldum kleru Malav
Mynd:BBC
venju margir hafa ltist r kleru nna rigningatmanum Malav, a v er segir dagblainu Nyasa Times Malav. Ntjn hafa ltist fr v rigningarnar hfust. a er engu a sur lg tala mia vi 2700 ltna r kleru ngrannarkinu Simbabve. Njar tlur fr landinu segja reyndar a enn fleiri su ltnir ea um 3000.

Kleran Malv geisar hfuborginni Lilongve.

 
 
 
Athyglisvert
 
Nr kynningarbklingur um runarsamvinnustofnun slands - slensku og ensku
 
Matvlakreppan eftir a versna, segir Oxfam
Ljsm:Gsal
 
A mati bresku hjlparsamtakanna Oxfam matvlakreppan heiminum eftir a versna. Grpa urfi til tafarlausra agera til a afstra v a hundru milljna manna li hungur vegna hkkunar matvlaveri og aukins skorts eldsneyti og vatni. Samtkin segja a einn milljarur manna urfi hjlp strax.
frtt fr Oxfam kemur fram a of lti hafi veri fjrfest landbnai um ratugaskei og me njum gnum af vldum loftlagsbreytinga s furyggi engan veginn tryggt.
Sameinuu jirnar halda essa dagana rstefnu Madrid um matvlakreppuna.
 
 
Bi gnir og tkifri framundan
CDG
Fjrum dgum eftir valdatku Baracks Obama Bandarkjunum var efnt til fundar Washington um horfur aljlegum runarmlum me tttku hundraa srfringa runarmlum og fulltra samtaka sem starfa essu svii. David Gergen, yfirmaur stjrnmlaskringa hj CNN, ritstjri U.S. News and World Report og rgjafi fjgurra forseta, sat meal annarra pallbori. Hann sagi bi gnir og tkifri framundan nrri stjrn. Hann benti a ni forsetinn hefi beina reynslu af ftkt runarlndum v hann hefi bi sem barn Indnesu. Hins vegar sti Obama frammi fyrir stefnumrkun mrgum svium og yrfti a bregst vi grarmiklum efnahagslegum krfum vegna heimskreppunnar.
 
Nnar um fundinn vef Center for Global Development

Sr Lanka:
Srir komast hvergi 
Tgrarnir, skruliar tamla Sri Lanka, koma veg fyrir flutning srra fr takasvunum norurhluta landsins. RUV segir a Sameinuu jirnar hafi greint fr essu morgun og sagt skrulia hafa stva blalest me sra lei fr takasvunum.
"Stjrnarherinn Sri Lanka hefur umkringt skrulia um 300 ferklmetra svi norurhluta landsins og a sgn Sameinuu janna og Alja Raua krossins eru um 250 almennir borgarar innikrair svinu og komast hvergi," sagi frtt RUV.
 

 
 

UNUFTP 
Veftmarit um runarml er gefi t af runarsamvinnustofnun slands. Ritinu er tla a gla umru um runarml og gefa hugasmum kost a fylgjast me v sem hst ber hverju sinni. Efni veftmaritsins arf ekki endilega a endurspegla stefnu stofnunarinnar.          
 
Skri ykkur skrift heimasunni, www.iceida.is og lti vinsamlegast ara me huga runarmlum vita af tilvist veftmaritsins. Allar bendingar um efni eru vel egnar.  

eir sem vilja afskr sig af netfangalista eru vinsamlegast benir um a senda beini til okkar netfangi iceida@iceida.is.
  
ISSN 1670-8105
 

Bestu kvejur, tgfu- og kynningardeild SS.